Արևագալի և Հանգստյան ժամերգություններ Վայոց ձորի թեմում


Արևագալի և Հանգստյան ժամերգություններ Վայոց ձորի թեմումՍիրելի՛ հայորդիներ, այսօրվանից 40-որդական պահոց շրջանում Վայոց ձորի թեմի եկեղեցիներում ամեն չորեքշաբթի կկատարվեն Արևագալի, իսկ ամեն ուրբաթ՝ Հանգստյան ժամերգություններ:

Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սբ. Աստվածածին եկեղեցում

Հոգևոր հովիվ՝ Տեր Վազգեն քհն. Հովհաննիսյան

Չորեքշաբթի՝ ժամը 10:30-ին,

Ուրբաթ՝ ժամը 18:00-ին:

Վայքի Սուրբ Տրդատ եկեղեցում

Հոգևոր հովիվ՝ Տեր Ներսես քհն. Արշակյան

Չորեքշաբթի՝ ժամը 10:00-ին,

Ուրբաթ՝ ժամը 17:00-ին: Continue reading

Մեծ պահք


Մեծ պահքՄեծ Պահքի շրջանը տևում է 48 օր` Բուն Բարեկենդանից մինչև Ս. Հարության (Զատկի) տոնի նախօրեն: Պահքի շրջանում օգտագործում են բացառապես բուսական ծագում ունեցող սննդամթերք: Պահքի ընթացքում հրաժարվում են ոչ միայն որոշակի կերակուրներից, այլև մոլի սովորություններից, շատախոսությունից, ստախոսությունից, հայհոյանքից և այլ մեղքերից:Կերակրից հրաժարվելն առանց մեղքից հետ կանգնելու` անօգուտ է: «Սատանան միշտ պահքի մեջ է, ոչինչ չի ուտում, բայց մեղք գործելուց չի դադարում և չի հոգնում», – ասում է Ս. Գրիգոր Տաթևացին: «Լեռան քարոզում» Քրիստոս պահքի մասին ասում է. «Երբ ծոմ պահեք, տրտմերես մի լինեք կեղծավորների նման, որոնք իրենց երեսներն այլանդակում են, որպեսզի մարդկանց այնպես երևան, թե ծոմ են պահում, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, այդ իսկ է նրանց վարձը, այսինքն` մարդկանց երևալը և նրանցից գովվելը:

Այլ երբ դու ծոմ պահես, օծի քո գլուխը և լվա քո երեսը, որպեսզի չերևաս մարդկանց ծոմ պահող, այլ քո Հորը, գաղտնաբար, և քո հայրը, որ տեսնում է, ինչ որ ծածուկ է, կհատուցի քեզ» (Մատթ. 6:16-18): Մեր Տերը սովորեցնում է, թե ինչ ոգով է պետք այն կատարել: Ինչպես հիվանդությունն է ազդում մարմնի վրա, այնպես էլ մեղքն է ազդում հոգու վրա: Պահեցողությունը չէ, որ մեղքը քավում է: Աստված է քավիչը: Սակայն պահեցողությունը կարևոր է քավչարար այս սրբագործության մեջ: Զղջումը, աղոթքը, ապաշխարանքը հիմնական պայմաններն են Աստծո բուժիչ և քավիչ զորությունն ստանալու: Պահքի 40 օրը խորհրդանշում է անապատում Քրիստոսի քառասնօրյա աղոթքի, ծոմապահության և ապաշխարության շրջանը:

 Իր մկրտությունից հետո Հիսուս «հոգով անապատ առաջնորդվեց ու քառասուն օր փորձվեց սատանայից: Չկերավ ու չխմեց այն օրերին» (Ղուկ. 4:1-3): Հիսուս Իրեն ծոմապահության ենթարկեց մարդկային ցեղի փրկության համար, մարդկության փոխարեն Ինքն ապաշխարեց, որպեսզի բոլոր պահեցողություն անողների ապաշխարանքն իմաստ և իրականություն ստանան շնորհիվ Իր ծոմապահության: Քառասնօրյա պահքին հաջորդում է պահոց ևս մեկշաբաթյա շրջան` Ավագ շաբաթը: Այդ է պատճառը, որ քառասնօրյա կոչվող պահքը 48 օր է տևում:

Մեծ Պահքն ունի յոթ կիրակի, յոթ հիշարժան օրեր. Բուն բարեկենդան, Արտաքսում, Անառակի, Տնտեսի, Դատավորի, Գալստյան և Ծաղկազարդ: Մեծ Պահքը կիսվում է միջինքով: Պահքն այդ օրը չեն ընդհատում: Պարզապես ժողովրդական սովորության համաձայն` այդ օրը բաղարջից պահոց գաթա են պատրաստում: Մեծ Պահքի շրջանում վաղնջական կանոններով արգելված են եղել պսակադրությունները և մատաղը: Continue reading

Բուն Բարեկենդան


Բուն ԲարեկենդանՍովորաբար Բարեկենդան է կոչվում շաբաթապահքերի և Մեծ Պահքի նախընթաց օրը: Բարեկենդանին թույլատրվում են չափավոր վայելքներ, խրախճանքներ, խաղեր և ուտեստներ` ի հետևություն Եղիային ուղղված հրեշտակի խոսքի. «Ելիր, կեր, որովհետև երկար ճանապարհ ես գնալուե (Թագ. 19:7): Բարեկենդան բառացի նշանակում է կենդանություն, բարի կյանք:

Հին ժամանակներում Բարեկենդանն ավելի ճոխ է նշվել` խնջույքների սեղանի անբաժան մասն են կազմել մսեղենը, կաթնեղենը, յուղով կերակուրները, պարտադիր կերակրատեսակներից` ամիճը, այսինքն` լցոնած հնդկահավը, փախլավան, նաև բոլորիս հայտնի խաշը: Բարեկենդանի խրախճանքին մասնակցում էին բոլորը. մինչևիսկ չքավորները ուշադրության առարկա էին դառնում և առատապես վայելում էին Բարեկենդանի սեղանը: Իսկ Բարեկենդանի կիրակի գիշերը` ընթրիքից հետո, նախքան քնելը, մածուն ու կաթնապուր էին ուտում և անկողնի մեջ խաշած ձու ուտելով` բերանները փակում էին` մաղթելով, որ Զատկին ձվով բարով բանան իրենց բերանները: Մեծ Պահքն սկսվում է Բուն Բարեկենդանով:

Այն խորհրդանշում է նախաստեղծների՝ Ադամի ու Եվայի դրախտային անհոգ և ուրախ կյանքը, իսկ հաջորդ օրվա երկուշաբթիով սկսվող Մեծ Պահքը՝ պատվիրանազանցությամբ դրախտից վտարվելը, որի համար Մեծ Պահքի երկրորդ կիրակին արդեն անվանվում է Արտաքսման և նվիրված է Ադամի ու Եվայի՝ դրախտից արտաքսմանը:

Ահա այս տարի փետրվարի 8-ից մուտք ենք գործում Մեծ Պահոց 40-օրյա շրջան, որը կշարունակվի մինչև Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Հարության տոնը` մինչև Սուրբ Զատիկ: Եկեղեցու սուրբ Continue reading

Այսօր Կոստանդնուպոլսի Սբ. ժողովի 150 հայրապետների (381թ.) հիշատակության օրն է


Այսօր Կոստանդնուպոլսի Սբ. ժողովի 150 հայրապետների (381թ.) հիշատակության օրն էԸնդհանրական եկեղեցու առջև պատմության տարբեր ժամանակահատվածներում ծառացել են դավանաբանական, վարդապետական, վարչա-կազմակերպչական խնդիրներ, որոնց պատասխանները տրվել են սրբագումար տիեզերական ժողովների ընթացքում: Այդպիսի ժողովներից էր նաև 381 թվականին Թեոդոսիոս կայսեր հրամանով Այսօր Կոստանդնուպոլսի Սբ. ժողովի 150 հայրապետների (381թ.) հիշատակության օրն էգումարված Կոստանդնուպոլսի Բ տիեզերաժողովը:

 Արիոսական վեճերի արդյունքում հայտնվել էր մի նոր հերետիկոսություն` գլուխ և պաշտպան ունենալով Պոլսի Մակեդոն արքեպիսկոպոսին, որը մերժում էր Ս. Հոգու աստվածությունը: Սույն խնդրով գումարված վերոհիշյալ տիեզերաժողովը վերահաստատում է Նիկիայի ժողովում ընդունված դավանությունը և ապա պաշտպանում Ս. Հոգու աստվածության վարդապետությունը` որդեգրելով «մի Աստվածություն, երեք Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

 Վերադարձ Թիլեկ գյուղ

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հաջորդ առավոտ կանուխ սեբատացի գյուղացիների քարավանին միացած՝ ճանապարհվեցի դեպի Սեբաստիա: Գնում էինք կտրուկ ճամփով, որն անցնում էր Թիլեկ գյուղից: Դա ինձ համար ձեռնտու չէր, որովհետև դա այն գյուղն էր, որ նախապես մնացել էի, հետևապես վախենում էի, որ հանդիպեմ իմ նախկին տերերին: Այն ինչից վախենում էի, այդպես էլ պատահեց. դեռ գյուղ չհասած, հանդիպեցի նախկին տիրոջս տղին՝ Վահիեին: Նա, որ ինձ տեսավ, մոտեցավ, հարցուց՝ թե ո՞ւր եմ գնում, ասի՝  Սեբաստիա: Նա թե՝ այդ տկար վիճակով մինչև ո՞ւր կարող ես գնալ, արի´ նորից մեզ մոտ: Համաձայնեցի, գնացինք տուն: Մայրը՝ Զյուպեյտան, շատ սառն ընդունեց ինձ և սկսեց ինձ հանդիմանել՝ ասելով, որ առանց իրեն ասելու, իրենցից հեռացա, հիմա հիվանդ և տկար հետ եմ վերադարձել, անաշխատունակ վիճակում: Զղջացի վերադառնալուս համար, բայց արդեն կատարված էր, համենայն դեպս համաձայնեց, որ մնամ իրենց մոտ, սկսեցի նախկին իմ հովվության աշխատանքը: Իսկապես, որ շատ էի տկարացել, ոչխարների հետևից հազիվ էի կարողանում վազել, ոտս փոքր մի քարի դեմ առնելուց, քիչ էր մնում, որ  ընկնեմ, մանավանդ, որ կարգին չէի սնվում այդ տանը: Միշտ էլ կիսաքաղց վիճակում եմ եղել. այդ դրությամբ մինչև ձմեռ քարշ եկա: Նկատում էի, որ գնալով ավելի եմ տկարանում, տիրուհիս նույնպես նկատում էր այդ և ավելի սառն էր վերաբերում: Մի «գեղեցիկ» օր, երբ դրսում ձյուն էր տեղում, տիրուհիս ինձ դուրս արեց: Continue reading

Գրիգոր Թորոսյան (1884 – 1915)


Գրիգոր Թորոսյան (1884 – 1915)

 

Գրիգոր Թորոսյան (1884 – 1915)

Գրիգոր Թորոսյան (1884 – 1915)

Գրիգոր Թորոսյան (1884 – 1915, Մեծ եղեռնի զոհ), հայ երգիծաբան, խմբագիր, հրատարակիչ։

Ծնվել է Ակնում։ Կրթությունն ստացել է Կ. Պոլսում։ Պատանի հասակից երգիծական հոդվածներ է գրել «Լիլա» երգիծաթերթում։ Ապա ամեն շաբաթ երգիծական բաժիններ է տվել «Մանզումեի էֆքյարում», որի խմբագիրն էր։

Սահմանադրությունից հետո Երվանդ Թոլոյանի, Երվանդ Օտյանի ու Գ. Համբիկյանի հետ հրատարակել է «Ծաղիկ», «Կիկո», «Կուկու», «Զուռնա», «Հի, հի, հի» երգիծաթերթերը։ Ծածկանուններն են` Բանագող լռության, ընկ. Կիկո և այլն։ Հինգ տարի հրատարակել է «Կիկոյի տարեցույցը»: Continue reading

Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի քարոզը՝ նվիրված Սրբոց Վարդանանց տոնին


Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. Ամէն:

«Որք  զմարմինս իւրանց քեզ հայր
ընծայեցին եւ որդւոյ քում Քրիստոսի եղեն
խաչակիցք, աղաչանօք  սոցա՝  կեցո զմեզ»:

(Շարակնոց)

ՏՈՆ ՍՐԲՈՑ ՎԱՐԴԱՆԱՆՑԻմացյալ նահատակություն: Ահա Շարակնոցի այս տողերի իմաստը, ինչը լիովին բնութագրում է Սուրբ Վարդանանց:

Վարդանանց տոնը մեր եկեղեցու տոնացույցի ամենասիրված, ազգային տարրերով առանձնացող տոներից մեկն է, որը մեծ շուքով և հանդիսավորությամբ հիշատակում է Հայոց Սուրբ Եկեղեցին: Վարդանանց պատերազմում սուրբ նահատակների արյան գնով ձեռք բերված բարոյական հաղթանակը մեր ազգի ինքնության խորհրդանիշն է: Այն սրբագործեց մեր ժողովրդի ազգային-կրոնական կյանքն ու բարոյական նկարագիրը:

<<Աստվածային օրենքը թող թագավորի ամեն բանի մեջ և նույն օրենքի դեմ մեղանչողները թող ստանան իրենց դատապարտությունն ու պատիժը>>,- այդպես էին Քրիստոսի զինվորները ներշնչվում մարտից աոաջ: Իսկ Հովսեփ կաթողիկոսը պարսից Հազկերտ արքայի նամակին այսպես պատասխանեց. «Եվ նրա անունն է երկնքի և երկրի Արարիչ, իսկ երկնքիցև երկրից աոաջ, իբրև ինքնագո, ինքնանուն է: Ինքը ժամանակ է, իսկ կամեցավ սկիզբ դնել լինելության ոչ թե ինչ որ բանից, այլ ոչնչից…>.: Հինգերորդ դարում իր գոյության իրավունքի համար գոյամարտի ելած ժողովուրդը գնում էր արժևորելու Հիսուսի զոհողության խորհուրդը, գնում էր զոհողության համար զոհողություն ունենալու Քրիստոսի պատկերն իր մեջ, նրա արյունն իր երակներում, նրա քաջությունն իր սրտում, ինչպես կասեր աոաքյալը.  «Որպեսզի փառավորվի մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի անունը մեր մեջ եւ մենք փառավորվենք նրա մեջ, մեր Աստված և Տեր Հիսուսի Քրիստոսի շնորհի համաձայն»:

Քաղաքականապես տկար Հայաստանը՝ բզկտված, թալանված, տառապած, ի վերուստ ստացավ այդ շնորհը և փառավորվեց սերունդների կողմից:

Վարդանանց պատերազմը նաև մեր ինքնությունը հաստատելու կարևորագույն պայման էր: Եվ 451 թվականին, Աստծու զորակցությամբ հայերը ճակատամարտի դուրս ելան Տղմուտ գետի ափին, պարսից անհավասար ուժերի դեմ, գիտակցելով մահը: Ինչպիսի անձնազոհություն, չէ՞ որ յուրաքանչյուր մարդու համար ամենաթանկը կյանքն է:Սակայն Վարդանանց պատերազմում կռվող զինվորը վստահ էր, որ մի ուրիշ աշխարհում, Աստծու թագավորության մեջ, Տերը պիտի անմահացնի և բյուրեղացնի բովանդակ այս կյանքը, որ հաճախ գայթում է Տիրոջ նախանշած ճշմարիտ ուղուց: Նրանք գիտակցում էին, որ իրենց մահը հիրավի անմահություն է և կռվում էին հավատալով, որ Տերն իրենց հետ է, և բոլորին ուղեկցում էր Տիրոջ պատգամը. <<Մի երկնչիր, այլ միայն հավատա>>: Այդ գերագույն հավատը մղեց նրանց կենաց ու մահու ճակատամարտի՝ հանուն Աստծու, եկեղեցու և գոյության իրավունքի: Վարդանանց աոաջնորդում էր. «Հանուն սերունդների, հանուն ձեզ և մեզանից հետո եկողներիե կարգախոսը: Թեև անհավասար այդ մարտն արդեն մահ էր, սակայն Վարդանանք, Աստծուն ծառայելու բոլորանվեր սիրո և անմնացորդ նվիրման խորհրդով, դուրս եկան անարդարության մարտադաշտ, արդարությունն ապրեցնելու համար:

Վարդանանց քաջերն ականջալուր էին Դավթի պատգամին. <<Պատվական է Տիրոջ աոջև իր սուրբերի մահը>>:

Քաջազուն հայորդիք և ազնվափայլ տիկնայք հպարտությամբ պաշտպանելու ելան իրենց հավատը, լեզուն, մշակույթը՝ ազգի ինքնության առհավատչյան: Վարդանանց քաջերն էին, որ տեր կանգնեցին Մաշտոցի հանճարեղ գյուտին՝ հայոց այբուբենին, ծաղկում ապրող մեր ինքնությունն ու դիմագիծը պատմության մեջ կերտող քրիստոնեական մեր նոր մշակույթին: Ավարայրի ճակատամարտով մեր ժողովուրդը ոչ միայն փորձում էր ազատվել օտարների քաղաքական իշխանության լծից, այլ նաեւ թոթափել օտար քաղաքակրթությունների լուծը, որոնց տիրապետությունը Հայաստանում ոչ մի լավ բան չէր խոստանում մեզ:

451 թվականին Ավարայրի դաշտում, պարսիկների դեմ, օտարների Continue reading

Սուրբ Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակության օր


451 թվականի մայիսին, Ավարայրի ճակատամարտում, հայրենիքի, հայ եկեղեցու եւ քրիստոնեական հավատի պահպանման համար նահատակված Վարդանանց զորավարներն ու 1036 մարտիրոսները Հայաստանյայց Առաքելական Սբ. Եկեղեցու  մեծագույն սրբերից են:

Իրենց նահատակությամբ նրանք հաստատեցին հայ ժողովրդի ապրելու կամքը եւ լինելիության իրավունքը: Հայաստանում քրիստոնեություն ընդունելուց ի վեր Հայ եկեղեցին սերտորեն կապված է եղել հայրենիքի պաշտպանության գործին: Դրա վառ օրինակը Վարդանանց պատերազմն է: Պարսից զորքերի դեմ մղված պատերազմում հայ մարտիկների կողքին էր Հայոց եկեղեցին: Հովսեփ կաթողիկոսի եւ Ղևոնդ Երեցի առաջնորդությամբ: Մարտից առաջ հայ հոգևորականները ոչ միայն քաջալերում էին զորքին մակաբայեցիների օրինակով, այլև մկրտության և Սբ. Պատարագի խորհրդով առավել ամրապնդում էին նվիրյալների հավատն ու ոգին: «Եվ սեղան կանգնեցնելով` ամենասուրբ խորհուրդը կատարեցին, պատրաստեցին նաև ավազան, և Continue reading

Տիկին Աշխենն այս տարի էլ տոնը սահմանը պահողների հետ նշեց


Արդեն չորս տարի՝ Եղեգնաձորի բնակչուհի Աշխեն Մարգարյանը Հայոց բանակի օրը դիմավորում է սահմանը պահողների հետ:

Մի ոտքից զրկված, անվասայլակով տեղաշարժվող կնոջը չեն վախեցրել Հայաստանի ամենբարձր կետում գտնվող զորամաս հասնելու դժվարությունները: Որոշել է կողքը հավաքել բարի մարդկանց ու իրականացրել նախաձեռնությունը:

Օրվա առթիվ տոնական տորթն անձամբ է թխել, նաև  450 կտոր խմորեղեն,  իր պատրաստած չրերից տարել զինվորներին: Երաժիշտ ընկերներից մեկին էլ խնդրել է կիթառը վերցնել ու իրեն ուղեկցել, չի մերժվել:

Իմանալով Աշխենի  նախաձեռնության մասին, մարդիկ միս են տարել,  մրգեր,  հիգիենայի պարագաներ: Բեռով, բարձով Խաչիկ են հասել:

Տեղ հասնելու դժվարությունների մասին չի ուզում խոսել: Ասում է՝ երեկվանից բարձր տրամադրության մեջ եմ:

Տիկին Աշխենն այս տարի էլ տոնը սահմանը պահողների հետ նշեց«Իմ ուխտն է՝ ամեն տարի այդ օրը ես լինեմ զինվորի կողքին, մայրական ջերմություն փոխանցեմ: Զինվորը պետք է զգա, որ մենք թիկունքում լավ ենք: Գնում, գալիս եմ ու հոգեկան մեծ հանգստություն եմ ապրում»,-Panorama.am-ին ասաց Ա. Մարգարյանը՝ ավելացնելով, որ շնորհակալագիր է ստացել  4-րդ բանակային կորպուսի հրամանատարի կողմից: Continue reading

Սրբոց Ղևոնդյանց քահանաների հիշատակության օր


ԱՍրբոց Ղևոնդյանց քահանաների հիշատակության օրվանդության համաձայն՝ այդ օրը բոլոր քահանաների տոնն է: Ղևոնդյան քահանաներն Ավարայրի ճակատամարտում սրբացած քաջորդիներն են: Նրանք քայլում էին հայոց բանակի առջևից և իրենց բոցաշունչ խոսքերով քաջալերում, ոգի ու ուժ հաղորդում Քրիստոսի եկեղեցու և հայոց ինքնության համար պարսից զորքերի դեմ ոտքի ելած հայ մարտիկներին:

Տարիքով ավագը Ղևոնդ Երեցն էր, ում անվան կողքին հայ պատմիչները հիշատակում են նաև Յովսեփ կաթողիկոսի, Սահակ եպս. Ռշտունյացի, Բասենյաց Թաթիկ եպիսկոպոսի, Մուշե կամ Մուշեղ քահանայի, Արշեն երեցի, Սամվել քահանայի, Աբրահամ և Քաջաջն սարկավագների անունները: Վարդանանց հերոսամարտից հետո պարսից Continue reading

Այսօր Սբ. Իսահակ Պարթև Հայրապետի տոնն է


Այսօր Սբ. Իսահակ Պարթև Հայրապետի տոնն էՍբ. Իսահակ Հայրապետը Ներսես Մեծ կաթողիկոսի որդին էր, Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի տոհմի վերջին ներկայացուցիչը, որ 387 թվականից սկսած 52 տարի եղել է հայոց հայրապետական աթոռի գահակալը: Լինելով կրթված և հմուտ երաժշտական, հռետորական արվեստների, իմաստասիրության եւ լեզվագիտության մեջ, Սահակ Պարթեւը մեծ նպաստ է բերել հայ ազգային մշակույթի զարգացմանը, եղել հայոց գրերի ստեղծման ջատագովը, Մեսրոպ Մաշտոց վարդապետի հետ դարձել հայ դպրության ու եկեղեցական մատենագրության հիմնադիր:

Տառերի գյուտից հետո Սբ. Սահակն ու Սբ. Մեսրոպը սկսում են Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

 Սեբաստիա գնալու փորձ

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Ես նկատում էի, որ այդ առևտուրը մեզ երկար ապրուստով ապահովել չէր կարող, օրինակ, ձմռանը ի՞նչ էինք վաճառելու, երբ թարմ մրգերը վերջանային, ուստի մտածում էի, որ դեռ ձմեռը չեկած, իմ ճարը տեսնեմ և  մի տեղ տեղավորվեմ: Դա կլիներ 1917թ. ամառվա վերջին ամիսը:

Պատերազմի և հայերի զանգվածային կոտորածի պատճառով երկրում պակասել էր գյուղատնտեսական բնագավառում աշխատողների քանակը: Հայաբնակ գյուղերը, հիմնովին ավերված, իսկ բնակչությանը՝ առանց մնացորդի կոտորած կամ տեղահանած: Իսկ թրքաբնակ գյուղերում տղամարդ աշխատող չէր մնացել, քանի որ  20-50 տարեկան տղամարդիկ գտնվում էին ռազմաճակատներում: Այդ իսկ պատճառով երկրում տիրում էր գյուղատնտեսական մթերքների սով և նմանապես՝ արտասահմանից ներմուծած ապրանքների:                                                 

Սեբաստիա նահանգը համարվում էր հացահատիկի և անասնապահության շրջան, բայց սովի պատճառով Սեբաստիա նահանգի գյուղացիք Մալաթիա էին եկել իրենց եզան սայլերով՝ ցորեն, չոր միրգ տանելու: Որոշում եմ այդ առիթից օգտվել և Սեբաստիայի գյուղացիների հետ վերադառնալ Սեբաստիա: Այդ որոշումս Continue reading

ԱՄԵՆԱՀԱՍ ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳԻՍ


Ամենահաս Սուրբ Սարգիս

 

ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳՍԻ ՄԱՍՈՒՆՔՆԵՐԻ՝ ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ ԲԵՐՎԵԼԸ

XVII դարի պատմիչ Առաքել Դավրիժեցին Ուշիի Ս. Սարգիս վանքի և Ոսկան վարդապետ Երևանցու կողմից այս վանքի նորոգության մասին գրում է. «Այսպես էլ Սուրբ Սարգիս զորավարի վանքը, որ Ուշի գյուղում է, շինվել է մեր մեծ վարդապետ Սուրբ Մեսրոպի կողմից։ Սա ևս մոտ է Կարբի գյուղին, որ Արագած լեռան ստորոտում է։ Այս վանքը նորոգվեց Ոսկան վարդապետի ձեռքով, որ Երևան քաղաքից է և Փիլիպոս կաթողիկոսի աշակերտներից։ Չնայած եկեղեցին կար վայելուչ, սրբատաշ քարով շինված և բարձրաբերձ գմբեթով, բայց բոլոր եկեղեցիների տանիքները քանդված ու ավերված էին։ Եկեղեցիները իրենց տեղերում միայնակ էին, սակայն շրջապատում բնավ շինություն չկար, այլ սաստիկ քարուտ էր։ Իսկ Ոսկան վարդապետը թեև չկարողացավ եկեղեցիների տանիքները նորոգել, քանի որ այնքան միջոց չուներ, բայց մեծ չարչարանքով և երկար աշխատանքով եկեղեցու չորս կողմը պեղեց և շուրջանակի ամուր պարիսպ քաշեց։ Պարսպի մեջ ըստ պատշաճի խցեր, տներ շինեց և ինքը այնտեղ է բարվոք կարգավորությամբ՝ հույսը դրած Աստծու ողորմության վրա Սուրբ Սարգիս զորավարի բարեխոսությամբ» (Առաքել Դավրիժեցի, Պատմություն, աշխտ., Վ. Առաքելյանի, Երևան, 1983, էջ 276)։

1656 թ. Ոսկան վարդապետ Երևանցին այստեղ գրել է մի ժողովածու (Տե′ս Վ. Ա. Հակոբյան, ԺԷ դարի հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ, հտ. Գ, Երևան, 1984, էջ 695)։ 1660 թ. Զաքարիա դպիրի կողմից այստեղ ընդօրինակված մի ժողովածուի հիշատակարանում գրելով, որ այս ձեռագիրն ավարտել է Ուշիում, նաև նշում է Ոսկան վարդապետի՝ այնտեղ կատարած նորոգությունների մասին. «…Կատարումն սորա եղևի վանս Յուշոյ, ի դրունս Ս. Սարգսի զօրավարին և որդւոյ նորա Մարտիրոսի, և առաջնորդ սրբոյս մեծ հռետորն և քաջ փիլիսոփոսն Ոսկան վարդապետն, որ և շինեաց պարիսպ ապառաժ վիմէ մեծածախ և գեղեցիկ շինուածովք» (Նույն տեղում, էջ 917)։

Ուշիի Ս. Սարգիս վանքում, ուր գտնվել է Ս. Սարգսի դամբարանը, Կարապետ Անդրիանացին 1657 թ. Ուշիում ընդօրինակած մի ձեռագրի հիշատակարանում գրում է. «…ի վայելուչ վանս, որ կոչի Յուշւոյ Ս. Սարգիս, ընդ հովանեաւ սրօբէաճէմ և քրոբէազարդ տաճարիս Աստուածածնի, և յաջակողմեան եկեղեցւոյն, ուր դամբարան է վերոգրեալ սրբոյն և ձախակողմն կամարակապ և զարմանալի Ս. Մատռանն» (Նույն տեղում, էջ 750)։ Continue reading

ԱՆԿԱԽՈՒԹՅԱՆ ԵՐԱՇԽԱՎՈՐ՝ ՀԱՅՈՑ ԲԱՆԱԿ


ԱՆԿԱԽՈՒԹՅԱՆ ԵՐԱՇԽԱՎՈՐ՝ ՀԱՅՈՑ ԲԱՆԱԿ

Ազատ ու անկախ հայրենիք ունենալու երազանքն ամեն մի ժողովրդի մեծագույն իղձն է:  Հազարամյակներից եկող մեր անպարտելի ժողովուրդը` աշխարհակալներ, թագավորություններ ունեցած, ավերներ, ցեղասպանություններ տեսած մեր ժողովուրդն իր անկոտրուն հավատով ու կամքով կրկին իրագործեց իր գերագույն նպատակը` հասավ անկախության: Սակայն պատմության մագաղաթահոտ պրակները, նաև ներկայի հրամայականները փաստում են այն իրողությունը, որ անկախ հայրենիք ունենալու համար պետք է պայքարել:

Այդ պայքարը միշտ ուղեկցել է մեր ժողովրդին իր պատմության դժվարին ճամփաներին: Այդ պայքարի բոցերում են ծնվել հայոց դյուցազունները` հայ քաջերը, այն ընտրյալները, ովքեր առաջնորդել են մեր բանակը` ազատության, անկախության հայրենապահպանության բյուրավոր մարտերում: Հայոց բանակի արի զինվորներն իբրև սկզբունք միշտ որդեգրել են այն ճշմարտությունը, որը հստակ ձևակերպեց հայ նշանավոր զորավար Գարեգին Նժդեհը.<<Ուժեղը նա չէորի հաղթությունները ռազմական լինելով, բարոյական չեն>>:

Այո՛, հայ զինվորն արժանապատիվ զինվոր է: Նրա համար անգին ու նվիրական սրբություններ են Հայրենիքն ու Եկեղեցին, ազգն ու ժողովուրդը: Իսկ մեր ժողովուրդը միշտ էլ ապավինել է իրեն պաշտպանող զինվորին, իր հոգում մրմնջալով հավերժական աղոթք նրա համար, իր երգերում, բանաստեղծության մեջ ոգեկոչել է հայ քաջերի, հայ զինվորի փառքը, սխրանքներն ու աներկբա հայրենասիրությունը: Չէ՞ որ հայ զինվորի քաջությունն ու անձնուրաց հայրենասիրությունը նրան առաջնորդեցին ԱվարայրՍարդարապատ, Արցախ

Լինելով  շատ զորամասերում, հատկապես ներկա գտնվելով հայ զինվորի երդման արարողություններին, տեսել եմ նրանց աչքերի կրակները, որոնք նրանց բոցավառ, հայրենասեր հոգիների արտացոլանքն էին կարծես: Continue reading

Աստված զորացնի քեզ Հայոց բանակ, Աստված պահպանի քեզ հայ զինվոր


հայ զինվոր

Ջերմորեն շնորհավորում ենք բոլորիս բանակի 24-րդ տարեդարձի առիթով: Թող Ամենակարող Աստված Իր կենարար Սբ. Խաչի զորությամբ օրհնի, պահի ու պահպանի Հայոց ազգային բանակը` հայ հրամանատարին, հայ զինվորին:

Հազարամյակների փորձություն ունեցող այսօրվա Հայոց բանակը անկոտրուն ու մարտունակ է այսօր: Մեր պետականության վերահաստատումով այն դարձավ 24 տարեկան:

Դժվարին Ձեր ծառայությունն այսօր թող ուղեկցվի աստվածային զորակցությամբ, մեր քաջազուն նախնիների ուղեկցությամբ մեր աննահանջ աղոթքները  Continue reading

ԱՄԵՆԱՀԱՍ ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳԻՍ  


 

Ամենահաս Սուրբ Սարգիս

ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳՍԻ ՄԱՍՈՒՆՔՆԵՐԻ՝ ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ ԲԵՐՎԵԼԸ

Ս. Սարգսի ատամի՝ Գագա Ս. Նշանի մեջ ամփոփված լինելու մասին գրում է և Հարություն քահանա Ճուղուրյանը ազգագրական և ժողովրդական ավանդությունների հիման վրա հյուսված «Աղա Սուրբ Սարգիսը և Մալաք տատի հեքիաթը» գրքում։ Այս գործը կառուցված է թոռների հարցերի և պապի պատասխանների հիման վրա և գեղարվեստական շարադրանքի ձևով նպատակ ունի նախորդ սերունդների կենսափորձը և ավանդույթները փոխանցել նոր սերնդին։ Պապը երբ ասում է, որ Ս. Սարգսի սեղանատամը գտնվում է իրենց մոտ, թոռները հարցնում են, թե հիմա ո՞ւմ տանն է պահվում, և այս հարցմանը հաջորդում է պապի հետևյալ պատասխանը. «Հրե, Կոթի գեղի հանդըմը, Գվարզնից վերև, մի բացր սարի վրա մի ժամ (եկեղեցի) կա շինած, հենց էնտեղ ա։ Իմ պապն ասըմ էր Սուրբ Սարգսի սղնատամն էնտեղ թաղած ա, ընդուր համար էլ աշխարհի ամեն ծերից ամեն տարի ուխտավոր ա գալի, մուրազն առնըմ ու եդ գնըմ» (Հարություն քահանա Ճուղուրյան, Աղա Սուրբ Սարգիսը և Մալաք տատի հեքիաթը, Թիֆլիս, 1898, էջ 42)։ Continue reading

Եվս հինգ նորակոչիկներ մեկնեցին պարտադիր զինվորական ծառայության


Նորակոչիկներին Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում օրհնեց Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Գալուստ քհն. Սահակյանը:

Մաղթում ենք ձեզ խաղաղ ծառայություն և բարի վերադարձ: Continue reading

Երիտասարդների և սիրո բարեխոս Սբ. Սարգիս զորավարի տոնը Վայքի Ս. Տրդատ եկեղեցում


 

Տոնի օրը Վայքի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Ներսես քահանա Արշակյանը երեկոյան ժամերգության ավարտին կատարեց Երիտասարդների օրհնության կարգ:

Continue reading

Սուրբ Սարգսի տոնը Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում


Սերը` գերագույն շնորհ մարդուն….

Հունվարի 23-ին  սիրո բարեխոս Սարգիս զորավարի տոնն է, որն Ամենայն Հայոց  Գարեգին Բ Հայրապետի տնօրինությամբ հռչակվել է Երիտասարդների օրհնության օր: Ս. Սարգիս զորավարը երիտասարդների արագահաս բարեխոսն է: Նրա միջնորդությամբ հրաշքներ են տեղի ունենում: Այդ օրը երիտասարդներն աղոթում են Սրբին, որ իրենց աղոթքները հասցնի առ Աստված:

Ջերմուկի Ս. Գայանե եկեղեցում տոնի օրը Տեր Գալուստ քահանա Սահակյանը  կատարեց  ժամերգություն, որից հետո հանդես եկավ շնորհավորական խոսքով` դիմելով ներկա բոլոր երիտասարդներին, հիշեցնելով Պողոս առաքյալի սիրո օրհներգը. «Եթե խոսեմ մարդկանց և հրեշտակների լեզուներով, բայց սեր չունենամ, կլինեմ ինչպես մի պղինձ, որ հնչում է, կամ ինչպես ծնծղաներ, որ ղողանջում են։ Եվ եթե մարգարեություն անելու շնորհ ունենամ և գիտենամ բոլոր խորհուրդներն ու ամբողջ գիտությունը, և եթե ունենամ ամբողջ հավատը՝ մինչև իսկ լեռները տեղափոխելու, բայց սեր չունենամ, ոչինչ եմ։ Եվ եթե իմ ամբողջ ունեցվածքը տամ աղքատներին և իմ այս մարմինը մատնեմ այրման, բայց սեր չունենամ, ոչինչ չեմ շահի։ Սերը համբերող է, քաղցրանում է. սերը չի նախանձում, չի ամբարտավանում, չի գոռոզանում, չի հանդգնում, իրենը չի փնտրում, չի գրգռում, չարը չի խորհում, անիրավության վրա չի ուրախանում, այլ ուրախանում է Ճշմարտության վրա. ամեն բանի դիմանում է, ամեն բանի հավատում է, ամեն բանի համար հույս է տածում, ամեն բանի համբերում։ Սերը երբեք չի Continue reading

Ձմեռային զորակոչը շարունակվում է


Վայոց ձորում 2016 թվականի ձմեռային զորակոչն անցնում է պատշաճ մակարդակով և ըստ սահմանված ժամանակացույցի:

Օրերս Եղեգնաձոր և Վայք քաղաքներում անցկացվեց 2016 թվականի ձմեռային զորակոչի երրորդ հավաքը:

Եղեգնաձորում նորակոչիկներին բարի ճանապարհ և անվտանգ ծառայություն մաղթեցին ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի տեղակալ Մելս Հարությունյանը և Եղեգնաձորի զինվորական կոմիսար Արմեն Սարգսյանը:

Եղեգնաձորի թիվ 1 հիմնական դպրոցի սաները անկանկալ էր պատրաստել նորակոչիկների համար: Եղեգաձորի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու բակում դպրոցի աշակերտները փոքրիկ համերգային ծրագրով հրաժեշտ տվեցին Հայոց բանակի շարքերը համալրած նորակոչիկներին:

Վայքում ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի խորհրդական Վասիլ Ասլանյանը, ծառայության մեկնող նորակոչ Continue reading

Սուրբ Սարգսի տոնը Եղեգնաձորի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում


«Սէրը ամէն բանի դիմանում է,
ամէն բանի հաւատում է, մշտապէս յոյս է տածում,
ամէն բանի համբերում: Սէրը երբեք չի անհետանում»

(Կորնթ. 13)

Տոնակատարությունն սկսվեց հունվարի 22-ին Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին առաջնորդանիստ եկեղեցում կատարված երեկոյան ժամերգությամբ, որի ավարտին Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Վազգեն քհն. Հովհաննիսյանը կատարեց Սբ. Սարգսի տոնի նախատոնակը, ապա Արժ. Տեր Հայրը հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց:

Այնուհետև եկեղեցի եկած բազմաթիվ երիտասարդներին տոնը խորհրդանշող աղի բլիթներ բաժանվեցին, որոնք նախորդ օրը թեմի Երիտասարդաց միության անդամների նախաձեռնությամբ էին պատրաստվել:

Հունվարի 23-ին՝ Սուրբ Սարգսի տոնի օրը, Սբ. Աստվածածին եկեղեցում տեղի Continue reading

ՎԿԱՅԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Ս. ՍԱՐԳԻՍ ԶՈՐԱՎԱՐԻ ԵՎ ՆՐԱ ՈՐԴՈՒ, ՈՐԻ ԱՆՈՒՆՆ Է ՄԱՐՏԻՐՈՍ


ՎԿԱՅԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Ս. ՍԱՐԳԻՍ ԶՈՐԱՎԱՐԻ ԵՎ ՆՐԱ ՈՐԴՈՒ, ՈՐԻ ԱՆՈՒՆՆ Է ՄԱՐՏԻՐՈՍՎարքի սկզբում ասվում է, որ Կոստանդիանոս կայսրի քրիստոնեություն ընդունելուց հետո մեհյանների դիվաձույլ պատկերներն սկսեցին խորտակել, և Քրիստոսի պայծառացյալ եկեղեցիներն սկսեցին լուսավորել աշխարհը, որով հեթանոսական կռամոլության պաշտամունքը հալածվեց: Նույն այս ժամանակ Կապադովկացվոց աշխարհում որպես մի պայծառ աստղ է ծագում բարեպաշտությամբ և հավատով լեցուն Սարգիս զորականը, ով կայսեր հրամանով Կապադովկիայում գտնվող բյուզանդական զորքերի հրամանատարն էր և գերազանցում էր իր ժամանակի մյուս զինվորականներին քաջությամբ և ռազմական արվեստով: Նրա հռչակը հասնում է կայսրին, և վերջինս Սարգսին տալիս է ստրատելատի աստիճան:

Սարգիս զորավարը, շրջելով իր հրամանատարությանը հանձնված տարածքներում, արմատախիլ էր անում կռապաշտության մոլությունը և տարածում քրիստոնեությունը՝քանդելով մեհյանները և դրանց տեղը եկեղեցիներ կառուցելով:

Սակայն Կոստանդիանոս Մեծից և նրա որդիներից հետո, երբ գահ է բարձրանում Հուլիանոս Ուրացողը՝ մի նոր հալածանք սկսելով քրիստոնեության դեմ, այդ ժամանակ գլուխ են բարձրացնում և նախկին այն կռապաշտները, ովքեր ծածուկ պաշտում էին կուռքերին: Ոգևորված Հուլիանոսի ծավալած հալածանքներով՝ նրանք ևս կայսրության տարածքում սկսում են հալածել քրիստոնյաներին:

Այս ամենը տեսնելով՝ Սարգիս զորավարը մտատանջության մեջ է ընկնում, թե ինչպես վարվի: Այդժամ տեսիլում նրան է երևում Հիսուս և ասում, թե արդ, ժամանակն է, որ դու հեռանաս այստեղից և Աբրահամ նահապետի նման գնաս այն աշխարհը, որը քեզ ցույց կտամ, և այդ երկրում քեզ է սպասում նահատակության պսակը: Continue reading

Ամենահաս Սուրբ Սարգիս


Ամենահաս Սուրբ Սարգիս

Սև էին պատել լույսը երկնային մարդիկ ամբարիշտ,

Գաղջ ու արնախում անձրևում էր չարը մոխիր,

Բայց այս պահերին Արարիչ Աստված ուղարկում է միշտ

Լույսով առլեցուն մի քաջ անբասիր:

Այս անգամ էլ փոթորկի միջով սլանում էր նա՝

Աստծուց առաքված, սլացքով հուժկու սպիտակ իր ձիու՝

Հետքեր թողնելով ժայռերի և լեռների վրա,

Դեպի պայքարը չարի հետ կենաց և մահու:

Աստծուց ճառագված Ս. Հոգու ցոլքով պատված էր նա՝

Իբրև նիզակ ունենալով շողն Աստուծո,

Ճակատ-ճակատ նետվելով չարի վրա՝

Հաղթեց նրան իր հավատով ու կամքով հուսո:

Ու պատգամեց Աստվածապաշտ մեր հայ ազգին. Continue reading

Վաղը երիտասարդների և սիրո բարեխոս Սբ. Սարգիս զորավարի հիշատակության օրն է


«Երկնավոր Թագավորի սուրբ զորապետ, անմահի սիրով
 աշխարհին խաչված Սուրբ Սարգիս,  պսակված Տիրոջ
հաղթող խաչով մեր անձերի փրկության համար եղիր բարեխոս
մեր և Տեր Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի մոտ, ում վայել է
փառք, իշխանություն և պատիվ»:

Վաղը երիտասարդների և սիրո բարեխոս Սբ. Սարգիս զորավարի հիշատակության օրն էԱմենայն Հայոց Գարեգին Բ Հայրապետի տնօրինությամբ Սբ. Սարգսի տոնը հռչակվել է Երիտասարդների օրհնության օր: Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու տոնացույցում Սբ. Սարգսի տոնը դասվում է շարժական տոների շարքին` ունի 35-օրվա տեղաշարժ:

Ըստ ավանդության՝ Սուրբն ապրել է 4-րդ դարում և զինվորական է եղել: Կոնստանդիանոս Մեծ կայսեր կողմից նշանակվել է Կապադովկիայի հունական զորքերի հրամանատար: Դրանից հետո տեղափոխվել է Հայաստան: Մահացել է քրիստոնյաների դեմ մղվող պատերազմում, երբ իր Մարտիրոս անունով զավակի ու 14 զինվորների հետ պայքարել է հանուն քրիստոնեական հավատքի: Հետագայում Մեսրոպ Մաշտոց վարդապետը Սուրբ Սարգսի մասունքները բերում է Կարբի (Աշտարակի շրջան)՝ տեղում կառուցելով նրա անունը կրող եկեղեցի:

Տոնի օրը Սբ. Սարգիս Զորավարի անունը կրող եկեղեցիներում մատուցվում է Սբ. Պատարագ, որից հետո կատարվում է երիտասարդների օրհնության կարգ:

Սբ. Սարգսի տոնը Հայաստանում ընդունված է նշել ոչ միայն եկեղեցական ծեսով, աղոթքով, այլև ժողովրդական սովորույթներով, որը մեզանում նվիրական ավանդություն է: Սբ. Սարգիսը երիտասարդների արագահաս բարեխոսն է, ով ամրացնում է զույգերի միջեւ եղած ճշմարիտ սերը, օգնում նրանց` ստեղծելու ամուր ու երջանիկ ընտանիք: Նրա միջնորդությամբ հրաշքներ են տեղի ունենում: Այդ օրը երիտասարդներն աղոթում են Սրբին, որ իրենց աղոթքները հասցնի առ Աստված: Ժողովրդական սովորույթներից է նաև, երբ Սբ. Սարգսի տոնին նախորդող գիշերը երիտասարդներն աղի բլիթ են ուտում, որի հետ կապում են իրենց հարսնացուի կամ փեսացուի երազահայտնությունը: Continue reading

ԱՄԵՆԱՀԱՍ ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳԻՍ


Ամենահաս Սուրբ Սարգիս

 

 

ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳԻՍԸ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ՀԱՎԱՏԱԼԻՔՆԵՐՈՒՄ ԵՎ ԱՂՈԹՔՆԵՐՈՒՄ

Ուղղակիորեն հենց գայլակապի աղոթք է հետևյալ հմայական բանաձևը.

Գայլը կապեմ բթով,

Հայր Հովսեփի ութը մատով,

Աստվածածնա քաղցր կաթով,

Սուրբ Սարգսի ձիու ձարով,

Տեր Մոսեսի գավազանով,

Լուսավորչի սուրբ հավատով,

Լիզուն կապվի, ակռեն թափվի,

Էկած ճամփեն գնա, մոլըրի,

Մեր Տիրոջ խաչը տեսնի,

Դիվանոնց պես էրթա կորի։

(Ս. Հարությունյան, Հայ հմայական և
ժողովրդական աղոթքներ, Երևան, 2006, էջ 147)

 

Ինչպես որ մի շարք շրջաններում Առաջավորաց պահքի առաջին երեք օրերին ծոմ են պահում, իսկ հաջորդ երկու օրերին՝ պահք, այնպես էլ մի քանի աղոթքներում Ս. Սարգիսն ասում է, որ ով երեք օր իր տոնի ծոմը պահի և հինգ օր՝ պահքը, նրան իր ցանկության կատարմանը կհասցնի.

Կես գիշերին դուս էլա,

Մեկ ձիավոր սուրբ տեսա,

Իր անունը Սուրբ Սարգիս,

Օրդուն անունը՝ Սուրբ Մարտիրոս։

Սուրբ Մարտիրոս լուս կուտա,

Կերթա ամպերի վերա,

Ամպն ալ կերթա ամպի վերա,

Սուրբը հեծած ձիու վերա։

-Գնացեք ասեք՝ գերիներուն

Ազատ կանե իր արևուն։

Ով որ իրեք օր ծոմս բոնե,

Ով որ հինգ օր պասս բռնե,

Զնա կառնում ձիիս վերա,

Զնջիմ, կառնիմ չարը բարով,

Կհասցնիմ նրան ամեն տարով։

(Նույն տեղում, էջ 202)

 

Ինչպես գրում է Ս. Հարությունյանը, այս և համանման մի շարք այլ աղոթքներում Ս. Սարգիսը կամ նրա որդին «ներկայացված են ամպերի մեջ, երկնային ծովում սլացող լուսակերպ ձիավորի կերպարով, իբրև արագընթաց հողմնային ոգի, գերիների Continue reading

Այսօր Հովնան մարգարեի հիշատակության օրն է


Այսօր Հովնան մարգարեի հիշատակության օրն էՀովնան մարգարեն Աստվածաշնչի 12 փոքր մարգարեներից է: Հին Կտակարանում տեղ գտած «Հովնանի մարգարեություն»-ում պատմվում է, թե ինչպես Աստծո պատգամով Հովնան մարգարեն մեկնում է Նինվե` քարոզելու քաղաքի հեթանոս բնակիչներին: Սակայն նա անմիջապես չի հետեւում Տիրոջ պատգամին: Խուսափելով կատարել Աստծո պատվիրանը Հովնանը փորձում է թաքնվել Թարսիս կոչված բնակավայրում: Սակայն փախուստի ճանապարհին ծովը փոթորկվում է, որի մեջ նետված մարգարեին Աստծո հրամանով կուլ է տալիս հսկա մի կետ: Սարսափահար Հովնանն աղոթքով ու զղջումով աղերսում է Տիրոջը փրկության համար և երեք օր հետո  Աստծո կամոք ազատվում  բանտարկությունից:

Այս անգամ անսալով Աստծո պատվիրանին` Հովնանը մեկնում է Նինվե: Սկսելով իր քարոզը` նա մարգարեանում է քաղաքի կործանման մասին: Ունկնդիր լինելով Հովնանի մարգարեությանը, սպասվածին հակառակ, Նինվեի բնակիչները` մեծից մինչեւ փոքր, անգամ թագավորը պահք են պահում եւ ապաշխարությամբ ու աղոթքով փրկում հայրենի Continue reading

Ամենահաս Սուրբ Սարգիս


Ամենահաս Սուրբ Սարգիս

ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳԻՍԸ ԺՈՂՈՎՐԴԱԿԱՆ ՀԱՎԱՏԱԼԻՔՆԵՐՈՒՄ ԵՎ ԱՂՈԹՔՆԵՐՈՒՄ

Գայլերը քանի որ առավել վտանգավոր են դառնում ձմռան բուքերին և գիշերներին, իսկ Ս. Սարգիսն էլ ինչ-որ տեղ համարվում է հատկապես ձմեռային շրջանի պահապան սուրբը, որովհետև նրա տոնը ձմռանն է, ուստի նա հանդես է գալիս հատկապես բքի մեջ եղողների և գայլերից վտանգվածների արագահաս օգնական, ինչին նպաստել է և այն հանգամանքը, որ Առաջավորաց պահքի ուրբաթ գիշերը Հայկական լեռնաշխարհով նա անցնում է բուք և ձյունամրրիկ բարձրացնելով, որն ընկալվում է նաև որպես ձմեռային ճանապարհներին վտանգվածներին օգնության հասնել։

Ահա այս պատճառով ձյունամրրիկների մեջ ընկածները և գայլերի հարձակմանը ենթարկվածները կանչում են Ս. Սարգսին՝ ասելով, թե պահել են նրա պահքը։ Մի շարք ավանդազրույցներում պատմվում է. թե ինչպես հենց այդ ուրբաթ գիշերն է նա փրկել շատերին, այդ թվում և նրանց, ովքեր վտանգվել են իր տոնի արարողություններին շաբաթ առավոտյան մասնակցելու համար բնակավայրից բնակավայր գնալիս։

Այժմ բերենք գայլերի հարձակումից Ս. Սարգսի շնորհիվ փրկվելու մասին մի քանի ավանդազրույց և ժողովրդական հմայական աղոթքներ։ Այն մասին, թե ինչպես է Ս. Սարգիսն օգնության հասնում իր պահքը պահողներին, Continue reading

Հայտարարություն


ՀայտարարությունՍիրելի′ երիտասարդներ, հունվարի 23-ին Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցին նշում է Սբ. Սարգսի տոնը:

Հունվարի 22-ին` ժամը 17:00-ին,  Եղեգնաձորի  Սբ. Աստվածածին եկեղեցում տեղի կունենա Սբ. Սարգսի տոնի նախատոնակը:

Գեղեցիկ ավանդություն կա, որ Սուրբ Սարգսի տոնին, երիտասարդներն աղի բլիթ են ուտում: Վայոց ձորի թեմի Երիտասարդաց միության նախաձեռնությամբ այդ օրը կբաժանվեն աղի բլիթներ: Արարողության բուն իմաստը ոչ թե աղի բլիթ ուտելն է, այլ խնդրել Սուրբ Սարգսի բարեխոսությունը:

Հունվարի 23-ին` ժամը 17:00-ին, Եղեգնաձորի Continue reading

ԱՄԵՆԱՀԱՍ ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳԻՍ


Ամենահաս Սուրբ Սարգիս

 ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳՍԻ ՄԱՍՈՒՆՔՆԵՐԻ՝ ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ ԲԵՐՎԵԼԸ

Համանման մի վկայություն, սակայն, արդեն Ս. Սարգսի ազատարար զորության և վտանգյալներին արագահաս ապավեն լինելու մասին բերում է Կիրակոս Գանձակեցին։ Պատմիչը գրում է, որ Վանական վարդապետը, որը ճգնակյաց կյանքով ապրում էր Գագա բերդի մոտակա այրերից մեկում, գերի է ընկնում մոնղոլներին։ Գերյալների թվում էր և Գանձակեցին։

Վանական վարդապետը փրկագնով ազատվում և ուղարկվում է Գագա բերդը։ Նա ցանկանում է իր հետ տանել նաև Գանձակեցուն, սակայն չի կարողանում։ Ապավինած Գագա Ս. Նշանին՝ Վանական վարդապետը գնալուց առաջ Գանձակեցուն ասում է. «Որդյակ, ես կգնամ, կընկնեմ Սուրբ Նշանի ոտքը, որ Սուրբ Սարգսի անունով է, և նրա միջոցով Տիրոջից կխնդրեմ քո ու մյուս վանականների համար, որոնք գտնվում են անօրենների ձեռքում, որպեսզի Աստված գուցե ձեզ Իր գթով ազատի։ Որովհետև Գագում բոլոր նեղյալների, մանավանդ գերիների համար մի հրաշագործ խաչ կար, ովքեր որ նրան ապավինում էին ամբողջ սրտով, հենց ինչը՝ սուրբ նահատակ Սարգիսը, բացում էր բանտերի և արգելանոցների դռները, քանդում էր շղթաները ու մարմնավոր տեսքով առաջնորդում էր իրենց տեղերը։ Այդ հրաշքների լուրը տարածված էր բոլոր ազգերի մեջ, որը (խաչը), ասում են, կանգնեցրել է մեր սուրբ Մեսրոպ վարդապետը» (Կիրակոս Գանձակեցի, Հայոց պատմություն, աշխտ., Վ. Առաքելյանի, Եր., 1982, էջ 181)։

Գանձակեցին գրում է, որ այդպես էլ եղավ, որ ինքը այդ գիշեր կարողանում է փախչել և ազատվել՝ ունենալով անխախտ այն համոզումը, որ դա տեղի ունեցավ շնորհիվ ազատարար Սուրբ Սարգսի։

Իրար հաջորդող դարերի ընթացքում Գագի Ս. Սարգիս վանքի հոչակը նվազելու

փոխարեն ավելի է տարածվում, որի լավագույն արտահայտություններից է 17-րդ դարի ժամանակագիր Գրիգոր Դարանաղցու հետևյալ համեմատություն-բնորոշումը։ Դարանաղցին, նկարագրելով Թորդանի Լոաավորչաշունչ սրբավայրերի՝ իր ժամանակ տիրող անշուք վիճակը, որը պայմանավորված էր նաև ժամանակի ավերածություններով և անհաստատ կացությամբ, դառնությամբ գրում է. «Եւ եթէ մին գերեզման նորա կամ մի մասն ի յոսկերաց անտի լինէր ի հեռագոյն աշխարհի ուրեք, որպէս զմին տնօրինականացն յԵրուսաղէմին կու պատուէին, որպէս զԳագայ Սուրբ Սարգիսն» (Գրիգոր Դարանաղցի, Ժամանակագրութիւն, հրտ. Մեսրոպ վրդ. Նշանեան, Երուսաղէմ, 1915, էջ 517)։

Այսպիսով, Դարանաղցին ցանկանում է ասել, որ Թորդանի Լուսավորչյան մասունքներից որևէ մեկը եթե մեկ այլ հեռավոր վանքում լիներ, ապա այն կպաշտեին այնպես, ինչպես մեկը Երուսաղեմի տնօրինական տեղիներից և կամ ինչպես Գագի Ս. Սարգիսը։ Պատկերավոր նման համեմատության համար Ս. Երուսաղեմի սրբավայրերի կողքին Գագի Ս. Նշանը հիշելը վկայում է նրա հանդեպ եղած ուխտավորական պաշտամունքի բացառիկ աստիճանը։

Գագի Ս. Սարգիսը հիշվում է և Հայոց աշխարհի սրբավայրերին նվիրված մի քարտեզում, որը 1695թ. կազմել է Կոմիտաս վրղ. Քյոմուրճյանը։ Այս ուղեցույց-քարտեզում Գագի մասին ասվում է. «Գագայ Սուրբ Սարգիս, ատամն կա, զոր Մեսրոպ շինեաց վանք» (Gabriella Yluhogian, Un antiqa mappe dell Arminea. Monasteri e santuaridel I al XVII secolo, Ravenna, 2000, հմր. 84)։ Continue reading

ԱՄԵՆԱՀԱՍ ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳԻՍ


Ամենահաս Սուրբ Սարգիս

 

 ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳՍԻ ՄԱՍՈՒՆՔՆԵՐԻ՝ ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ ԲԵՐՎԵԼԸ

 Գագի բարձունքի մասին Էփրիկյանը գրում է. «Լեռ Արցախի սահմանակից Գուգարաց Կողբոփոր գավառի Գագա դաշտի մեջ» (Հ. Ս. Էփրիկյան, Բնաշխարհիկ բառարան, հտ. Ա, Վենետիկ, 1903, էջ 442)։ Այս բարձունքի վրա գտնվող Ս. Սարգիս վանքի մասին էլ Էփրիկյանը գրում է. «Ամրոցաւոր քարաժայռ լերանս տափարակ գագաթի վրայ շինուած է Ս. Սարգսի հոչակաւոր ուխտատեղին, որ ծանօթ է Գագայ Ս. Սարգիս անունով և որոյ սկզբնաւորութիւնը մեր եկեղեցական պատմութիւնը Ս. Մեսրոպի կուտայ, որ Ս. Սարգսի մէկ ատամը խաչի մէջ անցնելով օրհներ և հոս կանգներ էր, ինչպես կը յիշեն ստեպ մեր ԺԳ դարու պատմիչք և վարդապետք։

… Այս ուխտատեղիս սրբատաշ քարաշէն մատուռ մի է, առջեւը ունի փոքրիկ գաւիթ իւր կաթուղիկէով։ Կա նաև ուրիշ ցած և փոքրիկ մատուռ մը, կոփածոյ քարերով, վերնոյն արեւելակողմը»  (Նույն տեղում)։

Այս սրբատեղին 1838 թ. վերանորոգել է կոթեցի Արզուման Խաչատրյանը  (Նույն տեղում)։

Գագա բերդը երկիցս հիշում է Ժ-ԺԱ դդ. պատմիչ Ստեփանոս Ասողիկը (Տե′ս Ստեփանոսի Տարօնեցւոյ Ասողկան պատմութիւն տիեզերական, Ս. Պետերբուրգ, 1985, էջ 257, 280)։

Գագա բերդը 1890-ական թթ. տեսել և այսպես է նկարագրել Մակար եպս. Բարխուդարյանը. «Կոթի գյուղի արևելյան և Գավարզնի հյուսիսարևելյան կողմում արձանացած է Գագ անուն մի սար, որի հարավային, արևելյան և հյուսիսային կողմերը դաշտալեզուներ են։ Գագ սարիս գագաթի եգերներով պարիսպ ձգված է վաղուց և ձևացրած մի անմատչելի բերդ, զի առանձնացած է սարս։ Բավական ամուր է բերդս, ափսոս, որ ջուր չունի իր մեջ, վասն որո փորված են մի քանի վիմափոր ավազաններ, որք բազմիցս լի են լինում անձրևաջրով։ Համարյա թե 20-ից ավելի վիմափոր այրեր կան հատկապես պատրաստված, որք ի հնումն գուցե ծառայած են իբրև զորանոց, որոնց մի քանիսն ունեն երդիկներ» (Մակար եպս. Բարխուդարեանց, Արցախ, Բաքու, 1895, էջ 396)։

Գագա Ս. Սարգսի մասին էլ Բարխուդարյանը գրում է. «Բերդիս մեջ, սարիս ամենաբարձր գագաթին վրա, շատ վաղուց շինված է սրբատաշ կաթնագոյն քարով մի փոքր վանք։ ժամանակի երկարությունն մաշած լինելով վանքիս շինությունը, վասն որո քանիցս նորոգված է» (Նույն տեղում)։

Գագա բերդի և վանքի մասին գրում և այն Մեսրոպ Մաշտոցի կողմից Սարգիս զորավարի՝ այստեղ բերված մասունքի հետ է կապում ԺԳ դարի նշանավոր մատենագիր Վարդան Արևելցին։ Գագա բերդի մասին պատմիչը գրում է. «ԶԳագ անուանի բերդ» (Հաւաքումն պատմութեանն Վարդանայ, Վենետիկ, 1862, էջ 145)։

Վարդան Արևելցին այնուհետև գրում է, որ այստեղ է «հռչակաւոր սուրբ ուխտն Խաչ և եկեղեցի յանուն Սրբոյն Սարգսի զօրավարին, օրհնեալ ի Սրբոյն Մեսրովբայ վարդապետէն և Թարգմանչէն Հայոց, որ կայ ի գլուխս Գագա և հայի ի դաշտն լայնանիստ և երկայնատարած» (Նույն տեղում) ։

Ինչպես տեսնում ենք, այս տողերի վրա նկատելի է Շնորհալու շարականի ազդեցությունը։ Այստեղ ևս Գագի Ս. Սարգիսն անվանվում է հռչակավոր և սուրբ ուխտ, ուր վանքը կրում է Ս. խաչ, իսկ եկեղեցին՝ Ս. Սարգիս անունը։ Ինչպես որ Շնորհալու շարականում է ասվում, «Առաւել պայծառ ի գլուխն Գագայ», այնպես էլ Վարդան պատմիչն է գրում, «որ կայ ի գլուխս Գագայ»։ Շարականում ասվում է՝ «Օրհնեալ Սրբոյն Մեսրովբայ», այստեղ էլ՝ «օրհնեալ ի Սրբոյն Մեսրովբայ վարդապետէն և թարգմանչէն Հայոց»։ Continue reading

Ամփոփվել են 4-րդ բանակային զորամիավորումում 2015 թվականի ուսումնական տարում կատարված աշխատանքները


Օրերս 4-րդ բանակային զորամիավորումում կայացած ռազմական խորհրդի նիստում ամփոփվել են 2015 թվականի ուսումնական տարում կատարված աշխատանքները, որին մասնակցել են ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը, ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-գնդապետ Յուրի Խաչատուրովը:

 Նիստին մասնակցել է նաև ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Հարություն Սարգսյանը, Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը, Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ, ՀՀ Զինված ուժերի հոգևոր սպասավոր Տեր Գալուստ քհն. Սահակյանը:

Հաշվետու զեկույցներով ու ելույթներով հանդես են եկել զորամիավորման հրամանատարն ու նրա տեղակալները։ Զեկուցողները ներկայացրել են զորամիավորումների մարտական պատրաստության, զինվորական կարգապահության, անձնակազմի բարոյահոգեբանական վիճակը, առկա խնդիրներն ու բարելավման ուղիները, ինչպես նաեւ մարտական հերթապահության կազմակերպումն ու իրականացումը։ Անդրադարձ է եղել մարտական պատրաստության ուղղությամբ կազմակերպված միջոցառումներին, վարժանքներին ու տարաբնույթ զորավարժություններին, դաստիարակչական, կարգապահության ամրապնդմանն ուղղված խնդիրներին, միջաձնային հարաբերություններին, երբեմն արձանագրվող անցանկալի երևույթներին և այդ ուղղությամբ իրականացվող կանխարգելիչ միջոցառումներին:

 Զորամիավորումում շարունակվել են մարտական ու զորահավաքային պատրաստականության, մարտական պատրաստության, զինվորական կարգապահության մակարդակի բարձրացման, սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի արդիականացման աշխատանքները: Իրականացվել են մարտական հերթապահության բարելավման կարևոր գործողություններ։ Զորամիավորումում 2015 թվականի ընթացքում իրականացվել են ուսումնական ծրագրով նախատեսված բոլոր միջոցառումները։ Պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը եւ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-գնդապետ Յուրի Խաչատուրովը նշել են, որ այն դրական դրսևորումները, որոնք արձանագրվել են տարվա ընթացքում պետք է լինեն ուղենիշ, իսկ որոշակի բացթողումները շտկելու ուղղությամբ հետևողական աշխատանք է պահանջվում: Continue reading

ԱՄԵՆԱՀԱՍ ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳԻՍ


Ամենահաս Սուրբ Սարգիս 

ՍՈՒՐԲ ՍԱՐԳՍԻ ՄԱՍՈՒՆՔՆԵՐԻ՝ ՀԱՅՈՑ ԱՇԽԱՐՀ ԲԵՐՎԵԼԸ

Սուրբ Սարգսի վկայաբանության մեջ ասվում է, որ նրա նահատակությունից հետո, երբ Շապուհը գնում է Հուլիանոսի դեմ կռվելու, հավատացյալներից ոմանք գալիս և վերցնում են Ս. Սարգսի և նրա հետ նահատակված տասնչորս զինվորների մարմինները և պահում «զգուշութեամբ ի պատուական տեղւոջ» (Սոփերք Հայկականք, հտ., ԺԶ, էջ 52)։

Այս խոսքերից երևում է, որ նրանց մարմիններն այդ ժամանակ ոչ թե ամփոփվել, այլ առժամանակ պահվել են։ Վկայաբանությունում այնուհետև ոչինչ չի ասվում, թե որտեղ է ամփոփվել նրա մարմինը և թե հետագայում նրա մասունքներից որը ուր է տարվել։

Վկայաբանության հին խմբագրության մեջ էլ ասվում է, որ նահատակությունից երեք օր անց «առեալ տարան յաշխարհն Հոռոմոց, արարին տապանակ արկղագործ և եդին ի տեղի պատուականի» (Հ.Մ. Ավգերյան, Լիակատար վարք և վկայաբանութիւն սրբոց, հտ. Բ, Վենետիկ, 1811, էջ 57)։

Ազգային ավանդությամբ, սակայն, ասվում է, որ Ս. Մեսրոպը Պարսկահայաստանից բերել է Ս. Սարգսի մասունքները, որոնք ամփոփվել են՝ ի պատիվ սրբի կառուցված Ուշիի և Կարբիի Ս. Սարգիս եկեղեցիներում։ Այս մասին առաջին հիշատակությունը գտնում ենք Ս. Սարգսի շարակնոցային կանոնում, որի հեղինակը դարձյալ Շնորհալին է.

Խաչաչարչար սուրբ դիտապետ,

Նշանագործ անուամբ ի խաչ եւ յեկեղեցի,

Առաւել պայծառ ի գլուխն Գագայ,

Ի գագաթան տեղւոջն օրհնեալ Սրբոյն Մեսրոպայ,

 Երագահաս Սուրբդ Սարգիս, բագնեաց կործանիչ,

Բարեխօ′ս լեր առ Քրիստոս վասն անձանց մերոց։ 

Շարականների մեկնությանը նվիրված իր նշանավոր աշխատության մեջ Հ.Մ. Ավգեըյանը գրում է, որ այս տողերը պետք է հասկանալ հետևյալ իմաստով. Քրիստոսի խաչով չարչարված սուրբ զորավար, քո անունը թող օգնի բոլոր նրանց, ովքեր քո միջոցով (բարեխոսությամբ) ապավինում են Ս. Խաչին և եկեղեցուն, և Continue reading

Բարեկենդան Առաջավորաց Պահոց


Բարեկենդան Առաջավորաց ՊահոցՀատուկ է միայն Հայ Եկեղեցուն: Սկսվում է Մեծ Պահքից 3 շաբաթ առաջ: Պահանջվում է խիստ պահեցողություն: Հնում, այդ օրերին թուլատրվել է միայն աղ ու հաց ուտել, արգելվել է Ս. Պատարագ մատուցել: Առաջավորաց Պահքի խորհուրդը հեթանոսական ապականությունից մարդկային 5 զգայարանների սրբումն է: Հնում սովորույթ կար մկրտությունից առաջ 5 օր ծոմ պահել:

Ս. Գրիգոր Լուսավորիչը նույնպես հրամայում է Տրդատ թագավորին և մյուսներին մկրտությունից առաջ 5 օր ծոմ պահել, որի շնորհիվ էլ Տրդատը և ուրիշներ փրկվում են այսահարությունից: Այդ պատճառով էլ Առաջավորաց Պահքը կոչվում է նաև փրկության պահք: Համաձայն Հայ Եկեղեցու վարդապետների, Առաջավորաց Պահքը հաստատել է Ս. Գրիգոր Լուսավորիչը, ի հիշատակ վերոհիշյալ ծոմապահության: Այս պահքի Առաջավորաց կոչվելու վերաբերյալ կա երկու մեկնություն. Ա. իբրև կարապետ Մեծ Պահքի, Բ. իբրև Հայոց առաջին պահքը: Առաջավորաց Պահքը թյուրիմացաբար անվանվել է նաև Ս. Սարգսի պահք, քանի որ Առաջավորաց Պահքին հաջորդող շաբաթ օրը Հայ Եկեղեցին տոնում է Continue reading

Վայոց ձորում անցկացվեց 2016 թվականի ձմեռային զորակոչի երկրորդ հավաքը


Այսօր` հունվարի 16-ին, Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձոր և Վայք քաղաքներում տեղի ունեցավ ձմեռային զորակոչի երկրորդ հավաքը:

Եղեգնաձորում նորակոչ հայոց զավակներին բարի երթ և անվտանգ ծառայություն մաղթելու էին եկել ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմի զորահավաքային նախապատրաստության բաժնի պետ Վանիկ Խուդավերդյանը և Եղեգնաձորի զինվորական կոմիսար Արմեն Սարգսյանը, իսկ Վայքում՝ ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի խորհրդական Վասիլ Ասլանյանը և Վայքի զինվորական կոմիսար Հարություն Մելքոնյանը: Հայոց բանակի նորակոչիկներին հորդորեցին լինել ուշիմ, աչալուրջ, լավագույնս ծառայել Հայոց բանակում և բարձր պահել հայ զինվորի մարտական ոգին:

Նորակոչիկները, Եղեգնաձորի և Վայքի եկեղեցիների հոգևոր հովիվներից օրհնություն, Continue reading

Այսօր Սբ. Պետրոս հայրապետի, Վլաս եպիսկոպոսի և Աբիսողոմ սարկավագի հիշատակության օրն է


Այսօր Սբ. Պետրոս հայրապետի, Վլաս եպիսկոպոսի և Աբիսողոմ սարկավագի հիշատակության օրն էԱլեքսանդրիայի Սբ. Պետրոս հայրապետը և Աբիսողոմ սարկավագը Ընդհանրական Եկեղեցու մեծ սրբերից են: IV դարի սկզբին գլխավորելով Ալեքսանդրիայի աթոռը` Սբ. Պետրոս հայրապետն իր հավատի արիությամբ եւ Աբիսողոմ սարկավագի աջակցությամբ պահպանել է հավատավոր հոտը Դիոկղետիանոսի, Գաղերիոսի և Մաքսիմիանոսի կայսրերի հալածանքների ընթացքում:
Հալածանքների սաստկացման պատճառով, համայնքի պնդմամբ հայրապետը հեռանում է Պաղեստին և Միջագետք, սակայն, լսելով քրիստոնյաների նահատակությունների մասին, շուտափույթ վերադառնում է Ալեքսանդրիա եւ քիչ անց բանտարկվում: Սրբի ցանկության համաձայն, նաև երկյուղելով ժողովրդի զայրույթից` զինվորները նրան հրապարակավ չեն գլխատում: 311 թվականին հայրապետն իր սարկավագի հետ միասին գիշերով ընդունում են արյան պսակը: Սեբաստիայի Վլաս եպիսկոպոսը` սրբակենցաղ եւ քաջարի հովիվը, մշտապես օրինակ է ծառայել քրիստոնյաներին և քաջալերել նահատակներին: Continue reading

Ամանորյա նվերներ սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաներին


Հունվարի 13-ին Վայոց ձորի թեմի առաջնորդարանում թեմի աշխատակցուհի Խնկանուշ Մարկոսյանի նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ ամանորյա միջոցառում, որին ներկա էին Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քհն. Հովհաննիսյանը, թեմի աշխատակիցներ, սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաներ ու ծնողներ:

Սկզբում օրհնության խոսքով հանդես եկավ Արժ. Տեր Հայրը, ով շնորհավորեց ներկաներին Ամանորի ու Սուրբ Ծննդյան տոների առթիվ՝ ցանկանալով հաջողություն և նպատակների իրականացում:

Այնուհետև երեխաները տոնածառի շուրջ ամանորյա երգերի Continue reading

Տիրոջ Հրաշափառ Ծննդյան Ավետիսը փոխանցվեց նաև զինվորներին. Ջրօրհնյաց արարողություն զորամասում.


 

Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ, ՀՀ զինված ուժերի հոգևոր սպասավոր Տեր Գալուստ քհն. Սահակյանը Ջրօրհնյաց արարողություն կատարեց զորամասում, որի ավարտին օրհնված ջուրը բաժանվեց զինվորներին, սպաներին, նաև ուղարկվեց դիրքապահ զինվորներին:

Արժ. Տեր Հայրը հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց՝ նվիրված Continue reading

Բանակ մեկնեցին ձմեռային զորակոչի վայոցձորցի առաջին նորակոչիկները


 

Հունվարի 8-ին Հայաստանի Հանրապետությունում մեկնարկել է 2016 թվականի ձմեռային զորակոչը: Վայոց ձորի մարզում ձմեռային զորակոչի մեկնարկն սկսվեց հունվարի 12-ին: Մարզի 2 տարածաշրջանային կենտրոնների Եղեգնաձորի և Վայքի զինվորական կոմիսարիատներից պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության մեկնեցին առաջին նորակոչիկները` համալրելու հայոց բանակի շարքերը, պարտքը տալու սրբազան հայրենիքին և կատարելու սահմանադրորեն ամրագրված իրենց պարտականությունը:

Նորակոչիկներին հայկական բանակ ճանապարհելու էին եկել ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի ներկայացուցիչներ, ընկերներ, բարեկամներ ու հարազատներ: Հայրենիքի սահմանները պաշտպանելու մեկնող պատանիներին օրհնության խոսք ասացին Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քհն. Հովհաննիսյանը և Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ, ՀՀ զինված ուժերի հոգևոր սպասավոր Տեր Գալուստ քհն. Սահակյանը:

Տոնական միջոցառումներից հետո նորակոչիկներին Եղեգնաձորում ողջունեց ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի տեղակալ Մելս Հարությունյանը, իսկ Վայքում՝ մարզպետի խորհրդական Վասիլ Ասլանյանը:

Նրանց բարի ճանապարհ ու խաղաղ Continue reading

ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ԽԱՉՔԱՐԱՅԻՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹԸ


Խաչաքանդակներով ժայռաբեկորներ, 9-րդ դար, Արենի:

Խաչաքանդակներով ժայռաբեկորներ, 9-րդ դար, Արենի:

Հայ քրիստոնեական մշակույթում առանձնահատուկ է Վայոց Ձորի դերակատարումը։ Բնական ներփակ միջավայրը և այստեղով անցնող հին առևտրական ճանապարհը, որը, քաղաքական հանգամանքներից կախված, ժամանակ առ ժամանակ արտառոց ակտիվություն էր դրսևորում և խթանում տնտեսամշակութային անօրինակ զարգացումը պայմանավորել են վայոցձորյան քրիստոնեական մշակույթի յուրօրինակ կերպարը՝ տեղական, ավանդական գծերի համադրություն հայկական ու ընդհանուր քաղաքակրթական արժեքների հետ։ Այս ուշագրավ սինթեզը կարելի է վավերացնել ճարտարապետության, գրչության, մանրանկարչության, գիտության, կրթության բնա­գավառներում, և անշուշտ, այն ավելի քան ակնհայտ է խաչքարային մշակույթում՜ սկսած առաջին օրինակներից մինչև 17-րդ դարի վերջերը։

Ինչպես նշել ենք, խաչքարային մշակույթը ձևավորվեց հիմքում ունենալով 4-6-րդ դարերի վաղքրիստոնեական կոթողների թևավոր խաչերը. այդ կոթողների, եկեղեցիների դամբարանների վրայի խաչային հորինվածքները։ Սակայն առանձին կանգնած միայն խաչային հորինվածքի համար նախատեսված ուղղաձիգ տափակ սալի ծավալային-ճարտարապետական ձևավորումն ընթացավ առաջին խաչքարերի ստեղծմանը զուգընթաց: Զարմանալի չէ, որ հենց վաղ խաչքարերն են երևան բերում հայտնի ծավալային-ճարտարապետական բազմազանություն։ Խաչքարերի են վերածվում հին մինչքրիստոնեական ու վաղքրիստոնեական կոթողները,

Բազմախաչ խաչքարեր, 9-10-րդ դարեր, Գնիշիկ:

Բազմախաչ խաչքարեր, 9-10-րդ դարեր, Գնիշիկ:

ճարտարապետական լուծումով տափակ սալին մոտեցող հին շինաքարերը, երբեմն էլ որևէ հարթ մակերես ունեցող ուղղաձիգ ժայռաբեկորները։ Խաչքարային մշակույթի առա­ջացման առաջին քայլերը հասկանալու համար բացառիկ կարևորություն ունեն վայոցձորյան մի շարք վաղ խաչքարեր (Արենի, Գնիշիկ, Ուլգյուրի վանք, Կարմրաշեն)։ Արենիի հայտնի կոթողները միայն պայմանականորեն կարելի է խաչքար անվանել։ Մեկ շարքով իրար կցված և պարիսպ կազմող այս խմբի սալերն անմշակ ժայռաբեկորներ են, որոնց արևմտյան՝ փոքր-ինչ հարթեցված մակերեսների վրա ետնախորքն հեռացնելու եղանակով պատկերել են մի քանի ուղղաձիգ թևերով պսակված խաչեր։ Խոսել խաչը պատկերելու որևէ կանոնի մասին այս դեպքում անհնար է՝ վարպետները կարծեք արտապատկերել են իրենց անծանոթ մի հորինվածք մոտավոր խաչակերպություն հաղորդելով նրան։ Անլուծելի է մնում նաև դրանց ճշգրիտ թվագրության հարցը։ Արենիի ավանդույթը կարծեք շարունակում են Գնիշիկի կոթողները, սակայն արդեն խաչի պատկերման փոքր-ինչ կանոնիկ սկզբունքներով։ Գնիշիկում կենտրոնական խաչն ունի մի քանի զուգահեռ թևեր, կամ էլ մի քանի խաչեր իրար հպելով ստացել են համանման կառույց։ Սակայն, խաչաթևերի կանոնավոր բլթակները, խաչահատումների

Խաչքար"ՍՈւՐԲ ԳԵՎՈՐԳ", 886թ. , վարպետ Հուսեփ, Կեչուտ

Խաչքար”ՍՈւՐԲ ԳԵՎՈՐԳ”, 886թ., վարպետ Հուսեփ, Կեչուտ

վարդյակները, կենտրոնական խաչ-կառույցից դուրս տեղադրված խաչերը, չնայած տեխնիկական անվարժ կատարմանն, ունեն վաղ խաչքարերին միանգամայն բնորոշ մանրամասներ, ինչն էլ ավելի քան հավանական է դարձնում դրանք 9-10-րդ դարերով թվագրելը։ Սակայն, անբացատրելի են մնում կենտրոնական խաչի «բազմաճյուղությունն» ու խաչերի նման բազմաքանակությունը։ Կարելի է ենթադրել, որ Արենիի և Գնիշիկի խաչքարերը, ցուցում են դրանց շատ ավելի ընդհանուր, ոչ անհատական գործառույթը։ Այդ խաչքարերը թերևս կանգնեցվել են առանձին գերդաստանների, գուցե և համայնքի ոչ սակավաթիվ անդամներին նկատի ունենալով։ Ամենևին չի բացառվում նաև, որ դրանք ընդհանրական ինչ-որ հաղթանակի կամ ընդհակառակը եղերական դեպքերի արձագանք լինեն։ Բոլոր դեպքերում ակնհայտ է, որ այս խաչքարերը չեն հետևում Վայոց Ձորում լայն տարածում գտած համահայկական դիմագծերով վաղ խաչքարերին, որոնք լավ հայտնի են, օրինակ, Եղեգիսի, Գնդեվանքի, Ցաղաց Քարի, Կապույտի և այլ վայրերի օրինակներով։ Կարելի է առանձնացնել Գնդեվանքի և Ցաղաց Քարի 9-10-րդ դարերի օրինակները, որոնց էլիպսաձև ծավալները, թևերի և խաչատակի զարդերի շուշանաձև մոտիվները հիշեցնում են Վայոց Ձորի հարևանությամբ գտնվող Գեղարքունիք գավառի օրինակները։ Քննվող խմբի մի հոյակապ կատարում է և Կեչուտի 886թ. խաչ­քարը, որի, ցավոք, մի մասն է միայն պահպանվել։ Այս կոթողի սկզբնական բարձրությունը եղել է մոտ 3 մ և Continue reading

«Սուրբ Նիկողայոս» ծրագիրը Վայոց ձորի սահմանամերձ Սերս և Բարձրունի գյուղերում


Ինչպես և կանխավ տեղեկացրել էինք, մշակվել և կեսագործման փուլում էր գտնվում «Սուրբ Նիկողայոս» անվանումը կրող Հայ Եկեղեցու Համաշխարհային երիտասարդաց միավորման (ՀԵՀԵՄ) բարեգործական ծրագիրը:

Հունվարի 10-ին հոգևոր պատասխանատու Տ. Հովնան արք. Տերտերյանի օրհնությամբ և ՀԵՀԵՄ կենտրոնական խորհրդի (ԿԽ) ջանքերով «Սուրբ Նիկողայոս» ծրագիրը այցելեց Վայոց ձորի երկու սահմանամերձ գյուղեր՝ Սերս և Բարձրունի: 
Այս փուլում ծրագրին իրենց անմիջական մասնակցությունը բերեցին ՀԵՀԵՄ կենտորնական խորհրդի ատենապետ Վահան Մարդյանը, ՀԵՀԵՄ ԿԽ անդամներ Ալեքսանդր Բարսեղյանը և Ազատուհի Ստեփանյանը: Ծրագրի հաջող իրականացմանը նպաստեցին նաև Վայոց ձորի թեմի երիտասարդաց միության անդամները:
Առաջին կանգառը Սերս գյուղն էր: Այստեղ մեզ ջերմությամբ դիմավորեցին Սերսի հիմնական դպրոցի տնօրեն պարոն Էմանուել Հարությունյանը և դպրոցի աշակերտները: Նվերներ հանձնվեցին դպրոցի բոլոր երեխաներին:

Հաջորդ սպասված հանդիպումը Բարձրունու միջնակարգ դպրոցում էր: Այստեղ էլ հանդիպեցինք տեղի հիմնական դպրոցի տնօրեն պարոն Անդրանիկ Մարգարյանի և դպրոցի աշակերտների հետ: Նվերներ հանձնվեցին դպրոցի բոլոր աշակերտներին:
Այցելությունների ընթացքում մեզ հետ էր նաև տեղի զորամասի հոգևոր սպասավոր Գագիկ սարկավագ Հակոբյանը, ով հանդես Continue reading

Սբ. Ծննդյան Սրբազան արարողությունները Վայքի Սբ. Տրդատ եկեղեցում


 

Հունվարի 5-ին Վայոց ձորի թեմի Վայքի Սբ. Տրդատ եկեղեցում հավարտ երեկոյան ժամերգության մատուցվեց Ճրագալույցի Սբ. և Անմահ Պատարագ:

Պատարագիչն էր Վայքի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Ներսես քահանա Արշակյանը, ով Սբ. Պատարագի ընթացքում քարոզեց   Քրիստոսի Ս. Ծննդյան և Աստվածհայտնության խորհրդի և մարդկային կյանքում նրա նշանակության մասին:

Պատարագի ավարտին կատարվեց նախատոնակ, որից հետո պատարագիչ Տեր Հայրը Տիրոջ Սուրբ Ծննդյան ու Աստվածհայտնության ավետիսը և եկեղեցու Ավագ խորանից լույսը փոխանցեց ներկա բարեպաշտ ժողովրդին, որպեսզի իրենց հարկերը պայծառացնեն Տիրոջ Ս. Ծննդյան ավետաբեր և կենդանարար լույսով:

Հունվարի 6-ին Վայքի Սուրբ Տրդատ եկեղեցում մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Պատարագիչն էր Տեր Ներսես քահանա Արշակյանը, ով Սբ. Պատարագի ընթացքում հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց և ընթերցեց Ն. Ս. Օ. Տ. Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի Սբ. Ծննդյան պատգամը:

Հավարտ Պատարագի տեղի ունեցավ Ջրօրհնեքի հոգեպարար արարողությունը՝ ի հիշատակ Continue reading

Սբ. Ծննդյան Սրբազան արարողությունները Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում


Հունվարի 5-ին Վայոց ձորի թեմի Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սբ. Աստվածածին եկեղեցում հավարտ երեկոյան ժամերգության մատուցվեց Ճրագալույցի Սբ. և Անմահ Պատարագ: Պատարագիչն էր Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը, ով հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց:

 Սբ. Պատարագի ավարտին ներկաներն օրհնված մոմեր տարան իրենց տները:

Հունվարի 6-ին՝ մեր Տիրոջ՝ Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Ծննդյան տոնի օրը, Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սբ. Աստվածածին եկեղեցում Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը մատուցեց Սբ. և Անմահ Պատարագ, որին Continue reading

Ճրագալույց. Սուրբ Ծննդյան և Աստվածահայտնության տոները Ջերմուկի Սրբ. Գայանե եկեղեցում


 

Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցիներում հունվարի 5-ի երեկոյան կատարվեց Սուրբ Ծննդյանը նախորդող Ճրագալույցի արարողակարգը, որը նշանակում է ճրագ լուցանել, վառել: Ճրգալույցը Սուրբ Ծննդյան նախատոնակն է և մարդկանց հորդորում է  պատրաստ լինել տոնելու մեր Տիրոջ Ծնունդը: Այդ օրերին վառվում են տաճարի ջահերն ու կանթեղները, որը աղոտ լույսն է  և ավետումն է Արդարության պայծառ լույսի ծագումը: Վառվող մոմեր են բաժանվում ժողովրդին, որից հետո մատուցվում է Սուրբ Պատարագ: Վառվող լույսերի հետ մարդիկ իրենց տուն են տանում Սուրբ Ծննդյան հույսն ու սպասումը:

Հունվարի 6-ին  տոնում ենք մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի  Ծննդյան և Աստվածահայտնության տոնը և միմյանց ավետիս են տալիս` ասելով. «Քրիստոս ծնավ և հայտնեցավ», որի պատասխանն է` «Օրհնյալ է Ծնունդը Քրիստոսի»:  Ջերմուկի Սրբ. Գայանե եկեղեցում Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Գալուստ քահանա Սահակյանը մատուցեց Սուրբ Ծննդյան Սուրբ Պատարագը և իր խոսքում հորդորեց բոլոր հավատացյալներին.  «Երբեք չմոռանալ մեր Տիրոջ` Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան խորհուրդն ու նպատակը: Եվ եկեղեցուց դուրս գալ նորոգված հոգով ու հավատով»:

Սուրբ Ծննդյան Պատարագից անմիջապես հետո կատարվեց Ջրօրհնեքի արարողությունը, որը Continue reading

ՆՈՐԻՆ ՍՈՒՐԲ ՕԾՈՒԹՅՈՒՆ Տ. Տ. ԳԱՐԵԳԻՆ Բ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻ ՊԱՏԳԱՄԸ ՄԵՐ ՏԻՐՈՋ՝ ՀԻՍՈՒՍ ՔՐԻՍՏՈՍԻ ՍՈՒՐԲ ԾՆՆԴՅԱՆ ԵՎ ԱՍՏՎԱԾՀԱՅՏՆՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆԻ ԱՌԻԹՈՎ


(Սուրբ էջմիածին, 6 հունվարի, 2016 թ.)

Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. ամէն։

«Փառք ի բարձունս Աստուծոյ, ևյերկիր

խաղաղութիւն, ի մարդիկ հաճութիւն»

(Ղուկ. 2։14)։

ՆՈՐԻՆ ՍՈՒՐԲ ՕԾՈՒԹՅՈՒՆ Տ. Տ. ԳԱՐԵԳԻՆ Բ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻ ՊԱՏԳԱՄԸ ՄԵՐ ՏԻՐՈՋ՝ ՀԻՍՈՒՍ ՔՐԻՍՏՈՍԻ ՍՈՒՐԲ ԾՆՆԴՅԱՆ ԵՎ ԱՍՏՎԱԾՀԱՅՏՆՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆԻ ԱՌԻԹՈՎՍիրելի բարեպաշտ ժողովուրդ,

Սուրբ Ծննդյան ավետիսն այսօր առաջնորդել է մեզ դեպի մեր եկեղեցիները, որպեսզի խնդությամբ և հոգու երկյուղածությամբ խոնարհվենք Մանուկ Հիսուսի՝ աշխարհի Փրկչի սնարի առջև։

Բեթղեհեմի մսուրում ծնվեց Քրիստոս, և Փրկչի աշխարհ գալով սկսվեց ճանապարհը Աստծո հետ հաշտության, մեղքի պատճառով Նրանից հեռացած մարդկության դարձի և փրկության։ Իր Որդու մարդեղության խորհրդով Աստված մարդկանց ժառանգորդ դարձրեց երկնից արքայության և Նրա միջոցով ցույց տվեց այդ փառքին արժանանալու ուղին՝ ըստ հրեշտակների օրհնաձայն փառաբանության՝«յերկիր խաղաղութիւն, ի մարդիկ հաճութիւն»։

Մարդեղացյալ Աստվածորդին Իր փրկչական առաքելությամբ շրջափոխեց պատմության ընթացքը՝ կոչելով մարդկանց սիրո և խաղաղության սկզբունքի վրա հաստատելու կյանքը։ Քրիստոս մարդկանց պարգևում է այս աշխարհում մեծագույն բարիքը՝ Իր խաղաղությունը. «Խաղաղություն եմ թողնում ձեզ, իմ խաղաղությունն եմ տալիս ձեզ, ձեզ չեմ տալիս, ինչպես այս աշխարհն է տալիս, ձեր սրտերը թող չխռովվեն և չվախենաք» (Հովհ. 14:27),– ասում Է Տերը։

Փրկչի խաղաղության կոչին ու հրավերին հանդիման մեր ժամանակի մեծագույն մարտահրավերներից Է անհատի, հասարակությանց ու պետությանց կյանքում խաղաղության խաթարումը։ Մարդկությունը 21-րդ դար թևակոխել Է մեծ տագնապներով։ Հակամարտություններ, աշխարհաքաղաքական շահերի բախում, ճգնաժամեր, հումանիտար աղետներ շարունակում են հուզել աշխարհը, սերմանել անհանդուրժողություն ու անվստահություն, սփռել ավերածություն, աղքատություն, տառապանքներ։ Հասարակություններում խաթարվում են բարքերը, խեղաթյուրվում

հոգևոր-բարոյական արժեքները, առավել տարածում են գտնում կեղծիք, մոլություններ, սպանություններ, սասանվում են ընկերային կյանքի, ընտանիքի  հիմքերը։ Ծայրահեղական գաղափարներ քարոզող ահաբեկչական խմբավորումները հավատքի անունով մահ ու ավեր են սփռում հատկապես Մերձավոր Արևելքում, որտեղ այլ ժողովուրղների կողքին տառապում և զրկանքներ են կրում նաև մեր ժողովրդի զավակները։

Կործանարար ու կորստաբեր այս իրավիճակներից մարդկությունը ելք և կարգավորման ուղիներ է փնտրում, որոնց անորոշության մեջ, բարձրացող հարցականների առջև այսօր քաղցրորեն հնչում է մեր հոգիներին Բեթղեհեմում աշխարհ եկած Continue reading

Տեր Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի քարոզը՝ նվիրված Աստվածհայտնության տոնին


Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. Ամէն:

<<…Դավթի քաղաքում մեզ համար
մի Փրկիչ ծնվեց, որ օծյալ Տերն է>>:
 (Ղուկաս 2:11)

Քարոզ՝ նվիրված Աստվածհայտնության տոնին

Ավետարանը այս հոգեթով բառերով է ազդարարում մարդկության փրկչի՝ Հիսուս Քրիստոսի հայտնությունը, որն իջավ երկնքից, մարդկային մարմին առավ, վերցրեց մեր մեղքերը, խաչվեց եւ, հարություն առնելով, նախանշեց մեր փրկության ուղին, առաջնորդը եղավ մեր՝ դեպի Աստված տանող լուսաշող ճանապարհին:

Ինչո՞ւ  ծնվեց Քրիստոս:

Նա ծնվեց, որպեսզի իջնի մարդկանց մեջ, ապրի նրանց հետ, որ մարդիկ շոշափեն, տեսնեն եւ լսեն իրեն ու հավատան, որ իրենք Աստծու որդեգիր զավակներն են, որ Աստված սեր է եւ այսպես եկել է իր մոլորյալ զավակներին փնտրելու:

Իսկ ո՞րն է մարդկային մոլորությունը:

Երբ Աստված ստեղծեց մարդուն, նա շատ շուտ գայթակղվեց եւ մեղքի մեջ ընկավ: Այդ անկյալ եւ մեղսունակ վիճակը մարդուն գցեց ծայրահեղությունների եւ մոլորությունների մեջ: Մարդը սկսեց հեռանալ իր Արարչից: Սակայն, ունենալով աստվածային պատկերը իր մեջ, զգաց, որ ինչ-որ բան պակասում է իրեն, զգաց, որ ինչ-որ բան աղճատված է իր մեջ եւ սկսեց փնտրտուքի ճանապարհով քայլել ու մտածել, թե ինչպես կարող է դուրս գալ այս իրավիճակից: Փնտրտուքի այս ճանապարհին նա մարգարեացավ, ինչպես Մատթեոսի ավետարանն է վկայակոչում, Հին Ուխտի ժողովուրդը բացականչեց. <<Եվ դու Բեթղեհեմ, Հուդայի երկիր: Քեզնից մի իշխան պիտի ելնի ինձ համարոր պիտի հովվի իմ ժողովրդին…>>: Անգամ հեթանոս փիլիսոփաները՝ Սոկրատեսը, Պլատոնը, Արիստոտելը, Պյութագորասը խոստովանում էին, թե մինչև որ երկնքից մեկը չիջնի, անկարելի է գտնել ճշմարտությունը:

Մարդկությունը հեռացել էր Աստծուց, սակայն Աստված չէր կարող լքել իր ստեղծած արարածներին: Նրա մարգարեների միջոցով փորձեց իր պատգամները լսելի դարձնել մարդկանց եւ իրեն մոտեցնել նրանց, բայց իզուր, մարդկությունը կործանման էր գնում, եւ աշխարհի մեջ տեղի ունեցավ գերագույն զոհաբերությունը: <<Աստված այնպես սիրեց աշխաարհը, որ մինչև իսկ իր Միածին Որդին ուղարկեց, որ բոլոր նրանք, որ հավատան նրան, չկորչեն, այլ հավիտենական կյանք ընդունեն>>: Continue reading

Շնորհավոր Ամանոր և Սուրբ Ծնունդ  


Սիրելի′  հաՇնորհավոր Ամանոր և Սուրբ Ծնունդյրենակիցներ,
Ջերմորեն շնորհավորում ենք Ամանորի և Սուրբ Ծննդյան տոների առթիվ, ցանկանում առողջություն, երջանկություն, ամենայն բարիք:
Թող 2016 թվականը խաղաղության, անհուն բերկրանքի, երազանքների իրականացման տարի լինի:

ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴ ԵՎ ԱՍՏՎԱԾԱՀԱՅՏՆՈՒԹՅՈՒՆ


Քրիստոս Ծնաւ եւ Յայտնեցաւ.

 Ձեզ եւ Մեզ Մեծ Աւետիս

Սուրբ ԾնունդՀայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին հունվարի 6-ին տոնում է Հիսուս Քրիստոսի Սուրբ Ծնունդը, Աստվածահայտնությունը և Մկրտությունը։ Աստվածահայտնություն նշանակում է Աստծո հայտնվելը: Հիսուս Քրիստոսի Աստվածահայտնությունը բովանդակում է ոչ միայն Նրա Ծնունդը, այլ նաև Մկրտությունը: Այս պատճառով Փրկչի Ծնունդն ու Մկրտությունը մեր Եկեղեցում տոնախմբվում են միասին, հունվարի 6-ին, քանի որ Հիսուսը Հովհաննես Մկրտչից Հորդանան գետում մկրտվեց 30տարեկանում, հունվարի 6-ին:
Ըստ Հայոց Եկեղեցու` Սբ. Ծննդյանը նախորդող մեկ շաբաթը պահոց շրջան է: Դեկտեմբերի 30-ից մինչև հունվարի 5-ի երեկո մարդիկ պահք են պահում: Պահեցողները պահոց շրջանից դուրս են գալիս հունվարի 5-ի երեկոյան, երբ եկեղեցում մատուցվում է Սբ. Ծննդյան Ճրագալույցի Պատարագ և տրվում է Սբ. Ծննդյան ավետիսը:Ճրագալույց

Ճրագալույց նշանակում է ճրագ /մոմ/ լուցանել, այսինքն` վառել: Այդ օրը երեկոյան մարդիկ եկեղեցում վառված ճրագներն իրենց հետ տուն են տանում: Այն խորհրդանշում է աստվածային լույս, եկեղեցու օրհնություն:
Սբ. Ծննդյան Պատարագից հետո կատարվում է  Ջրօրհնեք, որը խորհրդանշում է Հորդանան գետում Քրիստոսի Մկրտությունը: Խաչով, Ավետարանով և Սրբալույս Մյուռոնով օրհնված հրաշագործ ջուրը բաժանվում է ժողովրդին` ի բժշկություն հոգևոր և մարմնավոր ախտերի:
Հունվարի 7-ը, ինչպես և բոլոր տաղավար տոներին հաջորդող օրերը, հանգուցյալների հիշատակության օր է` Մեռելոց:

Գոհաբանական մաղթանք եւ նռնօրհնեքի արարողություն Վայոց ձորի թեմում


Եղեգնաձորի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում

Եղեգնաձորի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում

 Վայքի Սուրբ Տրդատ եկեղեցում

 

Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում