Տեղի ունեցավ ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Հարություն Սարգսյանի մամուլի ասուլիսը՝ նվիրված 2015 թվականի առաջին կիսամյակի գործունեության արդյունքների ամփոփմանը


Տեղի ունեցավ ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Հարություն Սարգսյանի մամուլի ասուլիսը՝ նվիրված 2015 թվականի առաջին կիսամյակի գործունեության արդյունքների ամփոփմանը2015 թվականի հուլիսի 30-ին ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանում տեղի ունեցավ ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Հարություն Սարգսյանի մամուլի ասուլիսը՝ նվիրված 2015 թ-ի առաջին կիսամյակի գործունեության արդյունքների ամփոփմանը: Ասուլիսին մասնակցում էին մարզպետարանի աշխատակազմի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի պետը, մարզպետի օգնականը, <<Վարդաձոր>> և <<ԱգրոԿամուրջ>> ամսաթերթերի խմբագիրները, Վայոց ձորի թեմի լրատվության բաժնի պատասխանատուն, մարզում գործող հասարակական կազմակերպությունների նախագահներ:

Մարզպետ Հ. Սարգսյանը ներկայացրեց ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի և մարզպետի գործունեության 2015 թվականի առաջին կիսամյակի արդյունքները: Նշեց, որ ընթացիկ տարվա 6 ամիսների ընթացքում մարզպետարանում մշտապես քննարկվել են մարզի կենսագործունեության տարբեր ոլորտներում առկա խնդիրներին վերաբերող հարցեր: Հ. Սարգսյանը կարևորեց համայնքային այցելությունները, որոնց ընթացքում նա տեղում ծանոթացել է համայնքապետարանի, համայնքում առկա խնդիրներին: Նա նշեց նաև, որ ՀՀ կառավարությունը վարում է մարզերի համաչափ զարգացման քաղաքականություն և հնարավոր բոլոր միջոցներով օգնում է ՀՀ մարզպետարաններին՝ համայնքներին տարբեր ծրագրերի մեջ ընդգրկելով օժանդակել համայնքային հրատապ խնդիրների լուծմանը:

Մարզպետը նշեց, որ մարզում պատշաճորեն կազմակերպվել են Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումները համակարգող մարզային հանձնաժողովի կողմից նախատեսված ծրագրերը, այդ թվում՝ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի կապակցությամբ անմեղ նահատակների հիշատակը հավերժացնող խաչքարերի բացումը մարզի մի շարք համայնքներում՝ Վայք, Ջերմուկ քաղաքային, Աղավնաձոր, Գետափ, Զեդեա, Մալիշկա, Ռինդ գյուղական համայնքներում, որոնց մեծ մասի բացման արարողություններին ինքն անձամբ ներկա է գտնվել: Նա հավելեց, որ նույն պատշաճությամբ իրականացվել են Հայրենական Մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի 70-րդ և Արցախյան ազատմարտի հաղթական ավարտի 23-րդ տարեդարձերի նվիրված միջոցառումները: Հ. Սարգսյանն ասաց, որ բարձր պատասխանատվությամբ կատարվել է ձմեռային զորակոչի առաջադրանքը և կազմակերպվել է նորակոչիկներին հադիսավորությամբ բանակ ճանապարհելու աշխատանքները:  Continue reading

Այսօր Ս. Սոփիայի և նրա երեք դուստրերի` Ս. Պիստոսի, Ս. Ելպիսի և Ս. Ագապիի հիշատակության օրն է


Այս անունները քրիստոնեական ծագում ունեն և հունարեն հաջորդաբար նշանակում են իմաստություն, հավատ, հույս և սեր:

Ս. Սոփիան ազնվական ընտանիքի զավակ էր և բնակվում էր Հռոմ քաղաքի մոտ: Կորցնելով ամուսնուն` նա լիովին նվիրում է Աստծուն: Լինելով Քրիստոսի ջերմեռանդ հետևորդ` իր երեք դուստրերին դաստիարակում է քրիստոնեական ոգով: Նրանց կյանքում իշխում են միայն քրիստոնեական արժեքներն ու գաղափարները: Եվ ահա հեթանոս մի երիտասարդ սիրահարվում է Սոփիայի աղջիկներից մեկին և կնության խնդրում: Սակայն մայրը մերժում է երիտասարդին` ասելով. «Մենք քրիստոնյա ենք և կուսությունը ոսկուց և մարգարտից ավելի թանկ ենք համարում»: Երիտասարդը վրդովվելով` իր բողոքն է հայտնում ժամանակի կայսր Ադրիանոսին: Կայսրն ավելի դաժան փորձության է մատնում նրանց, կանչում է երեք աղջիկներին և պահանջում կուռքերին զոհ մատուցել: Continue reading

Համահայկական ամառային 6-րդ խաղերի ջահի դիմավորման հանդիսություն Եղեգնաձորի ամֆիթատրոնում


Հուլիսի 28-ին Համահայկական ամառային 6-րդ խաղերի խորհրդանշական ջահը Վայոց ձորի մարզում դիմավորելու և դեպի Արարատի մարզ ճանապարհելու նպատակով Եղեգնաձոր քաղաքի ամֆիթատրոնում  կազմակերպվել է հանդիսավոր միջոցառում:

ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Հարություն Սարգսյանի գլխավորությամբ մարզը դիմավորել է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում գտնվող Սուրբ Թադեի վանքում Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոս Արամ Առաջինի ձեռամբ վառած Համահայկական ամառային 6-րդ խաղերի խորհրդանշական ջահը:

Հանդիսավոր արարողությունը մեկնարկել է ՀՀ օրհներգի հնչյունների ներքո: Այնուհետև ողջույնի խոսքով հանդես է եկել Համահայկական ամառային խաղերի համաշխարհային գործադիր կոմիտեի անդամ Սեպուհ Բաղդոյանը (Ավստրիայի ներկայացուցիչ):

Ս. Բաղդոյանն իր խոսքում կարևորեց Հայաստան, Արցախ, Սփյուռք եռամիասնության գաղափարը և բարի երթ մաղթեց համահայկական խաղերին:

 Օրհնության խոսքով հանդես եկավ Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը: Սրբազան Հայրը միասնություն, համախմբվածություն և հաղթանակ մաղթեց խաղերի մասնակիցներին և բոլոր ներկաներին:

Այնուհետև ողջույնի խոսքով հանդես եկավ ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Հարություն Սարգսյանը, ով իր խոսքում մասնավորապես ասաց. <<Վայոց ձորի համար մեծ պատիվ է ընդունել Համահայկական ամառային 6-րդ խաղերի երեք ջահերից մեկը, որի երթը մեկնարկել է Պարսկաստանում, հասել է Սյունիքի մարզ, այնուհետև Վայոց ձոր
Խորհրդանշական է, որ Համահայկական ամառային 6-րդ խաղերի անցկացումն այս տարի համընկել է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի հետ, ինչը կարևոր հարթակ է մեր պետության ու ժողովրդի ձայնը ևս մեկ անգամ լսելի դարձնելու առումով
Սիրելի վայոցձորցիներ, այս պատմական խաղերի անցկացումը մեր ժողովրդի համար վերածվել է իսկական տոնի, քանզի այս խաղերն այն եզակի մրցույթներից են, որտեղ չկան պարտվողներ: Համահայկական խաղերը ապացույցն են հայի միասնականության, համերաշխության ու ամեն պարագայում հաղթողի լինելու փաստի
Այս տարի Համահայկական խաղերին մասնակցում են մոտ 5000 մարզիկներ: Վայոց ձորի մարզական պատվիրակությունը բաղկացած է 62 հոգուց, որոնց շարքերում ընդկրգված 32 մարզիկներ հանդես կագան տարբեր մարզաձևերում>>: 

Վերջում մարզպետ Հ. Սարգսյանը հաջողություն ու հաղթանակ մաղթեց Վայոց ձորի մարզիկներին, Համահայկական Continue reading

Նորակոչիկների օրհնության արարողություն  Ջերմուկի Սբ. Գայանե եկեղեցում և Վայքի զինկոմիսարիատում


Հուլիսի 22-ին Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Գալուստ քհն. Սահակյանն օրհնեց եկեղեցում հավաքված նորակոչիկներին:

Ներկա էին Ջերմուկի քաղաքապետ Վարդան Հովհաննիսյանը, նորակոչիկների ծնողներն ու հարազատները:

Ավանդույթի համաձայն՝ քաղաքապետ Վարդան Հովհաննիսյանն օրհնված խաչեր նվիրեց նորակոչիկներին: Իսկ Տեր Գալուստ քհն. Սահակյանը նորակոչիկներին նվիրեց աղոթագրքեր, որոնք տպագրված են զինվորների համար:

Ըստ ավանդույթի՝ ամեն տարի Սբ. Գայանե եկեղեցու բակում է տեղի ունենում նորակոչիկների հրաժեշտի արարողությունը: Continue reading

Այսօր Ս. Մակաբայեցիների` Ս. Եղիազար քահանայի, Ս. Շամունայի և նրա յոթ որդիների հիշատակության օրն է


Այսօր Ս. Մակաբայեցիների` Ս. Եղիազար քահանայի, Ս. Շամունայի և նրա յոթ որդիների հիշատակության օրն էՀին Կտակարանի այս սրբերի նահատակության մասին պատմվում է Մակաբայեցիների երկրորդ գրքի 6-րդ և 7-րդ գլուխներում: Ն. Ք. 2-րդ դարում Հրեաստանը գտնվում էր Սելևկյան իշխանապետության ներքո: Վիճակն ավելի է սրվում Անտիոքոս Եպիփանի թագավորության օրոք: Նա հրահանգում է, որ իր իշխանության ներքո գտնվող բոլոր ազգերն ընդունեն հունական մշակույթն ու պաշտեն հունական աստվածներին: Սակայն Մատաթիա անունով մի քահանա իր որդիներով ու եղբայրներով ապստամբում է այս որոշման դեմ` հավատարիմ մնալով Աստծո Օրենքին և Ուխտին: Վերջինիս որդիներից էր Հուդան, որն իր քաջագործությունների շնորհիվ ստացավ «Մակաբեոս» հունական անունը, որ նշանակում է «մրճահար, հարվածահար»: Հետագայում նրանց ընտանիքին անվանեցին Մակաբայեցիներ:

Ս. Եղիազար քահանան Մատաթիայի որդին էր` քաջ, աստվածավախ և իմաստությամբ լի: Վերջինիս բերանին գելոց են դնում և ստիպում խոզի միս ուտել, ինչն արգելված էր ըստ հրեական օրենքի: Քանի որ նա մանկուց դաստիարակվել էր աստվածային պատվիրաններով ու օրենքներով, մերժում է այդ առաջարկը` գերադասելով արիաբար մեռնել և բարի անուն թողնել, քան պախարակվել իր ընկերներից ու հարազատներից: Երկար կտտանքներ կրելուց հետո սուրբն ավանդում է իր հոգին` հետագա սերունդների համար դառնալով քաջության և ներշնչանքի աղբյուր: Continue reading

Սուրբ Էջմիածնի Քարոզչական կենտրոնը կատարեց ուխտագնացություն դեպի Խաչիկ գյուղի Ս. Աստվածածին եկեղեցի


Օրերս Սուրբ Էջմիածնի Քարոզչական կենտրոնը կատարեց ուխտագնացություն դեպի Խաչիկ գյուղի Ս. Աստվածածին եկեղեցի:

Ուխտագնացները Սուրբ Պատարագին մասնակցելուց հետո այցելեցին Խոտակերաց վանք, այնուհետև՝ Արենի գյուղի Ս. Աստվածածին եկեղեցի, որտեղ երեկոյան ժամերգությանը ներկա գտնվելուց հետո Աստվածային օրհնությամբ լեցուն ջերմ հիշողություններով վերադարձան Սուրբ Էջմիածին:

Կենտրոնի ողջ անձնակազմն իր ջերմագին շնորհակալությունն է հայտնում հոգեշնորհ Տ. Վաչե աբեղա Մկրտչյանին՝ ուխտագնացներին առաջնորդելու Continue reading

Այսօր Ս. Գրիգոր Լուսավորչի որդիների և թոռների` Ս. Արիստակեսի, Ս. Վրթանեսի, Ս. Հուսիկի, Ս. Գրիգորիսի և Ս. Դանիելի հիշատակության օրն է


Այսօր Ս. Գրիգոր Լուսավորչի որդիների և թոռների` Ս. Արիստակեսի, Ս. Վրթանեսի, Ս. Հուսիկի, Ս. Գրիգորիսի և Ս. Դանիելի հիշատակության օրն էՍ. Արիստակեսը Ս. Գրիգոր Լուսավորչի կրտսեր որդին էր և շատ վաղ հասակից մտել էր վանական կյանք: Եպիսկոպոս է ձեռնադրվել իր հոր կողմից` դառնալով նրա գործակիցը: 325 թվականին մասնակցել է Նիկիայի Ա Տիեզերաժողովին: Ս. Արիստակեսը հոր մահից հետո դարձել է հայոց հայրապետ: Սպանվել է 333 թվականին Չորրորդ Հայքի Արքեղայոս իշխանի կողմից, նրա անուղղելի վարքը քննադատելու համար և թաղվել Թիլ ավանում:

Ս. Վրթանեսը Լուսավորչի անդրանիկ որդին էր: Ամուսնացած էր և ուներ երկու զավակ՝ Գրիգորիսը և Հուսիկը: Եղբոր մահից հետո բազմել է Հայոց հայրապետական աթոռին: Թեև Հայաստանում քրիստոնեությունը հաստատվել էր որպես պետական կրոն, սակայն բազմաթիվ վայրերում դեռևս գոյություն ուներ հին հավատը: Այդ պատճառով Վրթանես հայրապետն ամենամյա մեծահանդես պաշտամունք էր կազմակերպում Տարոնում, հեթանոսությունն աստիճանաբար վերացնելու համար: Վրթանեսը վախճանվել է 341 թվականին և թաղվել Դարանաղյաց Թորդան ավանում, Ս. Գրիգոր Լուսավորչի նշխարների մոտ: Ս. Գրիգորիսը Վրթանեսի ավագ որդին էր: Նա Հայ եկեղեցու կողմից հարևան հեթանոս ազգերի մեջ քրիստոնեությունը տարածելու ջանքեր է գործադրում: Continue reading

2015 թվականի ամառային զորակոչի մեկնարկը ՀՀ Վայոց ձորի Վայք քաղաքում


Հուլիսի 10-ին, Վայոց ձորի մարզի Վայք քաղաքում տեղի ունեցավ ամառային զորակոչի` Վայք և Ջերմուկ տարածաշրջանների առաջին հավաքը:
ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Հարություն Սարգսյանը, բարի ճանապարհ մաղթելով նորակոչիկիներին, վստահություն հայտնեց, որ մեր հզոր Հայոց բանակի շարքերը համալրելու են գնում անվախ, աչալուրջ և հայրենասեր զինվորներ: Նորակոչիկներին բարի երթ և անվտանգ ծառայություն մաղթեց ՀՀ ՊՆ 4-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար գեներալ-մայոր Անդրանիկ Մակարյանը, ինչպես նաև Վայքի զինվորական կոմիսար Հարություն Մելքոնյանը:

Նորակոչիկներին ուժ, ամրություն և անվտանգ ծառայություն մաղթեց նորակոչիկի հայր Հ. Ավագյանը: Հայոց բանակի նորակոչ զինվորներին ճանապարհելու էին եկել Եղեգնաձորի կայազորի ռազմական ոստիկանության բաժնի պետ Վարդան Խաչատրյանը, համայնքների ղեկավարներ, նորակոչիկների ծնողները և հարազատները:

Հանրապետական հավաքակայան մեկնելուց առաջ նորակոչիկներին օրհնեց Տեր Ներսես քահանա Արշակյանը: Ուրախ երաժշտության ներքո և բարձր տրամադրությամբ ներկաները հրաժեշտ տվեցին նորակոչիկներին:

Միաժամանակ Եղեգնաձոր քաղաքում տեղի ունեցավ ամառային զորակոչի երկրորդ հավաքը: Նորակոչիկներին անվտանգ ծառայություն և բարի երթ մաղթեցին ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի տեղակալ Մելս Հարությունյանը և Եղեգնաձորի զինվորական կոմիսար Արմեն Սարգսյանը: Նորակոչիկներին ճանապարհելու էին եկել մարզպետարանի աշխատակազմի զորահավաքային նախապատրաստության բաժնի պետ Վանիկ Խուդավերդյանը, համայնքապետեր, նորակոչիկների ծնողները և հարազատները:

 

Նորակոչիկները, Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանից օրհնություն Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)  


 

Վերադարձ Մալաթիա

 

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հաջորդ օրը հանդիպեցինք Ստեփան քեռուս տղին՝ Համբարձումին, նա զգուշության համար մեզ տարավ պանդոկի բակը: Մի անկյուն քաշված` սկսեցինք իրար պատմել մինչ այդ մեզ պատահած դեպքերը: Պարզվեց, որ մայրը Մալաթիայում իր տիրոջ՝ Էքմեքճի հաճիի մոտ է: Էքմեքճի հաճին պանդոկի և կառքերի տեր է և աշխատողի կարիք ունի: Մանավանդ գրագետ մի տղայի, որ գնա կառքերի հետ և ճանապարհի ծախսերի հաշիվը պահի: Համբարձումից խնդրեցի, որ մեզ համար խոսի աղայի հետ, եթե հնարավոր է, ապա մեզ էլ աշխատանքի տեղ անի: Մեզ հուսադրեց և պատվիրեց, որ իրեն սպասենք այդտեղ ու գնաց: Քիչ հետո ուրախացած վերադարձավ և մեզ առաջնորդեց իր աղայի մոտ:

Աղան մեր որտեղացի, ում տղան լինելնիս հարցրեց, հետո ինձ հարցրեց, թե թուրքերեն գրել-կարդալ գիտեմ: Իմ դրական պատասխանից հետո ինձ տվեց թուղթ և մատիտ ու ասաց, որ մի բան գրեմ, ես արաբերեն տառերով գրեցի դիմումի նման մի երկտող. խնդրում եմ մեզ ընդունեք ձեզ մոտ աշխատանքի և մենք ջանք չենք խնայի ձեզ գոհացնել: Մեր լավ աշխատանքով վերցրեց գրածս ու կարդաց, ծիծաղեց ու ասաց. «Լավ, այսօր արդեն երեկոն մոտ է, գիշերելու համար Էնվերը (Համբարձումի թուրք անունը) իմ պանդոկում մի սենյակ կտրամադրի ձեզ, որտեղ կգիշերեք, վաղը պետք եղած կարգադրությունը կանեմ ձեր կատարելիք աշխատանքի մասին»: Continue reading

Այսօր Ս. Աթանագինե եպիսկոպոսի և նրա տասն աշակերտների նահատակության հիշատակության օրն է


Այսօր Ս. Աթանագինե եպիսկոպոսի և նրա տասն  աշակերտների նահատակության հիշատակության օրն էՍ. Աթանագինե եպիսկոպոսը ծնվել է Սեբաստիա քաղաքում, քրիստոնյա ծնողների ընտանիքում: «Վարք Սրբոց»-ը պատմում է, որ իր աղոթքով և գավազանով հաղթելով քաղաքի բնակիչներին նեղություն պատճառող մի վիշապի՝ Սեբաստիայի մետրոպոլիտի կողմից նշանակվում է Փոքր Հայքի Պիտակտո քաղաքի եպիսկոպոս: Դիոկղետիանոս կայսեր հալածանքների ժամանակ նա իր 10 աշակերտների հետ ատյան է տարվում: Նրանք բոլորն էլ հրաժարվում են կուռքերին զոհ մատուցել և գլխատվելով նահատակվում: Ս. Գրիգոր Լուսավորիչը, ով Continue reading

Այսօր Ս.Կիպրիանոս եպիսկոպոսի և Հուստիանե կույսի, Եվփիմե կույսի և 45 վկաների և Քրիստինե կույսի հիշատակության օրն է


Այսօր Ս.Կիպրիանոս եպիսկոպոսի և Հուստիանե կույսի, Եվփիմե կույսի և 45 վկաների և Քրիստինե կույսի հիշատակության օրն էԿիպրիանոսն ապրել և գործել 3-րդ դարում: Ըստ «Հայսմավուրքի»՝ նա ազնվական և մեծահարուստ մարդկանցից էր, իմաստուն և մոգության արվեստին հմտացած: Նույն քաղաքում էր բնակվում նաև մի քուրմի դուստրը՝ Հուստիանե անունով, որ քրիստոնյա դառնալով՝ ճշմարիտ հավատի է բերում նաև իր ծնողներին: Ստանալով կռապաշտ իշխանի ամուսնության առաջարկը` մերժում է, պատճառաբանելով, որ ինքն արդեն Քրիստոսի հարսնացուն է: Իշխանը խնդրում է Կիպրիանոս մոգի աջակցությունը, սակայն վերջինս, ազդվելով կույսի գերբնական ուժից, քրիստոնյա է մկրտվում և կարճ ժամանակում եպիսկոպոս դառնալով՝ նվիրվում է քարոզչական առաքելությանը: Իսկ Հուստիանեն ձեռնադրվում է սարկավագուհի: Դեկոսյան հալածանքների ժամանակ Կիպրիանոսն աքսորվում է և գլխատվում:  Նահատակվում է նաև Հուստիանե կույսը: Եվփիմեն քրիստոնյա ընտանիքի զավակ էր և իր ողջ կյանքն Աստծուն ընծայելու համար կուսության ուխտ էր արել: Նա իր 45 ընկերուհիների հետ հրաժարվում է քաղաքի հեթանոս աստվածներից մեկի պատվին կազմակերպված հանդեսին մասնակցելուց և թաքնվում է:

Հայտնաբերվելով և ատյան տարվելով՝ Եվփիմեի ընկերուհիները տեղում սրախողխող նահատակվում են, իսկ նա, դաժան կտտանքների ենթարկվելով, նետվում է գազանների մոտ, որտեղ Աստծո օգնությամբ անվնաս Continue reading

Վայոց ձորում մեկնարկեց ամառային զորակոչը


 

2015 թվականի հուլիսի 1-ից Հայաստանի Հանրապետությունում մեկնարկել է ամառային զորակոչը: Վայոց ձորի մարզում ամառային զորակոչի առաջին հավաքը տեղի ունեցավ հուլիսի 5-ին` մարզկենտրոն Եղեգնաձորում: ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Հարություն Սարգսյանը, նորակոչիկներին բարի երթ, անվտանգ և աչալուրջ ծառայություն մաղթելով, նշեց, որ նրանց` մեր հայրենիքի սահմանները պաշտպանելու կարևորագույն գործն է վստահվում:

Այդ պատասխանատու և սրբազան առաքելության համար մեր զինվորներին հարկավոր է ուժ, բարձր մարտունակություն և կամք: Մարզպետն իր խոսքում ասաց, որ Վայոց ձորի զինվորները միշտ աչքի են ընկել կարգապահությամբ և մեր մարզի անունը միշտ բարձր են պահել Հայոց բանակում: Նորակոչիկներին ճանապարհելու եկած ծնողներին ու հարազատներին Հ. Սարգսյանը մաղթեց համբերություն և տոկունություն` նշելով, որ նրանք պետք է հպարտ լինեն նման զավակներ մեծացնելու և դաստիարակելու համար:

Նորակոչիկներին իրենց բարեմաղթանքները հղեցին նաև ՀՀ ՊՆ 4-րդ բանակային կորպուսի հրամանատարի` անձնակազմի հետ տարվող աշխատնքների գծով տեղակալ Վահրամ Հարությունյանը և Եղեգնաձորի զինվորական կոմիսար Արմեն Սարգսյանը:
Նորակոչիկներին բարի երթ մաղթելու և անվտանգ ծառայություն մաղթելու էին եկել ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի տեղակալ Մելս Հարությունյանը, Եղեգնաձորի փոխքաղաքապետ Վարդան Առաքելյանը, Վայոց ձորի վետերանների մարզային խորհրդի նախագահ, գնդապետ Պետիկ Առաքելյանը, Վայոց ձորի մարզպետարանի աշխատակազմի զորահավաքային նախապատրաստության բաժնի պետ Վանիկ Խուդավերդյանը, Վայոց ձորի Մալիշկա համայնքի ղեկավար Մհեր Մովսիսյանը, Գետափ համայնքի ղեկավար Գագիկ Ալոյանը և պաշտոնատար այլ անձինք:

Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում նորակոչիկներին օրհնեց, հավատով առ Աստված և բարձր Continue reading

Մեկնարկեց «Դեկորատիվ արվեստի զարգացումը  Եղեգնաձոր համայնքում» ծրագիրը  


 

2015թ-ի հուլիսի 1-ից մեկնարկեց «Դեկորատիվ արվեստի զարգացումը Եղեգնաձոր համայնքում» ծրագիրը, որն իրականացնում է Վայոց ձորի թեմի Երիտասարդաց միությունը` ԵՀԽ հայաստանյան Կլոր սեղան հիմնադրամի ֆինանսական աջակցությամբ:

 Ծրագրի նպատակն է նպաստել Եղեգնաձոր քաղաքի երիտասարդների զբաղվածության և եկամտի աճին: Տիրապետելով դեկորատիվ արվեստի այս ճյուղերին՝ բատիկ և պլաստիկ կավ, նրանք կարող են պատրաստել զարդեր և շարֆեր ու վաճառելով դրանք` ստանալ հավելյալ եկամուտ:

Continue reading

Այսօր Ս. Թադեոս առաքյալի և Ս. Սանդուխտ կույսի հիշատակության օրն է


Այսօր Ս. Թադեոս առաքյալի և Ս. Սանդուխտ կույսի հիշատակության օրն էՍ. Թադեոս առաքյալը և Ս. Սանդուխտ կույսը Հայ եկեղեցու ամենանշանավոր տոնելի սրբերից են, քանի որ նրանց անվան հետ է առնչվում հայոց լուսավորության պատմությունը:

Քրիստոսի Համբարձումից հետո, համաձայն Տիրոջ պատգամի`«Գնացեք, ուրեմն աշակերտ դարձրեք բոլոր ազգերին, նրանց մկրտեցեք Հոր և Որդու և Սուրբ Հոգու անունով» (Մատթ. 28:19), Ս. Թադեոսը նախ գալիս է Եդեսիա, ավետարանում կենաց խոսքը, ի թիվս բազում հրաշքների` բժշկում նաև Աբգար թագավորին, ապա, իրեն փոխարինող նշանակելով Եդեսիայում, գնում է Հայոց Սանատրուկ արքայի տիրույթները:Այսօր Ս. Թադեոս առաքյալի և Ս. Սանդուխտ կույսի հիշատակության օրն է

 Այստեղ զանազան վայրերում քարոզելուց հետո բազմաթիվ հեթանոսների է քրիստոնեական հավատի բերում և հիմնադրում Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցին: Գալով Արտազ գավառ` առաքյալը մտնում է հայոց արքունիք և դարձի բերում արքայադուստր Սանդուխտ կույսին:

Իրազեկ դառնալով այդ ամենին` հայոց Սանատրուկ արքան սկզբում հորդորում է դստերը ետ դառնալ նախկին հավատին, սակայն ապարդյուն: Զայրացած արքան թե Թադեոս առաքյալին և թե Սանդուխտ կույսին նետում է բանտ և դաժան տանջանքների ենթարկում: Արքունի իշխանազուն կառավարչի միջոցով արքայադստերը տարհամոզելու վերջին փորձը ևս ապարդյուն է անցնում: Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

 Վերադարձ Մալաթիա

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Այսպիսի ողբալի պայմաններում ստիպված բաժանվում եմ մնացած հարազատներից: Արագ քայլերով իջնում եմ ձորը և ծառերի թփերի արանքում թաքնվելով՝ հեռանում: Այդ անիծյալ բորենիների որջից մտնում եմ առաջին հանդիպած ցորենի արտի մեջ և մի քիչ հանգստանում: Շրջապատը դիտելուց հետո որոշեցինք արտերի միջով, առանց ճանապարհ դուրս գալու, գնալ դեպի Մալաթիա: Յուրաքանչյուր անգամ, երբ հեռվից տեսնում էինք որևէ անցորդի, թաքնվում էինք ցորենի հասկերի մեջ: Հասանք այնպիսի տեղ, որտեղից առանց ճանապարհ դուրս գալու՝ հնարավոր չէր առաջ գնալ, ուստի ստիպված ճանապարհ դուրս եկանք, որտեղից բարձրանում էր մի բլուր, հազիվ բարձրացել էինք բլուրի գագաթը, տեսանք 50 քայլ մեզանից հեռու մի ժանդարմ գալիս է մեր կողմը ՝ ձիուն նստած:

 Հովհաննեսն ուզում էր փախչել, բայց ես թևից բռնեցի ու պատվիրեցի ճամփան շարունակել ու ասացի, եթե ժանդարմը հարց տա ինձ, թողնի, որ պատասխանեմ: Հասանք ժանդարմին, հարց տվեց, թե ուր եք  գնում, ասացի, որ մենք Պլղուրի գյուղի աղայի ծառաներն ենք, նա մեզ ուղարկում է քաղաք, որպեսզի իր ծանոթ Պեքիր աղային ասենք, որ գնա գյուղ՝ մի կարևոր գործի համար: Չեմ կարծում, որ ժանդարմն իմ հորինած ստին հավատաց, բայց երևի չար մարդ չէր, ասաց, դե լավ, գյավուռի լակոտներ, գնացե´ք, բայց զգուշացե´ք չար մարդկանցից:

 Ճամփան շարունակեցինք և, առանց ուրիշ պատահարի, հասանք քաղաք: Հազիվ Ղանեթե կոչված շուկան էինք հասել, հանդիպեցինք Ալեքսանին՝ իմ դասընկերոջը: Նրան պատմեցի այդ օրվա մեզ պատահած դեպքերը: Continue reading

Այսօր Եսայի մարգարեի հիշատակության օրն է


Այսօր Եսայի մարգարեի հիշատակության օրն էՍ. Եսայի մարգարեն Հին կտակարանի չորս «մեծ մարգարեներ»-ից առաջինն է: Ծնվել և գրեթե ողջ կյանքն անցկացրել է Երուսաղեմում, մարգարեացել է 8-րդ դարի կեսերին: Ս. Եսայի մարգարեն վեհությամբ և հեղինակությամբ գրված պատգամներ ունի՝ Աստծո, արդարության, մեղքի, կրոնի և զանազան հարցերի մասին:

 Ճկուն միտք ունենալու շնորհիվ նա Երուսաղեմի չորս թագավորների առաջնորդն է եղել՝ Աստծո կամքը հայտնելով բազմաթիվ ազգային հարցերի շուրջ: Անգերազանցելի ոճով ու ոգով գրված նրա գիրքը Հին և Նոր կտակարանները կապող օղակն է:

Ս. Եսային կոչվում է նաև Ավետարանիչ մարգարե, Մեսիայի, այսինքն` Քրիստոսի մասին ամենից շատ մարգարեանալու համար: Նա ներկայանում է իբրև Տիրոջ Հոգուց ուղարկված ծառա՝ «Աղքատներին ավետարանելու, սրտով բեկյալներին բժշկելու»: Continue reading

Կայացավ “Բազե-2015″ համահայկական երիտասարդական հավաքի Վայոց ձորի ջոկատի ընտրական փուլը


Հուլիսի 10-12-ը Եղեգիս համայնքնի “Սիրանույշ” ճամբարում անցկացվեց “Բազե-2015″ համահայկական երիտասարդական հավաքի Վայոց ձորի ջոկատի ընտրական փուլը:
Այս տարի ճամբար-հավաքն իրականություն դարձավ ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի և Հայաստանի Երիտասարդական Հիմնադրամի (ՀԵՀ) Վայոց ձորի մարզային կենտրոնի համագործակցությամբ:

Ճամբարի բացման հանդիսավոր արարողությանը ներկա էր ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի տեղակալ Մելս Հարությունյանը, ով իր խոսքում երիտասարդներին մաղթեց բարի երթ, արդար մրցակցություն և հաղթանակ “Բազե 2015″-ում:

Երիտասարդներին ողջունեցին նաև Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը, ՀՀ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի քարտուղար, նախկին բազեական Արմեն Սմբատյանը, ՀԵՀ Վայոց ձորի մարզային երիտասարդական կենտրոնի համակարգող Հասմիկ Մարգարյանը, ճամբար-հավաքի Գետափ և Ջերմուկ ջոկատների մասնակիցները:

Երիտասարդական հավաքին մասնակցում էին մարզի 8 համայնքներ` Եղեգնաձոր, Վայք, Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

Վերադարձ Մալաթիա

 

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Այդ գիշեր ես չկարողացա քնել, քանի որ նախազգում էի, որ առավոտյան մի անախորժություն կամ մի վատ բան է պատահելու: Եվ, իսկապես, առավոտյան դեռ արևը չծագած, տղաներից մեկը տնից եկավ ու հայտնեց, որ մեզ բոլորիս Ֆոնճլար են ուղարկում:

Երբ ջրաղացից դուրս եկանք, Հովհաննեսը, խոսքը Գարեգինին ուղղելով, ասաց. «Այս րոպեին մեզանից հեռացի′ր և մեզ մոտ չգա′ս: Եթե ոչ, հապա շան նման կսատկացնեմ»: Խեղճ Գարեգինը՝ լալով գնաց: Այդ օրվանից այլևս նրան չեմ հանդիպել և ես ինձ մեղադրում եմ, որ նորից նրան չպաշտպանեցի:

Ես ու Սենեկ փեսի եղբայր Հովհաննեսը չէինք ցանկանում գյուղ գնալ, քանի որ ես սարսափում էի նորից Ֆոնճլարը տեսնել, ուստի Հովհաննեսի հետ որոշեցինք իսկույն ևեթ բաժանվել տղաներից: Բաժանվում, անցնում էինք ջրաղացը սնող գետը, նստում ծառերի տակ ու խորհրդակցում, թե ինչպես կկարողանանք, առանց քուրդի, թուրքի հանդիպելու, հասնել Մալաթիա: Որոշում ենք, առանց ճանապարհ դուրս գալու, արտերի միջով գնալ: Հազիվ ոտքի կանգնեցինք, որ ճանապարհվենք, գյուղի քուրդերը մեզ տեսան, ձայն տվին, որ վերադառնանաք, ճար չկար, ստիպված վերադարձանք: Հասաք մերոնց, որոնք արդեն գյուղից դուրս էին եկել: Ի՞նչ խղճալի տեսարան. քեռիս մահամերձ վիճակում էր, էշի վրա նստեցրել էր հարսին: Քեռուս միակ տղու՝ Միրիճանի կնոջը, որ մի օր առաջ ծննդաբերությունից ազատվել էր, մի տղա էր ունեցել և իրեն տկար էր զգում, որի թևերից նույնպես բռնել էին՝ ի տես այս ողբալի տեսարանի: Ես սարսափեցի, մեր այդ ողորմելի, փոքրիկ քարավանը քուրդերին զվարճացնում էր՝ փոխանակ խղճահարվելու և թույլ տալու, որ մի քանի օր հետաձգվի, մինչև հիվանդների մահանալը կամ լավանալը, ընդհակառակը՝ հռհռում, ծիծաղում և ծաղրում էին: Անիծյալ ցեղ, մարդկության տականք, բացի սպանելուց, թալանելուց, ուրիշի թշվառության վրա ծիծաղելուց, ուրիշ բանի պետք չեն: Continue reading

Տիրոջ Պայծառակերպության տոնը Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում


Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպությունը Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից է և Ս. Պետրոս, Ս. Հովհաննես և Ս. Հակոբոս առաքյալների առջև Քրիստոսի այլակերպության հիշատակն է, որը, ըստ ավանդության, տեղի է ունեցել Թաբոր լեռան վրա:

Հայ Եկեղեցին Քրիստոսի Պայծառակերպությունը տոնում է Զատիկից 98 օր հետո, հունիսի 28-ից մինչև օգոստոսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում: Հայ Եկեղեցին այն կոչում է նաև Այլակերպության տոն կամ Վարդավառ: Վերջինս հին հայկական տոնի անվանումն ունի, որից պահպանվել է նաև միմյանց վրա ջուր ցողելու սովորույթը:

Այս տարի մեր Տիրոջ Պայծառակերպության տոնը նշվեց հուլիսի 12-ին: Տոնի օրը  Վայոց ձորի թեմի բոլոր գործող եկեղեցիներում մատուցվեց Սբ. և Անմահ Պատարագ:

Եղեգնաձորի Սբ.Աստվածածին եկեղեցում Սբ. Պատարագ Continue reading

ԱՅՍՕՐ ՀԻՍՈՒՍԻ ՊԱՅԾԱՌԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆՆ Է


 Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. Ամէն:

«Քո երեսի լույսը ծագեց մեզ վրա եւ

ուրախություն տվեց մեր սրտերին»:

(Սաղմոս 4:7)

ԱՅՍՕՐ ՀԻՍՈՒՍԻ ՊԱՅԾԱՌԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆՆ ԷՍաղմոսերգուի այս հոգեզմայլ խոսքերն իմաստավորում են այսօրվա՝ մեր Տիրոջ՝ Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնի ողջ խորհուրդը, որը ցնծությամբ  է ոգեկոչում Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին:

Հիսուսի Պայծառակերպության տոնը մեր Եկեղեցու որդեգրած Տերունի հինգ տաղավար տոներից մեկն է: Այս տոների տաղավար անունը մեզ է փոխանցվել Մովսես մարգարեի հիմնած, Հին Ուխտի ժողովրդի կողմից մեծահանդես Տաղավարահարաց կոչված տոնի անունից, որը Եգիպտոսից դուրս գալուց հետո, նրանք տոնում էին տաղավարների մեջ:

Մենք՝ քրիստոնյաներս, այս սուրբ տոնի խորհրդին հաղորդակից դառնալու համար Հիսուսի պայծառակերպությանը վերաբերող ավետարանական հատվածների լույսով ջերմացնենք մեր հոգիները:

Մի  օր  Հիսուս, Կեսարիայի Փիլիպիե քաղաք կատարած ճամփորդությունից վերադառնալուց հետո, Հոր աոջեւ իր սիրտը բանալ՝ աղոթել ուզեց: Նա իր հետ վերցրեց երեք աշակերտներին՝ Պետրոսին,  Հակոբոսին եւ Հովհաննեսին ու բարձրացավ լեռը:

Ըստ ավանդության, դա Թաբոր լեռն էր, որը Նազարեթ քաղաքի մոտակայքում էր գտնվում: Բարձրանալով լեռը՝ երկար ճանապարհից հոգնած աշակերտները խորը քնեցին: Հիսուս աոանձնացավ նրանցից եւ սկսեց աղոթել: Հանկարծ նրա դեմքն ու զգեստները սկսեցին պայծառանալ, փայլել: Ինչպես Ավետարանն է ասում. «Նրա դեմքը փայլեց՝ ինչպես արեգակը, նրա զգեստները դարձան սպիտակ՝ ինչպես լույսը»: Աշակերտները հանկարծ արթնացան ու քնաթաթախ ականատես եղան մի տեսարանի, որը երբեք չէին տեսել: Նրանք նայում էին իրենց Տիրոջը եւ տեսնում, թե ինչպես էին արեւի լույսից առավել պայծառությամբ փայլում Նրա դեմքն ու զգեստները: Հիսուսի կողքին կանգնած էին Հին Ուխտի սրբազնագույն անձերը՝ Մովսես եւ Եղիա մարգարեները, ովքեր Տիրոջ հետ զրուցում էին երկրային վերջին օրերի մասին: Պետրոս առաքյալը, շփոթված այս հրաշափառ տեսարանից, հանդգնեց միջամտել նրանց խոսակցությանը եւ ասաց. «Տեր, լավ է, որ մենք այստեղ ենք: Եթե կամենաս, երեք տաղավարներ կշինենք՝ մեկը քեզ, մեկը Մովսեսի, մյուսն էլ Եղիայի համար»: Continue reading

Հիշատակ հին տապանակի և նոր Սբ. Եկեղեցու տոն


Հիշատակ հին տապանակի և նոր Սբ. Եկեղեցու տոնՀին Ուխտի տապանակը Հին Կտակարանի ամենամեծ սրբությունն է, որտեղ պահվում էին Տասնաբանյա պատվիրանների տախտակները, Ահարոնի ծաղկյալ գավազանն ու մանանայով լի ոսկյա սափորը:

Եկեղեցին Ուխտի Տապանակը մեկնաբանում է իբրև Աստծո ներկայության խորհրդապատկեր. սրբություն, որ մահացու է անարժանաբար իրեն դիպչողի և օրհնաբեր` մաքուր սիրտ ու ձեռքեր ունեցողի համար:

Տապանակը բազում խորհուրդներ ունի.

Այն խորհրդանշում է Քրիստոսի անապական Մարմինը, ինչպես նաև` առաջին հայրապետներին, մարգարեներին ու առաքյալներին:

Հրեշտակների հետ է համեմատվում այն, քանի որ նրանք բնությամբ անապական են ու անմահ: Տապանակի ձևը հաստատուն է և խորանարդաձև: Երկարությունը, որը երկուսուկես կանգուն է, խորհրդանշում է հրեշտակների անմահ կյանքը: Նրանք մեր հոգիների նման մշտենջենավոր են` ունեն սկիզբ և չունեն վախճան:
Տապանակի չորս օղերը և երկու լծակները նշանակում են, որ հրեշտակները քառանյութ աշխարհին են խնամածու, Աստծո երկու խնամածու զորությամբ` արարչական և արքունական: Տապանակում պահվող տախտակները նշանակում են, որ հրեշտակները բարին են վկայում պատվիրանները պահողների մասին:

Տապանակը նաև Սուրբ Մարիամ Աստվածածնին է խորհրդանշում: Նրա կարծր փայտը խորհրդանշում է Աստվածամոր անապական կուսությունը, ներսի ու դրսի ոսկին` հոգու և մարմնի միավորությունը խոսքով: Տապանակում պահվող մանանան Տիրոջ անապական Մարմինն է, գավազանը` այն, ինչը բխեց Հեսսեի արմատից, իսկ բուրվառը` անուշահոտության կրակը: Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

 ՀԱՎԱՏԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ

 

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Այդ նույն պանդոկում, որտեղ մենք գիշերելու էինք, բնակվում էր սեբաստացի համետագործ Թորամանը՝ իր եղբոր և 2 քույրերի հետ: Նրանց աքսորից հետ էին պահել՝ Թորամանի արհեստի շնորհիվ: Աղայի գնալուց հետո գնացինք իրենց մոտ և սկսեցինք մեր ցավերի մասին խոսել, պարզվեց, որ նրանց դրությունը նույնպես նախանձելի չէ, քանի որ Թորամանի եղբորն ուզեցել են սպանել, բայց Թորամանը կարողացել է փրկել իր հովանավորի միջոցով, բայց մինչ այդ խեղճ տղան վախից խելագարվել է: Հետագայում պարզվեց, որ բոլորին էլ սպանել են:

Հաջորդ օրն աղայի ուղեկցությամբ վերադարձանք գյուղ: Քեռիս ճանապարհին ոչ մի խոսք չասաց, բայց երևում էր, որ շատ հուզված և հոգեպես ընկճված վիճակում էր: Գյուղին մոտենալիս հայտնեց, որ շատ անհանգիստ է, և երբ տուն հասանք, անկողին մտավ: Խեղճի վիճակը լավ չէր, ձեռքս ճակատին դրի, սառն էր, իսկ մարմինը ջերմությունից վառվում էր: Մորեղբորս հիվանդությունը մի րոպե մեզ մոռացնել տվեց աղայի մեզ հանդեպ ցույց տված անբարյացակամ և ավելի թշնամական վերաբերմունքը:

Նախքան պատմությունս շարունակելը ուզում եմ նշել մի դեպք, որ պատահեց վերև նշված դեպքերից 7-8 օր առաջ: Գյուղի մոտակայքում գտնվող ջրաղացի նորոգումը վերջացել էր, սպասում էինք հաճախորդի և ահա մի օր գյուղի ջոջերից մեկը 2 կոտ ցորեն բերեց աղալու: Քեռիս բացակա էր, իսկ ես ու Մաթևոսն էինք ջրաղացում: Ցորենը լցրինք իր հատուկ տեղը և ջրաղացը աշխատացրինք, իսկ մեր առաջին և վերջին հաճախորդը գնաց ջրաղացի դռան շեմին նստեց, ես էլ հետևեցի նրան, իսկ մեր «աչքաբաց», «ճարպիկ» Մաթոսը առիթից օգտվում էր և 4-5կգ ամանով ցորեն էր վերցնում և պահում, իսկ մեր մարդուկը նկատում է այդ: Երբ Մաթոսը եկավ մեզ մոտ, քուրդը, առանց մի բառ ասելու, վեր կացավ և գնաց ներս, որտեղ որ գողացած ցորենը պահել էր, վերցրեց ու տարավ իր տեղը լցրեց: Առանց մի խոսք ասելու՝ եկավ և մեզ մոտ նստեց: Այդ դեպքից հետո ոչ մի գյուղացի այլևս ցորեն չբերեց աղալու, իսկ գյուղացիների այդ վերաբերմունքը լավ բան չէր խոստանում, մենք զգում և մտահոգվում էինք, որ մեզ հետ պատահելու են անախորժ դեպքեր:

Քաղաքից վերադառնալուց  երկրորդ օրվա կես օրից հետո ջրաղաց եկան մի խումբ հեծյալ ժանդարմներ: Բոլոր վեց տղաներս ջրաղացում էինք, մեզ դուրս կանչեցին, ու հարցրին, թե քանի անձ ենք, որ տեղացի ենք և ինչ ենք անում այդտեղ, թողին ու գնացին:

Ժանդարմների այդ այցելությւնը մեզ սարսափեցրեց: Այդ գիշեր մնացի ջրաղացում: Ընկերս՝ Գարեգինը, և քեռուս տղան՝ Հովհաննեսը, նույնպես ջրաղացում էինք: Անհանգիստ, անտրամադիր վիճակում էի, բնազդաբար զգում էի, որ մի վատ բան է պատահելու մեզ հետ: Continue reading

ՀՆՉՅՈՒՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ. ԱՐԵՎՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆԻ ՀՆՉՅՈՒՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ


1ե. Երկհնչյունների հնչյունափոխության հետ կապված տարբե­րակներ.

Ամրոց Ուռհայում

Ամրոց Ուռհայում

Այս խմբի մեջ ընդգրկված են այն դեպքերը, երբ արևելահայերե­նում կամ արևմտահայերենում նկատվում են երկհնչյունների հնչյու­նափոխական շեղումներ ընդհանուր կանոններից:

Դրանցից առավել ընդհանրական բնույթ ունեն այ երկհնչյունի փոփոխությունները: Հանրահայտ է, որ այս երբեմնի երկբարբառը արևելահայ բարբառներում դառնում է է(ե).  այլէլ, այսէս, այնքանէնքան, հայրհեր, մայրմեր, գայլգել, քայլելքելել և այլն:

Արևմտահայ բարբառներում այը հնչյունափոխվելիս տալիս է ա. այսաս, այնան, այլալ, հայրհար, մայրմար, քայլելքալել և այլն:

Կան նաև երկհնչյունների հնչյունափոխական մի շարք շեղումներ, որոնք կրում են մասնավոր բնույթ և կապվում են կոնկրետ բա­ռաձևերի հետ: Այսպես, արյուն ձևույթի յու երկհնչյունը արևելահա­յերենում բառաբարդման ժամանակ կամ մնում է անփոփոխ և կամ սղվում է (արյունարբու և արնանման), մինչդեռ արևմտահայերենում վկայված են նաև յույա (իւեա) հնչյունափոխությամբ կազմվող ձևեր` արնագույնարյանագույն, արնագինարյանագին, արյունապաշտարյանապաշտ (արեանագոյն, արեանագին, արեանապաշտ): Հանդիպում են նաև արենագոյն, արենագին, արենակաթ, արենակից, արենաչափ, արենապաշտ, արենխում բառաձևերը, որոնք ակնհայտո­րեն կազմված են արյուն բառի սեռականի` եաե ընդհանրական հնչյունափոխությամբ: Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

ՀԱՎԱՏԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հաջորդ օրը քեռիս և ես, մեր ավանակին նստած, աղայի ուղեկցությամբ գնացինք Մալաթիա: Ճանապարհին քեռեկինն աղային հայտնեց բոլորիս անունով, որ մենք իսլամի կրոնը չենք ընդունի, բայց եթե կաթոլիկներին ներում շնորհված է, մենք կաթոլիկ ենք, ուստի քաղաք հասնելուց աղայից շատ կխնդրի, որ այդ ուղղությամբ հետաքրքրվի և մեզ փրկի նոր տառապանքներից: Աղան լուռ լսեց և, իբր, հավանություն տվեց:

Քաղաք հասնելիս աղան մեզ տարավ մի պանդոկ և մեզ թողեց այդտեղ, իսկ ինքը գնաց՝ մեր գործով զբաղվելու: Աղայի գնալուց հետո ամուսինների միջև վեճը նորից սկսվեց. քեռիս պնդում էր, որ պետք է կրոնափոխ լինել՝ հանուն իր հարազատների, երեխաների փրկության համար, իսկ կինը համառորեն մերժում էր ու ասում. «Ես 65 տարեկանից հետո իմ հավատը չեմ ուրանա և խղճի խայթից մինչև մահս տառապիլ»:

Իսկ ես, նրանց կողքերին նստած, լսում էի և մտածում, որ երկու ազնիվ, վեհանձն հոգիների պայքար է: Մի կողմից՝ մորեղբայրս՝ ազնիվ, վեհանձն մի սիրտ, որ իր բոլոր նվիրական սկզբունքներն ու համոզմունքները պատրաստ է զոհելու՝ իր հարազատներին ֆիզիկական բնաջնջումից փրկելու համար: Հոգ չէ, թե իր ծերության վերջին օրերին խղճի խայթից կտառապի:

Մյուս կողմից՝ կինը՝ իր դարաշրջանի ոգով դաստիարակված, իր Continue reading

Բարեկենդան Վարդավառի պահոց


Ժողով առաջնորդարանում   Վարդավառի՝ Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնին նախորդող շաբաթապահքը Հայ Եկեղեցում կոչվում է Վարդավառի պահք: Պահքի վերջին շաբաթ օրը նավակատիք է, այսինքն` այդ օրը թույլատրվում է ձկնեղեն և կաթնեղեն օգտագործել:

Քրիստոսի 12 առաքյալների և Սբ. Պողոս 13-րդ առաքյալի հիշատակության օր


Քրիստոսի 12 առաքյալների և Սբ. Պողոս 13-րդ առաքյալի հիշատակության օրՀիսուս Քրիստոսի ընտրած 12 առաքյալները Քրիստոսի աշակերտներն ու Քրիստոսի վարդապետության առաջին տարածողներն էին, հարուցյալ Քրիստոսի վկաները:

«Եվ նա իր մոտ կանչելով իր տասներկու աշակերտներին` նրանց իշխանություն տվեց պիղծ դևերի վրա՝ հանելու դրանք և բժշկելու ամեն ցավ և ամեն հիվանդություն» (Մատթ. 10:1):

Պետրոս, Անդրեաս, Հակոբոս, Հովհաննես, Մատթեոս, Բարդուղիմեոս, Փիլիպոս, Թովմաս, Թադեոս, Հակոբոս (Ալփյան), Շմավոն (Կանանացի) եւ Հուդա առաքյալներն էին նրանք, որոնցից վերջինը եղավ Հիսուսի մատնիչը: Հետագայում 12 առաքյալների շարքում Հուդայի փոխարեն ընտրվեց Մատաթիա առաքյալը:

Հավատարիմ Հարուցյալ Հիսուսի վերջին պատգամին, (Տես Մատթ. 28:18-19) առաքյալները Հիսուսի պատվիրանները քարոզեցին ու ուսուցանեցին տարբեր ազգերի, «մկրտեցին նրանց Հոր և Որդու Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

 

ՀԱՎԱՏԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ

 

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Այպես օրերն անցնում էին, իսկ մենք անորոշության, սոված, վախը սրտներս մղձավանջային օրեր էինք ապրում, երբ օրերից մի օր աշխատանքի ժամին մեր քուրդ աղան ձիով եկավ մեզ մոտ: Նա ձիուց իջավ, մինչ այդ խեղճ քեռիս ընդառաջ վազեց և յոթանասունամյա իր կորացած մեջքով խորը գլուխ խոնարհեց՝ սպասելով հրամանի: Աղան՝ բարձրահասակ, 40-45 տարեկան, ճիվաղային դիագծով, արյունռուշտ աչքերով, գազանատիպ մի հրեշ էր, որը քեռուս բարևին հազիվ պատասխանելուց հետո հայտնեց, որ հրաման է ստացել կառավարությունից, որ այն հայերը, որոնք արհեստի կամ այլ պատճառով որևէ գյուղում կամ քաղաքում մնացել են, պարտավոր են ընդունել իսլամի կրոնը, հակառակ դեպքում՝ նորից կտեղահանվեն: Քեռիս մի քիչ մտածելուց հետո պատասխանեց, որ ինքը և յուրայինները սիրով կընդունեն իսլամի կրոնը: Աղան հայտնեց, որ նոր կրոնն ընդունելու կապակցությամբ մեզանից 3 հոգի իր ուղեկցությամբ պետք է գնան քաղաք՝ կրոնափոխության պաշտոնական արարողությանը մասնակցելու:

Աղայի գնալուց հետո քեռիս և ես գնացինք տուն: Ճանապարհին քեռիս լուռ էր և անընդհատ ախ էր քաշում: Խեղճ մարդու հոգեկան աշխարհում պայքար էր տեղի ունենում յոթանասունից հետո: Պետք է հավատափոխություն ընդունել, հակառակ դեպքում՝ 10 մարդ, բոլորն էլ հարազատներ, մահվան ճիրաններին հանձնել: Այսպիսի խոհերով հասանք տուն: Քեռիս կնոջը պատմեց աղայի առաջարկը և նրա պատասխանը: Քեռակինը, երբ լսեց, որ քեռիս հավանություն է տվել, սկսեց քեռուս հանդիմանել, թե դու 70-ից հետո հավատքդ ուրանաս և  ընդունես այդ շների պիղծ կրոնը և այլն:

Քեռուս կինը շատ մոլեռանդ  քրիստոնյա կին էր: Այդ վտանգավոր  օրերին, չգիտեմ՝ որտեղից, ճարել էր մի Աստվածաշունչ և, առանց քուրդերից թաքցնելու, դռան շեմին նստած, ակնոցն աչքերին անընդհատ կարդում էր: Երբեմն քուրդ կանայք զգուշացնում էին, բայց հաշիվ չէր առնում: Իր գիտցածից ձեռք չէր քաշում և հետևանքների մասին էլ չէր մտածում: Continue reading

Այսօր Եղիսե մարգարեի հիշատակության օրն է


Այսօր Եղիսե մարգարեի հիշատակության օրն էՍ. Եղիսե մարգարեն (Եղիսե նշանակում է «Աստված փրկություն է») ապրել է Ն. Ք. 9-րդ դարում, եղել Եղիա մարգարեի աշակերտը և գործել նրա ոգով: Մովսեսից հետո նրան են վերագրվում ամենաշատ հրաշագործությունները: Այդ հրաշագործությունների (թվով՝ 13) և մարգարեությունների մասին պատմվում է Հին Կտակարանի Թագավորություններ Գ և Դ գրքերում:

Եղիսեի գործած հրաշքներից են Դամասկոսի թագավորի զորավար`Նեեման ասորու բժշկությունը, Հորդանանի ջրերը բաժանելը, Երիքովի աղբյուրի ջուրը խմելու համար պիտանի դարձնելը, աղքատ այրուն քաղցից փրկելը` նրա ամանի միջի յուղն անպակաս դարձնելով, սամարացի կնոջ զավակին հարություն տալը և այլ հրաշագործություններ: Continue reading

Երուխան (Սրմաքեշխանլյան Երվանդ Պողոսի, 1870-1915)


Երուխան (Սրմաքեշխանլյան Երվանդ Պողոսի, 1870, Կ. Պոլիս – 1915, Մեծ եղեռնի զոհ), հայ արձակագիր, հրապարակախոս, թարգմանիչ, մանկավարժ:

Երուխան (Սրմաքեշխանլյան Երվանդ Պողոսի, 1870-1915)

Երուխան (Սրմաքեշխանլյան Երվանդ Պողոսի, 1870-1915)

Ծնվել է Կ. Պոլսի Խասգյուղ թաղամասում: 1886-ին ավարտել է տեղի Ներսիսյան վարժարանը, ապա ընդունվել է Ղալաթիայի Կեդրոնական վարժարան, ապա ընդունվել է ծննդավայրի Ներսեսյան վարժարաններում։

1889-90-ին հանդես է գալիս մամուլում: Գրական առաջին փորձերին հաջորդում են մի քանի նովելներ: Առաջինը` «Պապուկը», լույս է տեսնում «Արևելքի» 1891-ի մայիսի 29-ի համարում: 1890 -ից աշխատել է «Արևելք»-ի խմբագրությունում։ 1891-1896-ին «Արևելք»-ի և «Մասիս»-ի էջերում հրատարակել է նովելներ:

1896-ի հունիսին Երուխանը պայմանագրով ձեռնարկում է «Ծաղիկ» հանդեսը որպես օրաթերթ հրատարակելու գործը։ Երբ ամեն ինչ պատրաստ էր հրատարակման համար, սկսվում է 1896-ի հայկական կոտորածը։ Երուխանը տեղափոխվում է Բուլղարիա, հաստատվում Վառնայում, որտեղից որոշ ժամանակ թղթակցում է «Բյուզանդիոն»-ին, Վարդան Մեշտուտճյանի օժանդակությամբ հիմնադրում «Շարժում» օրաթերթը (1898), հրատարակում «Շավիղ» հանդեսը (1900-ի մարտի 15-ից), գրում առաջին վեպը` «Մերժված սերը», ապա «Գաղթականները» վեպը, որն անվարտ է մնացել (տպագրվել է «Շավիղ»-ում):

Վառնայից նամակագրական սերտ կապ է պահպանում Փարիզում գտնվող Արշակ Չոպանյանի հետ։ Բացի այդ, աշխատակցում է նաև «Անահիտ» հանդեսին, որի էջերում էլ առաջին անգամ հանդես է գալիս Երուխան անունով։  Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

 Պլղուրի  քուրդի գյուղը

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Գարեգինը ոսկու արժեքից ավելացած 5 ղրշը տվել էր քեռակինին, բայց քանի օր կարող էինք սնվել: Գրեթե կիսասոված օրեր էինք անցկացնում. այսպիսի պայմաններում էինք: Երբ օրերից մի օր մեր բնակարանի մոտերքում սատկած մի կով հայտնաբերեցինք, առանց հետևանքի մասին մտածելու, մի մասից մի մեծ կտոր կտրեցինք, տարանք տուն: Քեռուս կինը խաշեց, հարձակվեցինք, ոչ թե կերանք, այլ լափեցին: Դրանից հետո իմ առողջական վիճակը վատացավ. լուծի բռնվեցի  և սկսեցի  օրըստօրե տկարանալ: Բանը հասավ այնտեղ, որ սկսեցի զառանցել, գիշերները վատ երազներ տեսնել և անկողնից փախչել: Մի գիշեր երազում տեսա, թե գնացել ենք Սեբաստիա, փոքր քույրս դրացիից օճառ է տանում՝ մեր տուն մաքրելու: Ես էլ այդտեղ եմ լինում և խնդրում եմ, որ մի քիչ սպասենք, որ միասին գնանք, սկսում եմ հագնվել, քեռիս արթուն է լինում: Հարցնում է՝ ինչ եմ անում: Ասում եմ՝ քեռի արդեն Սեբաստիա գնացել ենք, գնում եմ մեր տունը:

Քեռիս ուշքի  է բերում ինձ, պառկում, սկսում եմ լաց լինել: Մի ուրիշ գիշեր տեսնում եմ մորս, իբր, մայրս, մսով խափամա է պատրաստել ու ինձ ասում է՝ խե´ղճ տղաս, այս որքա՜ն ես նիհարել: Ես պնակով ճաշը դնում եմ սեղանին, ասում` կեր՝ մի լավ փորդ կշտացրու, պատառաքաղը վերցնում եմ և ուզում եմ մսի կտորը վերցնել, բայց ձեռքիս դատարկ է մնում: Ուզում եմ, որ, առանց պատառաքաղի, մսի կտորը վերցնել, նորից ձեռքիս դատարկ է մնում, ջղայնանում եմ և սկսում եմ բարձր ձայնով լալ: Այդ հոգեկան դրությունը շարունակվում է նաև ցերեկները: Օրըստօրե տկարանում եմ, աշխատանքի չեմ կարողանում գնալ, նստում եմ տան դռան կողքի պատի տակ,  մտածում եմ ու լալիս:

Մի անգամ քեռակինը եկավ-նստեց մոտս, ձեռքս իր ափի մեջ առավ ու սկսեց ինձ մխիթարել և հորդորել. «Տղա´ս, եթե դու խելքդ գլուխդ չհավաքես և  այսպես շարունակես, մի քանի օրից, դու էլ կխելագարվես: Այդ դեպքում, ով քեզ կխնամի, գնացողների մասին մտածելն ավելորդ է, ոչինչ չես կարող անել, դու քո մասին մտածի, որովհետև հիմա այնպիսի պայմաններում ենք, որ յուրաքանչյուրս մեր մասին պետք է մտածենք, ուրիշից օգնություն սպասելը ի զոր է: Մորեղբորս կնոջ խրատներն ինձ վրա լավ Continue reading

Հունիսի 30-ը` Զաքարիա մարգարեի հիշատակի օր


Հունիսի 30-ը` Զաքարիա մարգարեի հիշատակի օրՍ. Զաքարիա մարգարեն աստվածաշնչյան 12 փոքր մարգարեներից է: Աստվածաշունչ մատյանում 14 գլուխներից բաղկացած նրա գիրքն ամենամեծն է փոքր մարգարեների գրքերից: Այն կոչվում է նաև հույսի գիրք, որ պատկերում է Աստծո թագավորության տարածումն Իսրայելում՝ Սողոմոնի տաճարի վերաշինման միջոցով:
Զաքարիայի մարգարեությունները վերաբերում են Ն. Ք. 520-517 թվականներին, երբ Զորաբաբելն ու Հեսուն վերականգնում էին Աստծո տաճարը Երուսաղեմում: Հենց այստեղ է, որ Զաքարիան, իբրև Տիրոջ մարգարե, սկսում է իր առաքելությունը հրեից մեջ և գործուն կերպով աջակցում տաճարի վերակառուցմանը:
Զաքարիայի մարգարեությունն արժեքավոր է ոչ միայն իր տեսիլքներով, այլև Քրիստոսի` Մեսիայի գալստյան մասին մարգարեություններով (Զաք. 9: 9 -10, 11:12-13, 12:10, 13:7): Նա մարգարեացել է Մեսիայի (Հիսուսի) գալուստը, Նրա հաղթական մուտքը Երուսաղեմ, խաչելությունը, գեղարդով խոցվելը, երեսուն արծաթով վաճառվելը և այլն: Հետագայում ավետարանիչները, պատմելով Հիսուսի կյանքի վերոհիշյալ դեպքերը, հիշատակել են Զաքարիայի մարգարեությունները: Համաձայն Մատթեոս ավետարանչի, Զաքարիա մարգարեն սպանվել է Տաճարում (Մատթ. 23: 35): Continue reading

Այսօր Սբ. Կալիստրատոսի և 49 վկաների և Ղունկիանոս քահանայի հիշատակության օրն է


Այսօր Սբ. Կալիստրատոսի և 49 վկաների և Ղունկիանոս քահանայի հիշատակության օրն էԾնունդով քաղկեդոնացի Կալիստրատոսը քրիստոսահալած Դիոկղետիանոս կայսեր բանակի զորականներից էր: Քրիստոնյա լինելու համար Կալիստրատոսին ձերբակալում են և պարկի մեջ դնելով՝ նետում ծովը:

Աստվածային հրաշքով քրիստոնյա զորականը փրկվում է մահից: Տեսնելով Կալիստրատոսի հրաշագործ փրկությունը` Քրիստոսի հավատքին են գալիս նաև զորականի 49 ընկերները և Կալիստրատոսի հետ միասին նահատակվում: Ղունկիանոս քահանան հայտնի է իբրեւ վարդապետ, քրիստոնեության քարոզիչ: Երկարամյա բանտարկությունից հետո նահատակվել է 312 թվականին: Continue reading

Տոն Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի տուփի գյուտի


Տոն Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի տուփի գյուտիՍուրբ Աստվածածնին նվիրված տոների շարքին հետագայում ավելացան նաև իր գործածած իրերին նվիրված տոները, որոնցից մեկն է Սուրբ Աստվածածնի տուփի գյուտի տոնը: Հայոց Եկեղեցին հույներից է վերցրել Սուրբ Աստվածածնի գործածած տուփի գյուտին, ինչպես նաև` գոտու գյուտին նվիրված տոները:Տոն Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի տուփի գյուտի

Ավանդության համաձայն` Սբ. Աստվածածնի տուփը, որտեղ պահվել է Տիրամոր գլխանոցը, հայտնաբերել են երկու հույն իշխաններ, որոնք Երուսաղեմ ուխտի գնալիս Գալիլիայում մի հրեա կնոջ մոտ տեսնում են տուփը, որի զորությամբ հիվանդներ էին բժշկվում: Տուփը փոխելով իր կրկնօրինակով՝  երիտասարդներն այն բերում են Կ. Պոլիս և հանձնում պատրիարքին: Պատրիարքը տուփը զետեղում է Ս. Աստվածածին եկեղեցում և հաստատում Ս. Աստվածածնի տուփի գյուտի տոնը: Continue reading

Այսօր Սբ. Տրդատ թագավորի, Աշխեն թագուհու և Խոսրովիդուխտ կույսի հիշատակության օր է


Սբ. Տրդատ թագավորի, Աշխեն թագուհու և Խոսրովիդուխտ կույսի հիշատակության օր

Հայոց Արշակունյաց Տրդատ արքան առաջինն էր աշխարհում, որ 301 թվականին քրիստոնեությունն ընդունեց երկրի պետական կրոն՝ դառնալով քրիստոնեության տարածման մեծագույն ջատագով Հայաստանում:

Նրա անվան կողքին պատմությունը հիշատակում է նաև Աշխեն թագուհու և թագավորաքույր Խոսրովիդուխտ կույսի անունները:

Խոսրովիդուխտի երազի շնորհիվ է, որ Խոր Վիրապի բանտարկությունից դուրս է գալիս Ս. Գրիգոր Լուսավորիչը և Քրիստոսի լույսը տարածում Հայոց աշխարհում:

Ինչպես վկայում է Ագաթանգեղոսը, արքայի հետ մեկտեղ արքունի երկու տիկնայք ընդառաջ են գալիս Կեսարիայից հայրենիք վերադարձող Ս. Գրիգոր Լուսավորչին ու ձեռամբ առաջին քահանայապետի մկրտվում Արածանիի ջրերում: Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

 Պլղուրի  քուրդի գյուղը 

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Աշխատանքի կեսօրվա դադարին Գարեգինի հետ գնացինք:

Նորից ուտելու բան գնեցինք, կերանք և իրենց գյուղերը վերադարձող քուրդերի հետ պահակային կետից դուրս եկանք և ուղղություն վերցրինք դեպի Պլղուրի:

 Գյուղը, որը երևում էր հեռվից, բլուրի լանջին էր: Արտերի միջից կտրուկ ճամփով, առանց որևէ մեկի հանդիպելու, մտանք գյուղ, հասանք մի տան առաջ, որի մոտակայքում՝ պատերի տակ, նստել էին մի քանի կանայք: Նրանցիցհարցրի Ստեփան քեռուս կնոջ՝ Աղավնիի ապրած տան տեղը: Ասացին, որտեղ որ կանգնած եմ, այդ տանն է ապրում:Դռնից ներս մտանք թե չէ, բակում կապված մի գամփռսկսեց հաչել:Այդ պահին քեռուս կինը  դուրս եկավ, մեզ, որ տեսավ, վախեցածի տեսք ընդունեց, մեզ ներս հրավիրեց:Պատմեցի մեր դրության մասին և ասացի, որ ցանկանում եմ քեռուս մոտ գնալ:Մեր առաջ ուտելու բան դրեց ու ինքը դուրս եկավ:Քիչ հետո վերադարձավ քուրդի մի աղջկա ընկերակցությամբ:Քրդի աղջիկը մեզ պիտի տաներ քեռուս մոտ, իսկ մենք տեղ հասնելիսնրան պիտի տայինք 5 ղրշ և անմիջապես ճանապարհվեցինք:Գյուղում կից անցնելիս հանդիպող գյուղացիք աղջկան ակնարկում էին, որ լավ որս է գտել, երևի ենթադրում էին, որ մեզ տանում է գյուղից դուրս կողոպտելու և սպանելու:Շուտով հասանք ջրաղաց և աղջկա 5 ղրշ տվինք ու ճամփեցինք: Continue reading

Այսօր Սբ. թարգմանիչներ Սահակի և Մեսրոպի տոնն է


Այսօր Սբ. թարգմանիչներ Սահակի և Մեսրոպի տոնն է Սբ. Սահակ Պարթև Հայրապետը Ներսես Մեծ կաթողիկոսի որդին էր` Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի տոհմի վերջին ներկայացուցիչը, որ 387 թվականից սկսած 52 տարի եղել է հայոց հայրապետական աթոռի գահակալը: Լինելով կրթված և հմուտ` երաժշտական, հռետորական արվեստների, իմաստասիրության և լեզվագիտության մեջ, Սահակ Պարթևը մեծ նպաստ է բերել հայ ազգային մշակույթի զարգացմանը, եղել հայոց գրերի ստեղծման ջատագովը, Մեսրոպ Մաշտոց վարդապետի հետ դարձել հայ դպրության ու եկեղեցական մատենագրության հիմնադիր: Սբ. Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է 360 թվականին, մանուկ հասակից սովորել հունարեն և պարսկերեն: Սկզբում պաշտոնավարել է արքունիքում՝ որպես արքունի դպիր:Սակայն հետո թողնելով աշխարհիկ կյանքը` դարձել է հոգևորական՝ ապրելով խիստ ճգնությամբ: Քարոզչության ընթացքում Սբ. Մեսրոպը զգում է հայ տառերի եւ հայագիր Աստվածաշունչ ունենալու կարևորությունը: Հայաստանում կային հայկական նշանագրեր, որոնք ժամանակին գործածում էին քրմերը: Այդ Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

Պլղուրի  քուրդի գյուղը

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Երեկոյան ոստիկաններից մեկին խնդրեցինք, որ մեզ մի վրան տա, որպեսզի պառկենք:Ոստիկանն ուզում էր մեզ բավարարել, բայց այդ միջոցին վրա հասավ ոստիկանապետը ու ասաց, որ հարկավոր չէ: Այդ մարդու ասած խոսքը մեզ լուրջ կասկածանքի մեջ գցեց. արդյոք այս գիշեր մեզ պիտի սպանեն, եթե ոչ, ինչո՞ւ վրանի կարիք չպիտի լինի:Սարսափը մեզ պատեց և մեզանից յուրաքանչյուրն իր կարծիքն  էր հայտնում: Որոշեցի, եթե մինչև վաղն առավոտ ողջ մնամ, ապա անպայման այդ ոճրագործների որջից կհեռանամ:

Ընկերոջս՝ Գարեգինի հետ մեկիս վերմակը տակներս փռեցինք, մյուսով ծածկվեցինք, պառկեցինք՝ իրար թիկունք արած:Սկսում եմ փախուստի մասին մտածել, բայց ո՞ւր գնալ և ի՞նչ ճանապարհով, նախ ունեցած դրամս վերջացել էր, երկրորդ՝ ո՞ւր գնալ՝ Մալաթիա, ինչպես մինչև քաղաք հասնելը, ոչ մի թուրքի, կամ քուրդի չհանդիպել:Թուրքի կամ քուրդի հանդիպելիս մահն անխուսափելի էր. մեզ կսպանեն՝ մեր հագուստներին տիրանալու, ուստի քաղաք գնալ հնարավոր չէ, իսկ  մնալ Պետրոսի մոտ, դա ավելի վտանգավոր է, մտածում եմ, մտածում, ոչ մի ելք չեմ գտնում: Լուսանալու մոտ էր, երբ Գարեգինը ձայն տվեց՝հարցնելով, թե քնել ես: Պատասխանում եմ՝ ինչ քնել, փախուստի մասին եմ մտածում, չեմ կարողանում մի ելք գտնել:Պարզվեց, որ նա էլ չի քնել: Գարեգինը թե՝ գիտես ինչ, արի´, եղբորդ մոտ գնանք:

Մորեղբայրս գտնվում էր Ֆոնելարից ոչ հեռու՝ Պլղուրի կոչված քրդաբնակ գյուղում, որտեղ տարել էին որպես ջրաղացապան՝ գյուղի ջրաղացներն աշխատացնելու:Իր հետ էին կինը, հարսը, աներձագի կինը,իր երկու փոքր երեխաներով Դանիել ու Հարություն մորեղբայրներիս 3 տղաները և Դանիելը՝  քեռուս աղջկա տեգրը՝ Հովհաննեսը: Այդ մասին ես ասել եմ Գարեգինին, բայց ինքս չկարողացա մտածել, որ նրանց մոտ գնամ: Գարեգինը շարունակեց ու ասաց, որ իր մոտ է մնացել թրքական մի ոսկի, որն առավոտյան շուկայում մանրել կուտանք և հաց ու պանիր կգնենք Ֆոնելարից: Դուրս գնալուց հետո կտրուկ արտերի միջով կգնանք մորեղբորս մոտ:Այդպես էլ որոշեցինք, իսկ գիշերվա մնացած ժամերին, խոսում էինք փախուստի ճանապարհին հավանական վտանգներից խուսափելու միջոցների մասին: Continue reading

Այսօր Դանիել մարգարեի և Սեդրակ, Միսաք, Աբեդնագով երեք մանուկների հիշատակության օրն է


Այսօր Դանիել մարգարեի և Սեդրակ, Միսաք, Աբեդնագով երեք մանուկների հիշատակության օրն էԴանիել մարգարեն Հին Կտակարանի չորս մեծ մարգարեներից է: Նրա 14 գլուխներից բաղկացած գիրքը վերագրվում է Քրիստոսի ծննդից առաջ VII-VI դարերի: Դանիելը հրեից Հովակիմի թագավորության ժամանակ (Ք.ծ.ա. 597թ.) բաբելոնյան գերեվարված երիտասարդներից մեկն էր, որ դաստիարակություն էր ստացել բաբելացի Նաբուքոդոնոսոր արքայի արքունիքում և հետագայում շնորհիվ իր խելքի ու օժտվածության կարեւոր պաշտոն ստացել:

Շուշան անունով անմեղ մի կնոջ երկու ծերունիների անհիմն  ամբաստանությունից փրկելով և հետո էլ Նաբուքոդոնոսոր թագավորի երազը մեկնաբանելու համար` Դանիելը մեծ անուն է հանում (գլուխ Ժ): Դանիելի հաջողություններն արթնացնում են մյուս պաշտոնյաների նախանձը: Նրանք մեղադրում են Դանիելին ուրիշ աստվածներ պաշտելու մեջ և պահանջում  թագավորից առյուծների գուբը նետել նրան:

Դանիելը նետվում է գիշատիչների գուբը: Հաջորդ օրը, երբ թագավորն անձամբ գալիս է գբի մոտ, սգալու հավատարիմ և իմաստուն ծառայի կորուստը, հանկարծակիի է գալիս. ի պատասխան արքայի ողբի` Դանիել մարգարեն ձայնում է, թե Աստված փակել է առյուծների բերանը, որովհետեւ ինքն ուղիղ է սրտով եւ որեւէ հանցանք չի կատարել արքայի դեմ: Continue reading

Այսօր Սբ. վկաներ Անտոնինոսի, Թեոփիլոսի, Անիքտոսի և Փոտինոսի հիշատակության օրն է


Սբ. Անտոնինոսը բնակվել է Ալեքսանդրիայում: Չկամենալով զոհ մատուցել կուռքերին` ենթարկվել է ամենադաժան տանջանքների և ապա՝ այրվել կրակի վրա: Նիկոմիդացի երկու ազնվականներ Անիքտոսը եւ նրա եղբորորդի Փոտինոսը, ներկա լինելով Դիոկղետանիոսի քրիստոնյաների դեմ հալածանքներ սկսելու հրովարտակի ընթերցմանը, աներկյուղ դուրս են գալիս ամբոխից ու կայսեր առաջ բարձրաձայն խոստովանում իրենց հավատը՝ քարոզելով նրա զորությունը:

Երեք տարվա բանտարկությունից ու ծանր տանջանքներից հետո, կրկին հավատարիմ իրենց հավատին, երանելի սրբերը ողջակիզվում են այլ նահատակների հետ միասին: Continue reading

Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի նշխարների գյուտը


Սբ. Գրիգոր Լուսավորչ

Սբ. Գրիգոր Լուսավորչ

Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի նշխարների գյուտը հայոց մեծագույն սրբերից մեկի հիշատակին նվիրված երեք տոներից մեկն է: Ըստ ավանդության՝ հայոց մեծ դարձից հետո Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչն իր կյանքի վերջին տարիներն ավարտում է ճգնակեցությամբ՝ Սեպուհ լեռան Մանեի այրում, որտեղ էլ վախճանվում է 326 թվականին:

Նրա մարմինը գտնում են հովիվները, որոնք, չճանաչելով մահացած կաթողիկոսին, մարմինը ծածկում են քարակույտի տակ: Հետագայում Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչը տեսիլքով հայտնում է իր նշխարների տեղն աշակերտներից Գառնիկ Բասենցուն, որից հետո Հայրապետի նշխարները տեղափոխվում եւ ամփոփվում են Դարանաղի գավառի Թորդան գյուղում:

Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի նշխարները բոլոր քրիստոնեական եկեղեցիների ամենամեծ սրբություններից են: Հայոց Հայրապետի նշխարները գտնվելուց հետո նրանցից մի մասը իբրեւ սրբազան մասունք տարվել է Վաղարշապատ, Բյուզանդիա, Իտալիա: Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

 Վերադարձ նախկին աշխատատեղ և Ֆոնճլար

 

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հետևյալ առավոտ մեզ հայտնեցին, որ պետք է վերադառնանք, որտեղից որ եկել ենք, քանի որ մենք իրենց աշխատանքի համար պիտանի  չենք, փոքր ու տկար ենք, իրենց աշխատանքի համար ավելի մեծ և ուժեղ տղաներ են պետք: Ստիպված մեր ունեցածները  շալակած՝ վերադարձանք:

Երեկ ինժեները մեզ ճամփած ժամանակ ինձ խորհուրդ տվեց, որ հետաքրքրվեմ, եթե իսկապես կաթոլիկներին ներում է շնորհված, ապա առիթից օգտվեմ: Դրանով ուզում էր ասած լինել, որ քաղաքում մի կերպ մնամ, բայց ես այնքան էի շշմել, որ ամեն ինչի նկատմամբ անտարբեր էի դարձել, որ չմտածեցի առիթից օգտվել և մնալ քաղաքում:

Առավոտյան՝ ժամը 10-ի ժամանակները, հասանք մեր վրաններին և ի՞նչ տեսանք. տեղում մնացած տղաներն ինժեների վրանի առաջ շարված են, մեզ ևս կարգադրեց, որ առանձին կարգի շարվենք: Ինժեները, սաստիկ հուզված, տղաներին 3 խմբի էր բաժանում՝ մեծեր, միջակներ և փոքր ու տկարներ: Մեծերի մեջ էր Սանաթեյան Կարապետը: Իսկ իր հորեղբոր տղան միջակների խմբում էր, քանի որ Կարապետն ինժեների հետ մտերմացած էր և խնդրում էր ինժեներից, որ հորեղբոր տղին մեծերի խմբի մեջ առնի, որ միասին լինեն, բայց ինժեները չէր համաձայնում: Կարապետն իր այդ խնդրանքով այնքան ձանձրացրեց ինժեներին, որ վազելով՝ գնաց վրանը մտավ և վերադարձավ ատրճանակը ձեռքին: Ատրճանակը դեմ արեց Կարապետին և գոռաց՝ երևի մի անգամ ևս կրկնես այդ քո խնդրանքը, շան նման կսատկացնեմ քեզ: Դրանով ինժեները լավություն արեց Կարապետի հորեղբոր տղին՝ փրկելով անմիջական մահից:

Տղաներին 3 խմբի բաժանելուց հետո միջակ խմբի տղաներին մի ժանդարմի ուղեկցությամբ ճամփեց Մալաթիա՝ մեզ փոխարինելու, իսկ փոքրերիս ուրիշ մի ժանդարմի ուղեկցությամբ ուղարկեց Ֆոնճլար: Մեծերը մնացին իրար մոտ: Հետագայում պարզվեց, որ նույն օրը՝ երեկոյան, քաղաքից եկել են դահիճների մի ջոկատ, տղաների ձեռքերը կապել, տարել են մոտակա ձորում ու սպանել են: Մեր այդ հիսուն տղաներից ողջ են մնացել 4-ը. մեծերից՝ հողթարցի Դավիթը, Ճավյան Վարդանը, Գափիկյան Զարեհն և  ես:

Մեզ ուղեկցող ժանդարմը մեզ տարավ Ֆոնճլար և հանձնեց ոստիկանությանը: Ոստիկանապետը թույլատրեց այդ օրը հանգստանալ, իսկ վաղվա մասին հետո կասի, թե ինչ պիտի անենք: Որոշեցի առիթից օգտվել և գնալ աքսորյալների կայանը. կարող է ծանոթի հանդիպեմ: Գնացի կայան և սկսեցի  տալ այդ զարհուրելի ողբերգության վայրը, ինչպես արդեն նկարագրել եմ նախորդ  էջերում:

Հանդիպում եմ հորս քեռու թոռանը՝ Տիշտիշյան Պետրոսին, աշխույժ, ճարպիկ 11-12 տարեկան Continue reading

Այսօր Սբ. Թեոդիտոն Գաղատացու, Թալիլյա բժշկի և 7 կույսերի հիշատակության օրն է


Սբ. Թեոդիտոն Գաղատացին Դիոկղետիանոս կայսեր հալածանքների զոհերից է: Լինելով գինեվաճառ՝ պակաս կասկածելի է թվում հալածիչներին, ինչի շնորհիվ կարողանում է ամեն կերպ օգնության հասնել հալածյալ քրիստոնյաներին. գինի է մատակարարում Սբ. Խորհրդի համար, հողին է հանձնում նահատակների մարմինները եւ այլն:

Երբ Գաղատիայի կուսակալի հրամանով  ջրասույզ են արվում Տեկուսա, Աղեքսանդրա, Կղոիդա, Փեննա, Եվփրասիա, Մատրոնա եւ Հուղիտա յոթ քրիստոնյա կույսերը, որոնց թվում էր նաև  Թեոդիտոնի մորաքույրը: Թեոդիտոնը այլ քրիստոնյաների օգնությամբ կարողանում է գաղտնի ջրից դուրս բերել խորտակվածներին ու նրանց թաղել: Սակայն հայտնի է դառնում կատարվածը, եւ հալածանքներն ընդդեմ քրիստոնյաների առավել սաստականում են: Continue reading

Շախմատի առաջնություն՝ նվիրված Տիգրան Պետրոսյանի ծննդյան օրվան


Հունիսի 16-ին Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանի և Հայաստանի շախմատի հանրապետական ակադեմիայի Վայոց ձորի մարզի մասնաճյուղի պատասխանատու Աշոտ Խուդավերդյանի նախաձեռնությամբ Արկազի Սուրբ Խաչ եկեղեցում տեղի ունեցավ շախմատի առաջնություն՝ նվիրված շախմատի աշխարհի կրկնակի չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանի ծննդյան օրվան:

Այս առաջնությանը մասնակցում էին Եղեգնաձորի շախմատի դպրոցի սաները և մեծահասակ շախմատիստներ:

Տեր Վազգեն քհն. Հովհաննիսյանի օրհնության Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

Ուրիշ ի՞նչ դեպքեր պատահեց մի ամիս տևող ժամանակաշրջանում

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Սկզբի օրերին սեբաստացիների 2 քարավաններից հետո, որոնց մասին արդեն նշել եմ նախորդ էջերից մեկում: Հաջորդը Մալաթիայի հայերի քարավանն էր, որը միայն կանանցից և հատուկենտ մինչև 13 տարեկան պատանիներից էր բաղկացած: 13 տարեկանից բարձր տարիքի տղամարդկանց արդեն անխտիր սպանած  են լինում: Մալաթիացի այդ խեղճ  կանայք ականատես են եղել կամ հարևան թուրքերից լսել են Մալաթիա քաղաքի կողքից անցնող քարավանների հետ պատահած  ահավոր եղեռնագործություններին և լավ պատկերացնում էին, թե իրենց ինչ զարհուրելի վախճան էր սպասում, ուստի լալով, ողբալով՝ գնում էին դեպի ահավոր վախճան:

Նրանց հաջորդեց Կարնո (Էրզրում) հայերի քարավանը, որի տղամարդիկ զինված էին հրացաններով: Եկան ու անցան՝ մեզ զարմանք պատճառելով:

Մալաթիայի փոխկուսակալ դատախազը, ոստիկանապետը գնում են Ֆոնճլար և կարինցիներին խոստանում են Մալաթիայում բնակարան և հարմարություն տալ և առաջարկում են իրենց հետ գնալ Մալաթիա: Յուրաքանչյուրին հատկացվելիք բնակարանը որոշելուց հետո ընտանիքներին փոխադրեն: Կարինցիները հավատում են այդ սուտ խոստումներին և ճանապարհվում, իհարկե, զինված: Երբ հասնում են Բեյբունար կոչված  ձորը, առաջարկում են իջնել ձոր, քիչ հանգստանալ և մի բան ուտել սառնորակ ջրի կողքին: Նախապես ձորը շրջապատող բլուրների լանջերին թաքցրած են լինում ժանդարմների խուժանի խմբերը: Երբ միամիտ նստած ճաշում են, խուժանը  հարձակվում է գոռում-գոչյունով: Հարձակումը կատարվում է այնքան անակնկալ, որ դիմադրել չեն կարողանում, քանի որ մինչև ուշքի են գալիս և փորձում են զենք վերցնել, մեկը մյուսի հետևից բոլորին էլ սպանում են:

Դրանից մի քանի օր հետո հայ տղամարդկանցից բաղկացած երկու-երկու շարքով մի շարասյուն՝ 3-4 հարյուր հոգի, գլուխներն կախած, հլու-հնազանդ 8-10 ժանդարմների հսկողությամբ տարան դեպի Խարբերդ և ով գիտի՝ որտեղ բոլորին կոտորեցին:

Մալաթիա

Continue reading

Այսօր Սբ.Կոստանդիանոս կայսեր և նրա մոր՝ Հեղինեի հիշատակության օրն է


Այսօր Սբ.Կոստանդիանոս կայսեր և նրա մոր՝ Հեղինեի հիշատակության օրն էԿոստանդիանոս կայսրը (ծնվել է Հարավսլավիայի Նիշ քաղաքում) Հռոմեական կայսրության հանրահայտ դեմքերից է: Նա Եկեղեցին պաշտոնապես ազատել է ավելի քան 250 տարի տևած հալածանքներից և 313 թվականին Միլանի հրովարտակով քրիստոնեությունը թույլատրելի կրոն հռչակել:

Նրա օրոք տեղի է ունեցել Նիկիայի 325 թվականի առաջին Տիեզերական ժողովը, որը դատապարտել է Արիոսին՝ որդեգրելով «Ծնունդ» բառը ցույց տալու համար, որ Որդին Հոր հետ նույն բնությունն ունի եւ Աստված է:

Կոստանդիանոսն իր օժանդակությունն է բերել Երուսաղեմի եւ Բեթղեհեմի տերունական սրբավայրերում փառահեղ տաճարների շինությանը: Կոստանդիանոսը եղել է նաև մեծ զորավար, որ մշտապես հաղթանակել է պատերազմներում: Ինչպես վկայում է ավանդությունը, Հռոմի ինքնահռչակ կայսր Մաքսենտիոսի դեմ պատերազմելիս վճռական ճակատամարտից առաջ Կոստանդիանոսին երեւում է խաչի նշանը: Այս նշանով էլ Կոստանդիանոսը դուրս է գալիս մարտի եւ հաղթանակում:

 Վախճանվել է 337 թվականին՝ մահվան մահճում ընդունելով քրիտոնեական մկրտությունը: Կոստանդիանոսի մայր Հեղինե թագուհին եղավ կայսեր գործակիցը նրա բարեպաշտական գործունեության մեջ: Նրան է վերագրվում Քրիստոսի խաչափայտի գյուտը 327 թվականին: Continue reading

ՀԵՀ Վայոց ձորի մարզային երիտասարդական կենտրոնի կամավորների այցը Խաչիկ գյուղ


Անվախ, հյուրընկալ և բերդի պես կանգուն. ահա այսպես կարելի է որակել ՀՀ Վայոց ձորի մարզի Խաչիկ գյուղը և նրա բնակիչներին:

Սահմանամերձ գյուղերը գտնվում են մեր պետության հատուկ ուշադրության կենտրոնում են և դա արտահայտվում է ոչ միայն տնտեսական և ֆինանսական ենթակառուցվածքներում օգնություն և օժանդակություն տրամադրելով, այլև կարևորվում է մեր սահմանները պահող և պահպանող գյուղերի հոգևոր և մշակութային կյանքը հարստացնելու խնդիրը:

Վայոց ձորի մարզի սահմանամերձ Խաչիկ համայնքը

Վայոց ձորի մարզի սահմանամերձ Խաչիկ համայնքը

Հենց այս նպատակով էր, որ ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Հարություն Սարգսյանի աջակցությամբ` Վայոց ձորի մարզպետարանի ներկայացուցիչները, Հայաստանի Երիտասարդական Հիմնադրամի (ՀԵՀ) Վայոց ձորի մարզային երիտասարդական կենտրոնի կամավորները և Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը հունիսի 14-ին այցելեցին Խաչիկ համայնք:

Այցի նպատակը ՀԵՀ Վայոց ձորի մարզային երիտասարդական կենտրոնի կողմից պարբերաբար կազմակերպվող հոգևոր ակումբի հանդիպումը սահմանամերձ գյուղում անցկացնելն էր: Continue reading

Ռուբեն Զարդարյան (1874-1915)


Ռուբեն Զարդարյան (1874, գյուղաքաղաք Սևավերակ (Սևերեկի գավառ) – 1915, Մեծ եղեռնի զոհ), հայ արձակագիր, բանաստեղծ, թարգմանիչ, խմբագիր, հրապարակախոս: Հրաչ Զարդարյանի հայրը:

Ռուբեն Զարդարյան (1874-1915)

Ռուբեն Զարդարյան (1874-1915)

Երկու տարեկան հասակում ծնողների հետ տեղափոխվել է Խարբերդ, որտեղ ստացել է կրթությունը, սովորել նախ ազգային վարժարանում, Ամերիկյան դպրոցում, ապա աշակերտել է Թլկատինցուն: 1892-1903-ին ուսուցիչ է եղել Մեզիրեի ազգային Կեդրոնական վարժարանում, ձերբակալվել քաղաքական գործունեության համար (1903-1904): 1905-1908-ին ապրել է Բուլղարիայի Պլովդիվ քաղաքում, որտեղ խմբագրել է «Ռազմիկ» թերթը: 1908-ի երիտթուրքերի հեղաշրջումից հետո վերադարձել է Կ. Պոլիս, 1909-ին հիմնել «Ազատամարտ» օրաթերթը:

Գրական ասպարեզ է մտել 1890-ականների սկզբներից, Խարբերդից աշխատակցելով պոլսահայ թերթերին Ծաղիկ», «Մասիս», «Արևելյան մամուլ» և այլն): 1910ին լույս է տեսել Ռուբեն Զարդարյանի «Ցայգալոյս» (1912-ին` ֆրանսերեն, Փարիզում) գիրքը:

Անդրանիկ Օզանյան և Ռուբեն Զարդարյան

Անդրանիկ Օզանյան և Ռուբեն Զարդարյան

Գրել է չափածո և արձակ բանաստեղծություններ Մենաւոր ծառը», «Լեռան եղնիկին», «Բագինին փառաբանութիւնը» և այլն) նորավեպեր («Սեւ հաւը կանչեց», «Նահանջ», «Ապրելու համար», «Տան սէրը», «Սարերու տղան», «Զղջումը»), հեքիաթներ, լեգենդներ, գրականագիտական հոդվածներ:

Կազմել և հրատարակել է «Մեղրագետ» ընթերցարանը (6 գիրք):

Թարգմանել է Մաքսիմ Գորկու, Վ. Կորոլենկոյի, Էմիլ Վերհառնի, Պ. Շելլիի, Վիկտոր Հյուգոյի, Օսկար Ուայլդի, Անատոլ Ֆրանսի երկերից: Continue reading

Այսօր Ս. Եպիփան Կիպրացու, Բաբելաս Հայրապետի և նրա երեք աշակերտների հիշատակության օրն է


Այսօր Ս. Եպիփան Կիպրացու, Բաբելաս Հայրապետի և նրա երեք աշակերտների հիշատակության օրն էՍ. Եպիփան Կիպրացին (315-403թթ.) Ընդհանրական եկեղեցու նշանավոր վարդապետներից է: Նրա հիշատակը Հայ եկեղեցում նշվում է որպես տասներկու վարդապետներից մեկը: Սբ. Եպիփանը ծնվել է Պաղեստինում: Կյանքի ընթացքում հռչակվել է իր աղքատասիրությամբ, անապական կյանքով և բազմաթիվ գրվածքներով: Կյանքի ընթացքում պայքարել է տարբեր հերետիկոսությունների դեմ, Եգիպտոսում` ընդդեմ գնոստիկության, Հռոմում` ընդդեմ Որոգինեսի որոշ տեսությունների:

Մշտապես պաշտպանել է ուղղափառ դավանությունն ու Նիկիո հանգանակը: 367 թվականի եպիսկոպոսաց ժողովում ընտրվել է Կիպրոսի եպիսկոպոսապետ: Նա հարուստ մատենագիտական ժառանգություն է թողել: Հեղինակ է աստվածաշնչյան մեկնությունների, դավանաբանական երկերի, ճառերի, աղանդների հերքումների, որոնց մեծ մասը միջնադարում թարգմանվել է հայերեն:

Ըստ «Հայսմավուրք»-ի՝ Բաբելասը եղել է Անտիոքի հայրապետը (283-284թթ.), որն հռչակվել էր իր նվիրումով եւ սրբակեցությամբ: Նումերիանոս կայսրն Անտիոք այցի ժամանակ, կուռքերին զոհ մատուցելուց հետո ցանկանում է մտնել Աստծո եկեղեցի եւ պղծել այն: Սակայն Բաբելաս հայրապետը տաճարի դռների մոտ ընդառաջ գալով կայսրին, արգելում է նրա մուտքը տաճար:

Զայրացած կայսրը բանտ է նետում հայրապետին եւ չարչարանքների ենթարկելով՝ պարտադրում նրան Continue reading

ՀՆՉՅՈՒՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ. ԱՐԵՎՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆԻ ՀՆՉՅՈՒՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ


1դ. Հունարենից փոխառյալ բառերում գրաբարյան որոշ հնչյուն­ների (լ-ի փոխարեն ղ և ֆի փոխարեն փ) գրության պահպանում արևմտահայերենում։

 

 11072188_367425713450617_363708965_n

Հայտնի է, որ մեսրոպյան այբուբենը չուներ ֆ գիրը. այն հայերենում ներմուծվել է միջնադարում։ Այդ իսկ պատճառով հունարենի ֆ հնչյունը հայերենում փոխարինվում էր փով, ինչ­պես օրինակ ՝ philosophosփիլիսոփա, philosophiaփիլիսոփայու­թյուն, AphroditeԱփրոդիտե, phoinixփյունիկ և այլն։ Արևելահա­յերենը հիշյալ ֆ -ի դիմաց փ -ն պահում է սակավ դեպքերում, այն էլ սոսկ հնագույն բառաձևերում, ինչպես՝ փիլիսոփա, Փավստոս, Փռյուգիա, փասիան, …

Արևմտահայերենում ֆ – ի փոխարեն փ – ն պահող բառերի քանակը շատ ավելի ընդարձակ է. դրանց մեջ մտնում են նաև արևելահա­յերենում այս կանոնին ենթարկվող բառերը ՝ դելֆինդելփինդեղփին, սադաֆսատափ, ԱֆրիկաԱփրիկե, ամֆիթատրոնամփի­թատրոն, ԲոսֆորՎոսփոր և այլն։

Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքը

Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքը

Հին հայերենն ուներ երկու լ հնչյուն՝ առաջնալեզվային և կատ­կային։ Վերջինս մաշտոցյան այբուբենում արդեն հանդես է գալիս իբրև ղ։ Այս երկու հնչյունները հաճախ միևնույն բառի մեջ հանդես էին գալիս իբրև լծակից հնչյուններ՝ ջիլջիղ, աղիանալի: Գրական արևելահայերենում այս բոլոր հնագույն ձևերը, բացի բառիմաստային տարբերություն ներկայացնողներից, տառադարձվում են լ– ով, ուստի կարելի է ասել, որ լղ աղերսը կորել է, և երկու լ-երը դադարել են առանձին հնչույթներ ներկայացնել։ Արևմտահայերենը ավանդապահ է նաև այս հարցում. այն պահում է ղ տառի գրությունը հնուց ավանդ­ված բոլոր ձևերում, ինչպես երևում է հետևյալ օրինակներում. Ալեք­սանդրԱղեքսանտր, արշիպելագարշիպեղագոս, Գալլիա Գաղղիա, դելֆինդելփին, դկուլդկուղ, Ելիսեյան դաշտերԵղիսեյան դաշ­տեր, ելուզակեղուզակ, լակիշ ղակիշ, լամպարղամպար, խլվրտյունխղվրտիւն, ՊլատոնՊղատոն, ՊլուտոնՊղուտոն, ՕլիմպոսՈղիմպոս, օլիմպիադաողիմպիատ, օլիմպիականողիմպիական և այլն։

Ինչ խոսք, բերված բառաձևերի զգալի մասը արդի արևմտահա­յերենում ընկալվում են իբրև հնաբան ձևեր և սոսկ ավանդույթի ուժով են տեղ գտնում բառարաններում։ Continue reading