«Ավետարանական առակները հայ դպրոցում» հանրապետական մրցույթի ընտրական փուլը Վայքի տարածաշրջանում


Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի Քրիստոնեական Դաստիարակության Կենտրոնը Վեհափառ Հայրապետի  տնօրինությամբ և ԿԳ նախարարի համապատասխան հրահանգով կազմակերպել և արդեն շուրջ մեկ ամիս է ՀՀ հանրակրթական բոլոր դպրոցներում իրականացնում է «Ավետարանական առակները հայ դպրոցում» հանրապետական մրցույթը:

Վայքի տարածաշրջանում  մրցույթի տարածաշրջանային փուլը անցկացվեց  նոյեմբերի 3-14-ը.  շրջիկ հանձնախումբը՝ մասնակցությամբ ԶՈՒ հոգևոր սպասավոր Գագիկ սրկ. Հակոբյանի, Վայոց ձորի թեմի ԵՄ պատասխանատու Ա. Ստեփանյանի, ՀԵՊ մասնագետ Ա. Զաքարյանի և Վայքի տարածաշրջանի ՔԴԿ պատասխանատու Հ. Աղախանյանի, այցելել և դիտել  է  քսան դպրոցներից բոլոր այն դպրոցների միջոցառումները, որոնք  մրցույթին մասնակցության հայտ էին ներկայացրել:

This slideshow requires JavaScript.

Այդ դպրոցներից  ընտրական փուլին մասնակցության համար առանձնացվել էին երեք ՝ Հերհերի միջն.,  Ջերմուկի թիվ 3 հիմն. և Խնձորուտի միջն. դպրոցների միջոցառումները: 

«Ավետարանական առակները հայ դպրոցում»   հանրապետական մրցույթի ընտրական փուլը տեղի ունեցավ 21.11.2014թ.  Վայքի մշակույթի տան փոքր դահլիճում: Հրավիրված էին Վայքի տարածաշրջանի բոլոր դպրոցների տնօրենները, կազմակերպիչներն ու ՀԵՊ ուսուցիչները:

Լեփ-լեցուն դահլիճն ուշադրությամբ ակնդրեց Ավետարանական առակների՝ երեք դպրոցների յուրօրինակ մեկնությունները, իսկ ավարտին դպրոցների տնօրեններն ու ՀԵՊ ուսուցիչները հանձնաժողովի հետ (հանձնաժողովի կազմն այս փուլում համալրել էին  Վայոց ձորի մարզպետարանի Կրթության վարչության գլխ. մասնագետ Ա. Գաբրիելյանը և առաջատար մասնագետ Ժ. Գասպարյանը) քվեարկությամբ որոշեցին և հայտարարեցին  հաղթող և մարզային փուլ անցնող դպրոցի միջոցառումը: Ընտրական փուլը հաղթահարեց և մարզային փուլին մասնակցելու իրավունք ստացավ Ջերմուկի թիվ 3 հիմնական դպրոցը: Continue reading

ՍՈՒՐԲ ԿՈՒՅՍԸ


«Մայր և Կույս, աղախին Քրիստոսի, որ միշտ աշխարհի համար բարեխոսես. քեզ երանի են տալիս բոլոր ազգերը: Մաքուր աղավնի և Երկնքի հարս Մարիամ, տաճարԱստուծո խոսքի»:

 (Շարակնոց)

ԱստվածածինՀայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին այսօր փառաբանում է երեքամյա Սբ. Աստվածածնի տաճար ընծայման տոնը:

Ավանդությունն ասում է, որ Սբ. Մարիամի հայրը՝ Հովակիմը` Դավիթ մարգարեն, իսկ մայրը՝ Աննան, ղևտացինների տոհմի շառավիղներից էին: Չնայած նրանց Աստվածավախ և առաքինազարդ կյանքով ապրելուն ամուլ էին, ծերացել էին՝ անզավակ մնալով: Սակայն հույսերը չէին կորցնում Ամենափրկչից, ամեն օր աղոթում էին, որ Աստված զավակ պարգևի իրենց: Տերը լսում է նրանց թախանձանքը, նրանց սրտից հորդացող հավատն ու հույսը տեսնում և պարգևում է նրանց մի հրաշալի աղջնակ, որի անունը Մարիամ են դնում:

Իբրև Աստուծո պարգևած զավակ ծնողները նրան փոքր տարիքից ընծայում են տաճարին: Նա այդ մատաղ հասակից աչքի էր ընկնում իր  առաքինի վարք ու բարքով, խոնարհությամբ, հավատով, Տիրոջ հանդեպ ունեցած անմնացորդ նվիրումով: Այս ամենն նա ժառանգել էր իր ծնողներից, այս դաստիարակությունն ստացել հատկապես Աստվածավախ մորից՝ Սբ. Աննայից, որից ծնվել էր Բարձրյալի զորության հովանավորությամբ: Ահա այս սրբակենցաղ աղջնակը, Աստվածային Կամքին ամբողջովին նվիրվելով, քաջություն ունեցավ ընդունելու երկնային առաջարկը՝ դարձավ Աստվածամայր, Բարեխոսուհի, հոգևոր բարձրագույն դիմագծի տիպար և առաքինության չափանիշ:

Այսօրվա տոնը համարվում է Աստվածածնի փառաբանության տոներից մեկը, ուստի մեր խորհրդածություններն պիտի լինեն նրա վերաբերյալ: Դեռևս Հին Ուխտում, Աստված մարգարեների միջոցով հայտնել էր, որ Փրկիչ պիտի ուղարկի մեզ Իր Որդուն, ով պիտի կատարելապես մարդանա մեզ համար, ով պիտի ծնվի մարդկանց դուստրերից ամեաանաղարտից, ամենասուրբ մի կույսից՝ Սբ Հոգու զորությամբ: Այդ կույսը ելավ Մարիամը, որի հնազանդությամբ իրագործվեց Աստվածային փրկության ծրագիրը:

Բոլոր առաքինությունների մարմնացումը եղավ Սբ. Կույսը՝ իբրև հավացյալ, իբրև մայր, իբրև Աստուծո Կամքը կատարող աննման նվիրյալ, որի շնորհիվ արժևորվեց կնոջ դերը մարդկային քաղաքակրթության մեջ: Քրիստոնեությունից առաջ կինը մարդուն հավասար չէր ընդունվում: Աթենքում և Հռոմում կինը ստրուկի էր նման, գերմանացիների նախնիները վաճառում էին իրենց կանանց, Չինաստանում կինը համարվում էր անհոգի էակ, Հնդկաստանում կանանց ողջ-ողջ թաղում էին իրենց մահացած ամուսինների հետ: Այսպես՝ կինը հին աշխարհում բարոյական, կրոնական և իմաստասիրական հայեցակետով նկատվում էր իբրև հասարակության չնչին մասնիկ, իբրև առարկա: Սբ. Մարիամով քրիստոնեությունը սրբագրեց այս հայեցակետը և բարձրացրեց կնոջ դերը՝ շեշտելով, որ եթե առաջին կնոջ՝ Եվայի միջոցով մեղքն աշխարհ մտավ, ապա նրա արմատից ծնված՝ Սբ Աստվածածինը միջոց դարձավ մարդկանց փրկության, եղավ մեր Փրկչի մայրը: Սբ. Կույսը նախ և առաջ մայրության կատարելատիպը եղավ սերունդների համար:

 Մոր դերն անչափելի է սերունդների դաստիարակության գործում և վճռական, ահա այս հանգամանքով Սբ. Մարիամը համարվում է քրիստոնեական բարոյականության կրողն ու փոխանցողը սերունդներին: Ասված է. <<Կինը իբրև մայր մշտնջենավորում է մարդկային ցեղը և իր շնչի տակ մեծացնում է ապագա մարդուն>>: Այսպես է շարունակվում աստվածային ստեղծագործությունը դարեր ի վեր և կինը մայրության խորհրդով՝ ներքնապես զգում է ծննդյան Աստվածային հրաշք: Continue reading

«Մանանա» ծրագրի հերթական   հանդիպումը


Նոյեմբերի 15-ին   Եղեգնաձորի առաջնորդարանում  տեղի ունեցավ «Մանանա» հոգևոր-կրթական երիտասարդական ծրագրի հերթական  հանդիպումը:  Հադիպման թեման էր`  «Սնահավատություն»:  Բանախոս՝  Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյան:

Հաջորդ հանդիպմանը նախատեսվում է ուխտագնացություն դեպի Եղեգիս գյուղի եկեղեցիները,  որին կմիանա  նաև Էջմիածնի Continue reading

ԽԱՉՔԱՐԱՅԻՆ ՀՈՐԻՆՎԱԾՔԻ ԻՆՔՆՈՒՐՈՒՅՆ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄԸ.


11-րդ դարի խաչքարերը

 

ԽԱՉՔԱՐԱՅԻՆ ՀՈՐԻՆՎԱԾՔԻ ԻՆՔՆՈՒՐՈՒՅՆ ԶԱՐԳԱՑՈՒՄԸ.10-րդ դարի վերջի և 11-րդ դարի սկզբի որոշ խաչքարերում արդեն դիտելի է բուն խաչքարային ոճի ձևավորման հեռանկարը, որն ավելի է համապատասխանում սալաքանդակի տրամաբանությանը՝ կոթողայնության զուգորդումը դեկորատիվության հետ: Այդ գործընթացի առաջին փուլում դեռ պահպանվում է քանդակի հստակ տարանջատումը ետնախորքից, բայց քանդակը դառնում է ավելի զարդարուն ու բուսաերկրաչափական (Արուճ, Սանահին, Ծովակ, Մարմաշեն, Վերին ճամբարակ): Խաչի թևերի եռաբլթակները որոշ օրինակներում վեր են ածվում եռաբողբոջների՝ շեշտելով բուսականացման հեռանկարը: 11-րդ դարում մի քանի դրսևորումներ ունեցավ և ճարտարապետական կամարի մեջ ներառված հորինվածքը (Ցաղաց Քար, Հավուց Թառ, Արուճ, Բյուրական, Անի, Աշտարակ, Կեչառիս, Կարմիր վանք): Մի շարք խաչքարեր երևան են բերում խաչատակի արմավազարդի ավելի լայն ծավալում, որի հետևանքով՝ որոշ հորինվածքներում խաչը համարյա հավասարաթև է դառնում: 11-րդ դարին բնորոշ է հորինվածքների համատարած «արմավայնացումը»՝ խաչի արմավենաճյուղ թևեր, հորինվածքի վերևից ու ներքևից աճող արմավազարդեր, լայնաժապավեն հյուսվածքներ: Ուղղաձիգ և հորիզոնական արմավազարդերի ընձյուղները ժապավենազարդով կապելը, ընձյուղների փոխհյուսվելը վկայում են, որ ընդօրինակման առարկա էին դառնում ոչ միայն ոստայնագործական ու ոսկերչական արհեստի նմուշներն, այլև զանազան բույսերից ծիսական նպատակներով գործվող և օգտագործվող փնջերն ու պսակները: 11-րդ դարի խաչքարային մշակույթում առանձնակի են կանգնած Խծկոնքի և Ցաղաց Քարի խաչքարերը, որոնք ամփոփում են ասպարեզում ձեռք բերված նվաճումները և ակնարկում հետագա զարգացման միտումները: Նրանց քանդակները սկիզբ դրեցին հորինվածքի մի կառուցվածքի (խաչատակի վարդյակ, ուղղանկյուն խաչախորան և խորանը վերևից ու կողքերից եզերող առանձին ուղղանկյունիներից կազմված գոտի), որի հիմնակմախքն, Continue reading

Ուխտագնացություն դեպի Շատիվանք  


Նոյեմբերի 9-ին Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանի և Շատինի համայնքապետ Մամիկոն Սմբատյանի գլխավորությամբ  կազմակերպվեց ուխտագնացություն դեպի Շատիվանք:

Տոնական այդ օրը բազմաթիվ ուխտավորներ, ինչպես Շատին համայնքից, այնպես էլ Վայոց ձորի և այլ տարածաշրջաններից ուխտի էին եկել այդ սրբավայր:

Ժամը 11-00-ին Շատիվանքի Սբ. Սիոն եկեղեցում հանդիսապետությամբ Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի Սուրբ և Անմահ Պատարագ մատուցվեց: Օրվա պատարագիչն էր Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը:

Սբ. Պատարագի ընթացքում Հոգեշնորհ Հայր Սուրբը հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց`«Ուրեմն դեն գցելով ամեն չարություն, մոտեցեք Նրան՝ Կենդանի Վեմինորը Աստուծո առաջ ընտրյալ և թանկագին է» բնաբանով :

Սուրբ Պատարագի ավարտին տեղի ունեցավ մկրտության արարողություն, որի ընթացքում Տեր Վազգենը 4 հայորդիների մկրտեց:

Ուխտագնացություն դեպի Շատիվանք   

Համայնքապետ Մամիկոն Սմբատյանի կողմից կազմակերպվեց մշակութային տոնախմբություն՝ մասնակցությամբ համայնքի սաների:

 Վերջում բոլոր ուխտավորներին տրվեց սիրո ճաշ:

Աստծո կամոք սկսվում են Շատիվանքի վերանորոգման աշխատանքները, որի նախաձեռնողը և աշխատանքների ղեկավարը Շատինի համայնքապետ Մ. Սմբատյանն է: Եկեղեցու վերանորոգման մեկնարկը նախապես համաձայնեցվել է Վայոց ձորի թեմի և Հուշարձանների պահպանության կոմիտեի հետ:

 Սկսվել են եկեղեցու հարակից շրջակայքի պեղման աշխատանքները, որից հետո նախատեսվում են ամրացնել եկեղեցու պատերը և վերականգնել տանիքի ծածկը: Ամեն մի հայ մարդու երազանքն է տեսնել Շատիվանքը կանգուն և բարգավաճ:

Բոլոր հայորդիների օգնությունն է ակնկալվում, որպեսզի այդ հրաշալի պատմական եկեղեցին իր տարածքով վերանորոգվի:

Ուստի ովքեր կցանկանան մասնակցել այս Աստվածահաճո գործին, գումարները կարող եք փոխանցել Շատիվանքի վերանորոգման նպատակով բացված հետևյալ հաշվեհամարներին՝

՛՛Արդշինինվեստբանկ՛՛ ՓԲԸ Եղեգնաձորի մասնաճյուղ

 AMD 2475802626620040 Մամիկոն Սմբատյան, Շատիվանքի վերանորոգման համար

 RUR 2475802626620060 Մամիկոն Սմբատյան, Շատիվանքի վերանորոգման համար

USD 2475802626620050 Մամիկոն Սմբատյան, Շատիվանքի վերանորոգման համար Continue reading

«ԱՋԱԿԻՑ» հոգեբանական ակումբի վերջին հանդիպումը


Հոկտեմբերի  18-ին տեղի ունեցավ «Աջակից» հոգեբանական ակումբի վերջին հանդիպումը: Հանդիպման բանախոսն էր հոգեբան Աշխեն Սարգսյանը: Հանդիպմանը ներկա էր նաև Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը: Հանդիպման թեման էր` «Մարդու խառնվածքն ու  մարմնի կառուցվածքը և դեպրեսիան»:  Օրվա թեմային անդրադառնալուց առաջ անդրադարձ կատարվեց նախորդ թեմաներին:  

Սեմինարի ժամանակ քննարկվեցին հետևյալ հարցերը՝

  1. Անձի տիպավորումն ըստ Էրնեստ Կրեչմերի:
  2. Ի՞նչ է դեպրեսիան:
  3. Ի՞նչ հիվանդություների պատճառ կարող է դառնալ դեպրեսիան:
  4. Դեպրեսիայի հիմնական պատճառները:
  5. Դեպրեսիայի հուզական, ֆիզիոլոգիական, մտածողական և վարքային     արտահայտման  ձևերը
  6. Դեպրեսիայի բուժումը:

Սեմինար-քննարկման ժամանակ անցկացվեցին մի քանի հոգեբանական թեստեր. ներկաներից ոմանք  պարզեցին, որ իրենց մոտ այժմ կա դեպրեսիայի  ախտանիշներ: Հոգեբանը նշեց, որ մեզանից յուրաքանչյուրի կյանքը բաղկացած է վերելքներից և անկումներից: Continue reading

«Մանանա» ծրագրի առաջին հանդիպումը


Նոյեմբերի 8-ին   Եղեգնաձորի առաջնորդարանում  տեղի ունեցավ «Մանանա» հոգևոր-կրթական երիտասարդական ծրագրի առաջին հանդիպումը: Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ.  Զարեհ  վարդապետ Կաբաղյանի  օրհնությամբ  սկսվեց «Հավատք. քրիստոնեություն» թեմայով  բանախոստությունը, որը վարում էր Գագիկ սարկավագ Հակոբյանը:

Հանդիպման ավարտից հետո մասնակիցներն այցելեցին «Գիտելիք»  համալսարանում  վերջերս  հիմնված  Կրոնական գրականության գրադարան:

 Հաջորդ հանդիպումը տեղի կունենա նոյեմբերի 15-ին՝ ժամը 14:00-ին՝ «Սնահավատություն»  թեմայով:

 Երիտասարդաց  միություն

ԿՐՈՆԱԿԱՆ ԳՐՔԵՐԻ ԳՐԱԴԱՐԱՆ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐՈՒՄ


Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Աբրահամ Արքեպիսկոպոս Մկրտչյանի առաջարկությամբ և Վայքի տարածաշրջանի Քրիստոնեական դաստիարակության կենտրոնի պատասխանատու Հայարփի Աղախանյանի նախաձեռնությամբ Եղեգնաձորի «Գիտելիք» համալսարանում հիմնվել է Կրոնական Գրականության գրադարան, ուր զետեղված են ավելի քան 1000 գրքեր, տարբեր ամսագրեր, մասնավորապես` «Էջմիածին» ամսագրի բազմաթիվ համարներ, «Քրիստոնյա Հայաստան» երկշաբաթաթերթի 2013-2014թթ. լույս տեսած բոլոր համարները:

 Գրադարանի ստեղծման կարևորագույն նպատակներից են`

  • Վայոց ձորի մարզի 50 դպրոցների ՀԵՊ ուսուցիչներին աջակցելը, ովքեր, դառնալով գրադարանի ընթերցողներ, կարող են դասագրքից դուրս լրացուցիչ նյութերով հարստացնել և առավել արդյունավետ ու բովանդակալից դարձնել իրենց դասանյութը, Continue reading

Այսօր hրեշտակապետեր Գաբրիելի և Միքայելի և ողջ երկնային զորքի հիշատակության օրն է


Հայ եկեղեցու Հրեշտակաբանության համաձայն` հրեշտակներն անմարմին գոյացություններ են, իմացական, անձնիշխան, մշտաշարժ, անսեռ, անմահ և սպասավոր Աստծուն: Ըստ եկեղեցու սուրբ հայրերի` հրեշտակները, իբրև լուսեղեն էակներ, ստեղծվել են արարչագործության առաջին օրը` լույսի հետ միասին: Աստծո հրահանգով նրանք կոչված են սպասավորելու մարդ արարածին: Հետևաբար նրանք սպասավոր հոգիներ են, որոնք երկնաբնակ լինելով հանդերձ, իրենց մասնակցությունն են բերում նաև երկրավոր կյանքի ընթացքին, գործում են ժամանակի և տարածքի մեջ ապրող մարդու հետ, մարդու համար: Հրեշտակներին անվանում են նաև Աստծո պատգամավորներ, որոնք իրականցնում են Տիրոջ կամքը: Ս. Գիրքը վկայում է, որ նրանք բազմաքանակ են: Ըստ Ս. Դիոնիսիոս Արիսպագացու` հրեշտակներն ունեն ինը դաս` Աթոռներ, Քերովբեներ, Սերովբեներ,Տերություններ, Զորություններ, Իշխանություններ,Պետություններ, Հրեշտակապետեր և Հրեշտակներ:

Գաբրիել անունը, որ նշանակում է «Աստծո այր», Բարձրյալի անմիջական պաշտոնյան է, որին վերապահված է Տիրոջ վերին խորհուրդներն ավետարանելու շնորհ: Այս հրեշտակապետը, որ ուղարկվել էր Տիրոջ կողմից, Ս. Կույս Մարիամին բարի լուրը հաղորդեց, իսկ Զաքարիային` Ս. Հովհաննես Մկրտչի ծննդյան ավետիսը: Continue reading

ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ


Շատիվանք

Սիրելի՛ հայորդիներ,

Սույն թվականի նոյեմբերի 9-ին Շատինի համայնքապետարանի և Վայոց Ձորի թեմի կողմից կազմակերպվում է ուխտագնացություն  Շատիվանք (Սուրբ Սիոն եկեղեցի):

Սուրբ Սիոն եկեղեցում կմատուցվի Սուրբ և Անմահ Պատարագ (սկիզբը՝ 11:00), որից հետո տեղի կունենա մշակութային հանդիսություն և կտրվի սիրո ճաշ:

ԵԿԵՂԵՑԻՆ ԵՎ ՄԱՆՈՒԿՆԵՐԸ


Նոյեմբերի 6-ին Եղեգնաձորի թիվ 2 հիմնական դպրոցի աշակերտները Հայոց եկեղեցու պատմության դասն անցկացրին Եղեգնաձորի Սբ Աստվածածին եկեղեցում:

Այս դասը նվիրված էր հայոց եկեղեցու արտաքին և ներքին կառուցվածքին, ինչը սիրով  ներկայացրեց Գագիկ սարկավագ Հակոբյանը: Աշակերտները մեծ հետաքրքրությամբ լսեցին և ստացան իրենց հուզող հարցերի պատասխանները: Continue reading

ՇԱՏԻՎԱՆՔ


ՇԱՏԻՎԱՆՔ

Շատին գյուղը հին հուշարձաններում չի հիշատակվում, ինչից ենթադրվում է, որ առաջ այն չի եղել: Նրա տարածքում նախկինում եղել են 2 այլ գյուղեր` Անգեղի ու Ոստինք, որոնցից հիմա միայն ավերակներ են մնացել:

Շատինում կան շատ պատմական հուշարձաններ: Շատիվանքը կամ Շատին վանքՇատանյա վանքՇատիկ անապատ,Շատինավանք, գտնվում է Եղեգիս գետի ձախ ափին: Ըստ Ստեփանոս Օրբելյանի` այն հիմնադրվել է 929-ին Սյունյաց Տեր Հակոբ եպիսկոպոսը Սմբատ իշխանի, նրա կին Սոֆյայի ու եղբոր` Սահակի աջակցությամբ: Այն եղել է խստակրոն ճգնարան-մենաստան: Այն մինչև 17-րդ դարը ենթարկվել է բազմաթիվ վերակառուցումների: 17-րդ դարի կեսին նույն տեղում նոր վանք է կառուցվել: Ներկայիս եկեղեցին կոչվում է Սբ. Սիոն, կառուցվել է 1655-ին ջուղայեցի վաճառական Մահտեսի Հակոբի (Հակոբ Ջուղայեցի) հովանավորությամբ, ում անունով դեռևս նրա կենդանության օրոք` 1661-ին, մարմարե խաչքար է ագուցված Սբ. Սիոն եկեղեցու արևմտյան դռան վերևում: Նա, թողնելով աշխարհիկ կյանքը, դարձել է վանքի միաբան` իր միջոցներով նպաստելով վանքի գործունեությանը:

Շենքը եռանավ բազիլիկ է, ներսում ունի 4 մույթեր, որոնց դիմաց` պատերի վրա, կան որմնասյուներ: Արևելյան աբսիդի 2 կողմում կան սովորական խորաններ: Արևմտյան, հարավային և հյուսիսային կողմերից ունի մուտքեր: Պատերի և խորանի մեջ բացվում է 8 լուսամուտ, արևմտյան կողմից ունի կամարակապ բացվածքներով սրահ: Պատերի արտաքին կողմը սրբատաշ քարից է, իսկ ներսից` փոքր անտաշ քարերով` կրաշաղախով: Պատերի մեջ օգտագործված են հին շենքի սրբատաշ քարեր, գերեզմանաքարեր, խաչքարեր:Ներսից թափված սվաղի որոշ մասերում երևում են որմնանկարների հետքեր` դիմանկարներ ու ծաղկանկարներ:

Քառակուսի պարիսպը շարված է լեռնաքարով, թույլ կրաշաղախով: Հարավային կողմից ունի 3 բրգաձև աշտարակ: Սրահաձև դարպասն արևմտյան կողմից է` շարված սրբատաշ քարերով: Դարպասի դիմաց պահպանվել է այժմ ցամաքած ջրմուղի ծորակը: Վանքն ունեցել է 90 միաբան: Մոտ 35 բնակելի շենքեր են կառուցված պարսպի ներսում, երկհարկանի, որոնց վերին հարկերը եղել են բնակարան և հյուրանոց, ստորին հարկերը` սեղանատուն, խոհանոց, ամբարներ և այլն: Վան¬քի բակում կան մեծ ջրամբարներ ու հացահատիկի հորեր:

Պարսպից դուրս` արևմտյան կողմում, գտնվում է ձիթհանը, ավերակ վիճակում, իսկ ձորակի ափին` ջրաղացի ավերակ շենքը: Այս ամենը խոսում է, որ վանքն ունեցել է տնտեսական հզոր արտադրություն:
Վանքի բարգավաճմանն են նպաստել ջրանցքը, կամուրջը, Նախիջևանն ու Սյունիքը Սևանի ավազանին կապող ճանապարհի վրա գտնվելը, սերտ կապերը Ջուղայի և Գողթն գավառի հետ: Այն եղել է նշանավոր գրչության կենտրոն: Այդ գործում մեծ ավանդ ունի Հակոբ Ջուղայեցին, ով գրել է շատ ձեռագիր գրքեր:

Շատինից 1,5 կմ հարավ գտնվում է  Continue reading

ԵԿԵՂԵՑԻՆ ԵՎ ՄԱՆՈՒԿՆԵՐԸ


Այսօր Վայոց Ձորի թեմի առաջնորդանիստ Սբ Աստվածածին եկեղեցում անցկացվեց արդեն ավանդույթ դարձած Եղեգնաձորի թիվ 2 հիմնական դպրոցի աշակերտների Հայոց եկեղեցու պատմության դասերը:

Նմանատիպ դասեր է կազմակերպում թեմի ՔԴԿ-ի տնօրեն Ռ. Կարապետյանը՝ երեխաներին առավել մոտեցնելու եկեղեցուն և նրանց շփումը դյուրին դարձնելու հոգևորականի հետ:

Այս դասը նվիրված էր հայոց եկեղեցու ճարտարապետական կառուցվածքին, խորհրդին, նշանակությանը, ինչը մատչելիորեն ներկայացրեց Վայոց Ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը:

 Հնչեցին հարցեր, ապա միասնական աղոթքից հետո Հայր Սուրբը «Պահպանիչ» աղոթքով եզրափակեց դասաժամը: Continue reading

Այսօր Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի օծման և գահակալության 15-րդ տարեդարձն է


HH Karekin II Catholicos of All Armenians375Ի խորոց սրտի շնորհավորում ենք Վեհափառ Տիրոջը և մաղթում, որ Ահարոնի ծաղկյալ գավազանով Վեհափառ Հայրապետը հովվի աշխարհասփյուռ հայությանը, և գահակալության երկայն տարիները թող հաջորդեն իրար՝ արդյունավորվելով հայրապետական նորանոր իրագործումներով՝ ի փառս Աստծու, Հայաստանյայց Առաքելական մեր Սուրբ Եկեղեցու և համայն մեր ժողովրդի:

Հայրապետական մաղթերգ. Ամեն հայի

 

Աղբյուրը՝ Հայրապետական մաղթերգ. Ամեն հայի 

Ամեն հայի սրտից բխած,

Լսիր այս ձայն, ով Աստված.

Երկար կյանք տուր Հայրապետին,

Երկար օրեր Հայոց Հոր.

 Տեր, անսասան պահիր Դու միշտ

Քո իսկ հիմնած Մայր Աթոռ:

ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾԻՆ


ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾԻՆ

Քանի սիրտս տրոփում է, ու մթամած հոգիս

Կապանքները փշրած դուրս է թռչում ու թևածում,

Քանի կյանքս զրնգում է, ու անձն իմ բազմամեղ

Իր ավիշով ու արյունով աղբյուրանում,

Այնքան սերը խնկավառվում, ահագնանում է իմ մեջ`

Ալիքվելով կամարներիդ սրբազան,

Էջմիածի՜ն, Սուրբ Էջմիածի՜ն…

Հառնում եմ ես էությունից քո անհատակ,

Սուրբ Միածին,

Շնչում եմ ես ներկայությունը քո սրբասուրբ

Ու հավատիդ օթևանում խորախորհուրդ

Մաքրագործվում, պարուրվում եմ անմեռ հույսով:

Ջերմ հպումից աննյութական ու հրափայլ քո ձեռքերի

Կանթեղվում է առկայծ հոգիս ու տարրանում

Քո պատգամով նշխար դարձած պատերի մեջ:

Եվ դու հանկարծ լուսաճաճանչ, աստվածային,

Ու կենսահորդ այս հայտնությամբ ճառագում ես, Continue reading

ԱՌԱՋԻՆ ԽԱՉՔԱՐԵՐԸ


9-10-րդ դարեր

ԱՌԱՋԻՆ ԽԱՉՔԱՐԵՐԸԽաչքարերի ձևավորման և սկզբնական զարգացման ընթացքը ոչ թե զուտ արվեստագիտական, այլ քաղաքական-դավանական ու արվեստագիտական միասնական գործընթաց էր: Հայաստանում արաբական քաղաքական ծանր լծի ու դավանական բացահայտ անհանդուրժողականության պայմաններում՝ բացօթյա կոթողների զարգացման, առավել ևս, նոր տիպերի հայտնվելու համար չկային բավարար պայմաններ: Այդ պատճառով էլ խաչքարերը երևան եկան արաբական լծի թուլացմանը զուգահեռ՝ դառնալով երկրում ընթացող քաղաքական-դավանական տեղաշարժերի արձագանքը: 9-10-րդ դարերը խաչքարի ճարտարապետական արտաքինի, հորինվածքի ու արձանագրական տեքստի ձևավորման փուլն են կազմում:

Առաջին խաչքարերի ձևավորման ընթացքն սկսվում է հարթ մակերեսի վրա վաղմիջնադարյան կոթողների ու հորինվածքների «արտապատկերումով» և ավարտվում կամարաձև կամ ուղղանկյուն խորանի մեջ ներառվող նոր հորինվածքի առաջացումով, որը ներկայանում է կլոր վարդյակի և արմավատերևային զարդի վրա հենված խաչով, խաչի վերին թևից կամ խորանի վերնանկյուններից դեպի խաչահատումն իջնող խաղողի ողկույզներով կամ արմավազարդերով, հորինվածքի տարբեր հատվածներում տարատեսակ թռչնաքանդակների տեղադրումով: Խաչը նույնպես անցնում է ձևափոխման որոշակի ճանապարհ երկբլթակ վերջույթներից մինչև զույգ եռաբլթակները, անզարդ հարթ թևերից դեպի կտրվածքում եռանկյուն ակոսներն ու արմավային ու շուշանային ձևավորումները: Ոճական առումով, 9-10-րդ դարերի խաչքարերի ամենաբնորոշ գիծը քանդակի կոթողայնությունն է, որն արտահայտվում է հորինվածքի և ետնախորքի հստակ տարանջատումով: Տեխնիկապես դա իրագործվում էր առանձին քանդակատարրի շրջակայքը խորը շերտով հեռացնելու միջոցով: Հարթ և անզարդ ետնախորքի վրա տեղադրված Continue reading

Ուխտագնացություն Սուրբ Խաչ վանք


Հոկտեմբերի 26-ին՝ Գյուտ Խաչի տոնի օրը, Վայոց ձորի մարզի Վերնաշեն համայնքից 7 կմ դեպի արևելք գտնվող պատմական Սուրբ Խաչ վանք ուխտագնացություն էր կազմակերպել Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը:

Օրվա պատարագիչն էր Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Հոգեշնորհ Տեր Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը, ով «Ես եմ ճանապարհը,  ճշմարտությունը և կյանքը…» բնաբանով քարոզ խոսեց:

 Սուրբ Խաչ վանք ուխտի էին եկել բազմաթիվ ուխտավորներ ինչպես Վայոց ձորի մարզից, այնպես էլ՝ Հայաստանի տարբեր մարզերից և Ռուսաստանի Դաշնությունից: Continue reading

Այսօր Խաչի Գյուտի տոնն է


Այսօր Խաչի Գյուտի տոնն էԽաչի Գյուտը Քրիստոսի խաչափայտին նվիրված չորս տոներից է:
327 թվականին բյուզանդական Կոստանդիանոս կայսեր մայրը` Հեղինեն, Տիրոջ խաչը գտնելու նպատակով այցելում է Երուսաղեմ: Հուդա անունով մի հրեա օգնում է կայսրուհուն գտնել Քրիստոսի խաչվելու վայրը` Գողգոթան, որտեղ որոնումների արդյունքում հայտնաբերվում են Հիսուսի և նրան խաչակից երկու ավազակների խաչերը:

Տիրոջ խաչը ճանաչելու համար մի պատանու դիակ հերթով դնում են դրանց վրա, խաչերից մեկի վրա պատանին հարություն է առնում, և այդպիսով տերունական խաչը ճանաչվում է: Continue reading

ԽԱՉԻ ԳԱՂԱՓԱՐԱԽՈՍՈՒԹՅՈՒՆՆ ՈՒ ՊԱՏԿԵՐԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ՎԱՂՔՐԻՍՏՈՆԵԱԿԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ


Խաչքարային հորինվածքի ակունքները հասկանալու համար հարկ է հատուկ ուշադրություն դարձնել 4-7-րդ դարերում Հայաստանում ընթացող գաղափարական-դավանական և մշակութային գործընթացներին, որոնց հետևանքով, ազգային ինքնության մի շարք համալիրների հետ մեկտեղ, մշակվեցին նաև սրբազան տարածքի կազմակերպման սկզբունքները, խաչի ազգային պաշտամունքն ու պատկերագրությունը, որոնց զարգացումն էլ պատմամշակութային յուրահատուկ հանգամանքներում ի վերջո հանգեցրեց խաչքարերի առաջացմանը:

Անտիկ աշխարհում խաչելությամբ մահապատիժը համարվում էր ծայրահեղ պատժի ամենաստորացուցիչ ձևը: Խաչի, որպես ամոթալի մահվան գործիքի, այս ընկալումը կիսում էին և վաղ քրիստոնյաները, և հարկ եղավ բավականին երկար ժամանակ, մինչև այն հաղթահարվեր: Մինչև Կոստանդիանոս Մեծը (306-337թթ.) խաչը համարվում էր սպանության ու անարգանքի գործիք և, որպես քրիստոնեության խորհրդանշան, կիրառվում էր եզակի դեպքերում, այն էլ՝ ի լրումն այլ խորհրդանշանների: Բնութագրական է, որ 4-5-րդ դարերի խաչի գաղափարաբանության առաջին մշակողների՝ հավատացյալներին ուղղված ամենակարևոր հորդորներից մեկն էլ այն էր, որ այլևս պետք չէ ամաչել խաչն ընդունելուց ու երկրպագելուց: Լայնածավալ քարոզչության շնորհիվ խաչն արագորեն վերածվեց քրիստոնեական ինքնության բացարձակ նշանի՝ նրանով էր սկսվում, ընթանում և ավարտվում ցանկացած միտք, ծես և գործ: Խաչի պաշտամունքի ժողովրդականացման և խաչքարի առաջացման մեջ կարևոր դեր խաղաց նաև Հայ եկեղեցու առաձնահատուկ խաչապաշտությունը: Խաչքարի առաջացման և նրա հանդեպ ժողովրդական ակնածանքի հիմքերից մեկն էլ Հայաստանի նման լեռնային երկրում առանձին կանգնած կամ բնական միջավայրից ինչ-որ բնութագրով առանձնացող ժայռի, լեռան և ի վերջո ուղղակի քարի պաշտամունքն էր:
Վաղքրիստոնեական արվեստում խաչի պատկերագրության ձևավորման սկիզբ է համարվում Կոստանդիանոս Մեծի տեսիլքը (312թ.), որը հիմք հանդիսացավ մենագրային (Քրիստոս անվան հունարեն գրության առաջին երկու՝ Քի և Ռո տառերի) և նրա հետևությամբ՝ հավասարաթև կամ այսպես կոչվող հունական խաչի պատկերագրության պաշտոնականացման համար: Խաչի զարդարուն և կենացծառային գաղափարաբանությունն ու պատկերագրությունն էլ կապվում է Կոստանդիանոսի մոր՝ Հեղինեի կողմից խաչափայտի գյուտի հետ, որից էլ ծագում է ձգված համամասնություններով կամ լատինական խաչը:
Քրիստոնյա Հայաստանի ամենահին փաստագրված խաչերը մենագրային խաչերն են (էջմիածին, Աղցք, Քասաղ)՝ ներառված դափնեպսակի մեջ, շրջապատված հավատացյալների հոգիները խորհրդանշող աղավնիներով և տեղադրված այգային-դրախտային միջավայրում: Սակայն, Հայաստանի վաղմիջնադարյան արվեստի համար ավելի բնորոշ են շրջանի մեջ առնված շառավղաձև լայնացող թևերով հավասարաթև խաչերը, որոնք լայն տարածում ստացան թե որպես առանձին կանգնած խաչակիր կոթողի տեսակ, թե հոգևոր զանազան կառույցների քանդակային հարդարման մանրամաս: Արդեն ամենավաղ օրինակներից սկսած խաչի արևայնացում-լուսայնացումը համադրվում էր նրա համարյա պարտադիր բուսականացման հետ, որն էլ Հայաստանում խաչային հորինվածքների հետագա ծավալման և, ի վերջո, խաչքարային հորինվածքների առաջացման հիմքերից մեկն էր: Continue reading

Խաչիկ համայնքի տոնը և գաթայի փառատոն


Արդեն ավանդույթ է դարձել ամեն աշնան Վայոց ձորի մարզի Խաչիկ համայնքում նշել համայնքի տոնը: Այս տարի տոնը նշվեց հոկտեմբերի 18-ին:

Խաչիկցիները հյուրընկալել էին ինչպես դրսում ապրող իրենց բարեկամներին, այնպես էլ ներկա էին բազմաթիվ հյուրեր` երգիչներ, դերասաններ, լրագրողներ, զբոսաշրջիկներ և զանազան եկեղեցական համայնքներից ուխտավորաբար եկած Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու զավակներ:

Տոնը սկսվեց հավուր պատշաճի ժամերգությամբ և գաթայի օրհնության կարգով: Օրհնության կարգը կատարեց Արժանապատիվ Տեր Ոսկան Քահանա Հովհաննիսյանը, իսկ օրվա շարականները կատարում էր Խաչիկ գյուղի Ս. Աստվածածին եկեղեցու հոգևոր երգչախումբը: Continue reading

Ի՞ՆՉ Է ԽԱՉՔԱՐԸ


Խաչքարը, որպես կանոն, բացօթյա միջավայրում ուղղաձիգ կանգնեցրած, աշխարհի չորս կողմերի հանդեպ հստակ կողմնորոշում ունեցող քարասալ է, որի արևմտահայաց տափակ երեսը զբաղեցնում է կենտրոնական խաչից և նրան ուղեկցող բուսաերկրաչափական զարդերից, երբեմն էլ թռչուններից, կենդանիներից և մարդկային կերպարներից բաղկացած քանդակային հորինվածքը:

Խաչքարը հայ մշակույթի ինքնատիպ զարգացման արգասիքն ու ցուցիչն է, հայ ինքնության ամենաբնութագրական խորհրդանիշներից մեկը: Իր զարմանահրաշ քանդակային հորինվածքներով, խաչի փրկագործական խորհրդաբանությամբ և քարի հավերժություն ներշնչող մշտականությամբ այն եղել է հայ հավատացյալի ամենաակնածելի, իսկ բացօթյա տեղադրությամբ և բազմաքանակությամբ՝ նաև ամենամատչելի սրբություններից մեկը: Ավելի քան մեկհազարամյա ճանապարհ անցնելով՝ այն նաև արդիական մշակութային դրսևորում է, քանի որ խաչքարերի կերտման նոր ալիքը սկիզբ առնելով անցած դարի 60-ական թվականներից, աննախադեպ զարգացում է ապրում հատկապես մեր օրերում: Հայաստանի անցյալն ու ներկան ներկայացնող ընդհանրական բնույթի հրատարակություններում, օրեցօր լայն տարածում գտնող համացանցային աղբյուրներում չկա Հայաստանին վերաբերող մի աշխատություն կամ էջ, ուր անդրադարձ չլինի խաչքարին և չշեշտվի նրա կարևորությունը Հայաստանն ու հայ մշակույթը հասկանալու գործում: Նկատի ունենալով խաչքարի էական դերակատարումը Continue reading

Տեր Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի քարոզը՝ նվիրված Սրբոց Թարգմանչաց տոնին


Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. Ամէն:

«Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ»:

(Առակներ 1:2)

 Այս խոսքերը մեր շուրթերից հնչեցին շատ դարեր առաջ, իբրեւ հայատառ առաջին նախադասություն, իբրեւ մեր սրբացած թարգմանիչ վարդապետների առաջին հայերեն թարգմանություն:

Սիրելի՛ հավատացյալներ, այսօր Հայ Առաքելական Սբ. Եկեղեցու տոնացույցով ոգեկոչում ենք խնկելի հիշատակը նրանց:

Մեծ է Սրբոց թարգմանչաց գործի խորհուրդը: Այդ խորհրդով մենք առաջնորդվեցինք դեպի քաղաքակրթություն, եւ ազդարարվեց մեր մուտքը քրիստոնեական մշակույթ: Այդ խորհրդով մենք ունեցանք հայատառ ու հայալեզու Աստվածաշունչ մատյանը, այդ խորհուրդն ուղեկցեց մեզ դարեր ի վեր:

Ե դարում հայ ժողովուրդը փառավորվեց Սուրբ Մաշտոցի հանճարեղ գյուտով: Հայի միտքն ու հոգին, որից մեր մշակույթի ու գրականության զարմանահրաշ գանձերը պիտի ծնվեին, այդուհետ փայլատակելու էր հայերեն:

Սեփական գիրն ունենալու ձգտումն այլեւս դարձել էր հոգու պահանջ, ժամանակի թելադրանք ու անհրաժեշտ նախապայման՝ իրականացնելու համար սեփական հայրենիքում ազատ եւ անկախ ապրելու մեր ժողովրդի դարավոր իղձը: Այո՛, բազում արհավիրքներ ու ալեկոծություններ ապրած հայ ժողովրդի կյանքում եղել են նաեւ լուսավոր շողարձակումներ: Բազմադարյան մեր պատմության ընթացքում ծնվել են բացառիկ մարդիկ, եղել են դեպքեր ու իրադարձություններ, որոնք կտրուկ փոխել են պատմության ընթացքը՝ ի օգուտ մեզ: Այդ բացառիկներից էր Մեսրոպ Մաշտոցը՝ իր հանճարեղ գյուտով:

5-րդ դարի սկզբին (405- 406 թթ.) ստեղծված հայոց գիրը ոչ միայն մեր ժողովրդի ֆիզիկական գոյության առհավատչյան էր, այլ նաեւ նրա ոգեկերտումի  և իբրև ժողովուրդ ինքնահաստատման անջնջելի վկայագիրը: Քրիստոնեությունը պետականորեն ընդունած ժողովուրդը պետք է ստեղծեր նոր մշակույթ՝ անհատական իր դիմագծով, իր հանճարին արժանի, ժամանակին համահունչ: Պետք էր պայքարել օտարամուտ եւ այլադավան ներմուծումների եւ ազդեցությունների դեմ, պետք էր Աստծու գիրն ու պատգամը կարդալ սեփական լեզվով, պետք էր աղոթել հայերեն… Դա էր ժամանակի եւ հոգու պահանջը: Continue reading

Վաղը Սբ. թարգմանիչ Վարդապետների` Մեսրոպի, Եղիշեի, Մովսես Քերթողի, Դավիթ Անհաղթ փիլիսոփայի, Գրիգոր Նարեկացու և Ներսես Կլայեցու տոնն է


Սկզբնական շրջանում կային հատուկ թարգմանիչներ, որոնք արարողությունների ժամանակ Ս. Գրքի հատվածները բանավոր թարգմանում էին հայերեն: Սակայն դա բավարար չէր: Այս խնդրի շուրջ մտահոգված էր Սբ. Մեսրոպ Մաշտոցը: Հայը զրկված էր Ս. Գիրքն ընթերցելու և ճշմարտությունն ու փրկությունը ձեռք բերելու հնարավորությունից: Նա անընդհատ մտածում էր Ս. Գիրքը հայերենի վերածելու գաղափարի շուրջ, որի իրականացման համար էլ դիմում է Հայոց կաթողիկոսին՝ Ս. Սահակ Պարթևին և մեծ ընդունելություն գտնում: Պարզվում է, որ կաթողիկոսը նույնպես մտահոգված է այդ հարցով: Նրանց ծրագրերին իր հավանությունն է տալիս նաև թագավորը՝ Վռամշապուհ Արշակունին: Ս. Մաշտոցը, իր հետ վերցնելով իր աշակերտներին, գնում է Ասորիքի Միջագետք, լինում Եդեսիայում, ուր և տեղի է ունենում ամենամեծ հրաշքներից մեկը. «Մեսրոպն ապավինեց Աստծուն պահքով ու աղոթքներով: Եվ Աստված, որ կատարում է իրենից երկյուղ կրողների կամքը, լսում է Մեսրոպի աղոթքները և ցույց տալիս նրան գրերը սքանչելի տեսիլքով, և ոչ թե երազի մեջ քնած ժամանակ, այլ արթուն աչքով իմանալի և աչքի տեսանելիքով զգալի: Մեսրոպը տեսնում է, որ աջ ձեռքի դաստակով գրում է վեմի վրա, որը դրված էր նրա առջևում: Եվ գրի փորվածքն այնպիսին էր, ինչպիսին ձեռքն էր ձև տալիս վեմի վրա. և գրերի տարբերություններն ու անունները ձևավորվում էին Մեսրոպի մտքում» (Մ. Խորենացի «Հայոց պատմություն»): Continue reading

ՀԱՅՈՑ ԵԿԵՂԵՑՈՒ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ՈՒՍՈՒՑԻՉՆԵՐԻ ԺՈՂՈՎ ԱՌԱՋՆՈՐԴԱՐԱՆՈՒՄ


Այսօր Վայոց ձորի թեմի առաջնորդարանում  նախաձեռնությամբ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Եղեգնաձորի տարածաշրջանի Քրիստոնեական դաստիարակության կենտրոնի պատասխանատու Հուսիկ Հարությունյանի  տեղի ունեցավ Հայոց եկեղեցու պատմության ուսուցչաց ժողով:

Ժողովը նախագահում էր Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանը:  Հայր Սուրբի աղոթքով և օրհնության խոսքով բացվեց այն:

Այնուհետև պարոն  Հուսիկ Հարությունյանը ներկայացրեց «Ավետարանական առակներն հայ դպրոցում» հանրապետական մրցույթի տեղեկագիրն: Ուսուցիչները պատրաստակամություն հայտնեցին ուժերի ներածին չափով մասնակցել ՔԴԿ-ի կողմից նախաձեռնած այս մրցույթ-փառատոնին: Եղան բուռն քննարկումներ և առաջարկություններ:

Երկրորդ կարևորագույն հարցն  ուսուցիչների վերապատրաստման հարցն էր, որի մասին հանգամանալից խոսեց պարոն Հարությունյանը: Continue reading

«ԱՋԱԿԻՑ» հոգեբանական ակումբի հերթական հանդիպումը


Հոկտեմբերի  6-ին տեղի ունեցավ «Աջակից» հոգեբանական ակումբի հերթական հանդիպումը: Հանդիպման բանախոսն էր հոգեբան Աշխեն Սարգսյանը: Հանդիպման թեման էր` «Խառնվածքի   հոգեբանություն»:  Օրվա թեմային անդրադառնալուց առաջ անդրադարձ կատարվեց նախորդ թեմաներին:  

Սեմինարի ժամանակ քննարկվեցին հետևյալ հարցերը՝

  1. Ի՞նչ է խառնվածքը
  2. Խառնվածքի ուսումնասիրության համառոտ պատմությունը:
  3. Խառնվածքի հիմնական բաղադրիչները:
  4. Խառնվածքի 4 հիմնական տիպերը ՝

Մելանխոլիկ  – հանգիստ, խռովահույզ  և  զուսպ

Խոլերիկ    – անհանգիստ, ակտիվ  և իմպուլսային Continue reading

Տեր Մարտիրոս ավագ քահանա Ավետիսյանին շնորհվել է Վայքի քաղաքային համայնքի «Պատվավոր քաղաքացի» կոչում


Տ. Մարտիրոս ավագ քահանա Ավետիսյան

Օրերս Վայքի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Մարտիրոս ավագ քահանա Ավետիսյանին շնորհվել է Վայքի քաղաքային համայնքի «Պատվավոր քաղաքացի» կոչում:

Սրտանց շնորհավորում ենք արժանապատիվ Տեր Հորը:

Թող Աստված զորացնի Տեր Մարտիրոսին՝ նրա նվիրական առաքելության մեջ:

Տ. Մարտիրոս ավագ քահանա Ավետիսյան

 Տեր Մարտիրոս (ավազանի անունը՝ Համլետ) ավագ քահանա Ավետիսյանը ծնվել է 1971 թ. մարտի 2-ին Էջմիածին քաղաքում:

Continue reading

ՈՒՍՈՒՑՉԻ ՕՐ


<<Իմաստություն պահողը բարիք է պահում>>

(Առակ. 19:8)

Իմաստությունը, ի վերուստ շնորհված, պայծառակերպում է մարդու միտքը, առաջնորդում է նրան ճշմարիտ ուղով, որպեսզի մարդը չշեղվի հոգևոր բարոյականության չափանիշներից:

Իմաստությամբ է, որ մարդը կառուցում է իր բարձրագույն բարոյականության հասարակարգի նոր տաճարը: Այդ տաճարի ճարտարապետներն են մեր ուսուցիչները:

Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոս ևս ուսուցիչ է, Ով ուսուցանում է աստվածային իմաստության լույսը, որպեսզի մարդիկ լուսավորվեն, հեռանան տգիտության խավարից: Ուսուցիչներ էին նաև Նրա առաքյալները, որոնք ուղարկվեցին աշխարհի բոլոր կողմերը` ուսուցանելու. <<Ինչպես Հայրն ինձ ուղարկեց, Ես էլ Ձեզ եմ ուղարկում:Գնացե’ք, ուրեմն, աշակերտ դարձրե’ք բոլոր ազգերին>>:

Ուսուցիչներ էին Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցն ու Սուրբ Սահակ Պարթևը, որոնց տեսիլքով երկնած մեր սրբազան տառերով ստեղծվեց մեր գրականությունը, մեր մշակույթը, հավիտենականության ուղին: Նրանց այս հրաշագործության շնորհիվ է, որ հայն ունեցավ ոճ, դիմագիծ, աշխարհայացք: Բոլոր դարաշրջաններում էլ ուսուցչությունն իր կարևոր առաքելությամբ ուղեկցվել է իր դժվարությունների ու զոհողությունների գնով, սակայն հայի համար միշտ էլ առաջնային է եղել մտքի զարգացումն ու կրթությունը և պատահական չէ, որ նա Աստվածաշունչ մատյանից առաջինը թարգմանեց.<<Ճանաչել իմաստությունը…>> և կարևորեց, որ իր համար սոսկալի է լինել մտքով կույր, քան` աչքերով: Ու հայը դրեց իր դպրոցի հիմնաքարը` այս իմաստությամբ առաջնորդվելով: Continue reading

ՍՊԻՏԱԿԱՎՈՐ Ս.ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ


Վայոց Ձորի մարզում, լեռնային բնության գրկում է գտնվում Սպիտակավոր ՍբԱստվածածին միջնադարյան վանքը (Վերնաշեն գյուղից 7կմ հյուսիս):

Ըստ որոշ տվյալների` վանքը կառուցվել է 13-րդդարումՊռոշյան իշխանների կողմից, իսկ պատերին եղած արձանագրությունները վկայում են այն մասին, որ համալիրի միակ եկեղեցին հիմնադրել է Եսայի իշխանը (մահացել է 1318թ-ին), և շինարարությունը 1321թ-ին ավարտել է նրա որդին՝ Ամիր Հասանը: Եկեղեցին մինչ օրս էլ կանգուն է և ճարտարապետական մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում: Վերջինիս տեղանքը մասնատված է անդնդախոր կիրճերով, մոտակա բարձունքի գագաթին պահպանվել են Բոլորաբերդ ամրոցի ավերակները: Սպիտակավորի վանական համալիրը բաղկացած է եկեղեցուց, գավթից, զանգակատնից և համալիրը շրջանցող ամրոցապատերից:

Եկեղեցու տարածքում է գտնվում ազգային հերոս, գաղափարական առաջնորդ, հայ մեծ զորավար ու քաղաքական գործիչ Գարեգին Նժդեհի գերեզմանը: Հայտնի է, որ Գարեգին Նժդեհը մահանալուց առաջ ցանկություն է հայտնել մահվանից հետո իր մշտական հանգիստը գտնել Խուստուփ սարի լանջին, որպեսզի հսկի Լեռնահայաստանի խաղաղ անդորրը: Նա մահացավ Ռուսաստանի Վլադիմիրի քաղաքի բանտում և մոտ 30 տարի մնաց այնտեղ թաղված:

1983թ. Գարեգին Նժդեհի աճյունը, գերեզմանի լուսանկարի օգնությամբ և Նժդեհի եղբոր միջոցով, Վլադիմիր քաղաքի գերեզմանատնից գաղտնի տեղափոխվում է Երևան:
Նույն տարի աճյունից մի նշխար ամփոփվում է Խուստուփ լեռան լանջին` Կոզնի կոչված աղբյուրի մոտ, իսկ հիմնական աճյունը, ցինկե արկղի մեջ մի քանի տարի պահելուց հետո, 1987թ. հանգրվանում է  Սպիտակավոր վանքի բակում, հարավային պատի մոտ:  1987-ից սկսած ամեն տարի հունիսի 17-ին, բազմաթիվ նվիրյալ հայրենասերներ և Նժդեհի ուսմունքի հետնորդներ աշխարհի տարբեր ծայրերից գալիս և ուխտագնացություն են կատարում Վերնաշեն գյուղից մինչև Սպիտակավոր:
Փաստորեն, բացի իր պատմական, կառուցողական եւ գեղագիտական հատկանիշներից, եկեղեցին հայտնի է նաև որպես նվիրական <<Նժդեհյան ուխտատեղի>>: Continue reading

«ԱՋԱԿԻՑ» հոգեբանական ակումբի հերթական հանդիպումը


 Սեպտեմբերի 24-ին տեղի ունեցավ «Աջակից» հոգեբանական ակումբի հերթական հանդիպումը: Հանդիպման բանախոսն էր հոգեբան Աշխեն Սարգսյանը: Հանդիպման թեման էր`«Սթրես»:

Օրվա թեմային անդրադառնալուց առաջ անդրադարձ կատարվեց նախորդ թեմաներին: Սեմինարի ժամանակ քննարկվեցին հետևյալ հարցերը՝

  1.  Ի՞նչ է սթրեսը:
  2. Սթրեսի տեսակները և փուլերը:
  3. Սթրեսը և հիվանդությունները:
  4. Սթրեսի ախտանիշները:
  5. Ինչպե՞ս կանխարգելել սթրեսը:
  6. Օգնություն սթրեսի ժամանակ:

Սեմինար-քննարկման ժամանակ անցկացվեցին մի քանի հոգեբանական թեստեր. ներկաները պարզեցին, թե իրենք ինչպիսի  հոգեվիճակում են գտնվում: Հոգեբանը նշեց, որ  սթրեսի ախտանիշներն ազդանշան են այն բանի, որ կյանքում ժամանակն է ինչ-որ բան փոխել:  Պետք է ավելի խորը մտածել սեփական Continue reading

Այսօր Վարագա Սուրբ Խաչի տոնն է  


Քրիստոնեական բոլոր եկեղեցիներն ամեն տարի մեծ հանդիսավորությամբ նշում են Խաչին նվիրված տոները: Բայց ի տարբերություն մյուս եկեղեցիների, Հայ Եկեղեցին ունի նաև Խաչին նվիրված զուտ ազգային մի տոն, որը հայտնի է Վարագա Սուրբ Խաչ անունով: Այն միշտ տոնում են Խաչվերացից երկու շաբաթ հետո, այսինքն` սեպտեմբերի 25-ից մինչև հոկտեմբերի 1-ը հանդիպող կիրակի օրը:

Ագաթանգեղոս պատմիչի վկայության համաձայն՝ Հռիփսիմյանց կույսերը, փախչելով Դիոկղետիոնոս կայսեր հալածանքներից ու հետապնդումներից, գալիս են Հայաստան և ապաստանում Վաղարշապատի հնձաններում: Սակայն մինչև Վաղարշապատ հասնելը, նրանք բնակություն են հաստատում Վանա լճից հարավ-արևելք ընկած Վարագա լեռան վրա: Սբ. Հռիփսիմեն իր կրծքին կախած Տիրոջ խաչափայտի սրբազան մասունքն ապահովության համար հանձնում է աղոթող ճգնավորներին և խնդրում, որ պահեն այն քարայրներից մեկում: Սուրբ մասունքն այդպես պահված մնում է մինչև 7-րդ դարը: 653 թվականին, երբ Թոդիկ ճգնավորն իր Հովել աշակերտի հետ աղոթում էր Վարագա լեռան վրա և խնդրում, որ Աստված ողորմություն անի և ցույց տա Սբ. Խաչի տեղը, հանկարծ 12 լուսեղեն սյուներ են երևում լեռան շուրջը, իսկ նրանց միջև փայլում է լուսավոր Խաչի նշանը, որն իրենց հետ Հայոց աշխարհ էին բերել Տիրոջ սիրասուն կույսերը: 12 օր շարունակ լուսեղեն սյուները տեսանելի են լինում նաև հեռավոր վայրերից: Ուրախալի այս լուրը տարածվում է ամենուր: Continue reading

Այսօր Ս. Գևորգ քաջամարտիկ զորավարի, Ադոկտոսի և Ռոմանոս Երգեցողի հիշատակության օրն է


Ս. Գևորգը Կապադովկացի բարեպաշտ քրիստոնյա ընտանիքի զավակ է: Զինվորագրվելով հռոմեական բանակին` իր ցուցաբերած քաջության և հավատարմության շնորհիվ կարճ ժամանակամիջոցում արժանացել է հազարապետության պատվին: Կայսեր հրավիրած խորհրդակցության ժամանակ ընդդիմացել է քրիստոնյաներին հալածելու նրա ծրագրին` բացահայտելով իր քրիստոնյա լինելը: Կայսրը, զարմացած ու ապշած տեղի ունեցածից, բանտարկել է սրբին` ենթարկելով անլուր չարչարանքների: Ս. Գևորգի քարոզների շնորհիվ շատերը դարձի են եկել, որոնց թվում էր նաև Ալեքսանդրիա թագուհին: Մի կախարդի պատվիրում են, որ երկու բաժակ դեղ պատրաստի սրբին դարձի բերելու համար: Առաջին բաժակը խմելուց հետո սուրբը պիտի մտքափոխվեր, իսկ երկրորդից հետո` մեռներ: Բայց Գևորգն առ Աստված ունեցած հավատի շնորհիվ խմում է երկու բաժակն էլ և ի զարմանս բոլորի` կենդանի մնում: Նա նաև հարություն է տալիս մի մեռյալի: Կայսեր բազում թախանձանքներից հետո, Գևորգը վերջապես համաձայնվում է կուռքերին զոհ մատուցել: Սակայն հասնելով կռատուն` մեկառմեկ ջարդում է բոլոր կուռքերը` ցույց տալով դրանց սուտ և սին լինելը: Այս հանդուգն արարքի համար Դիոկղետիանոս կայսրը 303 թվականին գլխատել է տալիս Ս. Գևորգին: Continue reading

Մեծ եղեռնի 100-ամյա տարելիցին ընդառաջ


Օրերս Եղեգնաձորի մշակույթի տան մեծ դահլիճում Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան Ազգային ակադեմիական թատրոնի կողմից բեմադրված Պերճ Զեյթունցյանի «100 տարի անց» պիեսի բեմականացմամբ ՀՀ Վայոց ձորի մարզում մեկնարկեց Հայաստանի թատերական գործիչների միության և ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի համատեղ ջանքերով կազմակերպած թատերական փառատոնը՝ նվիրված Մեծ եղեռնի 100-ամյա տարելիցին:
Փառատոնը մեկնարկեց Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանի օրհնության խոսքով և աղոթքով, որից հետո բացման հանդիսավոր արարողության ժամանակ ելույթներ ունեցան Հայաստանի թատերական գործիչների միության նախագահ Հակոբ Ղազանչյանը, Հայաստանի թատերական գործիչների միության քարտուղար, թատերագետ Լևոն Մութաֆյանը, ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Էդգար Ղազարյանը:

Այնուհետև սկսվեց բեմադրությունը, որը հանդիսատեսի կողմից ընդունվեց մեծ ոգևորությամբ և ծափահարություններով:

Փառատոնի շրջանակներում նախատեսվում է հայաստանյան յոթ թատերախմբերի ներկայացումների բեմադրությունները Continue reading

Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցուց ուխտագնացություն կազմակերպվեց դեպի Արագածոտնի թեմի հինավուրց սրբավայրեր


Ջերմուկի Սբ Գայանե եկեղեցու հավատավոր համայնքն ուխտագնացություն էր կազմակերպել դեպի  Արագածոտնի թեմի հինավուրց սրբավայրեր: Առավոտյան՝ ժամը 6:30-ին, Ջերմուկ քաղաքի  հոգևոր հովիվ Տ. Գալուստ քահանայի օրհնությունը ստանալուց հետո ուխտավորների 30 հոգանոց խումբը ճանապարհ ընկավ: Ճանապարհի ողջ ընթացքն ուղեկցվում էր սաղմոսներով ու հոգևոր երգերով:
10:30-ին Օշականի Սբ Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցում  ուխտավորները մասնակցեցին  խոստովանությանն ու անմիջապես հետո՝ Սբ Պատարագին, որը մատուցեց համայնքի հոգևոր հովիվ Տ. Վիգեն քահանան, ով իր խոսքում ողջունեց ուխտավորներին,  հորդորեց  հաստատուն մնալ հայրենի ավադույթների և քրիստոնեական հավատքի մեջ:

Սբ Հաղորդություն ստանալուց  հետո հավատացյալներն ուղևորվեցին Օհանավանք, որտեղ հիացան վանական համալիրով, հզոր կառույցներով: Համատեղ աղոթքից հետո Տ. Գալուստ քահանա Սահակյանը խոսեց ուխտագնացությունների կարևորության և օգտակարության մասին: Continue reading

Նոր զանգակի օրհնության կարգ Արենիում


Սեպտեմբերի 21-ին Վայոց ձորի մարզի Արենի համայնքում հիշարժան օր էր: Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Կոստանց քաղաքից տիկին Ութե Բոլլենհագենը իր հետ բերել էր ձուլածո զանգակ, որը նվիրաբերեց Արենիի Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն: Նվիրատվությունը  նախաձեռնել էր  ծնունդով արենցի Գերմանիայում ուսանող Նանե Խաչատրյանը:

Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տեր Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը նվիրատուին հայտնեց իր շնորհակալական խոսքը, ներկաներին բացատրեց զանգակի նշանակությունը, ապա կատարեց զանգակի օրհնության կարգ:

Օրհնված զանգակի առաջին ղողանջներով էլ սկսվեց Սբ. և Անմահ Պատարագը, որն այդ եկեղեցում 1997թ.–ից չէր մատուցվել: Պատարագիչը Հայր Զարեհն էր, ով «Առաքեա, Տէր, զլոյս քո և զճմարտութիւնս քո…» բնաբանով քարոզ խոսեց:

Այնուհետև եկեղեցու բակում տեղի ունեցավ հյուրասիրություն, որը կազմակերպել էր Արենիի համայնքապետարանը: Համայնքապետ Ս. Սուքիասյանը հավատավոր ժողովրդի անունից շնորհակալագրեր հանձնեց հյուրին, ապա տեղի ունեցավ մշակութային հանդիսություն` Արենիի պարի համույթի մասնակցությամբ:

Continue reading

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 21-Ը` ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆԿԱԽՈՒԹՅԱՆ ՕՐ


Հարգելի՛ հայրենակիցներ,

Այսօր Հայաստանի Հանրապետության Անկախության օրն է: Հազարամյակների պատմություն ունեցող և համաշխարհային քաղաքակրթության անդաստանում իր ուրույն տեղն ու դերն ունեցող մեր ժողովուրդը, սկսած մեր Հայկ Նահապետից, պայքարել է, մաքառել է անկախության հասնելու համար:

Շատ բարդությունների միջով ենք անցել և անցնելու ենք, երբեք չկորցնենք մեր հույսը, երբեք չընկրկենք, երբեք չդավաճանենք անկախության համար զոհված մեր մարտիկներին, երբեք մեր ազգային նպատակները չուրանանք, այլ այս գաղափարների և նպատակների շուրջը միանանք ու անխոտոր գնանք առաջ՝ դեպի մեր ազգային իղձերի իրականացում:

Թող Ամենակալ Տերն Իր Սուրբ Աջի և Խաչի պահպանությամբ օրհնի, զորացնի ու առաջնորդի բոլորիս:

Շնորհավորում ենք բոլորիս ՀՀ Անկախության օրվա առթիվ: Մեր միությամբ, մեր հավատով, մեր սիրով պահպանենք և մեր սերունդներին փոխանցենք ամենաթանկը մեր ազգի համար` Անկախությունը:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 21-Ը` ՄՈՒՍԱ ԼԵՌԱՆ ՀԵՐՈՍԱՄԱՐՏԻ ՀԻՇԱՏԱԿՄԱՆ ՕՐ


Սիրելի՛ հայրենակիցներ,

Այսօր Մուսա լեռան հերոսամարտի հիշատակման օրն է:

Փառահեղ է այն իր գաղափարով, իր ռազմավարությամբ ու իր հաղթանակով: Հերոսական մեր ժողովրդի բեկորները, որ միախմբվելով դարձան լեռ մեր թշնամու բիրտ ուժերի դեմ, ապացուցեցին, որ որևէ ազգային նպատակ, որևէ ազգային իդեալ, կարող է իրականանալ` միասնականությամբ, անկոտրուն կամքով, անսասան հավատով ու անվեհեր քաջությամբ: Ահա Մուսա լեռան և հերոս մուսալեռցիների պատգամը մեզ: Հետևենք նրանց, պահպանենք նրանց հիշատակը սրբությամբ ու կհաղթենք նրանց համառությամբ:

Մուսա լեռան հերոսամարտի կապակցությամբ շնորհավորում ենք և մաղթում մեր ժողովրդին, հատկապես մուսալեռցիներին, որ Ամենագութ Աստված խաղաղություն պարգևի հայոց աշխարհին և իրականացնի մեր ազգային բոլոր իղձերն ու երազանքները:

ԽԱՉՎԵՐԱՑԻ ՏՈՆԸ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔՈՒՄ


Խաչվերացը  Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է: Այն Խաչին նվիրված տոներից ամենակարևորն է, որովհետև նվիրված է գերությունից խաչի վերադարձի և փառաբանության հիշատակին:

Սեպտեմբերի 14-ին Արկազի Սուրբ Խաչ վանքում այս տարի նույնպես առանձնակի հանդիսավորությամբ ու մեծ շուքով նշվեց Խաչվերացի տոնը:

Խաչվերացը Վայոց ձորի տարածքում համարվում է Սբ. Խաչ վանքի ուխտի օր, ինչը հատկանշական է նրանով, որ վանքի հարավ-արևելյան ավանդատանն ամփոփված է Հիսուս Քրիստոսի  խաչելության փայտի մասունք, ինչի պատճառով էլ վանքը կոչվում է Սուրբ Խաչ:

Խաչվերացին նախորդող շաբաթ երեկոյան Սբ. Խաչ վանքում, գլխավորությամբ Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանի, տեղի ունեցավ կիրակնամտից ժամերգություն:

Հաջորդ օրը Խաչվերացի տոնի առիթով ուխտագնացություն կազմակերպվեց դեպի Սուրբ Խաչ վանք: Տարբեր մարզերից և Վայոց ձորից ուխտի էին եկել բազմաթիվ ուխտավորներ:

Այնուհետև մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Օրվա պատարագիչն էր ուխտավորաբար Սբ. Խաչ վանքում գտնվող Արմավիրի մարզի Մրգաշատ համայնքի հոգևոր հովիվ Տ. Կորյուն աբեղա Առաքելյանը:

Սբ. Պատարագի ընթացքում հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը `«Սա է զէն հաղթության » բնաբանով: Հոգեշնորհ Հայր Սուրբը հավատացյալներին ներկայացրեց տոնի պատմությունը, ինչն անմիջականորեն կապված է վանքի պատմության հետ, խոսեց Խաչի սրբազան խորհրդի, նշանակության ու դերի մասին մեր կյանքում:

Վերջում Հայր Սուրբը մաղթեց, որ Տիրոջ նվիրական Սուրբ Խաչը և Խաչի մասունքը կրող Սբ. Խաչ նշանավոր վանքը պահապան և զորավիգ լինի մեր ազգին, մեր ժողովրդին և Ամենակալ Աստված իրականացնի ուխտավոր ժողովրդի ուխտը:

Այնուհետև տեղի ունեցավ Խաչվերացի հանդիսավոր թափոր՝ հանդիսապետությամբ  Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի: Հոգևորականաց դասի, Վայք քաղաքի զորամասի զինվորների, դպիրների, հարյուրավոր ուխտավորների ուղեկցությամբ, վանքի բակում շարականների և ավետարանների երգեցողության ներքո կատարվեց Անդաստանի կարգ:

Այս տարվա Անդաստանն առանձնահատուկ էր նրանով, որ ի նշանավորումն Սբ. Խաչի գերեվարությունից ազատման՝ հայոց զորականների նշանակալից դերին տոնի օրը Արկազի պատմական Սբ. Խաչ վանքում թափորի ժամանակ ռեհանով ու ծաղիկներով զարդարված Սբ. Խաչն մեծ պատվով վերցրել էին մերօրյա հայոց զորականներն:

Արարողության ավարտին Ծաղկյալ Խաչը խորհրդանշող ծաղիկները բաժանվեցին ուխտավորներին, ապա տեղի ունեցավ մատաղի օրհնություն և վանքում գտնվող ուխտավորներին տրվեց սիրո ճաշ: Continue reading

ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ


ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎԽաչվերացը Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է: Այն Խաչին նվիրված տոներից ամենակարևորն է, որովհետև նվիրված է գերությունից խաչի վերադարձի և փառաբանության հիշատակին: Հայաստանյայց Եկեղեցում Խաչվերացը տոնում են սեպտեմբերի 11-17-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպող կիրակի օրը: Այս տարի այն նշվեց սեպտեմբերի 14-ին:

Խաչվերացը տոնվում է ի հիշատակ Տիրոջ խաչափայտի` պարսկական գերությունից Երուսաղեմ վերադարձի և Գողգոթայում կանգնեցման (վերացման): Այստեղից էլ տոնը կոչվում է Խաչվերաց:

Տոնին նախորդող շաբաթ օրը կատարվում է եկեղեցու Նավակատիքի տոնը՝ «Տօն Սրբոյ խաչին»: Նավակատիք նշանակում է նոր կերտված, նոր կառուցված եկեղեցու հանդես և կազմված է «նավավ»` նոր և «քերթեն»՝ կերտել, կառուցել արմատներից: Եկեղեցու այս նավակատիքն էլ նվիրված է Երուսաղեմի Ս. Հարության տաճարի նավակատիքին և ընդհանրացված ձևով խորհրդանշում է ընդհանրապես եկեղեցու նավակատիքը և կատարվում է Խաչվերացին նախորդող օրը:

614թ. Պարսկաստանի Խոսրով թագավորը հարձակվում է Երուսաղեմի վրա, ավերում այն, սրի քաշում ժողովրդին, մեծ թվով գերիներ տանում: Որպես անարգանք քրիստոնյաներին` Սուրբ Հարության տաճարից գերեւարվում և Պարսկաստան է տարվում նաև Տիրոջ խաչափայտը: Պարսկաստանում խաչափայտի զորությամբ շատերը դարձի են գալիս, մկրտվում և դառնում քրիստոնյա: Խաչափայտը գերության մեջ է մնում 14 տարի: 628 թ. Բյուզանդիայի Հերակլ կայսրը քրիստոնեական մի հսկա բանակով հարձակվում է պարսիկների վրա, ազատագրում Ս. Խաչը և այն վերադարձնում նախկին վայրը: Որպես պատմական վկայություն` նշենք, որ հայ ժողովուրդն անմասն չէ խաչի ազատագրման գործից: Կայսրին ռազմական օժանդակություն է ցույց տվել նաև հունական մասի հայոց զորքը` Մժեժ Գնունու գլխավորությամբ:ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ

Խաչը հանդիսավոր թափորով տարվում է Երուսաղեմ` Փոքր Ասիայի վրայով, ու բնական էր, որ այն անցնելու էր պատմական Հայաստանով: Թափորն անցնում է Կարին (Էրզրում) քաղաքով, իսկ Կարնո լեռների ստորոտներից մեկում, ուր խաչի դրված տեղից վճիտ աղբյուր է բխում, կառուցվում է Խաչավանքի եկեղեցին: Կայսրը խաչափայտը սրբությամբ երեք տարի Կ.Պոլսում պահելուց հետո անձամբ, կառքի մեջ ծնկած, այն ձեռքերում բռնած, Երուսաղեմ է տանում և իր ուսի վրա դրած Գողգոթայի գագաթը հանելով` բարձրացնում է Սուրբ Հարության վերանորոգված տաճարում` ի տես բոլոր քրիստոնյաների: Այդ ժամանակից էլ վերջնականորեն հաստատվեց և սկսվեց մեծ հանդիսավորությամբ տոնվել խաչի բարձրացման հիշատակը` Խաչվերացը:

Խաչը, ինչպես հայտնի է, հնում եղել է չարչարանքի գործիք: Երբ Հիսուս խաչվեց, այդ նույն խաչափայտը դադարեց չարչարանքի գործիք լինելուց: Խաչը դարձավ փրկության միջոց, Քրիստոսի սիրո արտահայտությունը, քանզի սիրել` նշանակում է նաև զոհաբերություն, զրկանք հանձն առնել: Սերը միայն զգացում չէ, սերը կյանք է և գործ: Եվ Քրիստոսի խաչելությունը հենց այդ սիրո արտահայտությունն է: Խաչն այսօր մեզ համար դարձել է փրկության միջոց, հարության խորհուրդ, պահպանիչ զորություն, քավության զոհասեղան, բժկության աղբյուր:

Խաչվերացի տոնը մեզ համար նախևառաջ հարությամբ նորոգվելու խորհուրդն ունի: Պատահական չէր, որ 3 խաչերը (մեկը` Քրիստոսի, 2-ը` ավազակների), մահացած մարդկանց վրա դնելով, հայտնաբերեցին Փրկչի խաչափայտը, քանի որ մահվան այդ գործիքը Քրիստոսի Սուրբ Արյունով ստացավ նորոգելու, բժշկելու և հարություն տալու զորություն: Քրիստոս, խաչի վրա մեռնելով, հաղթեց մարդկությանը սարսափեցնող մահվանը և ջախջախեց սատանայի գլուխը:

Ըստ Գրիգոր Տաթևացու՝ Խաչը դարձավ երկնքի և երկրի միջև եղած վիհը միացնող կամուրջը, «դրախտի դռները բացողն ու երկնային արքայությունը որպես ժառանգություն տվողը»: Խաչի վեր բարձրացումով սարսափահար եղավ սատանան: Խաչի բարձրացումով մեկ անգամ ևս հաստատվեց Քրիստոսի հաղթանակն ընդդեմ մահվան, դժոխքի և բոլոր նրանց, ովքեր անարգում ու չեն պատվում Տիրոջ խաչը:

Ժողովուրդը Խաչվերացին կատարում է անթիվ ուխտագնացություններ: Որոշ բնակավայրերում մարդիկ իրենց ձեռքերով խաչեր են պատրաստում և զարդարում գույնզգույն ծաղիկներով, հատկապես ռեհանով: Ժողովուրդը ռեհանն է համարում խաչի ծաղիկ:

Ընդհանուր առմամբ` Խաչվերացը կամ «Սըրբխեչը» աշնան սկիզբը խորհրդ Continue reading

«ԱՋԱԿԻՑ» հոգեբանական ակումբի հերթական հանդիպումը


Սեպտեմբերի 10-ին տեղի ունեցավ «Աջակից» հոգեբանական ակումբի հերթական հանդիպումը: Հանդիպման բանախոսն էր հոգեբան Աշխեն Սարգսյանը: Հանդիպմանը ներկա էր նաև Գագիկ սարկավագ Հակոբյանը:

Հանդիպման թեման էր` «Վախ, ֆոբիա»: Հանդիպումն սկսվեց աղոթքով, որից հետո անդրադարձ կատարվեց նախորդ թեմաներին: Սեմինարի ժամանակ քննարկվեցին հետևյալ հարցերը՝

1.Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում վախը:

2. Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ֆոբիան:

3.Վախի տարիքային դինամիկան:

4.Վախի կենսաբանական նշանակությունը:

5. Վախի տարատեսակները:

6. Ի՞նչը կարող է վախի պատճառ լինել:

7.Վախերը լինում են ի ծնե:

8. Վախի արտաքին ազդակները:

9.Վախի հաղթահարման միջոցները:

Սեմինար-քննարկման ժամանակ անցկացվեցին մի քանի հոգեբանական թեստեր. ներկաները պարզեցին, թե իրենք ինչպիսի վախեր ունեն: Continue reading

ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ


Սեպտեմբերի 14-ին Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնում է Խաչվերացը (Սրբխեչը), որը Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է:  Այն (ԱրկազիՍուրբ Խաչ վանքի ուխտի օրն է:

Հրավիրում ենք բոլոր հավատացյալ հայորդիներին` ներկա գտնվելու մատուցվելիք Սուրբ Պատարագին (սկիզբը՝ 10:30), Խաչի թափորին, մշակութային հանդիսությանը և սիրո ճաշին: Continue reading

ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔ


Սեպտեմբերի 14-ին` Խաչվերացի տոնի օրը, Վերնաշենի (Արկազի) Սբ. Խաչ վանքի ուխտի օրն է:

Սբ. Խաչ վանքի հարավ-արևելյան ավանդատանն ամփոփված է Հիսուս Քրիստոսի  խաչելության փայտի մասունք, ինչի պատճառով էլ վանքը կոչվում է Սուրբ Խաչ:

Վայոց ձորի մարզի Վերնաշեն գյուղից 7 կմ դեպի արևելք գտնվում է Արկազի Ս. Խաչ վանքը, որը Վայոց ձորի նշանավոր ուխտատեղիներից է և հիշատակվում է 8-րդ դարից:

Continue reading

Այսօր Սբ. Աստվածածնի Ծննդյան տոնն է


 

Այսօր՝ Սբ. Աստվածածնի Ծննդյանի տոնի օրը, Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սբ. Աստվածածին եկեղեցում Սբ. և Անմահ Պատարագ մատուցեց Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը, ով «Ի քէն է, Տէ՛ր, աղբիւր կենաց…» նախաբանով քարոզ խոսեց՝ հորդորելով Արարիչ Աստծուց մեզ պարգևած կյանքն արժևորել Սբ. Մարիամի առաքինություններով և մեր առօրյա փորձությունները հաղթահարելու համար խնդրել Continue reading