Այսօր Սբ. Դիոնիսիոս Արիսպագացու, Տիմոթեոս և Տիտոս առաքյալների հիշատակության օրն է


Ըստ ավանդության՝ Դիոնիսիոս Արիսպագացին Պողոս առաքյալի աշակերտն (Գործք 17:34) ու Աթենքի նորահաստատ եկեղեցու առաջին եպիկոպոսը: Դարձի է եկել Աթենքի Արիսպագոսում, Պողոս առաքյալի քարոզը լսելուց հետո: Նա ականատեսն է Տիրոջ խաչելության ժամանակ տեղի ունեցած խավարմանն ու Սբ. Աստվածածնի Վերափոխմանը: Սբ. Դիոնիսիոսն Աստծո խոսքը տարածել է Հռոմում, Գերմանիայում, Իսպանիայում, Գալիայում (ֆրանսիա): Նրա անունով հայտնի են բազմաթիվ աստվածաբանական երկեր:Տիմոթեոսը Քրիստոսի 72 աշակերտներից է: Ծնվել է Լյուստրա քաղաքում:

Continue reading

Խաչիկ սահմանապահ բնակավայրում տեղի է ունեցել Գաթայի ամենամյա վեցերորդ փառատոնը


Սեպտեմբերի 21-ին ՀՀ Վայոց ձորի մարզի Արենի համայնքի Խաչիկ սահմանապահ բնակավայրում տեղի է ունեցել Գաթայի  ամենամյա վեցերորդ փառատոնը։

Ողջույնի խոսքով հանդես են եկել Արենի համայնքի ղեկավար Հուսիկ Սահակյանը և Վայոց ձորի մարզպետի խորհրդական Արմեն Դավթյանը։

Օրհնության խոսքով հանդես է եկել ՀՀ Զինված ուժերի հոգևոր սպասավոր, Խաչիկ բնակավայրի հոգևոր հովիվ Տ. Հովհաննես քահանա Մաթևոսյանը:

ԱՎԵԼԻՆ

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 21-Ը` ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆԿԱԽՈՒԹՅԱՆ ՕՐ


Հարգելի՛ հայրենակիցներ,

Այսօր Հայաստանի Հանրապետության Անկախության օրն է: Հազարամյակների պատմություն ունեցող և համաշխարհային քաղաքակրթության անդաստանում իր ուրույն տեղն ու դերն ունեցող մեր ժողովուրդը, սկսած մեր Հայկ Նահապետից, պայքարել է, մաքառել է անկախության հասնելու համար:

Շատ բարդությունների միջով ենք անցել և անցնելու ենք, երբեք չկորցնենք մեր հույսը, երբեք չընկրկենք, երբեք չդավաճանենք անկախության համար զոհված մեր մարտիկներին, երբեք մեր ազգային նպատակները չուրանանք, այլ

ԱՎԵԼԻՆ

Խաչվերացի տոնը Արկազի Սուրբ Խաչ վանքում


Խաչվերացը  Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է: Այն Խաչին նվիրված տոներից ամենակարևորն է, որովհետև նվիրված է գերությունից խաչի վերադարձի և փառաբանության հիշատակին:

Տոնի օրը Վայոց ձորի թեմի բոլոր գործող եկեղեցիներում տոնի առիթով մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ:

Սեպտեմբերի 15-ին Արկազի Սուրբ Խաչ վանքում այս տարի նույնպես առանձնակի հանդիսավորությամբ ու մեծ շուքով նշվեց Խաչվերացի տոնը:

Խաչվերացը Վայոց ձորի տարածքում համարվում է Արկազի ՍբԽաչ վանքի ուխտի օր, ինչը հատկանշական է նրանով, որ վանքի հարավ-արևելյան ավանդատանն ամփոփված է Հիսուս Քրիստոսի  խաչելության փայտի մասունքը, ինչի պատճառով էլ վանքը կոչվում է Սուրբ Խաչ:

Խաչվերացին նախորդող շաբաթ երեկոյան Ս. Խաչ վանքում, գլխավորությամբ Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանի, տեղի ունեցավ կիրակնամտից ժամերգություն:

ԱՎԵԼԻՆ

ՎԱՅՈՑ ՁՈՐՈՒՄ ՆՇՎԵԼ Է ԳԼԱՁՈՐԻ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ՀԻՄՆԱԴՐՄԱՆ 735-ԱՄՅԱԿԸ


Տոնական միջոցառումների մեկնարկը տրվել է Թանահատի  վանական  համալիրի  Սուրբ Ստեփանոս  եկեղեցում  թեմակալ  առաջնորդի  ձեռամբ  կատարված  օրհնության կարգով,  որից  հետո ներկաները  ունկնդրել  են «Գեղարդավանք»  երգչախմբի  ներկայացրած  ու Կոմիտասի  մշակմամբ  մեզ  հասած  հոգևոր,  աշխարհիկ  երգեր։

Պատմական  վկայությունների  համաձայն  վանական  համալիրի  տարածքում  գործել  է միջնադարյան  նշանավոր  կրթօջախը՝  Գլաձորի  համալսարանը։  Կրոնական, փիլիսոփայական, հասարակական-քաղաքական ու ստեղծագործական մտքի զարգացման կենտրոնը  հայոց  պատմության էջերում ուրույն  տեղ է զբաղեցնում։  Գլաձորում բարձրագույն կրթություն ստացած անվանի շատ մտավորականներ  իրենց գիտական ու հոգևոր գործունեությունը հետագայում շարունակել  են Գլաձորում,  նաև՝ Հայաստանի մյուս նահանգներում։

Գլաձորի համալսարանի գործունեության մշակութային, գիտական ու կրթական նշանակությունը իրենց խոսքում կարևորել են Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Տեր Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը, Մատենադարանի փոխտնօրեն Աշոտ Մաթևոսյանը։  Նրանց  համոզմամբ  Գլաձորի համալսարանը  բացառիկ  երևույթ է հայոց պատմության մեջ, իսկ 35 տարի առաջ խորհրդային իշխանությունների օրոք Գլաձորի համալսարանի 700-ամյակը մեծ շուքով նշելը՝ մեծ հերոսություն։

«Գլաձորի համալսարան»-ի 735-ամյակի տոնակատարությունը նախաձեռնել ու կյանքի  է  կոչել «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի  պահպանության  ծառայություն» ՊՈԱԿ-ը,  որի մասնաճյուղն է «Գլաձորի  համալսարան» պատմամշակութային  արգելոց-թանգարանը, Թանահատի վանական համալիրը՝  ենթահուշարձաններով։

ՊՈԱԿ-ի տնօրեն  Արա  Թարվերդյանի փոխանցմամբ  Գլաձորի  համալսարանը  համահայկական նշանակություն ունի մեր պատմության  մեջ և  կրթօջախի գոյությունը ապացուց է, որ մենք կրթության ու դպրության խորը արմատներ ենք ունեցել։

Տոնական միջոցառման մասն էին կազմել  նաև Եղեգնաձորի Մշակույթի տան  հարակից տարածքում գործող տաղավարները։ Վայոց  Ձորի տարածաշրջանային պետական  քոլեջի ուսանողները, անհատ վարպետները, «Սյունիք-զարգացում» հասարակական կազմակերպության համայնքային կենտրոններում իրականացվող մանրանկարչության, բատիկի և վիտրաժի խմբակները ներկայացել էին խաչքարագործ, կավագործ, ծղոտագործ  վարպետների աշխատանքների  ցուցադրությամբ,  նաև՝ վարպետաց  դասեր են անցկացրել։

ԱՎԵԼԻՆ

Հայտարարություն. սեպտեմբերի 15-ին Արկազի Սուրբ Խաչ վանքի ուխտի օրն է


Սեպտեմբերի 15-ին Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնում է  Խաչվերացը  (Սըրբխեչը),  որը Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է:  Այն  Վայոց ձորի թեմում գտնվող Արկազի  Սուրբ Խաչ վանքի ուխտի օրն է:
Հրավիրում ենք բոլոր հավատացյալ հայորդիներին` ներկա գտնվելու մատուցվելիք Սուրբ և Անմահ Պատարագին (սկիզբը՝ 10:30)  և Խաչի թափորին:

ԱՎԵԼԻՆ

ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔ


Հայտարարություն. սեպտեմբերի 11-ին Արկազի Սուրբ Խաչ վանքի ուխտի օրն է

Վայոց ձորի մարզի Վերնաշեն գյուղից 7 կմ դեպի արևելք գտնվում է Արկազի Ս. Խաչ վանքը (Թանահատի վանքից (Գլաձորի միջնադարյան համալսարանից) 2կմ արևելք), որը Վայոց ձորի նշանավոր ուխտատեղիներից է և պատմական աղբյուրներում հիշատակվում է 8-րդ դարից:

Վանքը կոչվում է Սուրբ Խաչ, քանի որ եկեղեցու հարավ-արևելյան ավանդատանն է ամփոփված Հիսուս Քրիստոսի խաչելության փայտի մասունքը:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 11-ԻՆ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔԻ ՈՒԽՏԻ ՕՐՆ Է

Ինչպես ավանդվում է Հովհաննես  Դրասխանակերտցի  կաթողիկոս-պատմիչի, Ասողիկի և այլոց կողմից, երբ 7-րդ դարում Հերակլ Բյուզանդական կայսրը հաղթելով պարսիկներին և ազատելով Խոսրով արքայի կողմից գերեվարված խաչափայտը, իր բանակով անցնում է Հայոց աշխարհը։ Այստեղ նրան է ներկայանում Սյունյաց Բյուրեղ տիկինը, որը դեպի Պարսկաստան արշավանքից առաջ, Վասպուրականում Հերակլ կայսերը ընծայել էր հազար սաղավարտ, ոսկեկուռ զեն և հազար զրահ, և հանձնել էր 3.000 մարդուց բաղկացած մի գունդ։ Երբ Հերակլ կայսրը, ի նշան երախտիքի,  առաջարկում է կամ գանձ, կամ երկիր, Սյունյաց տիկինը խնդրեց Կենաց փայտից մի կտոր, որի մի մասն էլ ամփոփել է այստեղ։ Սուրբ Խաչը Հայաստանի նշանավոր ուխտագնացության վանքերից մեկն է եղել։ Նրա տոնը եղել է հոկտեմբերի 8-ին կամ 11-ին (Հավանաբար հին տոմարով է)։

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 11-ԻՆ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔԻ ՈՒԽՏԻ ՕՐՆ Է

Շնորհիվ այդ բանի, Արկազի Սուրբ Խաչ վանքը մշտապես իրեն է գրավել բազմահազար ուխտավորների, ոչ միայն շրջակա գյուղերից, այլև ուրիշ գավառներից ու քաղաքներից, նույնիսկ` արտասահմանից։

Վանքը նախկինում փոքր է եղել։ Նրա վերակառուցման նախաձեռնությունը 19-րդ դարի Վայոց ձորի նշանավոր քահանաներ մալիշկեցի  Տեր–Առաքել  Տեր–Աստվածատրյանինը  և  Բաշքենդցի  (Վերնաշեն)   Տեր–Ավագ  Աբրահամյանինն  է,   1960-1964թթ.: Այնուհետև եկեղեցու վերաշինման հարցը իր ձեռքն է վերցրել Գևորգ  Դ  կաթողիկոսը։ Վերջապես վանքի վերաշինությունն ավարտվում է 1871թ. և հետևյալ 1872թ. աշնանը, Սուրբ Խաչի տոնի օրը` հոկտեմբերի 10-ին, բազմահազար ուխտավորների ու հյուրերի ներկայությամբ օծվում է Գրիգոր եպիսկոպոս Գրիգոր Մուշեղյանցի կողմից  (Քաջբերունի, Ճանապարհորդական նկատողություններ, էջ 270-271, Երևան -2003թ. )։

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 11-ԻՆ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔԻ ՈՒԽՏԻ ՕՐՆ Է

Եկեղեցին կառուցված է սրբատաշ ավազաքարից և իրենից ներկայացնում է  գմբեթավոր բազիլիկա. չորս մույթերը, որոնք, իրար են միանում կամարներով, իրենց վրա են կրում գմբեթը: Արևելյան մասում է գտնվում կիսաշրջանաձև խորանը և ավանդատները: Մուտքերը երեքն են՝ արևմտյան, հարավային և հյուսիսային կողմերից:

Եկեղեցին շրջափակված է քարե պարիսպով, որի ներսում պահպանվել են վանականների և ուխտավորների համար նախատեսված սենյակները:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 11-ԻՆ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔԻ ՈՒԽՏԻ ՕՐՆ Է

Արկազի վանքի հետ է կապված նաև Վայոց ձորի նորագույն պատմության շատ էջեր։ Վայոց ձորի հրամանատար Յապոնը, Հովհաննես Պարոնյանը Զանգեզուրից անցնելով Վայոց ձոր, իր շտաբը տեղավորեց Արկազի Սուրբ Խաչ վանքին կից սենյակներում և 1921թ. փետրվարի 16-17-ին այստեղից սկսեց ղեկավարել Վայոց ձորի ազատագրումը բոլշևիկներից։

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 11-ԻՆ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔԻ ՈՒԽՏԻ ՕՐՆ Է

Վանքի վերջին վերանորոգությունը (ճարտ.` Անդրանիկ Սարգսյան) ավարտվել է  2011թ.-ին`   բարերարությամբ   Վարդան   Հայրապետյանի   և  մեծ հանդիսավորությամբ  վերաօծվել է սեպտեմբերի 11-ին՝  Խաչվերացի  տոնի  օրը,  Ն.Ս.Օ.Տ.Տ.  Գարեգին  Բ  Ամենայն    Հայոց  Կաթողիկոսի   ձեռամբ:

Վանքին կից ուխտավորների համար կառուցվել է նաև սեղանատուն և զանգակատուն:

Արկազի Սբ. Խաչը գործող եկեղեցի է:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 15-ին ԽԱՉՎԵՐԱՑԻ ՏՈՆՆ Է. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ


Խաչվերացը Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է: Այն Խաչին նվիրված տոներից ամենակարևորն է, որովհետև նվիրված է գերությունից խաչի վերադարձի և փառաբանության հիշատակին: Հայաստանյայց Եկեղեցում Խաչվերացը տոնում են սեպտեմբերի 11-17-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպող կիրակի օրը: Այս տարի այն նշվելու է սեպտեմբերի 15-ին:

Խաչվերացը տոնվում է ի հիշատակ Տիրոջ խաչափայտի` պարսկական գերությունից Երուսաղեմ վերադարձի և Գողգոթայում կանգնեցման (վերացման): Այստեղից էլ տոնը կոչվում է Խաչվերաց:

Տոնին նախորդող շաբաթ օրը կատարվում է եկեղեցու Նավակատիքի տոնը՝ «Տօն Սրբոյ խաչին»: Նավակատիք նշանակում է նոր կերտված, նոր կառուցված եկեղեցու հանդես և կազմված է «նավավ»` նոր և «քերթեն»՝ կերտել, կառուցել արմատներից: Եկեղեցու այս նավակատիքն էլ նվիրված է Երուսաղեմի Ս. Հարության տաճարի նավակատիքին և ընդհանրացված ձևով խորհրդանշում է ընդհանրապես եկեղեցու նավակատիքը և կատարվում է Խաչվերացին նախորդող օրը:

ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ

614թ. Պարսկաստանի Խոսրով թագավորը հարձակվում է Երուսաղեմի վրա, ավերում այն, սրի քաշում ժողովրդին, մեծ թվով գերիներ տանում: Որպես անարգանք քրիստոնյաներին` Սուրբ Հարության տաճարից գերեւարվում և Պարսկաստան է տարվում նաև Տիրոջ խաչափայտը: Պարսկաստանում խաչափայտի զորությամբ շատերը դարձի են գալիս, մկրտվում և դառնում քրիստոնյա: Խաչափայտը գերության մեջ է մնում 14 տարի: 628 թ. Բյուզանդիայի Հերակլ կայսրը քրիստոնեական մի հսկա բանակով հարձակվում է պարսիկների վրա, ազատագրում Ս. Խաչը և այն վերադարձնում նախկին վայրը: Որպես պատմական վկայություն` նշենք, որ հայ ժողովուրդն անմասն չէ խաչի ազատագրման գործից: Կայսրին ռազմական օժանդակություն է ցույց տվել նաև հունական մասի հայոց զորքը` Մժեժ Գնունու գլխավորությամբ:

Խաչը հանդիսավոր թափորով տարվում է Երուսաղեմ` Փոքր Ասիայի վրայով, ու բնական էր, որ այն անցնելու էր պատմական Հայաստանով: Թափորն անցնում է Կարին (Էրզրում) քաղաքով, իսկ Կարնո լեռների ստորոտներից մեկում, ուր խաչի դրված տեղից վճիտ աղբյուր է բխում, կառուցվում է Խաչավանքի եկեղեցին: Կայսրը խաչափայտը սրբությամբ երեք տարի Կ.Պոլսում պահելուց հետո անձամբ, կառքի մեջ ծնկած, այն ձեռքերում բռնած, Երուսաղեմ է տանում և իր ուսի վրա դրած Գողգոթայի գագաթը հանելով` բարձրացնում է Սուրբ Հարության վերանորոգված տաճարում` ի տես բոլոր քրիստոնյաների: Այդ ժամանակից էլ վերջնականորեն հաստատվեց և սկսվեց մեծ հանդիսավորությամբ տոնվել խաչի բարձրացման հիշատակը` Խաչվերացը:

Խաչը, ինչպես հայտնի է, հնում եղել է չարչարանքի գործիք: Երբ Հիսուս խաչվեց, այդ նույն խաչափայտը դադարեց չարչարանքի գործիք լինելուց: Խաչը դարձավ փրկության միջոց, Քրիստոսի սիրո արտահայտությունը, քանզի սիրել` նշանակում է նաև զոհաբերություն, զրկանք հանձն առնել: Սերը միայն զգացում չէ, սերը կյանք է և գործ: Եվ Քրիստոսի խաչելությունը հենց այդ սիրո արտահայտությունն է: Խաչն այսօր մեզ համար դարձել է փրկության միջոց, հարության խորհուրդ, պահպանիչ զորություն, քավության զոհասեղան, բժկության աղբյուր:

Խաչվերացի տոնը մեզ համար նախևառաջ հարությամբ նորոգվելու խորհուրդն ունի: Պատահական չէր, որ 3 խաչերը (մեկը` Քրիստոսի, 2-ը` ավազակների), մահացած մարդկանց վրա դնելով, հայտնաբերեցին Փրկչի խաչափայտը, քանի որ մահվան այդ գործիքը Քրիստոսի Սուրբ Արյունով ստացավ նորոգելու, բժշկելու և հարություն տալու զորություն: Քրիստոս, խաչի վրա մեռնելով, հաղթեց մարդկությանը սարսափեցնող մահվանը և ջախջախեց սատանայի գլուխը:

Ըստ Գրիգոր Տաթևացու՝ Խաչը դարձավ երկնքի և երկրի միջև եղած վիհը միացնող կամուրջը, «դրախտի դռները բացողն ու երկնային արքայությունը որպես ժառանգություն տվողը»: Խաչի վեր բարձրացումով սարսափահար եղավ սատանան: Խաչի բարձրացումով մեկ անգամ ևս հաստատվեց Քրիստոսի հաղթանակն ընդդեմ մահվան, դժոխքի և բոլոր նրանց, ովքեր անարգում ու չեն պատվում Տիրոջ խաչը:

Ժողովուրդը Խաչվերացին կատարում է անթիվ ուխտագնացություններ: Որոշ բնակավայրերում մարդիկ իրենց ձեռքերով խաչեր են պատրաստում և զարդարում գույնզգույն ծաղիկներով, հատկապես ռեհանով: Ժողովուրդը ռեհանն է համարում խաչի ծաղիկ:

Ընդհանուր առմամբ` Խաչվերացը կամ «Սըրբխեչը» աշնան սկիզբը խորհրդանշող ուրախ տոն է: Տոնի նախօրեին` շաբաթ օրը կանայք խմորեղեն են պատրաստում, տղամարդիկ` ուլ մորթում ու գորովի պատրաստում: Ժողովրդական ավանդության համաձայն, ուլի միսը և ձավարով փլավն այդ օրվա առանձնահատուկ ուտելիքն է, առանց որի տոնը լիարժեք չի կարող լինել:

Շատ տեղեր Խաչվերացը` «Սըրբխեչը»  ընկալում են որպես աշնանամուտ: Ինչպես ասում էին քեսապցիները` «Խաչ, վերմակը առ, ներս փախիր»,- այսինքն` բացօթյա գիշերողներն այլևս տանն են գիշերում:

ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ և ԱՆԴԱՍՏԱՆԻԿԱՐԳՈՎ

ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ

Ի հիշատակ խաչի այս գերեդարձի՝ եկեղեցում կատարվում է խաչի թափոր: Ռեհանով զարդարված խաչը թափորով պտտեցնելը համարվում է հիշողությունը Խաչափայտի՝ Հայկական լեռնաշխարհի ծաղկավետ վայրերով հանդիսավորությամբ տարվելուն:

Հայոց Եկեղեցու ամենօրյա արարողությունների Ճաշոց գրքում տոնի արարողության մասին ասվում է.

«Իսկ յառաջ քան զերեկոյեան ժամն՝ դիցեն արծաթի սկտեղբ զՍուրբ Խաչն (որ ունի զմզսն ինչ ի Խաչափայտէն) ի սարկաւագատունն և զարդարեսցեն զնա ռեհանով և վարդեղէն ջրով և ծածկեսցեն պատուական կտաւով: Եւ յիններորդ ժամուն ժողովեսցեն յեկեղեցին և նախ՝ զհսարակաց կարգն կատարեսցեն» (Ճաշոց գիրք Հայաստանեայց եկեղեցւոյ, Վաղարշապատ, 1872, էջ 632):

Ահա այսպես Ս. Խաչը դնում են արծաթե սկուտեղի վրա, զարդարում են ռեհանով և վարդաջրով ու

ԱՎԵԼԻՆ

ԵՂԵԳՆԱՁՈՐՈՒՄ ԱՆՑԿԱՑՎԵԼ Է «ՍՅՈՒՆԻՔԻ ՊԱՏՄԱՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅՈՒՆԸ» ԽՈՐԱԳԻՐԸ ԿՐՈՂ ԳԻՏԱԺՈՂՈՎ


Գլաձորի համալսարանի հիմնադրման 735-ամյակին   նվիրված միջոցառումների շրջանակում սեպտեմբերի 5-ին Վայոց ձորի մարզում կայացել է «Սյունիքի պատմամշակութային ժառանգությունը»  խորագիրը կրող գիտաժողով։

Զեկուցումների թեմաները վերաբերել են՝ «Զորաց քարեր», «Օձաբերդ», «Մեծամոր» հնավայրերի, Սյունիքի տարածաշրջանի մի քանի դամբարանադաշտերի պեղումների արդյունքներին, Տաթևի հուշարձանախմբի և ձիթհանի վերականգնման նախագծերին,  Տաթևի գավազան սյան ճոճման կառուցվածքի բացահայտմանը, Սյունիքի տարածքում ճանկող արծվի հորինվածքով պատկերաքանդակներին, Սյունիքի տնայնագործությանը, արհեստներին, տարազի զարդահամալիրին, «Յայլի» պարին, Ավանի տաճարի վիմական արձանագրության մեջ Ջաջուռ անձանվան մեկնաբանությանը, Ստեփանոս Օրբելյանի «Պատմութւին նահանգին Սիսական» երկում առկա վարքագրությանը, Սյունիքի մարզի բարբառային ընդհանուր պատկերի վերլուծությանը և հայ երաժշտական արվեստում Զանգեզուրի թեմային:

Գիտաժողովի մասնակիցներին ողջունել և աշխատանքային արդյունավետ ընթացք են մաղթել «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենի տեղակալ, պ.գ.թ.  Կարեն Փահլևանյանը և գիտնական քարտուղար պ.գ.դ. Աշոտ  Փիլիպոսյանը։

Ավելին

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 1-Ը` ԳԻՏԵԼԻՔԻ ՕՐ


Սիրելի’ դպրոցականներ, ուսանողներ, մանկավարժներ, կրթության բնագավառի ներկայացուցիչներ,

Շնորհավորում ենք Ձեզ սեպտեմբերի մեկի` նոր ուսումնական տարվա մեկնարկի և Գիտելիքի օրվա կապակցությամբ:

Մաղթում ենք, որ Աստծո օրհնությամբ, իմաստությամբ ու պահպանությամբ զորանաք, ջերմեռանդությամբ ուսանեք, սիրով ու կորովով աշխատեք` իբրև արժանավոր զավակներ մեր Հայրենիքի և մեր Սուրբ Եկեղեցու:

Բարի ուսման ընթացք Ձեզ:

Խաչերի օրհնություն Քարագլխում


Երեկ Վայոց ձորի մարզի Եղեգիս խոշորացված համայնքի Քարագլուխ բնակավայրում կատարվեց բնակավայրը պահպանող խաչերի օրհնության կարգ (ծովի մակարդակից շուրջ 2000մ  բարձրության վրա): Այս բնակավայրը պատսպարող լեռների երեք կողմերում, բարերարությամբ քարագլխեցի Խաչատրյան եղբայրների, կանգնեցվեց երեք խաչեր:

Հանդիսապետությամբ Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ, Նորավանքի վանահայր Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանի՝ կատարվեց խաչերի օրհնության կարգ:

ԱՎԵԼԻՆ

Ուխտագնացություն դեպի Նորավանք


Այսօր Հրաչյա ուրարակիր Թերջյանի գլխավորությամբ Մալաթիայի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հավատացյալներն ուխտի էին եկել Նորավանք:

Օրվա պատարագիչն էր Խաչիկի հոգևոր հովիվ, ՀՀ Զինված ուժերի հոգևոր սպասավոր Տ. Հովհաննես քահանա Մաթևոսյանը: Օրհնության խոսքով հանդես եկավ Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ, Նորավանքի վանահայր Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանը:

Ավելին

“Սյունիք-Զարգացում” ՀԿ-ի և Վայոց ձորի թեմի կողմից իրականացվող ճամբարային ծրագիր


“Սյունիք-Զարգացում” ՀԿ-ի և Վայոց ձորի թեմի կողմից իրականացվող ճամբարային ծրագիրը միտված է ոչ միայն հայ ու վրացի պատանիների ամառային հանգիստը առավել հաճելի և արդյունավետ դարձնելու, այլև սոցիալական բաղադրիչ ունի:

Ճամբարի մասնակիցները ստանում են անվճար բուժսպասարկում շնորհիվ բժիշկ Վիկեն Գարաբեդիանի, նրա արտասահմանցի և արցախցի գործընկերների:

Բժիշկը պատմում է, որ 25-26 տարի առաջ, երբ նոր էին սկսում ծրագիրը, վագոն-տնակներում էին աշխատում: Հիմա արդեն ճամբարում ունեն իրենց կլինիկան և բարեգործական հիմունքներով սպասարկում են ոչ միայն ճամբարականներին, այլև հարակից գյուղերի բնակիչներին:

ԱՎԵԼԻՆ

Խաղողօրհնեքը Նորավանքում և Արենի խոշորացված համայնքի մի քանի գյուղերում


Այս տարի Խաղողօրհնեքի տոնին Նորավանքի հովվության և Արենի խոշորացված համայնքի համագործակցությամբ կատարվեց Խաղողօրհնեքի արարողություն Արենի խոշորացված համայնքի Աղավնաձոր, Խաչիկ և Ելփին գյուղերի եկեղեցիներում:

Խաղողօրհնեքի արարողակարգը կատարել են Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ, Նորավանքի վանահայր Տեր Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանը և Խաչիկ գյուղի հոգևոր հովիվ, ՀՀ Զինված ուժերի հոգևոր սպասավոր Տեր Հովհաննես քահանա Մաթևոսյանը: Խաղողօրհնեքի արարողության ավարտին նշված գյուղերում գործող մշակութային խմբակների երեխաները հանդես են եկել ազգային երգ ու պարի գեղեցիկ կատարումներով:

ավելին

ԱՅՍՕՐ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. ԳԱՐԵԳԻՆ Բ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻ ԾՆՆԴՅԱՆ ՏԱՐԵԴԱՐՁՆ Է


ՀԱՅՐԱՊԵՏԱԿԱՆՄԱՂԹԵՐԳԱՄԵՆՀԱՅԻ

Ամեն հայի սրտից բխած,

Լսիր այս ձայն, ով Աստված.

Երկար կյանք տուր Հայրապետին,

Երկար օրեր Հայոց Հոր.

Տեր, անսասան պահիր Դու միշտ

Քո իսկ հիմնած Մայր Աթոռ:

ԱՎԵԼԻՆ

Ամառային ճամբար՝ Եղեգիսում


2006 թ-ից սկսած Եղեգիսի կիրճի <<Սիրանույշ>>ճամբարում են հավաքվում հայ և վրացի պատանիներ: 
Ծրագիրն իրականացվում է <<Սյունիք-Զարգացում>> ՀԿ-ի կողմից Վայոց ձորի թեմի հետ համագործակցությամբ և շվեյցարական HEKS-EPER կազմակերպության օժանդակությամբ:

Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Աբրահամ Արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը նշում է, որ թեմի կողմից մանկապատանեկան ճամբարներ ստեղծելու անհրաժեշտությունն առաջացել է 1993-1994թթ պատերազմի տարիներին, երբ Վայոց ձոր և Սյունիք մարզերում պատերազմի պատճառով ունեցանք ավելի քան 500 ծնողազուրկ երեխաներ և այդ երեխաներին անհրաժեշտություն եղավ հնարավորինս աջակցել:
Թե՛ Հայաստանի, և թե’ Վրաստանի գյուղական բնակավայրերի շատ ընտանիքներ սոցիալական խնդիրներից ելնելով՝ այսօր ևս, հնարավորություն չունեն իրենց երեխաների ամառային հանգիստը կազմակերպել գյուղից դուրս, ուստի ծրագիրը եզակի հարթակ է հատկապես հեռավոր ու սահմանամերձ համայնքների երիտասարդների համար ծանոթանալու, շփվելու այլազգի իրենց հասակակիցների հետ, հաստատելու ընկերական, բարեկամական կապեր ու նոր համագործակցության հիմքեր:

ԱՎԵԼԻՆ

Ամառային ճամբար՝ Եղեգիսում


13 տարի է` Վայոց Ձորում անցկացվում է ամառային խաղաղության ճամբար: Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանի խոսքով՝ ճամաբար ստեղծելու գաղափարն առաջացել է 94-95թ., երբ պատերազմի տարիներին ծնողազուրկ երեխաներին պետք էր աջակցել:

Պատանիների առօրյան լցնելուց զատ, ճամբարը նաեւ սոցիալական տարր ունի:

Օգոստոսի 18-ին Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման /Խաղողօրհնեք/ տոնն է


Օգոստոսի 18-ին Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնելու է Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնը: Սբ. Աստվածածնի Վերափոխման տոնը եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից չորրորդն է և կատարվում է օգոստոսի 15-ի մոտակա կիրակի օրը: Աստվածամոր կյանքի նկարագրությունը, բացի ավետարանական մի քանի պատմություններից, մեզ է հասել եկեղեցու ավանդությամբ:

Հայ Եկեղեցու սրբերի շարքում առանձնակի դերակատարություն ունի Սբ. Տիրամայրը` որպես առաքինի, գթառատ մոր, սիրո ու հավատի մարմնացում ու նաև Աստծո և արարածների միջև անկրկնելի բարեխոս:

Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի համբարձումից հետո մոտ 15 տարի նա ապրեց Հովհաննես առաքյալի խնամատարության տակ: Գողգոթա կատարած իր այցելություններից մեկի ժամանակ Տիրամոր առջև  հայտնվում է Գաբրիել հրեշտակը, ով տարիներ առաջ ավետել էր Հիսուսի ծննդյան մասին: Իսկ այժմ եկել էր հայտնելու, որ շուտով կավարտվի նրա երկրային կյանքը: Լսելով այդ մասին` Տիրամայրը վերջին անգամ ելնում է Ձիթենյաց լեռը` աղոթելու, ապա վերադառնում տուն: Առաքյալները գալիս են Մարիամին հրաժեշտ տալու, որոնց ներկայությամբ էլ նա հոգին ավանդում է:

Թաղմանը չի մասնակցում միայն հայոց առաքյալը` Բարդուղիմեոսը, ով բացակայում էր Երուսաղեմից: Իմանալով Աստվածամոր վախճանի մասին` նա շտապում է Երուսաղեմ և այցելում գերեզման, որպեսզի  վերջին անգամ տեսնի և իր որդիական սերն ու հարգանքը մատուցի Տիրամորը: Երբ աշակերտները գլորում են գերեզմանի քարը` Սբ. Կույսի մարմինն այնտեղ չի լինում: Այդ պահին երկնքից մի ձայն է լսվում, որն ասում է, թե Աստվածածնի մարմինը երկինք փոխադրվեց: Ձայնը պատվիրում է, որ Սբ. Կույսի կենդանագիր պատկերը Բարդուղիմեոսին հանձնեն, որպեսզի նրանով մխիթարվի և տանի այն երկիրը, ուր պիտի գնար քարոզելու:

Վաղը Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնն է  (Խաղողօրհնեք)

Ըստ ավանդության` Բարդուղիմեոսը Տիրամոր պատկերը բերում է Հայաստան և զետեղում Անձևացյաց գավառի Դարբնոց քար կոչվող վայրում:

Այստեղ հետագայում Սբ. Աստվածածնի անունով եկեղեցի է կառուցվում: Աստվածամոր  երկրավոր  կյանքի վախճանը «ննջում» է անվանվում՝  հասկանալի դարձնելու համար նրա երկինք փոխադրված լինելը:

Եկեղեցու հայրերը, հաստատելով Սբ. Աստվածածնի Վերափոխման տոնը, սկզբնական շրջանում՝ 5-րդ դարում, այն տոնել են Երուսաղեմում: Հետագայում տոնակատարության վայրը փոխադրվել է Գեթսեման, այն վայրը, ուր գտնվում էր Աստվածածնի գերեզմանը:

ԽԱՂՈՂՕՐՀՆԵՔ

Ավելին

ԲՆԱՊԱՀՊԱՆԱԿԱՆ ԵՐԿՕՐՅԱ ԴԱՍԸՆԹԱՑ


Սյունիք-Զարգացում ՀԿ-ի «Բնապահպանական կրթություն և իրազեկում Վայոց ձորի և Զակարպատիայի (Ուկրաինա) մարզերում» և «Սոցիալական զարգացում» ծրագրերի շրջանակներում հուլիսի 23-24-ը Վայոց ձորի թեմի «Սիրանուշ» ճամբարում տեղի ունեցավ բնապահպանական երկօրյա դասընթաց-ճամբար՝ մարզի երիտասարդների համար։ 


Ծրագրի նպատակն էր բարձրացնել Վայոց ձորի երիտասարդների իրազեկվածությունը տեղական և համաշխարհային բնապահպանական խնդիրների վերաբերյալ։ 
Ողջույնի խոսքով հանդես եկավ «Բնապահպանական կրթություն և իրազեկում Վայոց ձորի և Զակարպատիայի (Ուկրաինա) մարզերում» ծրագրի համակարգող Գոհար Հունանյանը և հաջողություն մաղթեց բոլոր մասնակիցներին։ 
Այնուհետև, Սյունիք-Զարգացում ՀԿ-ի համակարգող Տաթև Հարությունյանի կողմից ներկայացվեց ՀԿ-ի կազմավորման պատմությունը, առաքելությունը, սոցիալական և բնապահպանական ընթացիկ ծրագրերը։ 

ԱՎԵԼԻՆ

2019 թ. զորացրված վայոցձորցի պատանիների համար մատաղի մատուցման արարողություն Նորավանքում


Օգոստոսի 11-ին Նորավանքի վանական համալիրում Վայոց ձորի թեմի, Վայոց ձորի մարզպետարանի ու Վայոց ձորի մարզային զինկոմիսարիատի նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ 2019 թվականին զորացրված վայոցձորցի պատանիների համար մատաղի մատուցման արարողություն։

 Ներկա էին Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ  Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը,  ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Տրդատ Սարգսյանը, ՀՀ Պաշտպանության նախարարի տեղակալ Գաբրիել Բալայանը, Վայոց ձորի մարզի զինկոմ Արմեն Հովսեփյանը և Վայոց ձորի մարզի ուժային կառույցների բոլոր ղեկավարները:

Բոլոր զորացրված պատանիներին դեպի Նորավանք ուղեկցել էին համապատասխան համայնքների ղեկավարները և հարազատները: 

 Արարողությունն սկսվեց Սրբազան Հոր օրհնությամբ, ապա ներկաներն իրենց ելույթներով ողջունեցին նոր զորացրված երիտասարդներին և մաղթեցին նորանոր հաջողություններ քաղաքացիական կյանքում, ինչպես նաև մարտական հերթապահություն իրականացրած զինծառայողները ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի և զինկոմի կողմից պարգևատրվեցին պատվոգրերով՝ ՀՀ և ԼՂՀ սահմանների պահպանության, բարեխիղճ ծառայության և վայոցձորցու պատիվը բարձր պահելու համար:

ԱՎԵԼԻՆ

Վաղը մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության կամ Վարդավառի տոնն է


Վաղը մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության կամ Վարդավառի տոնն է

Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնը Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից երրորդն է: Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոս, համաձայն Ավետարանի, Պետրոս, Հակոբոս և Հովհաննես առաքյալների հետ բարձրանում է Թաբոր լեռն`աղոթելու: Աղոթքի պահին Հիսուս նրանց առաջ պայծառակերպվում է՝ «դեմքը փայլեց ինչպես արեգակը. և նրա զգեստները դարձան սպիտակ`ինչպես լույսը» (Մատթեոս 17.2, Մարկոս 9.2, Ղուկաս 9.29): Աշակերտների ապշած աչքերի առջև Քրիստոս խոսում է շուրջ հազար տարի առաջ վախճանված Մովսեսի և հրեղեն կառքով երկինք համբարձված Եղիա մարգարեի հետ:

Ղուկաս ավետարանիչը պատմում է, որ նրանք խոսում էին Քրիստոսի երկրային կյանքի վերջին օրերի դեպքերի մասին, որ պիտի տեղի ունենային Երուսաղեմում (Ղուկաս 9.31): Սքանչելի տեսարանից զմայլված՝ Պետրոս առաքյալը բացականչում է. «Վարդապե՛տ, լավ է, որ մենք այստեղ մնանք. երեք տաղավարներ շինենք, մեկը`Քեզ, մեկը` Մովսեսի և մյուսը` Եղիայի համար»: Մինչ Նա խոսում էր, լուսափայլ մի ամպ հովանի է դառնում նրանց, և ամպից եկող ձայնն ազդարարում է. «Դա՛ է իմ սիրելի Որդին, որին հավանեցի, Դրա՛ն լսեցեք»: Հանգստացնելով ու ոտքի կանգնեցնելով գետնամած առաքյալներին` Հիսուս նրանց պատվիրում է ոչ մեկի չհայտնել տեսածի ու լսածի մասին`մինչև Աստծո Որդու փառավորվելը:

ավելին

ԲՆԱՊԱՀՊԱՆԱԿԱՆ ԵՐԿՕՐՅԱ ԴԱՍԸՆԹԱՑ


Սյունիք-Զարգացում ՀԿ-ի «Բնապահպանական կրթություն և իրազեկում Վայոց ձորի և Զակարպատիայի (Ուկրաինա) մարզերում» և «Սոցիալական զարգացում» ծրագրերի շրջանակներում հուլիսի 23-24-ը Վայոց ձորի թեմի «Սիրանուշ» ճամբարում տեղի ունեցավ բնապահպանական երկօրյա դասընթաց-ճամբար՝ մարզի երիտասարդների համար։ 


Ծրագրի նպատակն էր բարձրացնել Վայոց ձորի երիտասարդների իրազեկվածությունը տեղական և համաշխարհային բնապահպանական խնդիրների վերաբերյալ։ 

ավելին

Հոգևորականաց ժողով Վայոց ձորի թեմում


Այսօր, նախագահությամբ Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Տ. Աբրահամ արքեպս. Մկրտչյանի, թեմին պատկանող օրերս վերանորոգությունն ավարտած <<Սիրանուշ>> ճամբարում տեղի ունեցավ թեմի հոգևորականաց ժողով:

Քննարկեցին բազմաբնույթ հարցեր` կապված թեմական կյանքի քարոզչական, տնտեսակական և այլ հարցերի շուրջ:

ԱՎԵԼԻՆ

“Վայոց ձորում պտղաբուծության հիմնախնդիրներն ու զարգացման հեռանկարները” խորագրով հանդիպում-քննարկում


Վայոց ձորում պտղաբուծության և պտղի շարունակական վերամշակում արժեշղթայի առանձին օղակների դերակատարները հանդիպում-քննարկման վերջին երկու օրվա ընթացքում վերհանեցին առանձին օղակների հիմնախնդիրները և քննարկեցին հիմնախնդիրների առաջարկման ուղիները։

Նշվեց Կաթողիկե Ս. Էջմիածնի տոնը


Հունիսի 23-ին Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին նշեց Կաթողիկե Սուրբ Էջմիածնի տոնը:
Մայր Աթոռ Սուրբ էջմիածնի միաբանությունը, գլխավորությամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի, Պատարագի սրբազան արարողությանը մասնակցեց Սուրբ Գայանե վանքում: Պատարագիչն էր Մայր Աթոռի Վարչատնտեսական բաժնի տնօրեն Գերաշնորհ Տ. Մուշեղ եպիսկոպոս Բաբայանը:

Ս. Պատարագի արարողությանը ներկա էին հայաստանյան թեմերի առաջնորդները, Մայր Աթոռի տարբեր կառույցներում պաշտոնավարող եպիսկոպոսները, այս օրերին Սուրբ Էջմիածնում գումարված միաբանական հավաքի մասնակիցները, Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության և Կոստանդնուպոլսի Հայոց Պատրիարքության միաբաններ, Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամներ, Էջմիածնի քաղաքապետ Դիանա Գասպարյանը, Հայ Եկեղեցու բարերարներ, Սփյուռքից ու Հայաստանի տարբեր համայնքներից ժամանած բազմաթիվ ուխտավորներ:

Ս. Պատարագի ընթացքում «Էջ Միածինն ի Հօրէ» շարականի երգեցողության ներքո Սուրբ Խորան բարձրացվեց և Մուշեղ Սրբազանի կողմից ընթերցվեց Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի Հայրապետական սրբատառ կոնդակը Մայր Տաճարի հիմնանորոգությանն ու բարեզարդ պահպանությանն ի նպաստ կազմակերպվող համազգային հանգանակության առիթով: 
Կոնդակում մասնավորապես ասված է.

ԳԱՐԵԳԻՆ Բ ԾԱՌԱՅ ՅԻՍՈՒՍԻ ՔՐԻՍՏՈՍԻ
ՈՂՈՐՄՈՒԹԵԱՄԲՆ ԱՍՏՈՒԾՈՅ ԵՒ ԿԱՄՕՔՆ ԱԶԳԻՍ
ԵՊԻՍԿՈՊՈՍԱՊԵՏ ԵՒ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ,
ԾԱՅՐԱԳՈՅՆ ՊԱՏՐԻԱՐՔ ՀԱՄԱԶԳԱԿԱՆ ՆԱԽԱՄԵԾԱՐ ԱԹՈՌՈՅ ԱՐԱՐԱՏԵԱՆ
ԱՌԱՔԵԼԱԿԱՆ ՄԱՅՐ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՍՐԲՈՅ ԿԱԹՈՒՂԻԿԷ ԷՋՄԻԱԾՆԻ
ՔՐԻՍՏՈՍԱՒԱՆԴ ՍԻՐՈՅ ՈՂՋՈՅՆ ԵՒ ՕՐՀՆՈՒԹԻՒՆ ՀԱՅՐԱՊԵՏԱԿԱՆ
ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍՈՒԹԵԱՆ, ՊԱՏՐԻԱՐՔՈՒԹԵԱՆՑ ՀԱՅՈՑ
ՍՐԲՈՅ ԵՐՈՒՍԱՂԻՄԱՅ ԵՒ ԿՈՍՏԱՆԴՆՈՒՊՈԼՍՈՅ, ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍԱՑ, ԵՊԻՍԿՈՊՈՍԱՑ, ՎԱՐԴԱՊԵՏԱՑ, ՔԱՀԱՆԱՅԻՑ ԵՒ ՍԱՐԿԱՒԱԳԱՑ, ԹԵՄԱԿԱՆ ԵՐԵՍՓՈԽԱՆԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՈՑ, ԹԵՄԱԿԱՆ ԵՒ ՀԱՄԱՅՆՔԱՅԻՆ ԽՈՐՀՐԴՈՑ ԵՒ ՊԱՇՏՕՆԷԻՑ ԵՒ ՍԻՐԵՑԵԱԼ ՀԱՄԱՅՆ ՀԱՒԱՏԱՑԵԱԼ ԺՈՂՈՎՐԴԵԱՆ ՀԱՅՈՑ

«Եկայք շինեսցուք սուրբ զխորանն լուսոյ»
(Շարական):

ավելին

ՏՈՆ ԿԱԹՈՂԻԿԵ ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾՆԻ


Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ.  Ամէն:

«Որովհետև ոչ ոք չի կարող դնել ուրիշ հիմք,

քան այն հիմքը, որ Հիսուս Քրիստոսն է»:

Սրբազան առաքյալի քարոզած այս լուսավառ Հիմքն է` անսասան Պատվանդանը Կաթողիկե Սուրբ Էջմիածնի: Կաթողիկե Սուրբ Էջմիածնի հիմնարկեքի այս ավետիսը` խորհրդանիշ տոնն է Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու: Սուրբ Էջմիածինը` Աստվածային Հայտնությամբ պայծառակերպված Աստուծո տան հիմնադրությունն է մեր նշխար հողի վրա: Այն Խոր Վիրապում անպատմելի տառապանքներ կրած Սուրբ Լուսավորչի  տեսիլքի իրականացումն է, տեսի’լք, որին արժանացրել էր Արարիչը Իր մշտակա ներկայությամբ և զորությամբ, տեսի’լք, որ փոխանցել էին իրեն Սուրբ Թադեոս և Սուրբ Բարդուղիմեոս առաքյալները, տեսի’լք, որ իրագործվեց Աստվածային նախախնամ լույսով. «Էջ Միածինն ի Հօրէ և լոյս փառաց ընդ նմա… », և կերտվեց մեր լուսո Սբ. Խորանը. «Եկայք շինեսցուք Սուրբ զխորանն լուսոյ »: Ահա այս Աստվածաէջ Սբ. Խորանից լուսավորվելով մեր ազգը` դարձավ ճշմարիտ Աստուծո ուխտյալ ժողովուրդ և վերափոխվեց` դառնալով խաչակիր ժողովրդի: Այս պահից է, որ մեր ժողովուրդը ուխտեց ապրել Աստվածային պատվիրաններով ու քրիստոնեական առաքինություններով, մեզ հայտնված բարձրագույն կյանքի չափանիշներով: Այս մեծագույն առաքելությամբ է մեր Սբ. Եկեղեցին առաջնորդել մեզ իր հիմնադրման օրից, անխափան շարունակում է այն այսօր և շարունակելու է իր Աստվածային և ազգապահպան այս առաքելությունը հավիտենաբար:

Սբ. Էջմիածինը իր հիմնադրումով, Իր պատմությամբ, Իր առաքելությամբ անխախտ ներկայություն է մեր ազգային կյանքում: Սբ. Էջմիածինը տեսիլքի, անսահման սիրո և զոհողության ծնունդ է: Մեծ տեսանող էր Լուսավորիչ, որն արդեն Խոր Վիրապի մեջ տեսնում էր Հայոց փրկությունը և իր մտքով սավառնում էր Վաղարշապատի այն վայրի վրա, ուր պիտի իրականանար իր ազգի փրկության ծրագիրը և Աստվածային տեսիլքը պիտի շողարձակվեր: Տեսիլքը` Աստուծո հայտնությունն է մարդուն, որով մարդկային հոգին տարրանում է հավիտենականին ու զորանում: Ու այս զորությունն ունենալով իր տառապանքների ու ցավերի մեջ` չընկճեց Կաթողիկեի հիմնադրին: Մեր Եկեղեցին տեսիլքի ծնունդ է, սակայն գերագույն սեր էր պետք տեսիլքով գոյավորվածը հիմնավորելու: Մեր Տերը, տեսնելով մեր ազգի ներսում քողարկված լույսը, Սբ. Գրիգորի անբեկանելի սերն ու անկոտրուն հավատը, Հանուն Իր կրվող տառապանքների, չարչարանքների, նրա աղոթք դարձած հոգին, իբրև Իր գերագույն սիրո արդյունք, Իր տունն հիմնադրեց, Իր Թագավորության ներկայությունը հաստատեց Հայոց հողում:

Մեր Եկեղեցին Սիրո ծնունդ է:

ԱՎԵԼԻՆ

Ս. Գրիգոր Լուսավորչի ելքը Վիրապից


301 թվականին Ս. Գրիգոր Լուսավորչի՝ Խոր վիրապից դուրս գալու հիշատակության օրն է, որը սկիզբ դարձավ հայոց մեծ դարձի: Հայոց հեթանոս Տրդատ արքայի հրամանով Հռիփսիմյան և Գայանյան կույսերը նահատակվում են:

 Այդ դեպքից հետո արքան ու արքունի պալատականները ծանր հիվանդանում են: Տրդատի քույրը երազ է տեսնում, որ արքայի հիվանդությունը կարող է բուժել միայն Խոր վիրապում բանտարկված Գրիգորը: Եվ ահա 13-ամյա բանտարկությունից հետո ազատ է արձակվում հայոց ամենամեծ սուրբը: Ս. Գրիգորի աղոթքներով ապաքինվում է արքան` դառնալով Գրիգոր Լուսավորչի քրիստոնեական քարոզչության լծակիցը:

 Քրիստոնեությունը հռչակվում է հայոց պետական կրոն: Մեծաշուք հանդիսավորությամբ Ս. Գրիգոր Լուսավորիչն ուղարկվում է Կեսարիա, ուր ձեռնադրվում է Հայաստանյայց Սուրբ Եկեղեցու առաջին հովվապետ:  Ս. Գրիգոր Լուսավորչի ելքը Վիրապից Հայ Եկեղեցու մեծ տոներից է, որը հիշատակվում է Ս. Հռիփսիմյանց և Ս. Գայանյանց տոներին հաջորդող շաբաթ օրը: Տոնական այդ օրը բոլոր եկեղեցիներում մատուցվում է Սուրբ Պատարագ:

“Վայոց ձորում պտղաբուծության հիմնախնդիրներն ու զարգացման հեռանկարները” խորագրով հանդիպում-քննարկում


‹‹Վայոց ձորում պտղաբուծության հիմնախնդիրներն ու զարգացման հեռանկարները›› խորագրով հանդիպում-քննարկմանը շվեյցարական HEKS-EPER կազմակերպության գյուղատնտես-խորհրդատու Ռամազի Գիորգոբիանին ներկայացրեց ինտենսիվ այգիների մշակության Վրաստանի փորձը, փորձի փոխանակման հնարավորությունները, և այգեգործության ոլորտում վրացական կառավարության ռազմավարական ծրագրերը:

“Վայոց ձորում պտղաբուծության հիմնախնդիրներն ու զարգացման հեռանկարները” խորագրով հանդիպում-քննարկում


Գերմանական BfdW կազմակերպության աջակցությամբ, Սյունիք-զարգացում ՀԿ-ի կողմից Վայոց ձորի թեմի հետ համագործակցաբար իրականացվող ‹‹Վայոց ձորում պտղաբուծության հիմնախնդիրներն ու զարգացման հեռանկարները›› խորագրով 4-օրյա հանդիպում-քննարկմանն ԱԿԲԱ-ԿՐԵԴԻՏ ԱԳՐԻԿՈԼ բանկի Եղեգնաձորի մասնաճյուղի կառավարիչ Արգամ Պողոսյանը ներկայացրեց բանկի կողմից տրամադրվող գյուղատնտեսական վարկերը: 

ԱՎԵԼԻՆ

“Վայոց ձորում պտղաբուծության հիմնախնդիրներն ու զարգացման հեռանկարները” խորագրով հանդիպում-քննարկում


Վայոց ձորի տնտեսական զարգացման հիմնական ուղղություններից մեկը՝ գյուղատնտեսությունը, իր շուրջն է հավաքել ոլորտի դերակատարներին։

Հունիսի 6-ին մեկնարկեց ‹‹Վայոց ձորում պտղաբուծության հիմնախնդիրներն ու զարգացման հեռանկարները›› խորագրով 4-օրյա հանդիպում-քննարկումը, որն իրականացվում է գերմանական BfdW կազմակերպության աջակցությամբ, Սյունիք-զարգացում ՀԿ-ի կողմից Վայոց ձորի թեմի հետ համագործակցաբար։ 

Հանդիպումը նպատակ է հետապնդում հարթակ ստեղծելու ոլորտի շահագրգիռ կողմերին առաջարկությունների, կարիքների, տեսակետների քննարկման համար ՝ օժանդակելով Վայոց ձորում պտղաբուծության զարգացմանը, մասնավորապես ինտենսիվ այգիների ստեղծմանը և ընդլայնմանը, ինչպես նաև նպաստելու տեղական և միջազգային մակարդակով մարզի ֆերմերային տնտեսությունների փորձի փոխանակմանը, կապերի ստեղծմանը։ 
Հանդիպում-քննարկման բացման օրը ողջույնի խոսքով հանդես եկան Վայոց ձոր թեմի առաջնորդ Տեր Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանը, մարզպետ Տրդատ Սարգսյանը և Էկոնոմիկայի նախարարության գյուղատնտեսության վարչության բուսաբուծության բաժնի պետ Ռուդիկ Նազարյանը։ 

Պաշտոնական բացումից հետո, մարզի գյուղատնտեսության և բնապահպանության վարչության պետ Գեղամ Մարգարյանը ներկայացրեց մարզի հողատարածքների և վերջին տարիներին նոր այգիների վիճակագրական տվյալները։ 

ԱՎԵԼԻՆ

Մեկնարկեց “Վայոց ձորում պտղաբուծության հիմնախնդիրներն ու զարգացման հեռանկարները” խորագրով 4-օրյա հանդիպում-քննարկումը


Սյունիք-զարգացում ՀԿ-ն Վայոց ձորի թեմի հետ համագործակցաբար իր <<Սոցիալական զարգացում>> ծրագրի շրջանակում Լուսիտուր հյուրանոցում մեկնարկեց <<Վայոց ձորում պտղաբուծության հիմնախնդիրներն ու զարգացման հեռանկարները>> խորագրով 4-օրյա հանդիպում-քննարկումը։

Այսօր Սուրբ Գայանյանց կույսերի հիշատակության օրն է


Այս տարի հունիսի 18-ը  Էջմիածնի  Սուրբ Գայանե  վանքի  ուխտի օրն է:

Դիոկղետիանոս կայսեր օրոք Ս.Գայանեն 37 քրիստոնյա կույսերից մեկն էր, Հռոմի Ս. Պողոս վանքի մայրապետը: Դիոկղետիանոսը հեթանոս էր և հալածում էր քրիստոնյաներին:

Կայսրը ցանկանում է կնության առնել շատ գեղեցիկ կույսերից մեկին՝ Հռիփսիմեին, ով չի համաձայնվում և նրանք փախչում են Ալեքսանդրիա, այնուհետև՝ Հայաստան:

Հայոց Տրդատ արքան, իմանալով կույսերի հետ կապված պատմությունը, ինքն է ցանկանում տիրանալ գեղեցիկ կույսին: Հռիփսիմեին բերում են պալատ, նրա հետ նաև Գայանեին, որպեսզի Հռիփսիմեին հորդորի չհակառակվել կայսերը: Սակայն Տրդատն այդպես էլ չի կարողանում տիրանալ գեղեցկատես Հռիփսիմեին և զայրացած հրամայում է սպանել բոլոր կույսերին:

ԱՎԵԼԻՆ

Հռիփսիմյանց կույսերի հիշատակության օր


Վաղը Հռիփսիմյանց կույսերի հիշատակության օրն է

Այս տարի հունիսի 17-ը Էջմիածնի Սուրբ Հռիփսիմե վանքի ուխտի օրն է:
Ազնվազարմ Հռիփսիմեն 37 քրիստոնյա կույսերից մեկն էր, որ Գայանե մայրապետի հետ ապրել է Դիոկղետիանոս կայսեր օրոք (284-305թթ.) Հռոմի լեռներում գտնվող Ս. Պողոս վանքում: Հրաշագեղ կույսն իր շլացուցիչ գեղեցկությամբ գերում է կայսրին, որն անհապաղ կամենում է կնության առնել նրան: Բարեպաշտ կույսերը, չկամենալով ենթարկվել կայսեր ցանկությանը, իրենց մայրապետի առաջնորդությամբ փախչում են Ալեքսանդրիա: Ավանդույթի համաձայն՝ տեսիլքով նրանց երևում է Սբ. Աստվածածինը և պատվիրում մեկնել Արարատյան երկիր` Հայաստան: Կույսերը գալիս են Վաղարշապատ: Ճանապարհին, Վարագա լեռան մոտով անցնելիս, Հռիփսիմեն Սբ. խաչափայտից մի մասունք, որը ժառանգաբար էր ստացել և միշտ կրում էր իր պարանոցին, ամփոփում է հայոց հողում: Այդ մասունքը հրաշքով գտնվում է 7-րդ դարում, որից հետո Հայ Առաքելական Եկեղեցին խաչի տոների շարքում սկսում է տոնել նաև Վարագա խաչի տոնը: Հայոց Տրդատ արքան, իմանալով կույսերի հետ կապված պատմությունը, ինքն է ցանկանում տիրանալ գեղեցիկ կույսին: Հռիփսիմեին բերում են պալատ, նրա հետ նաև Գայանեին, որպեսզի Հռիփսիմեին հորդորի չհակառակվել կայսերը: Սակայն Տրդատն այդպես էլ չի կարողանում տիրանալ գեղեցկատես Հռիփսիմեին և զայրացած հրամայում է սպանել բոլոր կույսերին:

ԱՎԵԼԻՆ

Այսօր Համբարձման տոնն է


Այսօր   Վայոց ձորի թեմի գործող բոլոր եկեղեցիներում Համբարձման տոնի առթիվ մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ:

Քրիստոսի համբարձումը հանդիսավոր փակումն է հարությունից հետո Նրա երևումների, կնիքն է Քրիստոսի տնօրենությունների և պաշտոնական ու տեսանելի բաժանումն է նյութական աշխարհից` հոգեպես և բարոյապես իր հետևորդների հետ մինչև աշխարհի վախճանը մնալու համար:

Ներկա ժամանակների մեջ համբարձման մասին խոսելը մի քիչ խրտնեցուցիչ է երևում, ոչ այնքան նրա հրաշալի հանգամանքի համար, որքան այն ըմբռնումի տարբերության պատճառով, որ գոյություն ունի տիեզերքի մասին ընդհանրապես և «երկինք»-ի մասին մասնավորաբար, Քրիստոսին ժամանակակից և մեր ժամանակների մարդկանց միջև: Հների համար մեր գլխի վերևում տարածված կապույտը հաստատ կամ ջրակուտակ մի կամար էր, որ բաժանում էր «երկինքը» երկրից: «Երկինքը» Աստծո, իր հրեշտակների և արդար հոգիների բնակարանն է, իսկ երկիրը` մեղավոր և մահկանացու մարդկանց համար: Հների համար աստղերն այդ կամարի վրա բացված ծակեր էին, որոնք գաղափար էին տալիս այն ակնախիտ լույսի մասին, որով ողողված էր «երկինքը», իսկ արևը և լուսինը ջահեր էին` մեր երկիրը լուսավորելու համար: Որոտը Աստծո կամ սրբերի ահեղ կառքերի դղրդոցն էր. Կայծակը` երկնքի երիվարների սմբակների հանած կրակը, իսկ շանթը` Աստծո զայրույթի զարկերակը…:

Այսօր, երբ վերից վար գիտենք, թե ինչեր են իրականության մեջ վերոհիշյալները, հանկարծ «երկինքը» անհետանում է և մեջտեղից վերանում, ու մեր գլխի վերևում մնում է անսահման մի պարզություն, անծայրածիր մի «միջոց», ուր մարդիկ սկսում են տիեզերարշավ խաղալ, ինչպես երբեմն ձիարշավ են խաղում ընդարձակ ձիարձակարանների մեջ:

Քրիստոնեական ուղղափառությունն այսօր սեղմված է մի կողմից տառապաշտությամբ, իսկ մյուս կողմից` նյութապաշտությամբ: Տառապաշտները կրոնասեր մարդիկ են, հոգ չէ, որ լինեն մոլեռանդ հավատացյալներ: Սրանք բարի մարդիկ են, որոնք ցանկանում են, որ Ս. Գրքի հավաստումները ճշմարտություն լինեն ոչ միայն իրենց խոսքի և իմաստի մեջ, այլ նաև իրենց ամեն մի բառի ու տառի մեջ, առանց հիշելու, որ նույն ինքն այդ Ս. Գրքի մեջ գրված կա. «Իմ խոսքերը հոգի են և կյանք»  / Հովհ. Զ 64/: Մի ուրիշ տեղ ասում է. «Գիրը սպանում է, բայց հոգին կյանք է տալիս» / Բ Կորնթ. Գ 6/: Սրանք մոռանում են, որ թեև Աստվածաշնչի ամեն մի ճշմարտություն Աստծո կողմից ներշնչված կամ հայտնված է, բայց դրանք արտահայտելու ձևերը, բառերը և բացատրությունները մարդկանց կողմից են հայթայթված ու մարդկանց ստեղծած բառերը հինգ հարյուր կամ հազար տարիներ առաջ ու այսօր հաճախ տարբեր իմաստ ունեն: Մարդիկ նույն ճշմարտություններն անցյալում տարբեր ձևով էին արտահայտում, այսօր` տարբեր: Էականը Աստծո կամ Աստվածաշնչի ուզածն ասելն է, որ անփոփոխ ու հավիտենական է, քան մարդկանց ասելու ՁԵՎԸ, որ փոփոխական է: Այսօր ոչ մի հայր չի ասում «որդի ծնեցի». Բայց Ս. Գրքի մեջ այս բացատրությունը շատ է գործածված: Օրինակ. «Աբրահամը ծնեց Իսահակին», ու առանց տառապաշտ լինելու բոլորս էլ հասկանում ենք, թե ինչ է նշանակում այդ բացատրությունը:

ԱՎԵԼԻՆ

Երևման Սուրբ Խաչի տոնը Արկազի Սուրբ Խաչ եկեղեցում


Այսօր Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ոգեկոչեց Երևման Ս. Խաչի տոնը: Երևման Սուրբ Խաչի, ինչպես նաև Խաչի մյուս 3 տոները Վայոց ձորի թեմի պատմական Սուրբ Խաչ եկեղեցու ուխտի օրերն են:

Այսօր Արկազի Սուրբ Խաչ եկեղեցում տոնի առիթով Սուրբ և Անմահ Պատարագ մատուցեց Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը, ով Ս. Պատարագի ընթացքում հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց՝ մեկնաբանելով Երևման Ս. Խաչի տոնի խորհուրդը:

Տոնին մասնակցելու էին եկել բազմաթիվ ուխտավորներ ինչպես Վայոց ձորի մարզից, այնպես էլ Հայաստանի մյուս տարածաշրջաններից:

Վերջում բոլոր ուխտավորները հավաքվեցին միասնական սիրո ճաշի:

ԱՎԵԼԻՆ

Այսօր Երևման Սուրբ Խաչի տոնն է


«Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. Ամէն»:

Ամենահաղթ զորությունը Խաչիդ, Քրիստոս,
տրվեց որպես օգնություն թշնամու դեմ
Քո զորությամբ պատերազմելու համար:
Շարական

Այսպես է Աստվածորդու Սուրբ Խաչի կենսատու զորությունն ու խորհուրդը փոխանցում մեզ սրբազան շարականագիրը:

Քրիստոսի Հրաշափառ Հարությունից մինչև Հոգեգալուստ ընկած 50-օրյա շրջանն անվանում ենք Հինունք: Այսօր Հինունքի 5-րդ կիրակին է՝ Երևման Սուրբ Խաչի տոնի հիշատակման կիրակին, որը մեծ ցնծությամբ ոգեկոչում է Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին:

Մեր Եկեղեցին ունի Խաչին նվիրված 4 տոն՝ Գյուտ Խաչի, Խաչվերաց, Երևման Խաչ, Վարագա Խաչ:

Եկեղեցին, որ պատմության ոսկե թելերով գիտե հյուսել պատմուճանը հոգևոր հրաշքների, հոգենորոգ ու խորհրդավոր ավանդության վրա խարսխեց նաև Երևման Սուրբ Խաչի հրաշքը, որպես տոն՝ ջերմեռանդ սքանչացումի հասցնելով նրա իմաստը:

351 թվականիի, պայծառ մի առավոտ, Երուսաղեմի երկնակամարում՝ Ձիթենյաց լեռից մինչև Գողգոթա երկարող տարածության վրա, խաչի լուսանման նշանը երևաց: Այն ավելի պայծառ էր, քան արեգակի լույսը: Այս նշանը հասցրեց տեսնել Երուսաղեմում գտնվող ողջ ժողովոււրդը: Մարդիկ, ցնցված հրաշքից, շտապում էին Աստծու տուն՝ եկեղեցի, աղոթում, երկրպագում էին Տիրոջը, հայցում Աստվածորդու գթասրտությունը: Երուսաղեմի ժամանակի Կյուրեղ Պատրիարքն այս հրաշքի մասին նամակով տեղեկացնում է Կոստանդ կայսրին և խրախուսում հաստատ մնալ հավատքի մեջ:

Կյուրեղ Պատրիարքը, նկարագրելով Ս. Խաչի երևման զարմանահրաշ տեսարանը, գրում է. «Փորձով և գործնականապես ապացուցվեց, որ քրիստոնյաների հավատը ոչ թե միայն խոսքի իմաստությամբ է հաստատվում, այլ նաև Հոգու հայտնությամբ և Նրա զորությամբ, միայն մարդկանցից չի պատմվում, այլ նաև վկայվում է երկնքից»:

Ահա աստվածային այս զորությամբ աննյութական Ս. Խաչի` մեղավոր մարդկանց երևալու և նրանց հոգիները իր կենսատու լույսով ջերմացնելու հիշատակումն է այսօր, ուստի մեր մտածումներն ու խորհրդածությունները սևեռենք խաչի մեծագույն խորհրդին` փրկագործության խորհրդին և ամեն մարդու`իր խաչը կրելու անհրաժեշտության ըմբռնմանը:

ԱՎԵԼԻՆ

Հանդիպում Նորավանքում


Մայիսի 16-ին Նորավանքում հանդիպում տեղի ունեցավ,Գերմանիայի կաթոլիկ պատվիրակության  գլխավորությամբ, կաթոլիկ եպիսկոպոսական ժողովի միջեկեղեցական հանձնախմբի նախագահ, Մագդեբուրգի առաջնորդ Ֆայգե եպիսկոպոսի, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի միջեկեղեցական հարաբերությունների բաժնի տնօրեն Տեր Շահե Ծայրագույն վարդապետի և Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանի հետ:  

ԱՎԵԼԻՆ

Կանաչ կիրակին՝ Նորավանքի ուխտի օր


Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին Քրիստոսի Հարության երրորդ կիրակին անվանում է Աշխարհամատրան՝ ի հիշատակ Երուսաղեմի առաջին եկեղեցու հիմնադրման: Այն անվանում են նաև Կանաչ՝ խորհրդանշելով բնության վերազարթոնքը, դրա նմանությամբ Քրիստոսի ճշմարիտ եկեղեցու ծաղկումն ու զարթոնքը:

Այս տարի Կանաչ կիրակին նշվեց մայիսի 5-ին:

Այն Վայոց ձորում ամեն տարի առանձնակի խանդավառությամբ է նշվում, քանզի այն նաև հայ մշակույթի կարևորագույն գոհարներից մեկի՝ Նորավանքի ուխտի օրն է։

Տոնի օրը Վայոց ձորի թեմը մեծ տոնախմբություն էր նախաձեռնել Նորավանքում:

Առավոտյան հոգևորականների հետ Առաջնորդ Սրբազան Հայրը  Հոգեհանգստյան կարգ կատարեց Նորավանքի բարերար պարոն Տիգրան Հաճեթյանի գերեզմանաքարի մոտ՝ նրա հոգու հանգստության համար:

ԱՎԵԼԻՆ

Նորավանքի Վանական Համալիրի վերաօծումը և վերաբացումը. 1999թ.-ի Նորավանքի վերանորոգման և համալիրի կառուցման բարերաները


Նորավանքի Վանական Համալիրը վերանորոգվել է 2 անգամ, առաջինը՝ Սովետական իշխանության ժամանակ, երկրորդը՝ սկսած 1996-1999թթ.-ին:

Նկարում Նորավանքն է մինչ 1947-1948թ-ը, 1840թ-ի ավերիչ երկրաշարժից հետո:

Նկարում Նորավանքն է մինչ 1947-1948թ-ը, 1840թ-ի ավերիչ երկրաշարժից հետո:

Նորավանքը ունի իր ուխտի օրը, որը կոչվում է Կանաչ կիրակի, քանի որ 1999թ-ի հենց այդ օրը երջանկահիշատակ Գարեգին Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ վերաօծվեց և վերաբացվեց Նորավանքը, որ տարիներ շարունակ փակ էր: 

Գարեգին Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ վերաօծվեց և վերաբացվեց Նորավանքը
Գարեգին Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ վերաօծվեց և վերաբացվեց Նորավանքը
Գարեգին Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ վերաօծվեց և վերաբացվեց Նորավանքը
Գարեգին Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ վերաօծվեց և վերաբացվեց Նորավանքը
Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյան:

Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյան:

Նորավանքի վանական համալիրի և շրջակայքի վերակառուցման աշխատանքներն կատարվել են Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Տ.  Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանի ջանքերով:

ԱՎԵԼԻՆ

Հայտարարություն. Մայիսի 5-ը՝ աշխարհամատրան Կանաչ կիրակի և Նորավանքի ուխտի օր


Մայիսի 5-ին  Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին  նշում  է  աշխարհամատրան Կանաչ  կիրակին,  որը  Նորավանքի ուխտի օրն է:

Տոնի  օրը՝  ժամը 11:00-ին, Նորավանքում կմատուցվի  Սուրբ  և  Անմահ  Պատարագ,  որից  հետո  տեղի  կունենա  մեր միասնականությունը  խորհրդանշող ավանդական  հարիսայի  օրհնություն  և մշակութային հանդիսություն:

ԱՎԵԼԻՆ

Մայիսի 5-ին Աշխարհամատրան Կանաչ կիրակիի և Նորավանքի ուխտի օրն է


«Ուրեմն դեն գցելով ամեն  չարություն,
մոտեցեք  Նրան՝  Կենդանի Վեմին,
որը Աստուծո առաջ ընտրյալ և թանկագին է»:

Պետրոս առաքյալի սրտառուչ այս խոսքերը բնորոշում են Աշխարհամատրան Կանաչ կիրակիի խորհուրդը:

Հիսուս Քրիստոսի Հարության` Սբ. Զատկին հաջորդող երրորդ կիրակին կոչվում է Աշխարհամատրան կիրակի` ի հիշատակ Երուսաղեմի առաջին եկեղեցու հիմնադրման, որի Կենդանի Վեմը Հիսուս Քրիստոսն է: Նրա վրա հիմնվեց Աստուծո տունը՝ Սբ. Եկեղեցին՝ իբրև մարդկության փրկության ճշմարիտ գրավական, ինչպես ասում է Եսայի մարգարեն. «Ահավասիկ ընտիր վեմ եմ դնում Սիոնի մեջ՝ թանկագին անկյունաքարև ովնրան հավատաամոթով  չպիտի մնա»:

Վաղը աշխարհամատրան Կանաչ կիրակին է և Նորավանքի ուխտի օրը

Ընդհանրական Սբ. Եկեղեցին Աշխարհամատուռ է կոչվում, քանի որ այն առաջին աղոթավայրն է առաքյալների և առաջին քրիստոնյաների: Այն Վերնատունն է, ուր Վերջին ընթրիքին Հիսուս Քրիստոս հաստատեց Սբ. Պատարագի խորհուրդը, որով միայն կարող ենք հաղորդվել Իր հետ, ընդունել Իր Անապական Մարմինը՝ իբրև մեղաց թողության, իբրև փրկություն: Աշխարհամատրան  Կիրակին նաև կանաչ է կոչվում՝ խորհրդանշելով բնության վերազարթոնքը, դրա նմանությամբ Քրիստոսի ճշմարիտ եկեղեցու ծաղկումն ու զարթոնքը:

ԱՎԵԼԻՆ

Եղեռն և Վերածնունդ


Պատմությունը չեմ կարծեր, թե արձանագրած
ըլլա այդպիսի կոտորած մը…

Չեմ կարծեր, թե որևէ գրիչ կամ բերան կարենա
նկարագրել այն զարհուրելի  նախճիրները,
որոնք տեղի ունեցան 1915 թ.-ին:

(Արքեպիսկոպոս Զ. Եղիայան)

Պատմությունն ունի իր անսասան կամքը. եղերական 15-ին պիտի հաջորդեր հերոսական 18-ը: Ապա պիտի գային մեր վերածննդի և բուռն ծաղկումի տասնամյակները: Պիտի կառուցվեր այսօրվա Հայաստանը՝ հանուր հայության ոգեղեն և մարմնավոր հայրենիքը, մեր միակն ու անփոխարինելին: Մեր սրբության սրբոցը: Եվ եթե եղեռնից հետո մեր վշտակիր բարեկամները ցավով մտածում էին, թե հազիվ ոտքի կանգնի մի ժողովուրդ, որի գլխով եղեռն է անցել, ապա այսօր միայն կույրերը կարող են աշխարհին ի լուր չբարբառել, թե մահ չունի մի ազգ, որ եղեռն է տեսել, եղեռնից հետո հաղթել է Սարդարապատում և այսօր աշխարհի հետ խոսում է իր սեփական լեզվով և ինքնուրույն ու ինքնատիպ մշակույթի գանձերով:

Տասնամյակներ են անցել եղերական այն օրերից: Վերածննդի ու վերընձյուղման, ծաղկումի ու բարգավաճման տասնամյակներ: Եվ կոտորածից, մահերից ու ավերածություններից հրաշքով փրկված մի բուռ Հայաստանը դարձել է ոչ միայն տեղաբնիկների նորոգ երկիրը,  այլև անցած տասնամյակներում հայրենադարձված զանգվածների երջանիկ օթևանը, աշխարհի տարբեր երկրներում հանգրվանած ամբողջ հայության հոգու հայրենիքն ու ազգապահության կենսահյութերի հորդաբուխ աղբյուրը։

Եղեռն և Վերածնունդ

Սովորաբար որևէ երկրի զարգացման թափն ակնառու դարձնելու համար համեմատության մեջ են դնում նրա ներկայի և անցյալի որևէ շրջանի վիճակներն արտահայտող ցուցանիշները: Հայաստանի պարագային այդօրինակ համեմատություններն անիմաստ են, որովհետև խորհրդային կարգերի նախօրեին կամ նրանից առաջ, ամենայն հայոց մեծբանաստեղծի պատկերավոր   վկայությամբ,  այն դարձել էր «զարկվա‘ ծհայրենիքզրկված հայրենիք», «ողբի‘ հայրենիքորբի‘ հայրենիք»։

Գյուղական տնտեսությունը քայքայված էր ևչէր կերակրում հողի աշխատավորին։ Չկար արդյունաբերություն այս բառի իսկական առումով: Եվ հեռու միջնադարում համալսարաններ ունեցած Հայաստանի լուսատենչ զավակները խարխափում էին խավարի մեջ կամ գիտության իրենց անհագ ծարավը հագեցնում էին Ռուսաստանի ու Եվրոպական մյուս երկրների համալսարաններում։

ԱՎԵԼԻՆ

Հիշատակի և ոգեկոչման արարողություններ Եղեգնաձորում


Այսօր Վայոց ձորի մարզում հարգանքի տուրք մատուցվեց Հայոց ցեղասպանության սրբադասված նահատակների հիշատակին: Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանի, ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետ Տրդատ առաջնորդությամբ մարզկենտրոն Եղեգնաձորում ծաղկադրման բազմամարդ երթ էր կազմակերպվել դեպի Եղեգնաձորի եռաբլուրում՝ Ցեղասպանության սրբադասված նահատակների հիշատակը հավերժացնող խաչքար-հուշարձան:

  Երթին մասնակցում էին Եղեգնաձորի քաղաքապետ Դավիթ Հարությունյանը, մարզպետարանի և Եղեգնաձորի քաղաքապետարանի աշխատակիցները, հոգևոր դասի ներկայացուցիչներ, կրթական, մշակութային և առողջապահական հաստատությունների, իրավապահ համակարգի աշխատակիցներ, Արցախյան ազատամարտի և Ապրիլյան քառօրյայի մասնակիցներ, զինվորականներ, հասարակական-քաղաքական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, մտավորականներ, ուսանողներ ու դպրոցականներ:

ԱՎԵԼԻՆ

Եղեռն և Վերածնունդ


«Աչքեր ունեք և չեք տեսնում,
ականջներ ունեք և չե՞ք լսում»

(Ավետարան ըստ Մարկոսի)

Երկար տասնամյակներ են անցել դժնդակ այն օրերից: Տարիների ընթացքն ու բեռը չեն կարող ստիպել, որ մենք մոռանանք այն, ինչ եղել է: Հիշողությունը, սակայն, մարդուն տված է ոչ թե անցյալ ցավերն անվերջ նորոգելու, այլ, սրբազան հիշատակները պաշտելով հանդերձ, նոր ճանապարհն անշեղ անցնելու համար: Մեր պատմության վերջին տասնամյակները՝ իրենց ելման ահավոր մղձավանջով և վերածննդի ու աննախադեպ վերելքի երջանիկ իրականությամբ՝ անհավատալի հրաշք են թվում նույնիսկ ամենառոմանտիկ հոգիներին:

Հայտնի է, որ հայ ժողովրդի կենսագրությանը ծանոթ և նրա ճակատագրին հավատացող բարեկամներն անմար հույսով էին նայում ապագային, համոզված էին, որ հայության աստղը պիտի ճառագի մի նոր փայլով: Նրան զորավիգ եղավ աշխարհի մտավորականության ամենապայծառ ներկայացուցիչների հզոր ձայնը, որ հնչում էր մամուլից ու դիվանախոսության ամբիոններից:

ԱՎԵԼԻՆ

Ջահերով երթ Եղեգնաձորում



Ապրիլի 23-ին Եղեգնաձորում Մեծ եղեռնի Սուրբ նահատակների հիշատակի երթ տեղի ունեցավ:

Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ, Նորավանքի վանահայր Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանի և մարզպետարանի աշխատակիցներ Հուսիկ Հարությունյանի ու Աղասի Հովհաննիսյանի առաջնորդությամբ երիտասարդների ջահերով երթն սկսվեց Եղեգնաձորի ամֆիթատրոնից և շարժվեց դեպի Մեծ եղեռնի Սուրբ նահատակների հիշատակը հավերժացնող խաչքար-հուշարձանի մոտ:

ԱՎԵԼԻՆ