Խոկման շաբաթ Վայոց ձորի թեմում՝ նվիրված Հայոց Մեծ եղեռնի զոհերի անմահ հիշատակին


Սիրելի՛ հայորդիներ, ապրիլի 20-24-ը Վայոց ձորի թեմի եկեղեցիներում կկատարվեն Հանգստյան ժամերգություններ և Խոկման արարողություններ:

Ապրիլի 20-ին՝ ժամը 18:00-ին, Վայքի Սուրբ Տրդատ եկեղեցում:

 Ապրիլի 21-ին՝ ժամը 18:00-ին, Մալիշկայի Սուրբ Աննա եկեղեցում:

Ապրիլի 22-ին՝ ժամը 18:00-ին, Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում:

 Ապրիլի 23-ին՝ ժամը 21:00-ին, Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում:

Հավիտենական հիշատակն արդարոց, օրհնությամբ եղիցի:

 

ՀՆՉՅՈՒՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ. ԱՐԵՎՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆԻ ՀՆՉՅՈՒՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ


ԱՐԵՎՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆԻ ՈՒՍՈՒՑՈՒՄ

 Ինչպես արդեն ասվեց, բառերի արտասանությունները ձևավոր­վում են ոչ միայն պայթական բաղաձայնների տեղաշարժ-տեղափոխության հետևանքով, այլ նաև դեր են խաղում փոխազդեցական հնչյունափոխության այլևայլ երևույթներ, որի հետևանքով հնչաշղթայում առաջանում են հնչյունափոխական անսպասելի երևույթներ: Բերենք մի քանի բնորոշ օրինակներ:

Արևմտյան Հայաստանի Բայազետ քաղաքը

Արևմտյան Հայաստանի Բայազետ քաղաքը

Դժբախտ բառի արտասանական պատկերը արևմտահայերենում դառնում  է թըշփախտ, ուր գործում են հետևյալ հնչյունափոխական երևույթները: Տեղաշարժ-տեղափոխության հետևանքով ձայնեղ դ և բ հնչյունները դառնում են թ և փ: Վերջինիս ազդեցությամբ ժ ձայ­նեղը վերածվում է իր խուլ տարբերակին՝ շ: Բառավերջի տ խուլի սպասելի ձայնեղացումը չի կայանում, քանի որ նրա վրա ազգում է  խ խուլը, որի հետևանքով վերջնականապես ձևավորվում է թըշփախտ հնչաբառը:

Կերպարանակցություն բառի արևմտահայերեն արտասանական տարբերակը ձևավորվում է հետևյալ կերպ. բառասկզբի կն և րին հաջորդող պն համապատասխանաբար դառնում են գ և բ: Շնչեղ խուլ ցից առաջ գտնվող կն չի ձայնեղանում, և ունենում ենք գերբարանակցություն հնչաբառը:

Երբեմն բառի մեջ հնչյունների փոխազդեցություններն այնքան սքողված են լինում, որ դրանց բացահայտումը հնարավոր է դառնում սոսկ բառի արտասանությունը նախապես գիտենալու շնորհիվ: Այսպես, պատճառ բառի արևմտահայերեն արտասանությունն է բաճճար: Ինչո՞վ բացատրել տճ հնչյունակապակցության վերածվելը ճճի: Ըստ երևույթին, այստեղ գործում է ետընթաց լիակատար առնմանում. ճն, ազդելով նախորդող տի վրա, նրան լիովին նմանեցնում է իրեն: Այստեղ դեր է խաղում նաև ճ բարդ հնչյունի կազմում տ հնչյունի առկայությունը (տշ): Սպասելի ճջ ձայնեղացումը չի կատարվում տ խուլի ազդեցությամբ, և ստացվում է բաճճար հնչաբառը:

Հայերենում ռր հակադրությունը հնչույթային Continue reading

Նորավանքի Վանական Համալիրի վերաօծումը և վերաբացումը. 1999թ.-ի Նորավանքի վերանորոգման և համալիրի կառուցման բարերաները


Նորավանքի Վանական Համալիրը վերանորոգվել է 2 անգամ, առաջինը՝ Սովետական իշխանության ժամանակ, երկրորդը՝ սկսած 1996-1999թթ.-ին:

Նկարում Նորավանքն է մինչ 1947-1948թ-ը, 1840թ-ի ավերիչ երկրաշարժից հետո:

Նկարում Նորավանքն է մինչ 1947-1948թ-ը, 1840թ-ի ավերիչ երկրաշարժից հետո:

Նորավանքը ունի իր ուխտի օրը, որը կոչվում է Կանաչ կիրակի, քանի որ 1999թ-ի հենց այդ օրը երջանկահիշատակ Գարեգին Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ վերաօծվեց և վերաբացվեց Նորավանքը, որ տարիներ շարունակ փակ էր: 

Գարեգին Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ վերաօծվեց և վերաբացվեց Նորավանքը Continue reading

Նորավանք


Նորավանքը գտնվում է Վայոց Ձորի Ամաղու գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևելք` Արփա գետի վտակի խոր կիրճի լանջին:

9-րդ դարում այստեղ կառուցվում է Սբ. Կարապետ եկեղեցին: Այն գտնվում է վանքի հարավում: Այդ ժամանակ վանքը կոչվում էր Ավագ կամ Խորաձոր անապատ (Նորավանք է անվանվել 1221-ից): 10-րդ դ. եղել է գրչության կենտրոն: 1105-ին այստեղ են տեղափոխվում Վահանավանքի առաջնորդ Հովհաննես եպիսկոպոսը և իր եղբայր Համտուն իշխանը: Նրանք վանքի շրջակայքից հեռացնում են աշխարհականներին ու Նորավանքի տիրույթին նշանաքարեր դնում: Ստեփանոս եպիսկոպոսի օրոք` 14-րդ դ. սկզբին, վանքը դառնում է Սյունիքի հոգևոր կենտրոնը: Continue reading

ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 Նախաբան

 

 «Մի՛ վախեցեք նրանցից, որ մարմին են սպանում,

բայց հոգին սպանել չեն կարող»

(Մատթ. 10:28)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Ավետարանական այս պատգամը խորհուրդն է Հայոց Մեծ եղեռնի անմեղ զոհերի հիշատակի, որոնք, իրենց կյանքի ուղով նմանվելով Քրիստոսին, ընթացան խաչի երկար ճանապարհով` տեղահանությունների, սովի, ցավի տառապանքի և վերջապես զոհաբերության ճանապարհով` զոհաբերության «Վասն հաւատոյ, վասն հայրենիաց»:

Ո՛չ սոսկալի տանջանքները, ո՛չ հուրը, ո՛չ սուրը, ո՛չ մահը նրանց փոշի և հող չդարձրեց, քանզի հոգին էր անպարտ հավիտենական: Հայի հոգին, որ անկոտրուն մնալով՝ վերահառնեց, վերընձյուղվեց ու անմահացավ և սերնդագործելով՝ հռչակեց իր հավերժությունը:

Նայեցե՛ք Մեծ եղեռնի դաժան ճանապարհներով անցած այս հայ մանուկի աչքերի խորքը. դառնացած, հոգնած, արհավիրքներ տեսած, արդարության կարոտ այս աչքերի խորքում անպարտելի հոգու առկայծումներ կան, հայի հոգու` խռովահույզ, բայց հաղթող ու հարություն առնող:

Շատ տարածված այս նկարում սեբաստացի Հովհաննես Ալեքսանդրյանն է (1902-1988թթ.): Մեծ եղեռնը վերապրած մի հայորդի, որի հուշերը «Վերածնունդ» խորագրով պիտի ներկայացնենք:

Հայոց մեծ ոդիսականի ականատեսի նկարագրություններով նա հոգեցունց տեղեկություններ է հաղորդում մեզ Մեծ եղեռնի որոշ դրվագների մասին, որ մինչև այժմ հայտնի չէին մեզ, ինչպես նաև հետաքրքրորեն ներկայացնում է հետեղեռնյան իր դեգերումներով, մաքառումներով ու արկածներով լի կյանքը, ինչն ամբողջական պատկեր է ստեղծում մեր գիտակցության մեջ հայի աննկարագրելի հոգեկերտվածքի և աստվածապարգև ստեղծարար ուժի վերաբերյալ:

Որոշ ժամանակ առաջ Փարիզում հանդիպեցի Հովհաննես Ալեքսանդրյանի բազմանդամ, հայրենասեր և եկեղեցասեր ընտանիքի անդամներին: Մեծ ակնածանքով նրանք ինձ փոխանցեցին Հովհաննես Ալեքսանդրյանի ձեռագիր հուշերը, որից հատվածներ ենք ներկայացնելու Ձեր ուշադրությանը:

Ձեռագրի վերծանումը, համակարգչային շարվածքն ու խմբագրումը կատարել է Վայոց ձորի թեմի լրատվության բաժնի պատասխանատու Սիրան Սարգսյանը:

Ավելացնեմ նաև, որ Սովետական Հայաստանում բազում փորձություններից ու հայրենանվեր գործեր կատարելուց հետո, ըստ հոր կտակի՝ Հովհաննես Ալեքսանդրայանը բնակություն է հաստատում Ֆրասիայում` Մարսել քաղաքում, որտեղից տարիներ հետո Հայաստանում  բնակվող իր սիրելի աղջկան` Թագուհի Հարությունյանին, պատգամում է`

Հովհաննես Ալեքսանդրյանը իր աղջկա՝ Թագուհի Հարությունյանի հետ

Հովհաննես Ալեքսանդրյանը իր աղջկա՝ Թագուհի Հարությունյանի հետ

Հավիտենական հիշատակն արդարոց, օրհնությամբ եղիցի:

Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյան

Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ


Ա
ԼԵՔՍԱՆԴՐՅԱՆ ՏՈՀՄԻ ԾԱԳՈՒՄԸ

 

 Հորս մորաքրոջ տղան` Նազարեթ հորեղբայրը, որ միաժամանակ Ալեքսանդրյան ցեղից էր, պատմել է հետևյալ ավանդությունը Ալեքսանդրյան տոհմի ծագման մասին:

Մեր պապերից մեկին, հայտնի չէ, որ թվականին, Իզմիրից ցամաքային ճանապարհով ուղարկում են Անատոլիայի խորքերը: Հասնում է Կոզկաթ կոչված գյուղաքաղաքը:

Կոզկաթում աշխատանքի է ընդունվում Չափան օղլու կոչված թուրք կալվածատիրոջ մոտ, որպես կալվածքների կառավարիչ: Լինելով աշխատասեր և ձեռներեց մարդ` շուտով կալվածքների աշխատանքները դնում է լավ հիմքերի վրա և հասնում մեծ հաջողությունների: Չափան օղլուն մեր պապի կատարած աշխատանքից շատ գոհ է մնում և ցանկանում է իր կատարած ժրաջան ու բեղմնավոր աշխատանքի համար իրեն վարձատրել: Կանչում է իր մոտ և ասում. «Ինչով կարող եմ վարձահատույց լինել քո կատարած աշխատանքի համար»: Մեր պապը պատասխանում է. «Եթե Կյուրին կոչված քաղաքի մերձակայքում ձեզ պատկանող հողամասը ինձ տաք, շատ շնորհակալ կլինեմ»:

 Չափան օղլուն համաձայնում է և այդ հողամասը տալիս է մեր պապին: Վերջինս էլ այդ հողամասում կառուցում է իր բնակարանը և հաստատվում այդտեղ:

1915թ. Մեծ եղեռնի նախօրյակին Ալեքսանդրյանները Կյուրին քաղաքի մեր պապի այդ հողամասում մի լրիվ թաղամաս զբաղեցրած են լինում, որոնցից 1915թ. եղեռնից հետո ողջ ենք մնացել ես՝ Հովհաննես Ալեքսանդրյանս, քույրս` Պայծառը, և Նազարեթ հորեղբոր տղան` Մանուկն ու քույրը` Ժոզեֆինը:

 

Մեր ընտանիքը

 

Հայրս` Հարությունը, երիտասարդ հասակում գնում է Սեբաստիա, այնտեղ գործի հաջողություն է գտնում, հաստատվում և ամուսնանում է: Իր ընտանիքի անդամներին. այն է` ծնողներին, քրոջն ու փոքր եղբորը փոխադրում է իր մոտ` Սեբաստիա: Continue reading

Հայտարարություն


ՆորավանքԱյս տարի ապրիլի 19-ին Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին նշում է Կանաչ կիրակին, որը նաև կոչվում է Նորավանքի ուխտի օր:
Սիրով բոլորիդ հրավիրում ենք միասին նշելու Կանաչ կիրակին:
Կմատուցվի Սբ. և Անմահ Պատարագ Նորավանքում (սկիզբը` ժամը 11:00), որից
հետո կլինի մշակութային միջոցառում:

Ռուբեն Սևակ (1885 – 1915)


Արևմտահայ  գրականության պատառիկներ

 

Ռուբեն Սևակ (1885 - 1915)Ռուբեն Սևակը (իսկական ազգանունը՝ Չիլինկիրյան) սովորել է ծննդավայրի Ասքանազյան նախակրթարանում, այնուհետև՝ Պարտիզակի ամերիկյան վարժարանում: 1905 թ-ին ավարտել է Կոստանդնուպոլսի Պերպերյան վարժարանը, 1911 թ-ին՝ Լոզանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը:

1911–14 թթ-ին աշխատել է Լոզանի հիվանդանոցներից մեկում: Ուսման տարիներին գործերը տպագրել է արևմտահայ «Բյուզանդիոն», «Արևելյան մամուլ», «Բազմավեպ», «Ամենուն տարեցույց» պարբերականներում: 1915թ.-ին վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս և, որպես զինվորական բժիշկ, զորակոչվել է թուրքական բանակ: Որոշ ժամանակ անց ձերբակալվել է և աքսորվել թուրքական Չանղըր բնակավայր. այստեղ Սևակը բուժել է մի թուրք աղջկա, որը սիրահարվել է նրան: Աղջկա հայրը փորձել է համոզել Սևակին մահմեդականություն ընդունել, ամուսնանալ աղջկա հետ և փրկվել անխուսափելի սպանությունից, սակայն Սևակը հրաժարվել է՝ հավատափոխությունը համարելով ազգադավություն:

Տեղափոխելու պատրվակով Սևակին ուղարկել են Այաշ., ճանապարհին նահատակվել է,  ինչպես Դանիել Վարուժանը, Սիամանթոն և ուրիշներ:

1905 թ-ին «Մասիս» հանդեսում տպագրվել է Սևակի առաջին՝ «Բաժանման խոսքեր» բանաստեղծությունը, 1907 թ-ին՝ առաջին արձակ գործը՝ «Տարի մը վերջ» պատմվածքը, 1910 թ-ին՝ «Կարմիր գիրք» ժողովածուն, որտեղ ամփոփված է 3 պոեմ՝ «Ջարդի խենթը», «Թրքուհին», «Մարդերգություն»: Վերջին պոեմը եռամաս է՝ ծնունդ, կյանք, մահ: Պոեմում Սևակը խոսում է մարդկային գոյի մասին, բանաստեղծական խոսքի երևակայական թռիչքի միջոցով անցավորը կապում է անանցին, անհնարինը դարձնում հնարավոր: Ըստ Սևակի՝ կյանքն անբաժանելի է մահից և իր սկիզբ, ընթացք, վախճան հաջորդականությամբ անմահության կրողն է:

Սևակը գեղարվեստական մեծ ուժով է արտահայտել սոցիալական անարդարության, բողոքի և ընդվզման գաղափարը «Դրամին աղոթքը» (1907 թ.), «Կարմիր դրոշակը» (1909 թ.) բանաստեղծություններում և «Այս դանակը» (1909 թ.), «Փողոց ավլողը» (1911 թ.) պոեմներում, որոնք արևմտահայ պոեզիայում այս թեմայով գրված լավագույն ու ինքնատիպ գործերից են:

Կիլիկիայի հայերի ջարդերի անմիջական տպավորությամբ գրած ազգայինհայրենասիրական գործերումԶանգակներ, զանգակներ», 1909 թ., «Ո՛վ իմ հայրենիք», 1909 թ., «Հայաստան», 1909 թ., «Վերջին հայերը», 1909 թ.) բանաստեղծն արծարծել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագրի թեման: Continue reading

Ծաղկազարդի և Ս. Հարության տոները Ջերմուկի «Զատիկ» մանկապարտեզում


Ջերմուկի «Զատիկ» մանկապարտեզում օրերս գեղեցիկ միջոցառմամբ նշվեցին Ծաղկազարդի և Ս. Հարության տոները:

Մանկապարտեզի տնօրինությունն ու աշխատակազմն ամենայն Continue reading

ԱՎԱԳ ՇԱԲԱԹՎԱ ԵՎ ԶԱՏԿԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ԹԵՄՈՒՄ


Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սբ. Աստվածածին եկեղեցում`

Սուրբ Զատիկի՝ Քրիստոսի Հարության տոնը

This slideshow requires JavaScript.

Հարության Ճրագալույցի Սուրբ և Անմահ Պատարագը

This slideshow requires JavaScript.

Ավագ Ուրբաթ տեղի ունեցավ Տիրոջ Խաչելության և Թաղման կարգը

This slideshow requires JavaScript.

Խավարման կարգը

This slideshow requires JavaScript.

Ոտնլվայի արարողությունը

This slideshow requires JavaScript.

Վայքի Սբ. Տրդատ եկեղեցում

Սուրբ Զատիկի՝ Քրիստոսի Հարության տոնը

This slideshow requires JavaScript.

 

Ջերմուկի Սրբ. Գայանե եկեղեցում՝ Continue reading

Սուրբ Հարության տոնակատարությունը Եղեգնաձորի թիվ 1 հիմն. դպրոցում


Եղեգնաձորի թիվ 1 հիմնական դպրոցում (տնօրեն՝ Անուշ Գրիգորյան, ՀԵՊ ուսուցչուհի՝ Եսենիա Բայաթյան), կազմակերպվել էր Զատիկի տոնակատարություն:

Յուրաքանչյուր դասարան ներկայացնում էր իր սեղանը: Աշակերտներն իրենց դասղեկների օգնությամբ Continue reading

Զատկի տոնը Եղեգնաձորի թիվ 5 մանկապարտեզում


Զատկի տոնը մեծ շուքով տոնեցին Եղեգնաձորի թիվ 5 մանկապարտեզում (տնօրեն՝ Գոհար Պողոսյան):

Միջոցառմանը ներկա էին Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քհն. Հովհաննիսյանը, Continue reading

Կրկնազատիկ (Նոր կիրակի)


Կրկնազատիկ (Նոր կիրակի)

Կրկնազատիկ է կոչվում երեք պատճառներով:
Զատիկ նշանակում է ազատություն և այդ օրը կրկնակի ազատության օր է: Աստված մեզ ազատել է մեղքերից, սակայն մենք գտնվում ենք կրքերի ազդեցության ներքո: Իսկ երբ Աստված ամեն ինչ նոր է անում և բոլոր կարիքներից մեզ ազատում, դա կոչվում է Կրկնազատիկ: Կրկնազատիկ է կոչվում մեր հարության պատճառով: Քրիստոս առաջին կիրրակի օրը մեզ հարություն տվեց Իր հոգով ու զորությամբ, իսկ երկրորդ կիրակի օրը մեզ հարություն է տալու ըստ մարմնի՝ և մեռելներից հարություն առնելով պիտի անմահանանք: Նոր կիրակի և Կրկնազատիկ է կոչվում, քանզի նորովի ենք տոնում մեր հոգու փրկության նավակատիքը՝ հոգևոր ուրախությամբ ու տոնախմբությամբ:
Տոնի խորհրդի հիմքում Թովմաս առաքյալի օրինակն է և հարուցյալ Քրիստոսի` իր աշակերտներին երկրորդ անգամ հայտնվելու փաստը: Ավետարանից մենք տեղեկանում ենք, որ հարության կիրակի օրը, երբ Քրիստոս հայտնվեց Վերնատան մեջ հավաքված իր աշակերտներին, Թովմասը ներկա չէր: Եվ երբ լսեց այս մասին Թովմաս առաքյալը, կասկածեց ու հայտարարեց. «Եթե չտեսնեմ Նրա ձեռքերի վրա մեխերի նշանը և իմ մատներով մեխերի տեղը չդնեմ, և իմ ձեռքը Նրա կողի մեջ չխրեմ, չեմ հավատա»: Continue reading

…ՀՆՉՅՈՒՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ… ԱՐԵՎՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆԻ ՀՆՉՅՈՒՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ


ԱՐԵՎՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆԻ ՀՆՉՅՈՒՆԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԸ

 

Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքը

Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքը

Պատմական զարգացման հետևանքով ձևավորված հայերենի երկու տարբերակները՝ արևելահայերենը և արևմտահայերենը, առաջին հերթին տարբերվում են իրենց հնչյունական համակարգերով: Գրության մեջ պահելով ավանդական համակարգը՝ արևմտահայերենը տարբերություն չի ներկայացնում արևելահայերենից (պահպանում է բոլոր գրանիշերը): Սակայն արտասանության պլանում ի հայտ են գալիս մի շարք տարբերություններ. պայթական բաղաձայնների գրաբարյան եռաստիճան համակարգը գրական արևմտահայերենում վերածվել է երկաստիճան խլազուրկ համակարգի:

Բացի այդ տեղի են ունեցել հնչյունափոխական մի շարք երևույթներ, որոնք Հր. Աճառյանը անվանել է տեղաշարժտեղափոխություն: Ըստ այդ համալիր հնչյունափոխության՝ բոլոր խուլ պայթականները դարձել են ձայնեղներ, իսկ բոլոր ձայնեղ պայթականները շնչեղ խուլեր:        

 բ-պ-փ

գ-կ-ք

դ-տ-թ

ձ-ծ-ց

ջ-ճ-չ

Սրանից հետևում է, որ արևմտահայերենում բերան բառը պետք է արտասանել փերան, գերան ՝ քերան, դանակ ՝ թանագ, ձայն ՝ ցայն, ջուր ՝ չուր, ինչպես նաև ՝ պապիկ ՝ բաբիգ, կատու ՝ գադու, տուն ՝ դուն, ծաղիկ ՝ ձաղիկ, ճանճ ՝ ջանջ:

Խնդիրն այն է, որ տեղաշարժ -տեղափոխության կանոնը միանշանակ չի գործում, այս հարցում դեր են խաղում մի շարք հանգամանքներ՝ խոսողի բարբառային պատկանելությունը, տվյալ գաղթօջախում գերակշիռ լեզվի ազդեցությունը, անհատական այլևայլ հատկանիշներ, ինչպես նաև զուտ լեզվական երևույթներ՝ կախված բառի մեջ հնչյունի ունեցած դիրքից: Կարծիք կա, որ ժամանակի ընթացքում գերակշիռ (դոմինանտ) լեզուների ազդեցությամբ վերականգվել է արևմտահայերենի պայթականների եռաստիճան համակարգը: Այս առիթով Ա. Սարգսյանը գրում է. «Ավանդական այդ տեսակետին պետք է ավելացնել հետևյալը. գրական արևմտահայերենի արդի վիճակը ներկայացնում է հարաբերաբար ավելի բարդ պատկեր, քան կար դարասկգբին, կամ անգամ 30-40-ական թվականներին: Սփյուռքի գոյատևման տասնամյակներին արևմտահայ մազապուրծ հատվածները, ապաստանելով Միջին և Մերձավոր Արևելքի երկրներում, Հունաստանում և այլուր, շարունակաբար շփման մեջ գտնվելով տեղացի (բնիկ) բնակչության լեզվական աշխարհի հետ, նույնպես որոշ չափով յուրացրել են նաև բաղաձայնական  համակարգի առանձին հնչյունների որակները: Ազդեցության նմանօրինակ երևույթներ հեշտ է նկատել բառապաշարի, քերականական առանձին կառուցվածքների մեջ, հատկապես դարձվածաբանության: Անժխտելի է ազդեցությունը նաև հնչյունական կառուցվածքի վրա

Սփյուռքահայ բեմական խոսքը, պաշտոնական ելույթները, ռադիոհաղորդումները, վարժարանները աշխատում են պահպանել գրական կանոնական այն հնչումը, որ եղել է դարասկզբին արևմտահայ գրական լեզվում: Ուրեմն, երկշարք բաղաձայնական համակարգի մասին խոսելիս նկատի պետք է ունենալ այն արդեն նշմարելի փոփոխությունը, որ կատարվել է պարզ խուլ գրույթների հնչման մեջ՝ հնչում թեիբրև ձայնեղներ, թեիբրև պարզ խուլեր: Քանի որ կանոնական մակարդակն այդ փոփոխությունը չի արձանագրել և շարունակում է արհեստականորեն վերստեղծել երկշարք բաղաձայնական հակադրությունների պատկերը նոր սերնդի համար էլ, դիտում ենք արևմտահայ գրական լեզվի բաղաձայնական համակարգը երկշարք հակադրությունների տեսանկյունով: Խոսակցական լեզվի ոճական տարբերակներում առանձնացնում ենք եռաշարք՝ պարզ խուլերձայնեղներշնչեղ խուլեր համակարգի գոյությունը» ( Սարգսյան Ա., Արևելահայ և արևմտահայ գրական լեզուներ, Եր., 1985, էջ 26-27): Continue reading

Ծաղկազարդի և Սուրբ Հարության տոները Գլաձորի մանկապարտեզում


Գլաձոր համայնքի մանկապարտեզում (տնօրեն՝ Շահանիկ Մխիթարյան, մեթոդիստ՝ Թամարա Գրիգորյան, դաստիարակ՝ Գոհար Ղազարյան) մանուկները մեծ շուքով նշեցին Ծաղկազարդի և Սուրբ Հարության տոները:

 Միջոցառմանը ներկա էին Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Continue reading

Այսօր Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի գլխատման հիշատակության օրն է


Այսօր Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի գլխատման հիշատակության օրն էՍբ. Հարության տոնի հաջորդ շաբաթ օրը Հայ Առաքելական Սբ. Եկեղեցում Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի գլխատման հիշատակության օրն է: Հիսուս Քրիստոսին մկրտողի և Նրա գալուստն ավետողի՝ Հովհաննես Մկրտչի գլխատման պատմությունն առավել մանրամասն անդրադարձել են Մատթեոս և Մարկոս ավետարանիչները /Մատթ. 14:1-12, Մարկ. 6:14-29/:

Ըստ ավետարանիչների՝ Հերովդես թագավորը ձերբակալում և բանտ է նետում Հովհաննես Մկրտչին, որովհետև նա մեղադրում էր թագավորին՝ եղբոր կնոջը՝ Հերովդիային, հափշտակելու և կնության առնելու համար: Հերովդեսը չի համարձակվում սպանել Հովհաննես Մկրտչին: Սակայն, իր ծննդյան օրը հրապուրվելով Հերովդիայի դստեր պարով, թագավորը երդվում է տալ նրան այն, ինչ կամենա: Ոխակալ Հերովդիայի ցուցումով աղջիկը ցանկանում է Հովհաննես Մկրտչի գլուխը: Սբ. Աստվածածնից հետո Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը Հայ Առաքելական Եկեղեցու մեծագույն սուրբն է:

Սրբի անունը, իբրև բարեխոսի, ժամերգության ընթացքում ընթերցվող մաղթանքի մեջ հիշատակվում է երկրորդը՝ Սբ. Աստվածամոր անունից հետո: Ըստ ավանդության՝ Սբ.Գրիգոր Լուսավորիչը Կեսարիայից իր հետ Հայաստան է բերում սրբի մասունքներից և ամփոփում Մուշ քաղաքին մոտ գտնվող վայրում, ուր և հետագայում կառուցվում է նշանավոր Սբ.Կարապետի վանքը: Continue reading

Ավագ Հինգշաբթի. Խավարման կարգը Ջերմուկում  


Ավագ Հինգշաբթի երեկոյան մութն ընկնելուն պես  Սրբ. Գայանե եկեղեցում Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Գալուստ քհն. Սահակյանը կատարեց Խավարման կարգը, որը կատարվում է ի հիշատակություն մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի կրած չարչարանքների: Ով անարգվեց, ծաղրվեց, չարչարվեց, ու գլխին փշե պսակ դրեցին, և ով այդ չարչարանքները հանձն առավ մեր փրկության համար:

Խավարման կարգի ընթացքում խորանի վրա վառվեցին տասներկու մոմեր, որոնք խորհրդանշում են առաքյալներին, շարականների կատարման ժամանակ հերթով հանգցրին մոմերը` թողնելով մեկը, որը խորհրդանշում է Քրիստոսին, ով լքվեց անգամ իր աշակերտներից և մնաց միայնակ: Continue reading

Ծաղկազարդի տոնը Խաչիկ գյուղի դպրոցի նախակրթարանում


Խաչիկ գյուղի դպրոցի նախակրթարանում անցկացվեց Ծաղկազարդի տոնին նվիրված բաց դաս:

Երեխաներն իրենք ներկայացրին տոնի խորհուրդը, շարժականությունը, ծիսական որոշ կարգեր և խաղացին ավանդական խաղեր:

Արսեն սարկավագ Մաթևոսյան
ՀՀ ԶՈՒ հոգևոր սպասավոր

Ավագ Հինգշաբթի. Ոտնլվայի արարողություն Ջերմուկում


Մեծ Պահքի վերջին` Ավագ շաբաթվա յուրաքանչյուր օրը ունի իր խորհուրդը: Ավագ հինգշաբթի երեկոյան, ինչպես Հայ Առաքելական Սբ. Եկեղեցու բոլոր եկեղեցիներում, այնպես էլ Ջերմուկի Սրբ. Գայանե եկեղեցում Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Գալուստ քհն. Սահակյանը կատարեց Ոտնլվայի արարողությունը:

Սա խորհրդանշում է վերջին ընթրիքից հետո Հիսուսի կատարած ոտնլվան, երբ ծնկեց և, հեզության ու խոնարհության օրինակ ծառայելով, լվաց իր աշակերտների ոտքերը և պատվիրեց <<Եթե Ես` Տերս եւ Վարդապետս, լվացի ձեր ոտքերը, դուք էլ պարտավոր եք միմյանց ոտքերը լվանալ, որով հետեւ մի օրինակ տվի ձեզ, որ ինչպես Ես ձեզ արեցի, դուք էլ նույն ձեւով անեք>> (Հովհ. 3;1-20): Continue reading

Սուրբ Զատկի նախատոնակը Ջերմուկում


Ողջ տարվա մեջ Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ընդամենը երկու անգամ է Ճրագալույց կատարում` Ս. Ծննդին և Ս. Զատկին, որի ժամանակ լույս, ճրագ վառելով՝ ավետում ենք Քրիստոսի ծնունդը կամ հարությունը:

 Ջերմուկի Ս. Գայանե եկեղեցում ևս վառվեց  Քրիստոսի հարության ավետման ճրագը և մատուցվեց Սուրբ Պատարագ: Օրվա պատարագիչն էր Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Գալուստ քհն. Սահակյանը: Continue reading

Ավագ Հինգշաբթի. Ծառատունկ Ջերմուկում  


Ոտնլվայի արարողությունից հետո Վայքի զորամասից մեզ հյուր եկած զինվորները ծանոթացան մեր հավատացյալների և Երիտասարդաց միության անդամների հետ: Յուրաքանչյուր ոք արդեն իսկ խորին հարգանքով է լցվում այն անձի հանդեպ, ով զինվորական համազգեստ է կրում, և ով պաշտպանում է մեզ ու մեր երկրի անդորրը:

Այդ ջերմ շփումը ավարտվեց եկեղեցու բակում համատեղ ծառատունկով: Continue reading

Սուրբ Զատկի կամ Սուրբ Հարության տոնը Ջերմուկում


Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի  հարությամբ ավարտվում է 48 օրյա պահքը, և չար գործերից, պակասությունից, չարչարանքներից անցում է կատարվում բարության, լիության և դրվում է սկիզբը նոր կյանքի: Հարության տոնը քրիստոնեաներիս համար ամենակարևոր տոնն է, երբ Տերը կամովին մատնեց Իր Անձը չարչարանքների, գամվեց խաչին և Իր մահվամբ ու հրաշափառ հարությամբ ազատեց մեզ, ազատեց անգիտության խավարից ու անհուսությունից:

Ջերմուկի Ս. Գայանե եկեղեցում  Սուրբ Հարության Սուրբ Պատարագը մատուցեց Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Գալուստ քհն. Սահակյանը: Պատարագի ժամանակ ընթերցվեց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի օրհնությունը և Հարության տոնի Հայրապետական Պատգամը:

Պատարագից հետո եկեղեցի եկած Continue reading

ԱՎԵՏՈՒՄՆ ՍՈՒՐԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾՆԻ


                                                          Յանուն Հօր և Որդւոյ և Հոգւոյն Սրբոյ.Ամէն:
<<Բարձրյալի զորությունը հովանի կլինի քեզ>>:
(Ղուկաս 1:35)

ԱՎԵՏՈՒՄՆ ՍՈՒՐԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾՆԻԵվ աստվածային այս զորությամբ` Սուրբ Կույսից պիտի ծնվեր աշխարհի Փրկիչը: Ահա այս ավետիսն է տալիս Գաբրիել հրեշտակապետը Սուրբ Կույս Մարիամին, և այս հրաշալի իրողությանն է նվիրված Ավետման տոնը:
Մարիամ Աստվածածնի կյանքի մասին քիչ տեղեկություններ ունենք: Աստվածաշունչ մատյանից գիտենք, որ նա Աննայի և Հովակիմի դուստրն էր: Հայրը Դավիթ մարգարեի սերնդից էր, իսկ մայրը` ղևտացիների: Նրա ծնողներն արդեն շատ ծեր էին, բայց ամուլ էին, անզավակ: Հաճախ, պատմում է ավանդությունը, նրանք աղոթում էին Տիրոջը, որ զավակ ունենան: Աստված լսում է նրանց աղոթքը և պարգևում մի աղջիկ, որի անունը Մարիամ են դնում: Մարիամը մատաղ հասակից աչքի է ընկնում իր առաքինի վարք ու բարքով, խոնարհությամբ, իր հավատքով, Աստծու հանդեպ ունեցած նվիրումով: Այդ տարիքից նա ընծայվում է տաճարին, որից հետո նշանվում և ամուսնանում է Հովսեփի հետ: Նրանք ապրում էին Հրեաստանի Նազարեթ քաղաքում: Եվ ահա, երբ Մարիամն իր ամենօրյա աղոթքն էր առաքում Տիրոջը, Տիրոջ հրեշտակն այցելում է նրան և ավետում աշխարհի մխիթարության և հույսի, մարդկանց փրկության` Լույսի ծննդյան մասին, որ ինքը` Մարիամը պիտի աշխարհ բերեր, նա պիտի աստվածային սիրո սերմը կրեր իր մեջ և պտղաբերեր աստվածային գութի ծաղիկը: Ավետարանը նկարագրում է, որ Մարիամը նրան (հրեշտակին) տեսնելով, նրա խոսքերից շփոթվեց: Նա մտածեց` արդյոք ինքը արժանի˚ է այդ գերագույն պատվին, մի պահ թուլացավ, սակայն Արարիչ Աստված Մարիամին խորհելու ազատություն շնորհեց, որպեսզի ինքն իր նվիրական հավատով ընկալի աստվածային այս հրաշք եղելությունը: Ճիշտ է նկատել Լամարթինը.<<Երկյուղածների ազատությունը ուժեղների փառքն է>>:
Մարիամն իր բոլոր առաքինությունների հետ ունեցավ քաջություն` ընդունելու երկնային առաջարկը և մտովի մի պահ տեսավ ծնունդը, քարոզչությունը, չարչարանքները, խաչելությունն իր Զավակի: Մարիամն եղավ մայրը քրիստոնեության հիմնադրի և բնակարանը Աստծու: Աշխարհի փրկության աստվածային ծրագիրն իրականացավ Սուրբ Կույսի միջոցով: Continue reading

ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔ ՍՈՒՐԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾՆԻ ԱՎԵՏՄԱՆ ՏՈՆԻ ԱՌԻԹՈՎ  


ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱՆՔ ՍՈՒՐԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾՆԻ ԱՎԵՏՄԱՆ ՏՈՆԻ ԱՌԻԹՈՎ

Սիրելի′ կանայք, մայրեր եւ քույրեր,
Ապրիլի 7-ի՝ Սուրբ Աստվածածնի Ավետման տոնի առիթով շնորհավորում ենք Ձեզ, ցանկանում քաջառողջություն, ամենալավն ու բարին, մաղթում ենք Ձեզ ուժ եւ եռանդ՝ պահպանելու եւ սերունդներին փոխանցելու համար Աստվածածնից Ձեզ առաքված հեզությունը,  քաջությունը,  բարությունը ու նաեւ մյուս քրիստոնեական առաքինությունները, որոնք  Ձեր էության զարդն են հանդիսանում: Մաղթում ենք Ձեզ նաեւ հոգու գեղեցկություն, որն առավել պանծացնում, վեհացնում ու պայծառացնում է Ձեզ:
Օրհնյալ լինեք, Սուրբ Աստվածածնի բարեխոսությանն արժանանաք եւ թող Բարձրյալի զորությունը Ձեզ հովանի լինի:

Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. ԳԱՐԵԳԻՆ Բ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱԿԱՆ ՈՒՂԵՐՁՆ ԱՎԵՏՄԱՆ ՏՈՆԻ ԱՌԻԹՈՎ


Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. ԳԱՐԵԳԻՆ Բ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐԱԿԱՆ ՈՒՂԵՐՁՆ ԱՎԵՏՄԱՆ ՏՈՆԻ ԱՌԻԹՈՎՀամայն հայության հոգևոր կենտրոն Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնից Սուրբ Աստվածածնի Ավետման տոնի կապակցությամբ Հայրապետական Մեր օրհնությունն ենք բերում և շնորհավորում բոլոր տիկնանց և օրիորդներին, մայրերին ու մայրության բերկրանքին սպասող կանանց:

Սուրբ Աստվածածնի բարի օրինակով, հոգևոր ու բարոյական բարձր արժեքներով սիրասուն մեր մայրերն ու քույրերը կրթում և մեծացնում են աստվածասեր ու հայրենասեր զավակներ և նվիրական ու ազնիվ ջանքեր բերում հայրենի մեր երկրի և ազգային-եկեղեցական մեր կյանքի առաջընթացին ու պայծառությանը: Մայրությանը նվիրված այս տոնը գեղեցիկ առիթ է բոլոր զավակների համար` երախտալից սրտով վերստին նորոգելու մայրերի հանդեպ իրենց սերն ու նվիրումը և անշեղորեն քայլելու մայրական խրատներով զարդարված ու լուսավորված ճանապարհներով, քանզի սուրբգրային խոսքի համաձայն` մոր խրատն ու պատվիրանը շնորհի պսակ են մարդու գլխին և ոսկի մանյակ` պարանոցին:
Սիրելի մայրեր և քույրեր, ի խորոց սրտի Մեր աղոթքն է, որ Սուրբ Տիրամոր բարեխոսությամբ Continue reading

ՍՈՒՐԲ ՀԱՐՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆԸ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ԹԵՄՈՒՄ


Ապրիլի 5-ին Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին մեծ հանդիսավորությամբ տոնեց մեր Տիրոջ՝ Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Սուրբ Հարության տոնը:

Տոնի առիթով Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սբ. Աստվածածին եկեղեցում հանդիսապետությամբ Վայոց ձորի թեմի Առաջնորդ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանի մատուցվեց Հարության Սբ. Պատարագ, որին ներկա էին ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Հարություն Սարգսյանը, Եղեգնաձորի քաղաքապետ Դավիթ Հարությունյանը, Սբ. Աստվածածին եկեղեցու այս տարվա խաչքավոր Նաիրի Բաղդասարյանը և բազմաթիվ հավատացյալներ:

Պատարագիչն էր Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը, ով հավատացյալներին փոխանցեց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի օրհնությունը և Հարության տոնի Հայրապետական Պատգամը:

Հավարտ Սբ. Պատարագի տեղի ունեցավ Անդաստանի արարողություն, ապա ներկաներին բաժանվեցին օրհնված հավկիթներ:

Վերջում համայնքի անդամների և թեմի աշխատակիցների հետ առաջնորդարանի սրահներից մեկում տեղի ունեցավ սիրո ճաշ, որի ընթացքում Սբ. Աստվածածին եկեղեցու երգչախումբը հանդես եկավ շարականների և ազգային երգերի կատարումներով:

 ՍՈՒՐԲ ԶԱՏԿԻ ՏՈՆԸ ՎԱՅՔԻ ՍՈՒՐԲ ՏՐԴԱՏ ԵԿԵՂԵՑՈՒՄ

 Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Սուրբ Հարության տոնի առիթով Վայքի Սբ. Տրդատ եկեղեցում տեղի ունեցավ Ս.Պատարագ:

Պատարագիչն էր Վայքի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Արժանապատիվ Տեր Մարտիրոս ավագ քահանա Ավետիսյանը, ով հավատացյալներին փոխանցեց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ.Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի օրհնությունը և Հարության տոնի Հայրապետական Պատգամը:

Ս. Պատարագի ավարտին եկեղեցու բակում տեղի ունեցավ մեծ տոնախմբություն` օրվա խորհուրդի հետ կապված:

Գեղեցիկ միջոցառմամբ հանդես եկան Վայքի հիմնական և ավագ դպրոցի սաները /ուսուցիչներ՝ Ծ. Սաֆարյան, Լ. Գրիգորյան/:

Վերջում ժողովրդին բաժանվեց 1000 հոգու համար նախատեսված զատկական ձու, փլավ և հաց:

 Սուրբ Զատիկի՝ Քրիստոսի Հարության տոնը Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում

 Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում նշվեց Սուրբ Զատկի՝ Քրիստոսի Հարության տոնը:

Continue reading

ՆՈՐԻՆ ՍՈՒՐԲ ՕԾՈՒԹՅՈՒՆ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. ԳԱՐԵԳԻՆ Բ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻ ՊԱՏԳԱՄԸ ՏԵՐ ՀԻՍՈՒՍ ՔՐԻՍՏՈՍԻ ՍՈՒՐԲ ՀԱՐՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆԻ ԱՌԻԹՈՎ


(Սուրբ Էջմիածին, ապրիլի 5, 2015 թ.)

Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. ամէն:

«Այսօր հրեշտակք յերկնից իջեալ
տան զաւետիս մարդկան.
յարեաւ խաչեալն եւ յարոյց
զձեզ ընդ ինքնեան»
(Շարական):

Սիրելի հավատավոր զավակներ Մեր ի Հայրենիս և ի Սփյուռս,
Քրիստոսի հրաշափառ Հարության ուրախությունն է վերստին թևածում մեր հոգիներում: Բերկրում ենք յուղաբեր կանանց նման, ովքեր թափուր տեսան Փրկչի գերեզմանը և հրեշտակներից լսեցին Նրա Հարության ավետիսը: Ցնծում ենք վերնատանը հավաքված առաքյալների և Էմմավուսի ճամփորդների պես, որոնց հարուցյալ Տերը երևաց և փարատեց նրանց տարակույսներն ու տրտմությունը: Հարության լույսի շողերով այլևս լուսավորված է խավարյալ երկինքը, թոթափված են խաչելության վիշտն ու տխրությունը: Բացված է դրախտը և խորտակված է դժոխքը, պարտված է մահը և հաղթանակած՝ կյանքը:
Քրիստոս՝ Փրկիչ մեր Տերը, խաչի վրա Իր զոհագործությամբ և հրաշափառ Հարությամբ մարդկության համար դարձավ փրկության պատարագ, որ բաշխվում է ամենուր՝ հավատքով ընդունողներին: Տերունական անգին փրկագործությունը Երկնից արքայությունը ժառանգելու շնորհին է արժանացնում հավատացյալ հոգիներին, ինչպես և շարականագիրն ասում է. «Յարեաւ խաչեալն եւ յարոյց զձեզ ընդ ինքեան»:
Մեր ժողովրդի ընթացքը պատմության հոլովույթներում հաճախ եղավ նմանություն Քրիստոսին: Հաճախ չարչարանաց Գողգոթա բարձրացանք, խաչակից եղանք Տիրոջը և Նրա Հարության հավատքով հարություն առանք: Տիրոջ շնորհով մեր ժողովուրդը հաղթահարեց իր դեմ մոլեգնած դավերն ու ավերները, հալածանքներն ու կոտորածները և վառ պահեց հույսը իր վերածննդի, իր ապահով ու լուսավոր կյանքի:
Քրիստոսի Սուրբ Հարության լուսապայծառ տոնի այս հիասքանչ օրը մենք աղոթում ենք նաև Ցեղասպանության մեր նահատակների համար: Մեկ դար առաջ էր, երբ մեր ժողովրդի զավակները հայ և քրիստոնյա լինելու համար անլուր տառապանքներով Ցեղասպանության ենթարկվեցին: Նրանք նահատակության պսակն ընդունեցին առաքյալի խոսքի ճշմարտությունն ունենալով իրենց սրտում. «Եթէ մեր այս հողեղէն տունը, որ մեր մարմինն է, աւերուի, Աստծուց շինուած անձեռակերտ յաւիտենական տուն ունենք երկնքում» (Բ Կորնթ. Ե 1): Աշխարհին, ողջ մարդկությանը մեր ժողովուրդը իր նահատակությամբ և իր հարուցյալ կյանքով վկայեց հարության հրաշքի ճշմարտությունը: Եղանք խաչյալ, եղանք վշտահալած, բայց ոչ հուսահատ, եղանք վիրավոր, բայց ոչ տկար, աշխարհասփյուռ, բայց ոչ անհայրենիք: Կորուսյալ հայրենիքի սերը սրտում` մեր ժողովուրդը պատմական Հայաստանի արևելյան հատվածում վերակերտած պետականության ներքո և սփյուռքի համայնքներում նոր կյանք վերընձյուղեց՝ հավաստելով, որ իր կենաց ծառը՝ հավատքի անսասան վեմին արմատացյալ, կենսատու զորությամբ պտղաբերում է և ազգն ու հայրենիքը շենացնող զավակներ ծնում: Continue reading

Հարության Ճրագալույցի Սբ. Պատարագ Վայոց ձորի թեմում


Այսօր Վայոց ձորի թեմի գործող բոլոր եկեղեցիներում տեղի ունեցան Հարության Ճրագալույցի Սուրբ և Անմահ Պատարագներ:

Ավագ Շաբաթ օրը Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սբ. Աստվածածին եկեղեցում, հանդիսապետությամբ Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի, տեղի ունեցավ Տիրոջ հրաշափառ Հարության Ճրագալույցի Սբ. Պատարագ:

Պատարագիչն էր Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը, ով հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց:

Սբ. Պատարագի ավարտին հավատացյալները վառվող, օրհնված մոմեր տարան իրենց տները՝ջերմացնելու Քրիստոսի հարության ավետիսով:

Վայքի Սբ. Տրդատ եկեղեցում  նույնպես տեղի ունեցավ Սբ. Պատարագ: Օրվա պատարագիչն էր Վայքի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Մարտիրոս ավագ քահանա Ավետիսյանը: Տեր Հայրը Սբ. Պատարագի ընթացքում հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց: Վերջում եկեղեցում հավաքվածները վառվող, օրհնված մոմեր տարան իրենց տները:

Ջերմուկի Սբ. Գայանե եկեղեցում տեղի ունեցավ Սբ. Պատարագ: Օրվա պատարագիչն էր  Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Գալուստ քահանա  Սահակյանը:

Մալիշկայի Սբ. Աննա եկեղեցում Հարության Ճրագալույցի Սբ. Պատարագ մատուցեց Տ. Ներսես քահանա Արշակյանը:

Տեր Հայրը Սբ. Պատարագի ընթացքում հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց: Վերջում եկեղեցում հավաքվածները վառվող, Continue reading

Վաղը Սբ. Հարության տոնն է


«Ուր է մահքո հաղթությունը,

գերեզման, ուր է քո խայթոցը»:

Ովսեի մարգարեության այս ցնծագին բառերը ազդարարում են մեր Տիրոջ՝ Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Հարությունը:

Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին Ճրագալույցի Պատարագով՝ մեծ ցնծությամբ ավետում է մեր Տիրոջ՝ Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Հարությունը: Իսկ ինչ է ճրագալույցը: Հայ Առաքելական Սբ. Եկեղեցու 2 մեծագույն՝ Տիրոջ Ծննդյան եւ Հարության տոների նախօրեին, երեկոյան մատուցվում է Սուրբ Պատարագ, որը կոչվում է Ճրագալույցի Պատարագ: Իսկ ճրագալույց բաոը նշանակում է ճրագ լցնել, վաոել: Հնում, մեծագույն տոների նախօրեին, ավելի հանդիսավոր նշելու համար տոնը, եկեղեցին առավել էր զարդարված լինում լույսերով, ճրագներով, հավատացյալները լույսերով էին դիմավորում Տիրոջ հրաշափառ ծնունդն ու հարությունը:

40-օրյա աղոթքի, խոկման եւ պահեցողության երկար ճանապարհը մեզ աոաջնորդեց դեպի Քրիստոսի Հարության լույսը, ինչպես ձմեռային ցուրտ եւ մութ օրերին հաջորդում է գարնանային բնության վերազարթոնքը: Ողջ քրիստոնյա աշխարհի համար մեծագույն տոն է Տիրոջ Հարության տոնը, որ նոր կյանքի ու օրերի հույսով է վերանորոգում յուրաքանչյուրիս հոգին: Հույս, որ ջնջում է մեր մեջ տկար մտածողության պատճառով ի հայտ եկած ամեն կասկած, ամեն շփոթմունք եւ պայծառակերպում է մեր սրտերում երկնային արքայության իրականանալի գաղափարը: Այստեղ տեղին է հիշատակել Օգոստիոնոսի եւ Պողոս առաքյալի խոսքերը.

Օգոստիոնոս.

«Միայն քրիստոնյաներն են հավատում մեռելներից հարություն առնելուն,այդ հավատը քրիստոնյային… զատում է մյուս բոլոր մարդկանցից…»: Պողոս առաքյալ. «Տանջանքը ոչինչ է այն երանության հետ, որ մեզ պետք է հայտնվի»:

Հարության օրը փրկության, նոր կյանքի եւ երկնքի արքայությանն արժանանալու քրիստոնյայի գերագույն հույսի ու բաղձանքի օրն է:

Հիսուս Քրիստոսի հարության իրողությունը մեզ է փոխանցում Սուրբ Գիրքը, ուսուցանելով մեզ, որ միայն ճշմարիտ քրիստոնյան, միայն ճշմարիտ հավատացյալը կարող է վերապրել Տիրոջ հարությունը եւ Տիրոջ հետ հառնել դեպի հավիտենական կյանք, դեպի երկնքի արքայություն: Թաղումից 3 օր անց, երբ Հիսուս դժոխքից ազատեց շատ հոգիների, իսկ ինքն արդեն Երկնքի Արքայության մեջ էր, գերեզման եկող կանանց հրեշտակներն ասացին. «Այստեղ չէ նա, այլՀարություն առավ»:

Դարեր են անցել այս մեծահրաշ իրողությունից եւ այն չի դադարել հոգեւոր զվարթության եւ կյանքի ուղենիշ լինել մեզ համար: Քրիստոսի Հարությունը քրիստոնեական հավատքի ոսկե աղբյուրն է ու գրավականը: Եթե Քրիստոս, աշխարհի Փրկիչը, մնար այն անարգանքի եւ չարչարանքների մեջ, որին ենթարկվեց, եթե նա մոռացվեր գերեզմանի մեջ, ապա անիմաստ պիտի լիներ երկնքի թագավորության մասին ողջ քարոզչությունը: Continue reading

Ավագ Շաբաթ և Ճրագալույց


«Քրիստոս յարեաւ ի մեռելոց.

Օրհնեալ է յարութիւնը Քրիստոսի»: 

Ճրագալույց Սուրբ Հարության

Շաբաթ օրվա երեկոյան, երբ կիրակին լուսանում էր, Մարիամ Մագդաղենացին և մյուս Մարիամը եկան գերեզմանը տեսնելու: Եվ ահա մեծ երկրաշարժ եղավ, որովհետև Տիրոջ հրեշտակը երկնքից իջնելով՝ մոտեցավ, դռնից վեմը մի կողմ գլորեց ու նստեց նրա վրա: Նրա տեսքը փայլակի նման էր, ու նրա զգեստը՝ սպիտակ, ինչպես ձյունը: Նրա ահից պահապանները խռովվեցին և մեռելների պես եղան:

Հրեշտակը խոսեց ու կանանց ասաց.«Դուք մի՛ վախեցեք, գիտեմ, որ փնտրում էք Հիսուսին, որ խաչվեց. այստեղ չէ նա, քանի որ հարություն առավ, ինչպես ինքն ասել էր. եկե՛ք, տեսե՛ք այն տեղը, ուր պառկած էր: Եվ իսկույն գնացե՛ք, ասացե՛ք նրա աշակերտներին, թե հարություն առավ. և ահա նա ձեզնից առաջ գնում է Գալիլիա. այնտեղ նրան կը տեսնե՛ք: Ահա ասացի ձեզ» :

(Մատթեոս 281-8)

ԱՎԱԳ ՇԱԲԱԹՎԱ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ԹԵՄՈՒՄ


Երեկ` Ավագ Հինգշաբթիին, Վայոց ձորի թեմի գործող եկեղեցիներում կատարվեց Ոտնլվայի և Տիրոջ Խաչելության ու Խավարման կարգերը:

Ավագ Հինգշաբթիի արարողությունները սկսվեցին Սբ. և Անմահ Պատարագներով:

Ավագ Երկուշաբթիից – Ավագ Հինգշաբթի Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սբ. Աստվածածին եկեղեցում տեղի ունեցան հատուկ ժամերգություններ, որոնց ժամանակ Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը պարբերաբար ներկայացրեց օրվա խորհուրդները:
Ավագ Հինգշաբթին սկսվեց Սբ. Պատարագով, որի ընթացքում Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց:

Ապա երեկոյան հանդիսապետությամբ Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի կատարվեց Ոտնլվայի արարողությունը: Օրվա աղոթքներից, ընթերցվածքներից հետո ջուրը և կարագը օրհնելուց հետո`ի խորհրդանշումը Տիրոջ առաքյալների ոտնլվային, Տեր Վազգենն օրհնված ջրով լվաց դպրոցականների ոտքերը: Այնուհետև Տեր Հայրը հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց:

Երեկոյան`ժամը 19:00-ին, սկսվեց Խավարման կարգը, որի ընթացքում Խաչի քարոզ խոսեց Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանը:

Վայքի Սբ. Տրդատ եկեղեցում  նույնպես տեղի ունեցավ Սբ. Պատարագ: Օրվա պատարագիչն էր Վայքի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Մարտիրոս ավագ քահանա Ավետիսյանը: Տեր Հայրը Սբ. Պատարագի ընթացքում հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց: Եկեղեցում կատարվել են նաև Ոտնլվայի և Խավարման կարգեր:

Ավագ հինգշաբթի երեկոյան Ջերմուկի Սրբ. Գայանե եկեղեցում կատարվեց  Ոտնլվայի արարողությունը:

Սբ. Գայանե եկեղեցում կատարված Ոտնլվայի արարողությանը ներկա էին Continue reading

ԱՎԱԳ ՈՒՐԲԱԹ  


Մեր Տիրոջ` Հիսուս Քրիստոսի Խաչելությունը

Երբ հասան Գագաթ կոչված տեղը, այնտեղ նրան խաչը հանեցին. և չարագործներին էլ` մեկին աջ կողմը, մյուսին ձախ կողմը` խաչեցին: Եվ Հիսուս ասաց.«Հա’յր, ների’ր դրանց, որովհետև չգիտեն, թե ինչ են անում»: Եվ նրա զգեստները բաժանելու համար վիճակ գցեցին: Իսկ ժողովուրդը դիտում էր. իշխանավորները նրանց հետ միասին ծաղրում էին նրան և ասում.«Ուրիշներին ազատեց, թող ինքն իրեն էլ ազատի, եթե դա է Քրիստոսը` Աստծու ընտրյալ Որդին»: Զինվորներն էլ ծաղրում էին նրան. առաջ էին գալիս, քացախ էին մատուցում նրան և ասում.«Եթե դու ես հրեաների թագավորը, փրկի’ր ինքդ քեզ»: Եվ նրա խաչի վրա մի գրություն կար` գրված հունարեն, լատիներեն և եբրայերեն գրերով, թե` սա’ է հրեաների արքան:

Իսկ կախված չարագործներից մեկը հայհոյում էր նրան և ասում.«Դու չե˚ս Քրիստոսը. փրկի’ր ինքդ քեզ և մեզ»: Նրա ընկերը նրան սաստելով` պատասխան տվեց և ասաց.«Աստծուց չե˚ս վախենում, դու, որ նույն պատիժն ես կրում: Եվ մենք իրավացիորեն արժանի հատուցումն ենք ստանում այն գործերի համար, որ կատարեցինք, իսկ սա որևէ վատ բան չի արել»: Եվ ասաց Հիսուսին.«Հիշի’ր ինձ, Տե’ր, երբ գաս քո թագավորությամբ»: Եվ Հիսուս նրան ասաց.«Ճշմարիտ եմ ասում քեզ, այսօր ինձ հետ դրախտում կլինես»:

Եվ համարյա կեսօր էր. և խավար եղավ ամբողջ երկրի վրա մինչև ժամը երեքը. արեգակը խավարեց: Continue reading

ԱՎԱԳ ՀԻՆԳՇԱԲԹԻ  


ՍՈՒՐԲ ՀԱՂՈՐԴՈՒԹՅԱՆ ԽՈՐՀՐԴԻ ՀԱՍՏԱՏՈՒՄ ՏԻՐՈՋ ԿՈՂՄԻՑ

Եվ մինչ նրանք դեռ ուտում էին, Հիսուս հաց վերցրեց, օրհնեց ու կտրեց և տվեց աշակերտներին ու ասաց.«Առե’ք, կերե’ք, այս է իմ մարմինը»: Եվ բաժակ վերցնելով` գոհություն հայտնեց, տվեց նրանց ու ասաց.«Խմեցե’ք դրանից բոլորդ, որովհետև այդ է նոր ուխտի իմ արյունը, որ թափվում է շատերի համար` իրենց մեղքերի թողության համար: Բայցասում եմ ձեզ, այսուհետև ես այլևս որթատունկի բերքից չեմ խմի մինչև այն օրը, երբ ձեզ հետ կը խմեմ նորը իմ Հոր արքայության մեջ»:
Եվ օրհներգեցին ու ելան Ձիթենյաց լեռը:
(Մատթեոս 2626-31)

 

ՈՏՆԼՎԱ


Նա վեր կացավ ընթրիքի սեղանից, մի կողմ դրեց զգեստները և մի սրբիչ վերցնելով` մեջքին կապեց: Եվ ապա ջուր վերցնելով`ածեց կոնքի մեջ և սկսեց իր աշակերտների ոտքերը լվանալ և սրբել մեջքին կապած սրբիչով: Մոտեցավ Սիմոն Պետրոսին, և սա ասաց նրան.«Տե’ր, դու˚ ես իմ ոտքերը լվանում»: Հիսուս պատասխանեց նրան ու ասաց. «Ինչ որ ես անում եմ, դու հիմա չես իմանում, բայց հետո կիմանաս»: Պետրոսը նրան ասաց. «Իմ ոտքերը հավիտյան չես լվանա»: Հիսուս պատասխանեց. «Եթե քեզ չլվանամ, ինձ հետ մաս չունես»: Սիմոն Պետրոսն ասաց նրան. «Տե’ր, ոչ թե միայն իմ ոտքերը, այլև իմ ձեռքերն ու գլուխն էլ լվա»: Հիսուս նրան ասաց. «Լվացածին ուրիշ բան պետք չէ, բայց միայն ոտքերը լվանալ, քանի որ ամբողջությամբ մաքուր է. և դուք մաքուր եք, բայց ոչ բոլորդ»: Քանի որ նա գիտեր նրան, ով իրեն մատնելու էր, դրա համար ասաց. «Բոլորդ չէ, որ մաքուր եք»:
(Հովհաննես 134-12)

ՏԻՐՈՋ ՄԱՏՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

300150_354263404675737_409083017_nԵվ մինչ նա դեռ խոսում էր, ահա երևաց մի ամբոխ. և նա, որ Հուդա էր կոչվում, Տասներկուսից մեկը, առաջնորդում էր նրանց. Երբ Հուդան մոտեցավ Հիսուսին, համբուրեց նրան, որովհետև այն նշանն էր տվել նրանց, թե`”Ում հետ ես համբուրվեմ, նա’ է, նրա’ն բռնեցեք “: Հիսուս նրանց ասաց. «Հուդա’, համբուրելո̊վ ես մատնում մարդու Որդուն»:
(Ղուկաս 2247-49)

ԳԵԹՍԵՄԱՆԻԻ ՃԱՆԱՊԱՐՀԻՆ

image
«Հայր իմ, եթե կարելի է, այս
բաժակը թող ինձնից հեռու անցնի, բայց ոչ
ինչպես ես եմ կամենում, այլ ինչպես դու»
/Մատթ. 26 :39/ : Continue reading

Ծաղկազարդին նվիրված միջոցառում և ծառատունկ Եղեգնաձորի թիվ 1 մանկապարտեզում


Օրերս Եղեգնաձորի թիվ 1 մանկապարտեզում տեղի ունեցավ Ծաղկազարդի տոնին նվիրված միջոցառում, որին ներկա էին Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը, Եղեգնաձորի փոխքաղաքապետ Վարդան Ավագյանը և մանկապարտեզի սաների ծնողները:

Փոքրիկները ներկայացրին տոնի իմաստն ու խորհուրդը:

Վերջում խորհրդանշական լացող ուռենիներ տնկվեցին մանկապարտեզի բակում:

Դանիել Վարուժան (1884 – 1915)


Արևմտահայ  գրականության պատառիկներ

Դանիել Վարուժան (1884 – 1915)Արևմտահայ բանաստեղծությունը 20-րդ դարում ունեցավ երեք անմահ անուն` Միսաք ՄեծարենցՍիամանթո և Դանիել Վարուժան։ Եթե Մեծարենցն անմահացավ գյուղի, բնության ու սիրո զգացմունքների իր նուրբ տաղերով, Սիամանթոն՝ հերոսական կռվի հրավերներով ու հայկական կոտորածների ցավագին նվագներով, ապա Դանիել Վարուժանի ստեղծագործության էությունը եղավ գեղեցկության, ուժի ու աշխատանքի տարերքը։

Վարուժանի կյանքը թեպետ և ընդհատվեց երիտասարդ հասակում, բայց նա ստեղծեց հասարակական մեծ բովանդակության և գեղարվեստական կատարյալ ձևերի պոեզիա։ Նա հոգեկան մերձեցումներ ունեցավ համաշխարհային պոեզիայի խոշոր դեմքերի հետ, պահպանելով, սակայն, իր ստեղծագործության ազգային ոճն ու դրոշմը։

Դանիել Վարուժանը (Դանիել Չպուքքարյան) ծնվել է 1884 թվականին, Արևմտյան Հայաստանի Սեբաստիա նահանգի Բրգնիկ գյուղում։ Նա մեծացել է գեղեցիկ բնության մեջ, իրենց գյուղի գետեզերքներին թախծող ուռիների օրորի տակ։ Գիշերները մայրը որդուն պատմել է պանդխտության մեջ գտնվող հորից և նրա երևակայությունը բորբոքել թուրք ենիչերիների մասին արած պատմություններով։ Բնությունից ստացած երազային տպավորություններին խառնվել են կյանքի վշտերը։

Վարուժանը գրաճանաչ է դառնում գյուղի վարժարանում, իսկ 1896 թվականից ուսումը շարունակում է Պոլսում, սկզբում` Սագըղ Աղաջիի Մխիթարյան դպրոցում, ապա`Քաղկեդոնի վարժարանում։

Պոլիսը երեխայի վրա ծանր տպավորություն է թողնում։ Նա տեսնում է սուլթան Համիդի կազմակերպած ջարդի հետքերը։ Այդ օրերի հալածյալներից էր նաև բանաստեղծի հայրը, որին հարազատները երկար ժամանակ որոնում և վերջապես գտնում են բանտում՝ շղթաների մեջ։ Տարիներ անց, «Հորս բանտին մեջ» ոտանավորում, Վարուժանը հիշում է՝

Դեռ փոքր էի, եկա քեզի մենավոր, Մութ զընդանիդ մեջ այցի, Մայրս հիվանդ էր, կը շրջեի ես ազատ Մեջտեղը բանտի եւ մահճի։

Բանտարկյալ հորը նա պատմում է իրենց քաշած ծանր կյանքի մասին, տատը մահացել է, մայրը հիվանդ է և խուլ հազում է, չորացել են պարտեզի վարդենիները, ավերվել է հայրական օջախը։

Հայրը մի կերպ ազատվում է բանտից և աշխատում Պոլսի իջևանատներից մեկում։ Դպրոցական արձակուրդները պատանին անց է կացնում հոր մոտ և ականատես դառնում պանդուխտների տառապալի կյանքին։

1902 թվականին Վարուժանը տեղափոխվում է Վենետիկի Մուրադ-Ռաֆայելյան դպրոցը։ Բանաստեղծին գերում են Վերածնության շրջանի նկարչության ու քանդակագործության կոթողներն իրենց առողջ և հյութեղ ռեալիզմով։ Նա հափշտակությամբ ընթերցում է նշանավոր գրողների երկերը, հատկապես տարվում է ռուս հանճարեղ գրող Լև Տոլստոյի և ֆրանսիացի մեծ մտածող Ժան-Ժակ Ռուսոյի գաղափարներով։

Վարուժանն առանձին սիրով ուսումնասիրում է Հայաստանի պատմությունը, հայ հին ու նոր գրականությունը։ Վենետիկում էլ նա գրում է առաջին բանաստեղծությունները՝ պանդուխտների կյանքի և 1896 թ. ջարդերի թեմաներով։

1905 թվականին բանաստեղծը մեկնում է Բելգիա և ընդունվում Գենտի համալսարանը։ Ուսանողական տարիները էական դեր են խաղում. նա սովորում է հասարակական և քաղաքական գիտություններ, ուսումնասիրում գրականություն և սոցիալական ուսմունքներ։

Վարուժանի գեղագիտական հայացքների ձևավորմանը նպաստում է նաև ֆլամանդացիների (բելգիացիների) բարձր կուլտուրան. նա խորազնին ուսումնասիրում է 17—18-րդ դարերի ռեալիստական նկարչությունը և տարվում 20-րդ դարի հռչակավոր բանաստեղծ Էմիլ Վերհարնի պոեզիայով։

Ստանալով բարձրագույն կրթություն` բանաստեղծը 1909-ին վերադառնում է ծննդավայր։ Երկու տարի ուսուցչություն է անում Սեբաստիայի Արամյան վարժարանում, ապա 1911-ին տեղափոխվում Եվդոկիայի (Թոքատի) ազգային ճեմարան։ 1912-ին Վարուժանը հրավիրվում է Պոլսի Բերայի վարժարան՝ տեսչի պաշտոնով։

Այս տարիներին Վարուժանի բանաստեղծությունները լայն ճանաչման են արժանանում։ Նա դառնում է Պոլսի գրական շրջանների ազդեցիկ դեմքերից մեկը, գրական հավաքույթների ոգին։ Տասը տարվա ընթացքում բանաստեղծը գրում է չորս գիրք՝ «Սարսուռներ», «Ցեղին սիրտը», «Հեթանոս երգեր» և «Հացին երգը»։ Գրում է նաև նոթեր, հոդվածներ, կատարում է թարգմանություններ։ Continue reading

Ավագ չորեքշաբթի


Ավագ չորեքշաբթի

Ավագ չորեքշաբթի հիշատակվում է Բեթանիայում կնոջ կողմից Հիսուս Քրիստոսի օծումը և Տիրոջ մատնությունը: Կինը նարդոսի ազնիվ ու թանկարժեք յուղով օծում է Հիսուսին: Այս մասին ավետարանիչները միմյանց լրացնող տեղեկություններ են հաղորդում: Աշակերտները բարկանում են, քանի որ այդ յուղը վաճառելով` կարելի էր շատ աղքատների ողորմություն տալ: Աշակերտների այս տրտունջին Հիսուս պատասխանում է. «Աղքատներին ամեն ժամ ձեզ հետ ունեք, բայց ինձ միշտ ձեզ հետ չեք ունենա: Իմ մարմնի վրա այդ յուղը թափելով՝ նա իմ թաղվելը կանխանշեց: Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, ուր էլ քարոզվի այս Ավետարանը ամբողջ աշխարհում, ինչ որ նա արեց, այդ ևս պիտի պատմվի դրա հիշատակին, նաև ինչ որ դա արեց» (Մատթ. 26:11):
Ավագ չորեքշաբթի օրվա ավետարանական ընթերցումը հորդորում է չչարաշահել Աստծո սերն ու վստահությունը: Միշտ հիշել մարդկության համար Նրա կրած չարչարանքներն ու մահը, չշեղվել ճշմարիտ ճանապարհից, երկրպագել ու փառավորել Աստծուն:

Ծաղկազարդին նվիրված միջոցառում Եղեգնաձորի թիվ 2 մանկապարտեզում


*

Ավագ երեքշաբթի


Ավագ երեքշաբթի

(Մատթ. 25:1-13): Ավետարանական առակը հինգ իմաստուն և հինգ հիմար կույսերի պատմությամբ պատգամում է պատրաստ լինել Տիրոջ Գալստյանը:
Ավագ երեքշաբթի, երեկոյան ժամերգության ընթացքում եկեղեցու ատյան են դուրս գալիս տասը մանուկներ: Նրանցից հինգի ձեռքներին վառվող մոմեր կան, որոնք խորհրդանշում են իմաստուն կույսերին, իսկ մյուս հինգի՝ հանգած մոմերը խորհրդանշում են հիմար կույսերին:

«Ազգայինի հետքերով» խորագրով միջոցառում Ջերմուկում


Հայ ժողովուրդը, լինելով հնագույն ազգերից մեկն աշխարհում, ունեցել է մեծ դերակատարում պատմանակ տարբեր ժամանակահատվածներում` թողնելով հսկայական մշակութային ժառանգություն:

Հայ ժողովրդի ազգային երաժշտությունը, պարը և ավանդույթները յուրաքանչյուրիս հարստությունն է, իսկ դրանց պահպանումը մեր օրերում ունեն առանցքային նշանակություն:

Այսօր մենք` հայերս, մեր ազգային արժեքների կրողներն ու պահողներն ենք, այն արժեքների, որոնք մեզ են ավանդվել դեռևս հնագույն ժամանակներից, իսկ դրանց պահպանումը մեր օրերում ունեն առանցքային նշանակություն: Ոստի մենք` բոլորս, պարտավոր ենք հաստատուն քայլել մեր ազգայինի հետքերով:

Այս ամենը խորապես գիտակցելով` Ջերմուկի համայնքային կենտրոնը և Սրբ. Գայանե եկեղեցու եկեղեցասեր երիտասարդների խորհուրդը Կեչուտ համայնքի հիմնական դպրոցի հետ համագործակցությամբ վերջերս իրականացրեց «Ազգայինի հետքերով» խորագրով միջոցառում:

Միջոցառման ընթացքում ներկայացվեցին ազգային և ժողովրդական երգեր, պարեր և հին ազգային խաղեր, որոնք ներկաներին տեղափոխեցին մեր պապերի ապրած ժամանակները:

Ներկաների Continue reading

Ավագ շաբաթվա արարողությունները Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում


………………… 02. 04. 2015………………….

10:30 – Սբ. Պատարագ: Հաղորդության խորհրդի հաստատման օր

15: 00 – Ոտնլվա

19:00- Ժամերգություն: Խավարման կարգ

…………………. 03.04.2015 ……………………..

17:00 – Ժամերգություն: Թաղման կարգ

Այնուհետև Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին եկեղեցու երգչախմբի

նախաձեռնությամբ տեղի կունենա հոգևոր երաժշտության երեկո:

 ………………… 04.04.2015 …………………….

18:00 – Ճրագալույցի Սբ. Պատարագ

………………… 05.04.2015 ……………………

10:30 Հարության Սբ. Պատարագ

…………………. 06. 04. 2015 ………………….

11:00 – Հոգեհանգիստ

Ավագ երկուշաբթի


ավագ երկուշաբթի

Առավոտյան ժամերգության ընթացքում ավետարանական ընթերցումները հիշատակում են «Անիծված թզենու» պատմությունը, երբ Հիսուս, Բեթանիայից Երուսաղեմ վերադարձին, անեծքով չորացնում է անպտուղ թզենուն՝ վկայելով՝ «Եվ ամեն ինչ, որ ուզեք աղոթքի մեջ հավատով, կստանաք» (Մատթ. 21:22):

Ըստ 7-րդ դարի մեկնիչ Ստեփանոս Սյունեցու՝ թզենին «թլպատված»ժողովուրդն է, որի մոտ եկավ քաղցած Քրիստոս և պտուղ չգտավ, այլ միայն ցնորական կենդանություն, ուստի Նրա գալով չորացան:

Ծաղկազարդի տոնակատարությունը Վայոց ձորի թեմում


Այսօր Հայաստանյայց Առաքելական Սբ. Եկեղեցին մեծ ոգեկոչությամբ հիշատակեց մեր Տիրոջ՝ Հիսուս Քրիստոսի հաղթական մուտքը դեպի Երուսաղեմ՝ Ծաղկազարդի տոնը:

Վայոց ձորի թեմի գործող բոլոր եկեղեցիներում մատուցվեցին Սբ. և Անմահ Պատարագներ, Անդաստանի արարողությամբ օրհնվեցին ոստեր և կատարվեց Մանուկների օրհնության կարգ:

Վայքի Սբ. Տրդատ եկեղեցում Սբ. և Անմահ Պատարագ մատուցեց թեմի փոխառաջնորդ Տեր Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը, ով Անդաստանի արարողությունից հետո հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց: Հավարտ Սբ. Պատարագի կատարվեց Մանուկների օրհնության կարգ:

Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին առաջնորդանիստ եկեղեցում Սբ. և Անմահ Պատարագ մատուցեց նորանշանակ Տեր Ներսես քահանա Արշակյանը: Անդաստանից առաջ պատարագիչ Տեր Հորը ներկայացրեց Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը:

Սբ. Պատարագի ավարտին կատարվեց Մանուկների օրհնության կարգ:

Ջերմուկի Սբ. Գայանե եկեղեցում Սբ. և Անմահ Պատարագ մատուցեց Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Գալուստ քահանա Սահակյանը: Անդաստանից առաջ հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց Տեր Հայրը: Հավարտ Սբ. Պատարագի կատարվեց Մանուկների օրհնության կարգ:

Մալիշկայի Սբ. Աննա եկեղեցում ժամերգությունից հետո Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը կատարեց Անդաստանի արարողություն և Մանուկների օրհնության կարգ, ապա հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց Տեր Հայրը:

Նորավանքում հավարտ ժամերգության տեղի Continue reading

Վաղը Ծաղկազարդի տոնն է


ԾԱՂԿԱԶԱՐԴԻ ՏՈՆԸ

Ծաղկազարդը Մեծ Պահքի վերջին կիրակին է:
Հիսուս Քրիստոսի աստվածային վարդապետության եւ հրաշագործությունների համբավը ցնցել էր շատերին: Մարդիկ ապշում ու հիանում էին, երբ տեսնում էին Հիսուսի բժշկած կույրերին, խուլերին, անդամալույծներին ու բորոտներին, Տիրոջ զորությամբ հարություն առած մեռյալներին: Այս մեծագործություններից ամենանշանավորը աղքատ Ղազարոսի հարությունն էր, որը Հիսուս Քրիստոս իրագործել էր Երուսաղեմ մտնելու նախորդ օրը: Եվ երբ Տերը, ավանակի վրա նստած, իր 12 աշակերտների հետ մտնում է Երուսաղեմ, ժողովուրդը մեծ ոգեւորությամբ ու խինդով է դիմավորում նրան:
<<Օրհնյա՜լ է Նա, որ գալիս է Տիրոջ անվամբ: Խաղաղություն երկնքում եւ փա՜ռք բարձունքներում>>, – հրեաներն այսպես փառաբանեցին Տիրոջ մուտքը Երուսաղեմ: Մինչ այդ Հիսուս Քրիստոս բազմիցս եղել էր Երուսաղեմում, սակայն այս մուտքն առանձնակի էր, որովհետեւ առաջին անգամ Նա Երուսաղեմ էր մտնում որպես Մեսիա՝ Օծյալ. Օծյալ Փրկիչ, որը կամավոր գնում էր չարչարանքի ու մահվան: Նույն հրեաները, որ այդ օրը նրան դիմավորեցին ցնծությամբ ու <<օվսաննա՜>> բացականչելով, որը նշանակում է օրհնություն բարձրյալին, 5 օր անց այլ բան էին աղաղակում կայսեր՝ Պիղատոսի աոջեւ. պահանջում էին խաչել նրան:
Ծաղկազարդի տոնի մեծ խորհուրդներից մեկն էլ ուսուցանում է, թե ինչպես պետք է Continue reading

Արևմտահայերենի ուսուցում: Ներածություն


Արևմտահայերենի ուսուցում:

Արդի հայերենն այսօր աշխարհին ներկայանում է երկու գրական տարբերակներով՝ արևելահայ և արևմտահայ: Արևելահայերենը Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզուն է, համընդհանուր հաղորդակցման, մամուլի, ռադիոյի և հեռուստատեսության, թատրոնի և կինոյի, հանրակրթական և բարձրագույն դպրոցների լեզուն: Այն պետական հոգածության առարկա է և մանրակրկիտ կերպով ուսումնասիրված է լեզվաբանների կողմից:

Արևմտահայերենը Սփյուռքի հայության լեզուն է. նրանով են հաղորդակցվում աշխարհի չորս ծագերում ապաստանած հայերը: Սակայն եթե մինչև վերջին ժամանակներս Սփյուռքում արևելահայերենով էր հաղորդակցվում միայն Ւրանի հայությունը, ապա վերջին աշխարհաքաղաքական իրողությունների արդյունքում Հայաստանից արտագաղթած շուրջ երկու միլիոն մարդ ստվարացրեց արևելահայերեն խոսող սփյուռքահայերի թիվր:

Սփյուռքում ավանդաբար արևմտահայերենով լույս են տեսնում բազմաթիվ պարբերականներ, տրվում են ռադիո -հեռուստատեսային հաղորդումներ, ստեղծվում են գեղսւրվեստական երկեր: Սփյուռքի ողջ տարածքում գործում են տարրական և միջնակարգ դպրոցներ, որոնցում դասավանդումը հիմնականում կատարվում է հայերենով:

Առաջին հարցը, որ առնչվում է մեր լեզվի երկփեղկվածության հիմնախնդրին, այդ գործընթացի սկզբնաժամկետը ճշտելն է, երբ միասնական հայերենն սկսում է երկու տարբեր ճյուղերի վերածվել: Հր. Աճառյանը հայերենի երկփեղկվածության սկիզբը կապում է քաղաքական պատճառների ՝ Բագրատունյաց Հայաստանի վերացման հետ 11-րդ դարում: Այդ մասին նա գրում է. «ԺԱ դարի կեսին (1046 թ.) Բագրատունյաց թագավորության կործանումով ջնջվեց հայ պետականությունը մեր երկրից: Այնուհետև ընդհանուր հայության միարար կապը եթե կար, վերացավ, և գաղթականության պատճառով էլ լեզվական անհատականությունը ծայրագույն աստիճանի հասավ: Այն բոլոր լեզվական միությունները, ընդհանուր միօրինակությունները՝ որ նկատում ենք հայերենի զանազան բարբառներում, թեերկրի ներսում և թե՛ մանավանդ դրսում, չէին կարող գաղթականությունից հետո առաջացած լինել՝ միարար կապի բացակայության պատճառով

Սրանից հետևում է, որ այն բոլոր երևույթները, որոնք միօրինակ և ընդհանուր են այսօր մեր լեզվի բոլոր բարբառներում, բխում են հայերենի նախավոր միությունից և ապացույց են հայերենի համատարած միության Հայաստանում՝ ԺԱ դարից առաջ»  (Աճառյան Հ., Հայոց լեզվի պատմություն, մաս II, Երևան, 1951, էջ 435):

Արևմտահայերենի ուսուցում:Աճառյանը նկատում է, որ հայության արևմտյան հատվածը առավել մեծ ուշադրություն էր հատկացնում մշակութային-լուսավորական և գրական- թարգմանական գործունեությանը, թեև չի ժխտում նաև արևելահայոց մեջ նման շարժման առկայությունը: «Գրական այն շարժումը, որ նկարագրեցինք, մեծ մասամբ կատարվում էր մեր արևմտահայ հատվածի կողմից, բայց նրան բաժնեկից էր նաև մեր արևելահայ հատվածը: Այն ժամանակ մեր երկու հատվածների միջև չկար այնպիսի անջրպետ, ինչպիսին առաջացավ շատ ավելի ուշ՝ Գալիցինյան ռեժիմի ժամանակ: Արևելահահայերը երկար ժամանակ օգտվեցին արևմտահայոց գրականությամբ, գործածելով այն թերթերն ու գրքերը, որ հրատարակվում էին Պոլսում, Զմյուռնիայում կամ Վենետիկում, մեծ մասամբ գրաբար» (Նույն տեղը, էջ 497): Continue reading

Հանգստյան ժամերգություն Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում


Հանգստյան ժամերգություն Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին եկեղեցումՄեծ պահոց շրջանում չորեքշաբթի օրն Արևագալի և այսօր Հանգստյան վերջին ժամերգություններ կատարվեցին Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին առաջնորդանիստ  եկեղեցում: Պահոց այս շրջանում կատարված, հատկապես Արևագալի և Հանգստյան ժամերգությունները Քրիստոսի կենսատու լույսով ու խաղաղությամբ լցրին հավատացյալների հոգիները՝ առաջնորդելով նրանց ինքնամաքրման, զղջման, աղոթքի և խոկման միջոցով դեպի Տիրոջ հրաշափառ Հարության տոնը:

Այսօր ևս Հանգստյան ժամերգության վերջում տեղի ունեցավ Խոկման արարողություն, որի վերջում հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը:

Սիրելի՛ հավատացյալներ, Ծաղկազարդի և Ավագ շաբաթվա ընթացքում առավել մոտենանք Տիրոջը, առավել չափով մասնակից լինենք եկեղեցիներում իրականացվող հոգեբուխ հատուկ արարողություններին, Սբ. Պատարագներին, որպեսզի մաքրված Continue reading

Հայտարարություն


ԾԱՂԿԱԶԱՐԴԻ ՏՈՆԸ

Մարտի 29-ին՝ ժամը 10:30-ին, Ծաղկազարդի Սբ. Պատարագ կմատուցվի Վայոց ձորի թեմի բոլոր գործող եկեղեցիներում, որից հետո հավատացյալ մեր ժողովրդին կբաժանվի օրհնված ոստեր, ապա ժամը 18:00-ին երեկոյան ժամերգությամբ տեղի կունենա Դռնբացեքի հոգեպարար արարողություն:

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան)  


Արևմտահայ  գրականության պատառիկներ

Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան)   Սիամանթոն (Ատոմ Յարճանյան) ծնվել է Ակնում, ծառայողի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղի վարժարանում, ապա ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Կոնստանդնուպոլիս։ 1896 թվականի ջարդերի ժամանակ 18 տարեկան պատանին, որ նոր էր սկսել գրական փորձերը, հեռանում է արտասահման։ Ամբողջ 12 տարի նա դեգերում է օտար ափերում, լինում է Հունաստանում, Կահիրեում, Շվեյցարիայի զանազան քաղաքներում, ապա Փարիզում և Լոնդոնում։ Փարիզում նա որպես ազատ ունկնդիր հաճախում է Սորբոնի Համալսարան։

Օտարության մեջ շատ ծանր է եղել երիտասարդ բանաստեղծի կյանքը: Նյութական զրկանքները, հարազատների և հողի կարոտը, երկրից եկած սարսափելի լուրերը խոր կնիք են դնում զգայուն հոգու վրա` որոշելով նրա գրական հետագա ուղին։ Արտասահմանում լույս են տեսնում Սիամանթոյի ժողովածուները` «Դյուցազնորեն», «Հայորդիներ», «Հոգևարքի և հույսի ջահեր» խորագրերով։ Այդ գրքերը նվիրված են բացառապես հայ ժողովրդի ողբերգությանը։

Հարուստ երևակայության և նուրբ զգացումների տեր բանաստեղծը երգում է հայրենիքի զավակների արյունոտ ճակատագիրը, ստեղծում ցնցող տրամադրությունների մթնոլորտ։

Մի շարք բանաստեղծություններում Սիամանթոն կրկին խոսում է հայ բանաստեղծի հոգեկան դրամայից, որ ծագում է հայրենիքի ծանր բախտի պատճառով։ «Արյուն է, որ կը տեսնեմ», – գրում է բանաստեղծը։ Սիամանթոն պատկերում է չարչարանքի երազներ, ավերումի գիշերներ, մահվան և կոտորածի ցնցող տեսիլներ, դառնալով հայկական ողբերգության ամենախոշոր երգիչը:

Երևակայության ուժով մեծացած այս պատկերը ջարդերի, բռնության, հալածանքի և մորթված սերունդների պատմությունն է:

Հայրենիքի ողբերգության դրամատիկ պատկերն է «Ափ մը մոխիր, հայրենի տուն» բանաստեղծությունը։ Անտուն, թափառական մարդը հեռվից ողբում է ավերված տունը, կորցրած ծննդավայրը, հայրենական պայծառ հիշատակները։ Տունը դառնում է հայրենիքի խորհրդանշան.

Հայրենի՜ տուն, հավատա՛, որ մահես հետո,
Քո ավերակներովդ սևին վրա իմ հոգիս
Պիտի գա, որպես տատրակ մը տարագիր,
Ւր դժբախտի երգն և արցունքը լալու…
Բայց ո՜վ պիտի բերե, ո՜վ պիտի բերե, ըսե’,
Քու սրբազան մոխիրեդ ափ մը մոխիր,
Մահվանս օրը, իմ տրտում դագաղիս մեջ,
Հայրենիքս երգողի իմ աճյունին խառնելու…
Ափ մը մոխի՜ր աճյունիս հետ, Հայրենի՛ տուն,
Ափ մը մոխի~ր քու մոխիրեդ, ո՜վ պիտի բերե
Քու Հիչաւտակե’դ, քու ցավե’դ, քու անցյալե’դ
Ափ մը մոխիր… իմ սրտիս վրան ցանելու…

Այս բանաստեղծությունը արտահայտում է հայ մարդու արտակարգ սերը և ներքին կապը իր հողի հետ։

1908 թ. վերադառնալով Պոլիս` Սիամանթոն գրում է նոր բանաստեղծություններ. լույս են տեսնում «Կարմիր լուրեր բարեկամես» և «Հայրենի հրավեր» ժողովածուները։ Continue reading

Նոր նշանակում Վայոց Ձորի թեմում


Ն. Ս. Օ. Տ. Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի և Ծայրագույն Պատրիարքի Հայրապետական Բարձրագույն տնօրինությամբ` Վայոց Ձորի թեմ հոգևոր ծառայության է կոչվել արժանապատիվ Տեր Ներսես քահանա Արշակյանը:

 Տեր Ներսես քահանա Արշակյան

Տեր Ներսես քահանա ԱրշակյանԾնվել է 1964 թ. ապրիլի 3-ին  ք. Երևանում:

1971-1981 թ.թ. սովորել է  Երևանի  N 161 միջնակարգ  դպրոցում:

1970-1977 թ.թ. սովորել է Երևանի  Արմեն Տիգրանյանի  անվան  երաժշտական դպրոցում:

1983-1988 թ.թ. սովորել է  Մոսկվայի Անտառտեխնիկական  ինստիտուտում:

1988-1989 թ.թ. աշխատել է Գյուղատնտեսության նախարարության  Կանաչապատման վարչությունում, որպես ավագ  մասնագետ:

1990-1992 թ.թ. աշխատել  է   Երևանի  Վիտամինների  գործարանում,  որպես  կանաչապատման  ինժեներ:

1993-1996 թ.թ.  աշխատել  է <<Բրաբիոն  ֆլորա-սերվիս>> ՍՊԸ-ում, որպես գործադիր տնօրեն:

2007 թ.-ից  ծառայել է  Երևանի Սուրբ  Երրորդություն  եկեղեցում:

Continue reading