ԾՆՆԴՅԱՆ ՏՈՆԸ ԶՈՐԱՄԱՍՈՒՄ


“Ահա կույսը պիտի հղիանա և մի որդի պիտի ծնի, և նրան պիտի կոչեն Էմմանուել, որ նշանակում է Աստված մեզ հետ” (Մատթեոս 1:23)

Սուրբ Ծննդյան խորհուրդը պարզ է. Աստված Հիսուս Քրիստոսի մեջ դարձել է Էմմանուել, այսինքն՝ Աստված մեզ հետ: Քրիստոսի ծննդյամբ Աստված Իր շոշափելի ներկայությունն է հաստատում մեր կյանքից ներս, գալիս է բնակվելու մեր մեջ, հայտնվում է այնտեղ, որտեղ մենք ապրում ենք մեր կյանքի ամեն վայրկյանը: 
Աստված՝ մեղքի պատճառով ընդհատելով ուղիղ հարաբերությունը մեզ հետ, դարեր շարունակ սահմանափակվեց անուղղակի հարաբերությամբ, մարգարեների միջոցով, դժվարին ու անկայուն ուխտի պայմաններում: Սակայն ժամանակների լրումին, փոփոխելով աշխարհում իր ներկայության կերպը, անձնապես մուտք գործեց մարդկային կյանք՝ մեզ հետ նոր, անձնական և հավիտենական ուխտ կնքելով: Ուխտը հավիտենական է, քանի որ երկու կողմը՝ Աստված և մարդ, արդեն մեկ Անձ են, Հիսուս Քրիստոս, Մարդ-Աստված: Եթե Նա մեզ հետ միայն լիներ, բայց Աստված չլիներ, ապա չէր կարող փրկել մեզ, լինել աշխարհի ու պատմության Տերը: Իսկ եթե Նա միայն Աստված լիներ, բայց մեզ հետ չլիներ, անծանոթ Աստված կլիներ՝ հեռու մեր սպասումներից ու հույսերից: 

Սուրբ Ծննդյան խորհուրդը պարզ է. Աստված Հիսուս Քրիստոսի մեջ դարձել է Էմմանուել, այսինքն՝ Աստված մեզ հետ: Քրիստոսի ծննդյամբ Աստված Իր շոշափելի ներկայությունն է հաստատում մեր կյանքից ներս, գալիս է բնակվելու մեր մեջ, հայտնվում է այնտեղ, որտեղ մենք ապրում ենք մեր կյանքի ամեն վայրկյանը: 
Աստված՝ մեղքի պատճառով ընդհատելով ուղիղ հարաբերությունը մեզ հետ, դարեր շարունակ սահմանափակվեց անուղղակի հարաբերությամբ, մարգարեների միջոցով, դժվարին ու անկայուն ուխտի պայմաններում: Սակայն ժամանակների լրումին, փոփոխելով աշխարհում իր ներկայության կերպը, անձնապես մուտք գործեց մարդկային կյանք՝ մեզ հետ նոր, անձնական և հավիտենական ուխտ կնքելով: Ուխտը հավիտենական է, քանի որ երկու կողմը՝ Աստված և մարդ, արդեն մեկ Անձ են, Հիսուս Քրիստոս, Մարդ-Աստված: Եթե Նա մեզ հետ միայն լիներ, բայց Աստված չլիներ, ապա չէր կարող փրկել մեզ, լինել աշխարհի ու պատմության Տերը: Իսկ եթե Նա միայն Աստված լիներ, բայց մեզ հետ չլիներ, անծանոթ Աստված կլիներ՝ հեռու մեր սպասումներից ու հույսերից: 

ԱՎԵԼԻՆ

Սուրբ Ծննդյան արարողությունները սահմանամերձ Խաչիկ համայնքի Ս. Աստվածածին եկեղեցում


Հունվարի 5-ին Խաչիկ համայնքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում Վայոց ձորի թեմի Խաչիկ համայնքի  հոգևոր հովիվ, ՀՀ ԶՈՒ գնդերեց Տեր Հովհաննես քհն. Մաթևոսյանը կատարեց երեկոյան ժամերգություն, որի ավարտին մատուցեց Ս. և Անմահ Պատարագ, որի ընթացքում Ս. Ծննդյան խորհրդին նվիրված հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց:

Ներկա էին համայնքի բնակիչները, N զորամասի զինվորներ և եկեղեցու դպիրներն ու երգչախմբի սաները:

Սահմանապահ հավատավորները վառվող մոմեր են տարել իրենց օջախներ՝ աղոթելով խաղաղության և բարօրության համար:

Հունվարի 6-ին՝ Ս. Ծննդյան և Աստվածահայտնության տոնի օրը, սահմանամերձ Խաչիկ համայնքի Ս. Աստվածածին եկեղեցում մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Պատարագիչն էր Տեր Հովհաննես քհն. Մաթևոսյանը:

Պատարագի ընթացքում ընթերցվեց  Ն. Ս. Օ. Տ. Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի Ս. Ծննդյան պատգամը:

ԱՎԵԼԻՆ

Ս. Ծննդյան արարողությունները Ջերմուկի Ս. Գայանե եկեղեցում


Այսօր՝ հունվարի 6-ին, Ջերմուկի Ս. Գայանե եկեղեցում մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Պատարագիչն էր Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Գալուստ քահանա Սահակյանը:

Պատարագի ընթացքում ընթերցվեց  Ն. Ս. Օ. Տ. Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի Սբ. Ծննդյան պատգամը:

ԱՎԵԼԻՆ

Սուրբ Ծննդյան արարողությունները Վայքի Ս. Տրդատ եկեղեցում


Այսօր Վայքի Սուրբ Տրդատ եկեղեցում մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Պատարագիչն էր Վայքի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Սեպուհ քահանա Հարությունյանը:

Պատարագի ընթացքում  ընթերցվեց Ն. Ս. Օ. Տ. Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի Ս. Ծննդյան պատգամը:

ԱՎԵԼԻՆ

Ջրօրհնեքի արարողություն Մալիշկայի Ս. Աննա եկեղեցում


Հունվարի 6-ին Մալիշկայի ՍԱննա եկեղեցում տեղի ունեցավ Ջրօրհնեքի արարողություն, որի ավարտին Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ, Նորավանքի վանահայր Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանն ընթերցեց Ն. Ս. Օ. Տ. Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի Ս. Ծննդյան պատգամը:

ԱՎԵԼԻՆ

Սուրբ Ծննդյան արարողությունները Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Ս. Աստվածածին եկեղեցում


Հունվարի 6-ին՝ մեր Տիրոջ՝ Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ Ծննդյան տոնի օրը, Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Ս. Աստվածածին եկեղեցում մատուցվեց Ս. և Անմահ Պատարագ` հանդիսապետությամբ Վայոց Ձորի Թեմի Առաջնորդ Գերաշնորհ Տ. Աբրահամ Արքեպիսկոպոս Մկրտչյանի:

Պատարագիչն էր Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ, Նորավանքի վանահայր Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանը:

ավելին

Ն. Ս. Օ. Տ. Տ. ԳԱՐԵԳԻՆ Բ ԱՄԵՆԱՅՆ ՀԱՅՈՑ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍԻ ՊԱՏԳԱՄԸ ՄԵՐ ՏԵՐ ՀԻՍՈՒՍ ՔՐԻՍՏՈՍԻ ՍՈՒՐԲ ԾՆՆԴՅԱՆ ԵՎ ԱՍՏՎԱԾԱՀԱՅՏՆՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆԻ ԱՌԻԹՈՎ


(6 հունվարի, 2019 թ.)

Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. ամէն:

Փառք հրաշափառ Ծննդեան և Յայտնութեան Քո, Տէր:

Սիրելի բարեպաշտ ժողովուրդ,

Այսօր ունկնդիր ենք Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան ավետիսին և խնդությամբ օրհնաբանում ենք Աստծուն փրկության Իր շնորհի համար: Նրան ենք փառաբանում, ասում է առաքյալը, «Ով կարող է մեզ պահել անբիծ ու անարատ և կանգնեցնել Իր փառքի առաջ անխառն ցնծութեամբ» (Հուդա 24):

Մսուրում ծնված և աշխարհ եկած Մանկան մասին հրեշտակն ավետում է. «Այսօր Դաւթի քաղաքում ձեզ համար ծնուեց մի Փրկիչ, որ Օծեալ Տէրն է» (Ղուկ. Բ 11): Քրիստոս ծնվեց Աստծո երկյուղով լեցուն, երկնային առաքինություններով զարդարված Սուրբ Կույսից: Աստծո Որդին հասակ առավ բարեպաշտ ընտանեկան հարկում Սուրբ Տիրամոր և Սուրբ Հովսեփի, ովքեր ամեն նեղության ու հալածանքի համբերեցին, հոգ տարան Մանուկ Հիսուսին՝ իրենց հավատավոր կյանքով դառնալով Նրա աստվածային առաքելության մասնակիցը:

Սուրբ Ծննդյան հրաշազարդ պատկերի մեջ, սիրելիներ, տեսնում ենք, որ փրկության ուղին սկիզբ առավ ընտանիքից: Ընտանիքից ծագեց մարդկանց երկնային արքայության ժառանգորդը դարձնելու լուսեղեն ճանապարհը: Քրիստոսով, արդարև, մենք որդեգիրներն ենք Աստծո: Քրիստոսով մեզ Հայր է Արարիչն Աստված, Ով սիրում է մեզ և նորոգում է մեր կյանքը Սուրբ Ծննդյան հուսառատ ու օրհնաբեր ուրախությամբ: Փրկչի  Ծննդյան ավետիսը ոռոգում է մեր հոգիները, լիացնում մեր հոգևոր ապրումներն ու զգացումները, պարգևում է ուժ ու զորություն աստվածային կամքի մեջ մնալու, մեր կյանքում ու գործերում զորացնելու խաղաղության, արդարության, սիրո, համերաշխության ուղիները և մշտահունչ պահելու առ Աստված փառաբանությունը. «Փառք հրաշափառ Ծննդեան և Յայտնութեան Քո, Տէր»:

Սուրբ Ծննդյան հոգեպարար զգացումների մեջ, սիրելի բարեպաշտ ժողովուրդ, մեր աղոթական մտքերն ուղղված են նաև աշխարհի մեծ ընտանիքի հավատակից մեր այն քույրերն ու եղբայրները, ովքեր նվիրական այս տոնը դիմավորում են վշտի ու նեղությունների մեջ: Մեր մտածումներն ուղղված են այնտեղ, որտեղ մարդկության կյանքը տևականորեն ալեկոծում են անարդարությունը, գերիշխելու անհագուրդ տենչը, ագահությունը, որտեղ մարդիկ շարունակում են կրել աղքատության, իրավունքների ոտնահարման, պատերազմների առաջ բերած ավերներն ու ցավերը, որտեղ բռնությունը բռնություն է ծնում, ատելությունը՝ ատելություն, խաբեությունն ու սուտը բազմապատկվում են նոր կեղծիքներով: Այս չարիքները, լինեն դրանք միջանձնային հարաբերություններում, ընտանիքներում, թե ազգերի ու պետությունների միջև, տանում են դեպի փակուղիներ ու ճգնաժամեր, որոնց հաղթահարման համար շարունակ մեծ ջանք ու ճիգեր են պահանջվում: Փակուղիների են տանում նաև կեղծ ազատականության աստվածամարտ ընթացքները՝ հեռացնելով տերունապատվեր կյանքից, հոգևորից, խաթարելով հիմերը առողջ հասարակության և ամուր ընտանիքի: Քրիստոսի պարգևած փրկության աստվածպատվեր ուղիներով է, որ մարդկությունը պիտի կարողանա Երկիր մոլորակի վրա լինել ու մնալ որպես մեծ ընտանիք՝ փոխադարձ սիրով ու օգնությամբ ամոքելով իր վերքերը, հոգալով կարիքները, կարգավորելով այս աշխարհի խնդիրները և ծառայելով «յերկիր խաղաղութիւն, ի մարդիկ հաճութիւն» հրեշտակաձայն պատգամին, որը հնչեց շնորհաբեր ժամին Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան:

ԱՎԵԼԻՆ

Ճրագալույցի Սուրբ և Անմահ Պատարագ Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում


Վայոց ձորի թեմի Եղեգնաձորի առաջնորդանիստ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում հավարտ երեկոյան ժամերգության մատուցվեց Ճրագալույցի Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Պատարագիչն էր Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ, Նորավանքի վանահայր Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանը, ով Ս. Պատարագի ընթացքում հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց:

ԱՎԵԼԻՆ

ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴ ԵՎ ԱՍՏՎԱԾԱՀԱՅՏՆՈՒԹՅՈՒՆ



Քրիստոս  Ծնաւ  եւ Յայտնեցաւ.

Ձեզ   եւ  Մեզ Մեծ Աւետիս

Սուրբ Ծնունդ
Ճրագալույց

Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին  հունվարի 6-ին  տոնում է  Հիսուս Քրիստոսի  Սուրբ  Ծնունդը, Աստվածահայտնությունը  և Մկրտությունը։  Աստվածահայտնություն նշանակում է Աստծո հայտնվելը: Հիսուս Քրիստոսի Աստվածահայտնությունը բովանդակում է ոչ միայն Նրա Ծնունդը, այլ նաև Մկրտությունը: Այս պատճառով Փրկչի Ծնունդն ու Մկրտությունը մեր Եկեղեցում տոնախմբվում են միասին, հունվարի 6-ին, քանի որ  Հիսուսը  Հովհաննես  Մկրտչից Հորդանան  գետում  մկրտվեց 30 տարեկանում,  հունվարի 6-ին:
Ըստ Հայոց Եկեղեցու` Սբ. Ծննդյանը նախորդող մեկ շաբաթը պահոց շրջան է: Դեկտեմբերի 30-ից մինչև հունվարի 5-ի երեկո մարդիկ պահք են պահում: Պահեցողները պահոց շրջանից դուրս են գալիս հունվարի 5-ի երեկոյան, երբ եկեղեցում մատուցվում է Սբ.  Ծննդյան Ճրագալույցի Պատարագ  և տրվում է Սբ. Ծննդյան ավետիսը:

ԱՎԵԼԻՆ

Քարոզ՝ նվիրված Աստվածհայտնության տոնին



Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. Ամէն:

<<…Դավթի քաղաքում մեզ համար
մի Փրկիչ ծնվեց, որ օծյալ Տերն է>>:
 (Ղուկաս 2:11)

Քարոզ՝ նվիրված Աստվածհայտնության տոնին

Ավետարանը այս հոգեթով բառերով է ազդարարում մարդկության փրկչի՝ Հիսուս Քրիստոսի հայտնությունը, որն իջավ երկնքից, մարդկային մարմին առավ, վերցրեց մեր մեղքերը, խաչվեց եւ, հարություն առնելով, նախանշեց մեր փրկության ուղին, առաջնորդը եղավ մեր՝ դեպի Աստված տանող լուսաշող ճանապարհին:

Ինչո՞ւ ծնվեց Քրիստոս:

Նա ծնվեց, որպեսզի իջնի մարդկանց մեջ, ապրի նրանց հետ, որ մարդիկ շոշափեն, տեսնեն եւ լսեն իրեն ու հավատան, որ իրենք Աստծու որդեգիր զավակներն են, որ Աստված սեր է եւ այսպես եկել է իր մոլորյալ զավակներին փնտրելու:

Իսկ ո՞րն է մարդկային մոլորությունը:

Երբ Աստված ստեղծեց մարդուն, նա շատ շուտ գայթակղվեց եւ մեղքի մեջ ընկավ: Այդ անկյալ եւ մեղսունակ վիճակը մարդուն գցեց ծայրահեղությունների եւ մոլորությունների մեջ: Մարդը սկսեց հեռանալ իր Արարչից: Սակայն, ունենալով աստվածային պատկերը իր մեջ, զգաց, որ ինչ-որ բան պակասում է իրեն, զգաց, որ ինչ-որ բան աղճատված է իր մեջ եւ սկսեց փնտրտուքի ճանապարհով քայլել ու մտածել, թե ինչպես կարող է դուրս գալ այս իրավիճակից: Փնտրտուքի այս ճանապարհին նա մարգարեացավ, ինչպես Մատթեոսի ավետարանն է վկայակոչում, Հին Ուխտի ժողովուրդը բացականչեց. <<Եվ դու Բեթղեհեմ,  Հուդայի երկիր:  Քեզնից մի իշխան պիտի ելնի ինձ համար,  որ պիտի հովվի իմ ժողովրդին…>>:  Անգամ հեթանոս փիլիսոփաները՝ Սոկրատեսը, Պլատոնը, Արիստոտելը, Պյութագորասը խոստովանում էին, թե մինչև որ երկնքից մեկը չիջնի, անկարելի է գտնել ճշմարտությունը:

Մարդկությունը հեռացել էր Աստծուց, սակայն Աստված չէր կարող լքել իր ստեղծած արարածներին: Նրա մարգարեների միջոցով փորձեց իր պատգամները լսելի դարձնել մարդկանց եւ իրեն մոտեցնել նրանց, բայց իզուր, մարդկությունը կործանման էր գնում, եւ աշխարհի մեջ տեղի ունեցավ գերագույն զոհաբերությունը: <<Աստված այնպես սիրեց աշխաարհը, որ մինչև իսկ իր Միածին Որդին ուղարկեց, որ բոլոր նրանք, որ հավատան նրան, չկորչեն, այլ հավիտենական կյանք ընդունեն>>:

Աշխարհի կրոնների մեջ չկա մի հիմնադիր, որ իր անձը զոհաբերի իրեն հավատացողների համար, չկա մի հիմնադիր, որ խաչվի, թաղվի եւ հարություն առնի եւ իր օրինակով հույս ներշնչի, երկնքի արքայության, փրկության եւ հավիտենականության հույս, որ գերագույն բաղձանքն ու սպասումն է բովանդակ մարդկության: Աշխարհի կրոնների մեջ չկա մի հիմնադիր, որ աստվածային բարձունքներից մեզ եկած Աստվածորդի է, որն առավ մեր շոշափելի մարմինը, միսն ու արյունը, ապրեց մեզ նման, որպեսզի խավարամիտ մարդկությանը իր լույսով լուսավորելով՝ կարողանար նրան հասկանալի դարձնել աստվածային սերը, գութը, ճանաչելի դարձնել դեպի Աստված տանող ուղին:

ԱՎԵԼԻՆ

Այսօր Ս. Պետրոս և Պողոս առաքյալների հիշատակության օրն է



Այսօր Ս. Պետրոս և Պողոս առաքյալների հիշատակության օրն է

Ս. Պետրոսը Տիրոջ 12 առաքյալներից էր, Անդրեաս առաքյալի եղբայրը: Նա Հիսուսի ամենասիրված առաքյալներից էր, ականատեսը Տիրոջ Պայծառակերպության և Հիսուսի հետ կապված կարևոր մյուս դեպքերի: Նա ձկնորս էր, որի թլփատության անունը Շմավոն էր, իսկ հունարեն` Սիմոն: Նրան Քրիստոս ասում է. «Դու Հովնանի որդի Սիմոնն ես. դու պիտի կոչվես Կեփաս» (Հովհ. Ա 42): «Կեփաս» նշանակում է «վեմ», հունարեն` Պետրոս: Ս. Պետրոսը Բեթսայիդա գյուղից էր, սակայն փոխադրվել էր հարևան Կափառնայում քաղաք, ուր Հիսուս բժշկեց նրա զոքանչին: Ս. Պետրոսն առավելաբար հայտնի է ավետարանական այն դրվագից, երբ նա Հիսուսին դավանում է որպես Կենդանի Աստծո Որդի:

Այսօր Ս. Պետրոս և Պողոս առաքյալների հիշատակության օրն է

Եվ Հիսուս հաստատում է, որ այդ դավանության, այսինքն` Քրիստոս որպես աշխարհի Փրկիչ և Աստվածորդի, պիտի կառուցի իր եկեղեցին (Մատթ. ԺԶ 15-19): Հիսուսի ձերբակալման գիշերը Պետրոսը երիցս ուրացել է Նրան, սակայն հետո խորապես զղջացել: Հոգեգալստից հետո նա բացատրել է հավաքվածներին կատարվածի իմաստն ու խոսել հարուցյալ Հիսուսի մասին: Նրա կարևոր գործերից էր հեթանոսների ներգրավումը եկեղեցի: Հերովդես թագավորը ձերբակալել է նրան, բայց հրաշքով ազատվել է բանտից:

Ըստ ավանդության՝ նահատակվել է Հռոմում` գլխիվայր խաչվելով: Մեզ են հասել նրա երկու ընդհանրական նամակները: Սբ. Պողոսը Տիրոջ 13-րդ առաքյալն է: Ծնվել է Կիլիկիայի Տարսոն քաղաքում, առաջին դարի սկզբներին, հռոմեական քաղաքացիություն ունեցող հրեա ծնողներից, որոնք ըստ Հերոնիմոսի, եկել էին Գալիլիայից: Նա վրանագործ էր: Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում, այնուհետև` Երուսաղեմում` աշակերտել Գամաղիել օրենուսույցին: Նրա վկայության համաձայն` եղել է փարիսեցի, խստորեն պահպանել օրենքի տառն ու հալածել քրիստոնյաներին: Սակայն Դամասկոսի ճանապարհին Հիսուս երևացել է նրան, որից հետո Սողոսը` հետագայում Պողոս առաքյալը, դարձել է Ավետարանի ամենաեռանդուն քարոզիչը: Նրան մկրտել է Անանիա առաքյալը: Կատարել է մի քանի ճանապարհորդություններ` քարոզելով Աստծո խոսքը: Մեզ են հասել նրա 14 թուղթը: Ըստ ավանդության՝ նահատակվել է Հռոմում, 67 թվականին, Ներոնի հալածանքների ժամանակ և գլխատվել: Հայ Առաքելական Եկեղեցին Ս. Պետրոս և Պողոս առաքյալների հիշատակը օրը տոնում է Ս. Ծննդին նախորդող Ավագ տոների ժամանակ:

Այսօր Ս.Եվստրատիոսի, Օգսենտիոսի,Եվգենիոսի, Ովրեստեսիև Մարդարիոսի հիշատակության օրն է



Ս. Եվստրատիոսը, Օգսենտիոսը, Եվգենիոսը, Ովրեստեսը և Մարդարիոսը թեև հունական անուններ ունեն, սակայն հայազգի վկաներ են Սեբաստիա քաղաքից, ովքեր հալածվել և նահատակվել են Դիոկղետիանոս և Մաքսիմիանոս կայսրերի օրոք: Այդ հալածանքները հատկապես սաստիկ են եղել կայսրության ծայրամասերում`այդ թվում Փոքր Հայքում և Կապադովկիայում: 

Փոքր Հայքի Սատախ քաղաքի զինվորական հրամանատարը Եվստրատիոսին այրել է խարույկի վրա, որովհետև նա քրիստոնյաներին հալածող Լիսիային անվանել էր հեթանոս և կռապաշտ: Անմարդկային տանջանքների ենթարկվելով` նահատակվել են նաև Օգսենտիոս քահանան, Եվստրատիոսի ընկեր Եվգենիոսը, նրա ծառաներից Մարդարիոսը և Ովրեստես անունով մի զինվորական, ում վզին խաչ էին նկատել:

Այսօր Ս. Նիկողայոս Զմյուռնացի Սքանչելագործ Հայրապետի հիշատակի օրն է


Ս. Նիկողայոս Սքանչելագործ Հայրապետը ծնվել է 280թ. Փոքր Ասիայի Լիկիա գավառի Բաթարա քաղաքում (ներկայիս Անթալիա քաղաքի մոտակայքում): Փոքր հասակից կորցնում է մեծահարուստ և բարեպաշտ ծնողներին և մեծանում իր քեռու՝ Նիկողայոս Երեց եպիսկոպոսի խնամքի ներքո:

Ավետարանական պատգամը՝ «Վաճառիր քո ունեցվածքը և տուր աղքատներին» (հմմտ. Մատթ. 19:21), իր կյանքի նշանաբանն է դարձնում` խնամելով աղքատներին, հիվանդներին, բանտարկյալներին և որբերին: Ժողովրդի կամքով դառնում է Զմյուռնիայի եպիսկոպոսը: Հալածանքների ընթացքում աքսորվում է, սակայն չի դադարում ամենուր Ավետարանը քարոզել: Խաղաղության վերահաստատվելուն պես վերադառնում է իր աթոռը, մասնակցում 325թ. Նիկիայի Տիեզերաժողովին: Մահացել է 326 թվականին: Ընդհանրական Եկեղեցու ամենասիրված սրբերից է`առավելաբար հայտնի «Սանտա Կլաուս» անվամբ:

ԱՎԵԼԻՆ

Ի՞նչ դեր ունի քահանան ժամանակակից ընտանիքի համար. պատմում է սահմանամերձ Խաչիկ գյուղի հոգևոր հովիվը


Ինչպե՞ս կարող են քահանան ու եկեղեցին օգնել երիտասարդներին` հասկանալու ընտանիքի ու ամուսնական ուխտի կարևորությունը։ Արդյոք նորաստեղծ ժամանակակից ընտանիքներն ունեն քահանայի կարիքը։ Այս հարցերի շուրջ Aysor.am-ը զրուցել սահմանամերձ Խաչիկ համայնքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հոգևոր հովիվ տեր Հովհաննես քահանա Մաթևոսյանի հետ։

«Ընտանիքը մեզ համար սրբություն է, և այն մեր եկեղեցում սկսվում է սուրբ պսակի խորհրդից։ Եվ քանի որ դա քահանայի կողմից մատուցված ծիսակարգի արդյունք է, հետագայում շատ ընտանիքներ շարունակում են կապը իրենց քահանայի հետ», – պատմում է տեր Հովհաննեսը։

ԱՎԵԼԻՆ

Հոգեհանգստյան կարգ՝ ի հիշատակ 1988 թ. Սպիտակի երկրաշարժի զոհերի


Դեկտեմբերի 7-ին՝ ժամը 11:30-ին,Եղեգնաձորի Սուրբ Աստվածածինառաջնորդանիստ եկեղեցում կատարվեց հոգեհանգստյանարարողություն 1988 թ. երկրաշարժի զոհերիհոգիների հանգստությանհամար:

Նույն օրը երեկոյան ժամերգության ավարտին, Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ, Նորավանքի վանահայր Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի հանդիսապետությամբ, Ս. Աստվածածին եկեղեցում տեղի ունեցավ հոգեհանգստյան կարգ՝ ի հիշատակ Սպիտակի երկրաշարժի 30-րդ տարելիցի:Արարողության ավարտին հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց հոգեշնորհ Հայր Սուրբը:

ԱՎԵԼԻՆ…

Այսօր Ս. Առաքյալների և մեր առաջին լուսավորիչներ Թադեոսի և Բարդուղիմեոսի հիշատակության օրն է


Ս. Թադեոսը և Ս. Բարդուղիմեոսը Քրիստոսի անխոնջ 12 առաքյալներից էին, որոնք գալով Հայաստան` քրիստոնեություն քարոզեցին հայ ժողովրդին` արժանանալով «առաջին լուսավորիչներ» կոչմանը: Դեռևս քրիստոնեության արշալույսին, նրանք նահատակվեցին Հայաստանում: Առաքյալների գործունեության արդյունքում 301 թվականին հայ ժողովուրդն աշխարհում առաջինը քրիստոնեությունը հռչակեց իբրև պետական կրոն:

Հիրավի, այս սրբազան առաքյալների դերը կարևորվում է երկհազարամյա քրիստոնյա հայ ժողովրդի կյանքում, որն հավատով և ջերմեռանդ սիրով լի է դեպի մայր եկեղեցին: Ամեն տարի Մայր Աթոռ Սբ. Էջմիածնում մատուցվում է Continue reading

Այսօր Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի օծման և գահակալության 19-րդ տարեդարձն է


HH Karekin II Catholicos of All Armenians375

Ի խորոց սրտի շնորհավորում ենք Վեհափառ Տիրոջը և մաղթում, որ Ահարոնի ծաղկյալ գավազանով Վեհափառ Հայրապետը հովվի աշխարհասփյուռ հայությանը, և գահակալության երկայն տարիները թող հաջորդեն իրար՝ արդյունավորվելով հայրապետական նորանոր իրագործումներով՝ ի փառս Աստծու, Հայաստանյայց Առաքելական մեր Սուրբ Եկեղեցու և համայն մեր ժողովրդի:

Հայրապետական մաղթերգ. Continue reading

Եկեղեցու հիմնօրհնեք Գետափ համայնքում


Այսօր, նախագահությամբ Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանի, Գետափ համայնքում կատարվեց եկեղեցու հիմնօրհնեք: Աստվածաշնչյան ընթերցումներից հետո գինով և ջրով լվացվեցին Տիրոջ առաքյալներին և սրբերին խորհրդանշող 16 քարերը, որոնք Սրբազան Հոր օծելուց հետո զետեղվեցին նոր կառուցվելիք եկեղեցու հիմքում:

Վերջում օրհնության խոսքով հանդես եկավ Առաջնորդ Սրբազան Հայրը:

Նոր կառուցվելիք եկեղեցու բարերարուհին է ծնունդով Երևանից, այժմ՝ Մոսկվայում բնակվող Լաուրա Հարությունյանը, իսկ նոր կառուցվելիք եկեղեցու տարածքն անհատույց նվիրաբերել է Գետափի բնակիչ Վարդգես Մովսիսյանը:

Վերջում բարերաուհու կողմից Continue reading

Վաղը Ս. Թեոդոս թագավորի եւ Եփեսոսի մանկանց հիշատակության օրն է


Սուրբ Թեոդոս թագավորը և մեծահամբավ զորավարը, որին տրվել է նաև Մեծն Թեոդոս անունը, քրիստոնյա աշխարհին հայտնի է որպես ուղղափառության մեծագույն ջատագով ու պաշտպան: 379 թվականին նշանակվելով Արևելքի կայսր, բարեպաշտ Թեոդոսն առաջին հերթին վերադարձնում է նախորդ կայսեր հրամանով աքսորված ուղղափառ բոլոր եպիսկոպոսներին, որոնց թվում նաև, ըստ «Վարք Սրբոցի», հայոց Ներսես Հայրապետին:

Ուղղափառ հավատի զորացման համար կարևորվում է 381 թվականին նրա հրամանով գումարված Կ. Պոլսի Տիեզերական ժողովը: Ուսանելի է բարեպաշտ քրիստոնյայի խոնարհ վարքը: Երբ Միլանի եպիսկոպոսն ի պատիժ Թեսաղոնիկեում կազմակերպած ժողովրդի կոտորածի, կայսրին արգելում է մուտք գործել եկեղեցի, վերջինս խոնարհաբար հնազանդվում է և միայն 8-ամսյա ապաշխարությունից հետո ոտք դնում Աստծո տաճար:

Հայ Եկեղեցում նույն օրը նշվում է նաև Եփեսոսի 7 մանկանց հիշատակությունը: Եփեսոսցի ազնվական 7 երիտասարդներ գաղտնի մկրտվում են, ընդունելով քրիստոնեական հավատը: Վերջինիս համար հալածվում են Դեկոս կայսրի կողմից և թաքնվում մոտակա լեռան (Ողքոս) այրում:

Այստեղ աստվածառաք քնով ննջում են նրանք 140 տարի եւ արթնանում միայն 389 թվականին: Continue reading

Ուսուցչի տոնին նվիրված միջոցառում Մալիշկայում


Օրերս Մալիշկա համայնքում մեծ հանդիսավորությամբ նշվեց Ուսուցչի տոնը: Տոնական միջոցառումը կայացավ Մալիշկայի համայնքապետարանի բակում, որի ընթացքում ամփոփվեց նաև համայնքապետարանի կողմից կազմակերպված «Իմ ուսուցիչը» ֆոտոմրցույթը:

Ներկա էին համայնքապետի ժամանակավոր պաշտոնակատար Հունան Հունանյանը, Մալիշկա համայնքի թիվ 1 միջն. դպրոցի տնօրեն Արմեն Մարգարյանը, Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան միջն. դպրոցի տնօրեն Հասմիկ Դավթյանը, համայնքապետարանի աշխատակիցներ, մանկավարժներ, մանկապարտեզի աշխատողներ, վետերան ուսուցիչներ, աշակերտներ, ծնողներ և այլք:

Միջոցառման սկզբում ելույթ ունեցան համայնքի 2 մանկապարտեզների փոքրիկները:

Մանուկներից մի յուրահատուկ անմեղություն ու մաքրություն էր հորդում: Մանկական զրնգուն ծիծաղ, պարզ ու միամիտ հայացքներ, աչիկներում թաքցրած անհանգստություն, երգ, պար, ժպիտներ… Նրանց ելույթները հիացրին և հրճվանքի րոպեներ պարգևեցին ներկաներին: Կարծես բուրավետ ու երփներանգ ծաղիկներ լինեին, որոնցից յուրաքանչյուրը բուրում էր յուրովի:

Այնուհետև իրենց գեղեցիկ ելույթներով հանդես եկան թիվ 1 միջն. դպրոցի (միջոցառման կազմակերպիչ՝ հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի Սիրան Սարգսյան) և Continue reading

Շառլ Ազնավուրի հիշատակին նվիրված արարողություններ Մալիշկայի թիվ 1 միջն. դպրոցում  


Օրերս Մալիշկայի թիվ 1 միջն. դպրոցում կազմակերպվեց  հայ ժողովրդի մեծագույն  զավակ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային հերոս, աշխարհահռչակ շանսոնիե Շառլ Ազնավուրի հիշատակին նվիրված միջոցառում (կազմակերպիչ՝ Սիրան Սարգսյան):

Ներկաները մեկ րոպե լռությամբ հարգեցին աշխարհահռչակ հայի հիշատակը:

Այնուհետև դպրոցի սաները ներկայացրին մեծանուն հայի կյանքի և գործունեության հետ կապված հետաքրքիր փաստեր, ապա հնչեցին Շառլ Ազնավուրի երգերից:

 Ելույթ ունեցավ դպրոցի տնօրեն Արմեն Մարգարյանը, ով իր խոսքում մասնավորապես ասացԱշխարհահռչակ շանսոնիեի կորուստը սգում է այսօր ամբողջ աշխարհըհամայն հայությունըողջ Ֆրանսիան և իր հարյուր միլիոնավոր լսարանըքանզի Շառլ Ազնավուրը համամարդկային երևույթ էիր ստեղծած արժեքներն ու ստեղծագործությունները համամարդկային և համընդհանուր նշանակություն ունեն բոլոր սերունդների համար: 21-րդ Continue reading

Տեր Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի քարոզը՝ նվիրված Սրբոց Թարգմանչաց տոնին


Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն ՍրբոյԱմէն:

«Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ»:

(Առակներ 1:2)

Այս խոսքերը մեր շուրթերից հնչեցին շատ դարեր առաջ, իբրեւ հայատառ առաջին նախադասություն, իբրեւ մեր սրբացած թարգմանիչ վարդապետների    առաջին հայերեն թարգմանություն:
Սիրելի՛ հավատացյալներ, այսօր Հայ Առաքելական Սբ. Եկեղեցու տոնացույցով ոգեկոչում ենք խնկելի հիշատակը նրանց:
Մեծ է Սրբոց թարգմանչաց գործի խորհուրդը: Այդ խորհրդով մենք առաջնորդվեցինք դեպի քաղաքակրթություն, եւ ազդարարվեց մեր մուտքը քրիստոնեական մշակույթ: Այդ խորհրդով մենք ունեցանք հայատառ ու հայալեզու Աստվածաշունչ մատյանը, այդ խորհուրդն ուղեկցեց մեզ դարեր ի վեր:

Ե դարում հայ ժողովուրդը փառավորվեց Սուրբ Մաշտոցի հանճարեղ գյուտով: Հայի միտքն ու հոգին, որից մեր մշակույթի ու գրականության զարմանահրաշ գանձերը պիտի ծնվեին, այդուհետ փայլատակելու էր հայերեն:
Սեփական գիրն ունենալու ձգտումն այլեւս դարձել էր հոգու պահանջ, ժամանակի թելադրանք ու անհրաժեշտ նախապայման՝ իրականացնելու համար սեփական հայրենիքում ազատ եւ անկախ ապրելու մեր ժողովրդի դարավոր իղձը: Այո՛, բազում արհավիրքներ ու ալեկոծություններ ապրած հայ ժողովրդի կյանքում եղել են նաեւ լուսավոր շողարձակումներ: Բազմադարյան մեր պատմության ընթացքում ծնվել են բացառիկ մարդիկ, եղել են դեպքեր ու իրադարձություններ, որոնք կտրուկ փոխել են պատմության ընթացքը՝ ի օգուտ մեզ: Այդ Continue reading

Եվրոպացի եւ հայ կամավորները Վայոց ձորում արահետներ են կառուցել


Արշավորդներն արդեն ավելի ապահով ու հեշտ կարող են Նորավանք հասնել. եվրոպացի եւ հայ կամավորները երեք արահետ են կառուցել Վայոց ձորի «Արփա» (նախկինում Գնիշիկ) պահպանվող լանդշաֆտում:

WWF Հայաստանն ու Շվեյցարիայի Wesser հիմնադրամը՝ «Արահետներ հանուն փոփոխության» ՀԿ-ի աջակցությամբ շարունակել են «Բարեւ թրեյլզ» (BarevTrails) ծրագրի երկրորդ փուլը, որի համար սեպտեմբերի 20-ին մեկ շաբաթով Հայաստան էր եկել 35 կամավոր՝ Շվեյցարիայից, Իսպանիայից եւ Գերմանիայից: Նրանք հայաստանցի կամավորների հետ միասին աշխատում էին «Արփա» պահպանվող լանդշաֆտում՝ էկոկրթական արահետներ եւ էկոտուրիստական ենթակառուցվածքներ ստեղծելու համար։

Առաջին օրվանից մինչեւ վերջին օրը կամավորները մեծ տոպրակներով աղբ էին հավաքել։ Գեղամը դժվարանում է անգամ թիվը հիշել, հետո ամփոփում է՝ հաստատ 100 տոպրակն անցել է: «Ազնիվ խոսք, ամաչում եմ հարցնել արտասահմանցի կամավորներին՝ արդյո՞ք նրանց երկրներում նույնպես աղբն այսքան շատ է: Առաջին օրը մի պահ մտքովս անցավ հարցնեմ, հետո մտածեցի՝ եթե ասեն՝ ոչ, ես ինձ լավ չեմ զգա»,- անկեղծանում է հայաստանցի կամավորը:

Միայն Գեղամն է, որ ծրագրին երկրորդ անգամ է մասնակցում: «Քանի որ արդեն մասնակցել էի ու չէի ուզում այս հնարավորությունն ուրիշի ձեռքից խլել, չէի դիմել, բայց կամավորներից մեկը վերջին պահին հրաժարվել էր, ու ինձ էին հրավիրել. գիտեին, որ շատ եմ ուզում միանալ նրանց»,- ասում է նա: Առաջին ու երկրորդ փուլերի միջեւ լուրջ տարբերություն Գեղամը չի տեսնում, այս անգամ միայն ժամանակը շատ արագ անցավ:

Գաթայի փառատոնի օրը շվեյցարացի կամավոր Սամիրայի համար ամենատպավորիչն էր. տեղացիների հետ էին շփվել, թան պատրաստել: «Շատ եմ հավանել այդ ըմպելիքը. յոգուրտի նման բան էինք խառնել ջրի ու աղի հետ»,-նկարագրում է նա: Սամիրան պատմում է, որ նաեւ պանրի ու մեղրի պատրաստման միջոցառումների են մասնակցել, բայց իր համար ծրագրի ամենատպավորիչ հատվածն արահետների կառուցումն էր. չէ՞ որ դրանով էկոտուրիզմին են նպաստել:

Սամիրան, ուսանող լինելուց բացի, աշխատում է Wesser կազմակերպության դրամահավաքային ծրագրի համար:

Նրանք թակում են մարդկանց դռներն ու առաջարկում՝ գումարի տեսքով մասնակցություն ունենալ բնության պահպանման գործում, իսկ այս ծրագրում կամավորներն անմիջականորեն են օգնում բնությանը: Barev Trails-ի բոլոր մասնակիցներին է միավորում բնությունը պահպանելու ու աշխարհում ինչ-որ բան փոխելու գաղափարը: Արտասահմանցի կամավորների հիմնական մասն է Սամիրայի նման դրամահավաքի աշխատանք անում: Ի դեպ, Wesser-ի ֆինանսավորմամբ նման նախագիծ մեր տարածաշրջանում առաջին անգամ է անցկացվում, այն նախատեսված է երեք տարվա համար՝ 200 կամավորի մասնակցությամբ: Երրորդ փուլի տարածքը եւ օրերը դեռ որոշված չեն:

Վրաստանցի կամավոր Դիանա Քարդաշյանը Սամիրայի նման հպարտանում է, որ հիմա արահետ կառուցել գիտի: Վրաստանից երկու մասնակից են՝ Դիանան քույրիկի հետ է եկել: Հայաստան տարեկան 1-2 անգամ անպայման այցելում է, բայց այսքան երկար բնության մեջ չէր ապրել: «Հիմա ինձ լիովին բնության մարդ եմ զգում»,- ասում է Դիանան: Առաջին անգամ է վրանում քնում, այսքան երկար բնության գրկում աշխատում ու նման «վայրի կյանքով» ապրում: «Այնքան հավես է, որ նայում եմ արահետին ու տեսնում եմ մեր արած աշխատանքի արդյունքը: Սկզբում չէի հավատում, որ կարող ենք արահետ բացել. նայում էիր՝ ամբողջովին քարքարոտ սար էր»,-ասում է նա:

Իրականում արահետները ոչ թե կառուցել, այլ վերակառուցել են. դրանք վերջին տարիներին փակվել էին ու չէին վերանորոգվել: Հիմա ծրագրի ղեկավարներն ասում են՝ արահետներն ինչքան շատ օգտագործվեն, այնքան երկար կպահպանվեն: Աղբը հավաքելուց ու երթուղիներ կառուցելուց բացի ամբողջ տարածքում կամավորները տեղադրել են նաեւ տեղեկատվական ցուցանակներ ու ճանապարհը հուշող նշաններ ավելացրել:

Նոր արահետները թվով երեքն են. յուրաքանչյուրի երկու ծայրում մեծ ցուցանակներ են տեղադրել, որոնք այցելուներին զգուշացնում են՝ ինչպես պահպանել կանոնները ու անցնել երթուղին: Արահետներին նաեւ անուններ են տրվել. Նորավանք տանող արահետի ցուցանակի կողքին կանգնած՝ ծրագրի ղեկավար Արսեն Գասպարյանը բացատրում է մեզ երեք արահետների ուղղությունը: Այս մեկը հենց «Նորավանք» էլ կոչել են, սրա վերջում են կառուցել փոքրիկ կամուրջը՝ Գնիշիկ գետի վրա: Վերեւից սկսվում են «Կաքավների» եւ «Բեզոարյան այծերի» արահետները՝ մեկում կաքավներն են շատ, իսկ մյուսի տարածքից բեզոարյան այծերն են երեւում:

«Ցուցատախտակների նպատակը գիտելիք փոխանցելն է, էկոկրթությունը մեր ծրագրի մի մասն է. արահետով քայլելիս կտեսնեք նաեւ բուսական եւ կենդանական աշխարհը ներկայացնող տեղեկատվական ցուցանակներ: Մեր նպատակներից մեկն է նաեւ որսագողության նվազեցումը. եթե տարածքում մարդ կա, ավելի հեշտ կլինի այդ դեպքերը արձանագրել ու նվազեցնել»,- ասում է Արսեն Գասպարյանը:  Continue reading

Շառլ Ազնավուրի հիշատակին նվիրված արարողություններ Վայոց ձորում


Շառլ Ազնվաուրին նվիրված Հոգեգանգստյան կարգեր են մատուցվել Եղեգնաձորի Ս. Աստվածածին, Արենիի Ս. Աստվածածին , Վայքի Ս. Տրդատ, սահմանամերձ Խաչիկ համայնքի Ս. Աստվածածին և Ջերմուկի Ս. Գայանե եկեղեցիներում:

Արարողությունների ավարտին կատարվել է մոմավառություն ՝ ի հիշատակ մեծանուն հայի:

Լո՜ւյս քո երկնային ճանապարհներին, Մեծ Հայ:

Լուսանկարները՝ Continue reading

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 21-Ը` ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆԿԱԽՈՒԹՅԱՆ ՕՐ


Հարգելի՛ հայրենակիցներ,

Այսօր Հայաստանի Հանրապետության Անկախության օրն է: Հազարամյակների պատմություն ունեցող և համաշխարհային քաղաքակրթության անդաստանում իր ուրույն տեղն ու դերն ունեցող մեր ժողովուրդը, սկսած մեր Հայկ Նահապետից, պայքարել է, մաքառել է անկախության հասնելու համար:

Շատ բարդությունների միջով ենք անցել և անցնելու ենք, երբեք չկորցնենք մեր հույսը, երբեք չընկրկենք, երբեք չդավաճանենք անկախության համար զոհված մեր մարտիկներին, երբեք մեր ազգային նպատակները չուրանանք, այլ

Continue reading

Խաչվերացի տոնը Արկազի Սուրբ Խաչ վանքում


Խաչվերացը  Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է: Այն Խաչին նվիրված տոներից ամենակարևորն է, որովհետև նվիրված է գերությունից խաչի վերադարձի և փառաբանության հիշատակին:

Տոնի օրը Վայոց ձորի թեմի բոլոր գործող եկեղեցիներում տոնի առիթով մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Սեպտեմբերի 16-ին Արկազի Սուրբ Խաչ վանքում այս տարի նույնպես առանձնակի հանդիսավորությամբ նշվեց Խաչվերացի տոնը:

Խաչվերացը Վայոց ձորի տարածքում համարվում է Արկազի ՍբԽաչ վանքի ուխտի օր, ինչը հատկանշական է նրանով, որ վանքի հարավ-արևելյան ավանդատանն ամփոփված է Հիսուս Քրիստոսի  խաչելության փայտի մասունքը, ինչի պատճառով էլ վանքը կոչվում է Սուրբ Խաչ:

Խաչվերացին նախորդող շաբաթ երեկոյան Սբ. Խաչ վանքում, գլխավորությամբ Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանի, տեղի ունեցավ կիրակնամտից ժամերգություն:

Հաջորդ օրը Խաչվերացի տոնի առիթով ուխտագնացություն կազմակերպվեց դեպի Սուրբ Խաչ վանք: Տարբեր մարզերից և Վայոց ձորից ուխտի էին եկել բազմաթիվ ուխտավորներ:

ՀՀ Զիված ուժերի հոգևոր սպասավոր Գագիկ սարկավագ Հակոբյանի նախաձեռնությամբ N զորամասի զինծառայողներ ուխտագնացություն կազմակերպեցին Արկազի Սուրբ Խաչ եկեղեցի և մասնակցություն ունեցան Խաչվերացի տոնական Սուրբ Պատարագին ու Անդաստանի կարգին:

Տոնի օրը մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Օրվա պատարագիչն էր Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը:

Ս. Պատարագի ընթացքում հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց Արժանապատիվ Տեր Հայրը:

Այնուհետև տեղի ունեցավ Խաչվերացի հանդիսավոր թափորը:

Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քհն. Հովհաննիսյանի գլխավորությամբ, N զորամասի զինվորների, դպիրների, երգչախմբի անդամների, ուխտավորների ուղեկցությամբ, վանքի բակում շարականների և Ավետարանների երգեցողության ներքո կատարվեց Անդաստանի կարգ:

Աշխարհի 4 կողմերը խորհրդանշող եկեղեցու 4 կողմերում 4 Ավետարանների Continue reading

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 16-ին ԽԱՉՎԵՐԱՑԻ ՏՈՆՆ Է. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ


ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ

Խաչվերացը Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է: Այն Խաչին նվիրված տոներից ամենակարևորն է, որովհետև նվիրված է գերությունից խաչի վերադարձի և փառաբանության հիշատակին: Հայաստանյայց Եկեղեցում Խաչվերացը տոնում են սեպտեմբերի 11-17-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպող կիրակի օրը: Այս տարի այն նշվելու է սեպտեմբերի 16-ին:

Խաչվերացը տոնվում է ի հիշատակ Տիրոջ խաչափայտի` պարսկական գերությունից Երուսաղեմ վերադարձի և Գողգոթայում կանգնեցման (վերացման): Այստեղից էլ տոնը կոչվում է Խաչվերաց:

Տոնին նախորդող շաբաթ օրը կատարվում է եկեղեցու Նավակատիքի տոնը՝ «Տօն Սրբոյ խաչին»: Նավակատիք նշանակում է նոր կերտված, նոր կառուցված եկեղեցու հանդես և կազմված է «նավավ»` նոր և «քերթեն»՝ կերտել, կառուցել արմատներից: Եկեղեցու այս նավակատիքն էլ նվիրված է Երուսաղեմի Ս. Հարության տաճարի նավակատիքին և ընդհանրացված ձևով խորհրդանշում է ընդհանրապես եկեղեցու նավակատիքը և կատարվում է Խաչվերացին նախորդող օրը:

614թ. Պարսկաստանի Խոսրով թագավորը հարձակվում է Երուսաղեմի վրա, ավերում այն, սրի քաշում ժողովրդին, մեծ թվով գերիներ տանում: Որպես անարգանք քրիստոնյաներին` Սուրբ Հարության տաճարից գերեւարվում և Պարսկաստան է տարվում նաև Տիրոջ խաչափայտը: Պարսկաստանում խաչափայտի զորությամբ շատերը դարձի են գալիս, մկրտվում և դառնում քրիստոնյա: Խաչափայտը գերության մեջ է մնում 14 տարի: 628 թ. Բյուզանդիայի Հերակլ կայսրը քրիստոնեական մի հսկա բանակով հարձակվում է պարսիկների վրա, ազատագրում Ս. Խաչը և այն վերադարձնում նախկին վայրը: Որպես պատմական վկայություն` նշենք, որ հայ ժողովուրդն անմասն չէ խաչի ազատագրման գործից: Կայսրին ռազմական օժանդակություն է ցույց տվել նաև հունական մասի հայոց զորքը` Մժեժ Գնունու գլխավորությամբ:ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ

Խաչը հանդիսավոր թափորով տարվում է Երուսաղեմ` Փոքր Ասիայի վրայով, ու բնական էր, որ այն անցնելու էր պատմական Հայաստանով: Թափորն անցնում է Կարին (Էրզրում) քաղաքով, իսկ Կարնո լեռների ստորոտներից մեկում, ուր խաչի դրված տեղից վճիտ աղբյուր է բխում, կառուցվում է Խաչավանքի եկեղեցին: Կայսրը խաչափայտը սրբությամբ երեք տարի Կ.Պոլսում պահելուց հետո անձամբ, կառքի մեջ ծնկած, այն ձեռքերում բռնած, Երուսաղեմ է տանում և իր ուսի վրա դրած Գողգոթայի գագաթը հանելով` բարձրացնում է Սուրբ Հարության վերանորոգված տաճարում` ի տես բոլոր քրիստոնյաների: Այդ ժամանակից էլ վերջնականորեն հաստատվեց և սկսվեց մեծ հանդիսավորությամբ տոնվել խաչի բարձրացման հիշատակը` Խաչվերացը:

Խաչը, ինչպես հայտնի է, հնում եղել է չարչարանքի գործիք: Երբ Հիսուս խաչվեց, այդ նույն խաչափայտը դադարեց չարչարանքի գործիք լինելուց: Խաչը դարձավ փրկության միջոց, Քրիստոսի սիրո արտահայտությունը, քանզի սիրել` նշանակում է նաև զոհաբերություն, զրկանք հանձն առնել: Սերը միայն զգացում չէ, սերը կյանք է և գործ: Եվ Քրիստոսի խաչելությունը հենց այդ սիրո արտահայտությունն է: Խաչն այսօր մեզ համար դարձել է փրկության միջոց, հարության խորհուրդ, պահպանիչ զորություն, քավության զոհասեղան, բժկության աղբյուր:

Խաչվերացի տոնը մեզ համար նախևառաջ հարությամբ նորոգվելու խորհուրդն ունի: Պատահական չէր, որ 3 խաչերը (մեկը` Քրիստոսի, 2-ը` ավազակների), մահացած մարդկանց վրա դնելով, հայտնաբերեցին Փրկչի խաչափայտը, քանի որ մահվան այդ գործիքը Քրիստոսի Սուրբ Արյունով ստացավ նորոգելու, բժշկելու և հարություն տալու զորություն: Քրիստոս, խաչի վրա մեռնելով, հաղթեց մարդկությանը սարսափեցնող մահվանը և ջախջախեց սատանայի գլուխը:

Ըստ Գրիգոր Տաթևացու՝ Խաչը դարձավ երկնքի և երկրի միջև եղած վիհը միացնող կամուրջը, «դրախտի դռները բացողն ու երկնային արքայությունը որպես ժառանգություն տվողը»: Խաչի վեր բարձրացումով սարսափահար եղավ սատանան: Խաչի բարձրացումով մեկ անգամ ևս հաստատվեց Քրիստոսի հաղթանակն ընդդեմ մահվան, դժոխքի և բոլոր նրանց, ովքեր անարգում ու չեն պատվում Տիրոջ խաչը:

Ժողովուրդը Խաչվերացին կատարում է անթիվ ուխտագնացություններ: Որոշ բնակավայրերում մարդիկ իրենց ձեռքերով խաչեր են պատրաստում և զարդարում գույնզգույն ծաղիկներով, հատկապես ռեհանով: Ժողովուրդը ռեհանն է համարում խաչի ծաղիկ:

Ընդհանուր առմամբ` Խաչվերացը կամ «Սըրբխեչը» աշնան սկիզբը խորհրդանշող ուրախ տոն է: Տոնի նախօրեին` շաբաթ օրը կանայք խմորեղեն են պատրաստում, տղամարդիկ` ուլ մորթում ու գորովի պատրաստում: Ժողովրդական ավանդության համաձայն, ուլի միսը և ձավարով փլավն այդ օրվա առանձնահատուկ ուտելիքն է, առանց որի տոնը լիարժեք չի կարող լինել:

Շատ տեղեր Խաչվերացը` «Սըրբխեչը»  ընկալում են որպես աշնանամուտ: Ինչպես ասում էին քեսապցիները` «Խաչ, վերմակը առ, ներս փախիր»,- այսինքն` բացօթյա գիշերողներն այլևս տանն են գիշերում:

ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ
ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ և ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ

ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎԻ հիշատակ խաչի այս գերեդարձի՝ եկեղեցում կատարվում է խաչի թափոր: Ռեհանով զարդարված խաչը թափորով պտտեցնելը համարվում է հիշողությունը Խաչափայտի՝ Հայկական լեռնաշխարհի ծաղկավետ վայրերով հանդիսավորությամբ տարվելուն:

Հայոց Եկեղեցու ամենօրյա արարողությունների Ճաշոց գրքում տոնի արարողության մասին ասվում է.

«Իսկ յառաջ քան զերեկոյեան ժամն՝ դիցեն արծաթի սկտեղբ զՍուրբ Խաչն (որ ունի զմզսն ինչ ի Խաչափայտէն) ի սարկաւագատունն և զարդարեսցեն զնա ռեհանով և վարդեղէն ջրով և ծածկեսցեն պատուական կտաւով: Եւ յիններորդ ժամուն ժողովեսցեն յեկեղեցին և նախ՝ զհսարակաց կարգն կատարեսցեն» (Ճաշոց գիրք Հայաստանեայց եկեղեցւոյ, Վաղարշապատ, 1872, էջ 632):

Ահա այսպես Ս. Խաչը դնում են արծաթե սկուտեղի վրա, զարդարում են ռեհանով և վարդաջրով ու

 ծածկում են թանկարժեք կտավով և իններորդ ժամին՝ երեկոյան ժամերգությանը, հավաքվում են եկեղեցում և սկսում արարողության կատարումը:

Այնուհետև ասվում է. «Եւ ապա զգեցցի բուրվառովք՝ լապտերօք քահանայիևք և սարկաւագօք և երթիցեն բուրվառովք՝ լապտերօք և քշոցոք առԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ Սուրբ Խաչն, և երկու ավագերեցք վերացուսցեն սկուտեղամբն Սուրբ Խաչն բարձրագույն և կղերիկոսքն սպասաւորեսցեն շուրջանակի»:

Այսինքն՝ հանդերձավորված եպիսկոպոսը քահանաների և սարկավագների հետ բուրվառներով, լապտերներով և քշոցներով ընթանում են դեպի Ս. Խաչը, և երկու ավագերեցները սկուտեղով բարձրացնում են Ս. Խաչը: Ապա կատարվում է անդաստանի կարգ, որի ընթացքում

Ս. Խաչով խորհրդանշական կերպով օրհնվում են աշխարհի չորս

Continue reading

ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔ


Հայտարարություն. սեպտեմբերի 11-ին Արկազի Սուրբ Խաչ վանքի ուխտի օրն է

Վայոց ձորի մարզի Վերնաշեն գյուղից 7 կմ դեպի արևելք գտնվում է Արկազի Ս. Խաչ վանքը (Թանահատի վանքից (Գլաձորի միջնադարյան համալսարանից) 2կմ արևելք), որը Վայոց ձորի նշանավոր ուխտատեղիներից է և պատմական աղբյուրներում հիշատակվում է 8-րդ դարից:

Վանքը կոչվում է Սուրբ Խաչ, քանի որ եկեղեցու հարավ-արևելյան ավանդատանն է ամփոփված Հիսուս Քրիստոսի խաչելության փայտի մասունքը:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 11-ԻՆ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔԻ ՈՒԽՏԻ ՕՐՆ Է

Ինչպես ավանդվում է Հովհաննես Դրասխանակերտցի կաթողիկոս-պատմիչի, Ասողիկի և այլոց կողմից, երբ 7-րդ դարում Հերակլ Բյուզանդական կայսրը հաղթելով պարսիկներին և ազատելով Խոսրով արքայի կողմից գերեվարված խաչափայտը, իր բանակով անցնում է Հայոց աշխարհը։ Այստեղ նրան է ներկայանում Սյունյաց Բյուրեղ տիկինը, որը դեպի Պարսկաստան արշավանքից առաջ, Վասպուրականում Հերակլ կայսերը ընծայել էր հազար սաղավարտ, ոսկեկուռ զեն և հազար զրահ, և հանձնել էր 3.000 մարդուց բաղկացած մի գունդ։ Երբ Հերակլ կայսրը, ի նշան երախտիքի,  առաջարկում է կամ գանձ, կամ երկիր, Սյունյաց տիկինը խնդրեց Կենաց փայտից մի կտոր, որի մի մասն էլ ամփոփել է այստեղ։ Սուրբ Խաչը Հայաստանի նշանավոր ուխտագնացության վանքերից մեկն է եղել։ Նրա տոնը եղել է հոկտեմբերի 8-ին կամ 11-ին (Հավանաբար հին տոմարով է)։

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 11-ԻՆ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔԻ ՈՒԽՏԻ ՕՐՆ Է

Շնորհիվ այդ բանի, Արկազի Սուրբ Խաչ վանքը մշտապես իրեն է գրավել բազմահազար ուխտավորների, ոչ միայն շրջակա գյուղերից, այլև ուրիշ գավառներից ու քաղաքներից, նույնիսկ` արտասահմանից։

Վանքը նախկինում փոքր է եղել։ Նրա վերակառուցման նախաձեռնությունը 19-րդ դարի Վայոց ձորի նշանավոր քահանաներ մալիշկեցի ՏերԱռաքել ՏերԱստվածատրյանինը և Բաշքենդցի (Վերնաշեն)  ՏերԱվագ Աբրահամյանինն է,  1960-1964թթ.: Այնուհետև եկեղեցու վերաշինման հարցը իր ձեռքն է վերցրել Գևորգ Դ կաթողիկոսը։ Վերջապես վանքի վերաշինությունն ավարտվում է 1871թ. և հետևյալ 1872թ. աշնանը, Սուրբ Խաչի տոնի օրը` հոկտեմբերի 10-ին, բազմահազար ուխտավորների ու հյուրերի ներկայությամբ օծվում է Գրիգոր եպիսկոպոս Գրիգոր Մուշեղյանցի կողմից  (Քաջբերունի, Ճանապարհորդական նկատողություններ, էջ 270-271, Երևան -2003թ. )։

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 11-ԻՆ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔԻ ՈՒԽՏԻ ՕՐՆ Է

Եկեղեցին կառուցված է սրբատաշ ավազաքարից և իրենից ներկայացնում է  գմբեթավոր բազիլիկա. չորս մույթերը, որոնք, իրար են միանում կամարներով, իրենց վրա են կրում գմբեթը: Արևելյան մասում է գտնվում կիսաշրջանաձև խորանը և ավանդատները: Մուտքերը երեքն են՝ արևմտյան, հարավային և հյուսիսային կողմերից:

Եկեղեցին շրջափակված է քարե պարիսպով, որի ներսում պահպանվել են վանականների և ուխտավորների համար նախատեսված սենյակները:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 11-ԻՆ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔԻ ՈՒԽՏԻ ՕՐՆ Է

Արկազի վանքի հետ է կապված նաև Վայոց ձորի նորագույն պատմության շատ էջեր։ Վայոց ձորի հրամանատար Յապոնը, Հովհաննես Պարոնյանը Զանգեզուրից անցնելով Վայոց ձոր, իր շտաբը տեղավորեց Արկազի Սուրբ Խաչ վանքին կից սենյակներում և 1921թ. փետրվարի 16-17-ին այստեղից սկսեց ղեկավարել Վայոց ձորի ազատագրումը բոլշևիկներից։

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 11-ԻՆ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔԻ ՈՒԽՏԻ ՕՐՆ Է Continue reading

Հայտարարություն. սեպտեմբերի 16-ին Արկազի Սուրբ Խաչ վանքի ուխտի օրն է


Հայտարարություն. սեպտեմբերի 16-ին  Արկազի Սուրբ Խաչ վանքի ուխտի օրն էՍեպտեմբերի 16-ին Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնում է Խաչվերացը (Սրբխեչը), որը Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է:  Այն  Վայոց ձորի թեմում գտնվող Արկազի  Սուրբ Խաչ վանքի ուխտի օրն է:

Հրավիրում ենք բոլոր հավատացյալ հայորդիներին` ներկա գտնվելու մատուցվելիք Սուրբ և Անմահ Պատարագին (սկիզբը՝ 11:00) և Խաչի թափորին:

Հաջորդ օրը Մեռելոց է: Այդ օրը՝ ժամը 11:00-ին, Վայոց ձորի թեմի բոլոր գործող եկեղեցիներում կկատարվի հոգեհանգստյան կարգ:

Վաղը Ս. Հովակիմի և Ս. Աննայի՝ Սուրբ Աստվածածնի ծնողների և յուղաբեր կանանց հիշատակության օրն է


Ս. Հովակիմի և Ս. Աննայի անուններն անմիջապես կապվում են Հիսուսի հետ, քանի որ նրանք Սուրբ Աստվածամոր ծնողներն են: Ըստ ավանդության՝ բարեպաշտ և մեծահարուստ Հովակիմը Դավթի ցեղից էր` թագավորական տնից, իսկ Աննան` քահանայական տնից: Մի օր տաճարում ընծա մատուցելիս քահանան Հովակիմին պատվիրում է վերջում կանգնել, քանի որ նա անզավակ էր: Սրանից վշտացած` Հովակիմը դուրս է գալիս և անմիջապես լեռը բարձրանում` երդվելով չիջնել այնտեղից մինչև Աստծո այցելությունը:

Նրա օրինակով Աննան էլ տանն է աղոթում և ապաշխարության է նվիրվում: Եվ մի օր, երբ Աննան պարտեզում տեսնում է իրենց ձագերի հետ խաղացող թռչուններին, տխրում և լաց է լինում, քանզի ինքը զրկված էր մայրանալու շնորհից: Այդ պահին հայտնվում է Աստծո հրեշտակը և ավետում, որ նա զավակ է ունենալու, ում երանի են տալու բոլոր ազգերը:

Նույն տեսիլքը երևում է նաև Հովակիմին, ով ուրախությունից սկսում է ողորմություն բաժանել աղքատներին: Աննան հղիանում է, և ծնված հրեշտականման մանկանն անվանում են Մարիամ, որ նշանակում է լուսավորյալ: 

Յուղաբեր կանայք Հիսուսի չարչարանքների, թաղման և խաչելության ականատեսներն են: Նրանք Տիրոջ Հարության առաջին ավետաբերներն են: Յուղաբեր կանայք Քրիստոսին հետևեցին Իր ողջ երկրային առաքելության իրագործման ընթացքում: Եկեղեցու կողմից

Continue reading

Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման (Խաղողօրհնեքի) տոնի արարողությունները Նորավանքում


Օգոստոսի 12-ին՝ Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տաղավար տոնի օրը, Նորավանքում մեծ տոնախմբություն էր:

 

Սուրբ և Անմահ Պատարագ մատուցեց Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ, Նորավանքի վանահայր Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանը, ով հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց:

Ս. Պատարագի ավարտին եկեղեցու բակում կատարվեց Խաղողօրհնեքի կարգը:

 

Արարողության ավարտին հոգեշնորհ Հայր Սուրբն օրհնության խոսքով հանդես եկավ, ապա ելույթ ունեցավ ՀՀ Զինված ուժերի գնդերեց, նորաօծ քահանա Տ. Հովհաննես քհն. Մաթևոսյանը, ով ներկայացրեց Խաղողօրհնեքին նվիրված ծրագիրը:

 

Այնուհետև իրենց անզուգական ելույթներով հանդես եկան ուխտավորաբար Նորավանքում գտնվող Զանգակատան «Էրգիր» /գեղ. ղեկավար՝ Լուսինե Սահակյան/ և Continue reading

Հայտարարություն. Խաղողօրհնեքը Նորավանքում


Սիրելի՛ հայորդիներ,

Oգոստոսի 12-ին՝ Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման և Խաղողօրհնեքի տոնի օրը, Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Վայոց ձորի թեմը սիրով հրավիրում է բոլորին Նորավանքի վանական համալիր, որտեղ կմատուցվի Սուրբ և Անմահ Պատարագ, որի ավարտին տեղի կունենա խաղողի օրհնության արարողություն և մշակութային հանդիսություն:

Ս. Պատարագի սկիզբը՝ ժամը 10:30-ին: Continue reading

Հայտարարություն


Արենի համայնքի հարգելի բնակիչներ, սույն թվականի օգոստոսի 12-ին Հայ Առաքելական Եկեղեցին նշում է Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնը (հայտնի է որպես Խաղողօրհնեքի տոն):
Տոնի շրջանակներում Արենի համայնքի բնակավայրերում ՀՀ ԶՈւ Գնդերեց Տեր Հովհաննես քահանա Մաթևոսյանի կողմից կկատարվի Խաղողօրհնեքի կարգ և ելույթ կունենա սահմանապահ Խաչիկ բնակավայրի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու մանկական երգչախումբը:
Ստորև ներկայացվում է միջոցառումների հաջորդականությունը՝ ըստ բնակավայրերի.
Ելփին բնակավայր, եկեղեցու բակ, ժամը՝ 09:00-ին
Չիվա բնակավայր, գյուղամեջ, ժամը՝ 10:00-ին
Ռինդ բնակավայր, 

Continue reading

Օգոստոսի 12-ին Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման /Խաղողօրհնեք/ տոնն է


Օգոստոսի 12-ին Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնելու է Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնը: Սբ. Աստվածածնի Վերափոխման տոնը եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից չորրորդն է և կատարվում է օգոստոսի 15-ի մոտակա կիրակի օրը: Աստվածամոր կյանքի նկարագրությունը, բացի ավետարանական մի քանի պատմություններից, մեզ է հասել եկեղեցու ավանդությամբ:

Հայ Եկեղեցու սրբերի շարքում առանձնակի դերակատարություն ունի Սբ. Տիրամայրը` որպես առաքինի, գթառատ մոր, սիրո ու հավատի մարմնացում ու նաև Աստծո և արարածների միջև անկրկնելի բարեխոս:

Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի համբարձումից հետո մոտ 15 տարի նա ապրեց Հովհաննես առաքյալի խնամատարության տակ: Գողգոթա կատարած իր այցելություններից մեկի ժամանակ Տիրամոր առջև  հայտնվում է Գաբրիել հրեշտակը, ով տարիներ առաջ ավետել էր Հիսուսի ծննդյան մասին: Իսկ այժմ եկել էր հայտնելու, որ շուտով կավարտվի նրա երկրային կյանքը: Լսելով այդ մասին` Տիրամայրը վերջին անգամ ելնում է Ձիթենյաց լեռը` աղոթելու, ապա վերադառնում տուն: Առաքյալները գալիս են Մարիամին հրաժեշտ տալու, որոնց ներկայությամբ էլ նա հոգին ավանդում է:

Թաղմանը չի մասնակցում միայն հայոց առաքյալը` Բարդուղիմեոսը, ով բացակայում էր Երուսաղեմից: Իմանալով Աստվածամոր վախճանի մասին` նա շտապում է Երուսաղեմ և այցելում գերեզման, որպեսզի  վերջին անգամ տեսնի և իր որդիական սերն ու հարգանքը մատուցի Տիրամորը: Երբ աշակերտները գլորում են գերեզմանի քարը` Սբ. Կույսի մարմինն այնտեղ չի լինում: Այդ պահին երկնքից մի ձայն է լսվում, որն ասում է, թե Աստվածածնի մարմինը երկինք փոխադրվեց: Ձայնը պատվիրում է, որ Սբ. Կույսի կենդանագիր պատկերը Բարդուղիմեոսին հանձնեն, որպեսզի նրանով մխիթարվի և տանի այն երկիրը, ուր պիտի գնար քարոզելու:

Ըստ ավանդության` Բարդուղիմեոսը Տիրամոր պատկերը բերում է Հայաստան և զետեղում Անձևացյաց գավառի Վաղը Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնն է  (Խաղողօրհնեք)Դարբնոց քար կոչվող վայրում:

Այստեղ հետագայում Սբ. Աստվածածնի անունով եկեղեցի է կառուցվում: Աստվածամոր  երկրավոր  կյանքի վախճանը «ննջում» է անվանվում՝  հասկանալի դարձնելու համար նրա երկինք փոխադրված լինելը:

Եկեղեցու հայրերը, հաստատելով Սբ. Աստվածածնի Վերափոխման տոնը, սկզբնական շրջանում՝ 5-րդ դարում, այն տոնել են Երուսաղեմում: Հետագայում տոնակատարության վայրը փոխադրվել է Գեթսեման, այն վայրը, ուր գտնվում էր Աստվածածնի գերեզմանը:

 

ԽԱՂՈՂՕՐՀՆԵՔ

Վաղը Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնն է  (Խաղողօրհնեք)Աստվածածնի Վերափոխման տոնի օրը Սբ. Պատարագից հետո կատարվում է խաղողօրհնեքի արարողություն: Օրհնվում է նաև տարվա ողջ բերքն ու բարիքը:

Հին Ուխտում (Բ Օրենք ԻԶ 1-10) տարվա առաջին բերքը տարվում էր տաճար եւ ընծայվում  Աստծուն: Ըստ օրենքի՝ դրանք ցորենը, գարին, խաղողը, թուզը, նուռը, ձիթապտուղն էին եւ այլն:

Այդ նվիրատվության  արարողությամբ մարդիկ իրենց  երախտագիտությունն էին հայտնում Աստծուն: Խաղողօրհնեքի ընթացքում կարդացվում է ՍբՆերսես Շնորհալու աղոթքը: Աղոթքում հիշատակվում է, որ Աստված ստեղծեց  բուսականությունն ու ծառերը, ապա Ադամին  ու Եվային պարգեւեց ամբողջ  դրախտը, բայց նրանք, օրինազանց գտնվելով, դրախտից արտաքսվեցին, իսկ երկիրը նրանց պատճառով անիծվեց: Սակայն Աստվածորդու աշխարհ գալով անեծքի կապանքը վերացավ, եւ մարդիկ ձերբազատվեցին մեղքի ու մահվան ծառայությունից:

Continue reading

Տոն Շողակաթի` Սուրբ Էջմիածնի, ըստ Ս. Գրիգոր Լուսավորչի տեսիլքի


Տոն Շողակաթի` Սուրբ Էջմիածնի, ըստ Ս. Գրիգոր Լուսավորչի տեսիլքիՇողակաթի տոնը Սուրբ Էջմիածնի Մայր Տաճարի նավակատիքի տոնն է: Ըստ Ագաթանգեղոս պատմիչի` հայոց աշխարհի լուսավորիչ Ս. Գրիգորը մի տեսիլք է տեսնում, ուր Քրիստոս Աստված իջնում է երկնքից և ձեռքի ոսկե մուրճով հարվածում Սանդարամետ կոչված կռատան տեղում: Աննկարագրելի ու զարմանահրաշ այս տեսիլքով Միածինը մատնանշում է մայր տաճարի հիմնադրման վայրը: Սրբի այս տեսիլքը կոչվում է «Շողակաթ», քանզի Ս. Գրիգոր Լուսավորիչը տեսնում է, թե ինչպես է երկնքից մի շող կաթում: Պատմական տեղեկությունների համաձայն, ՍուրբՏոն Շողակաթի` Սուրբ Էջմիածնի, ըստ Ս. Գրիգոր Լուսավորչի տեսիլքի Էջմիածնի մայր տաճարը նվիրագործվել և օծվել է 303 թվականին, Սուրբ Կույսի Վերափոխման տոնին:

Ըստ Մաղաքիա արք. Օրմանյանի՝ մայր տաճարն էլ Սուրբ Աստվածածնի անվանը նվիրված լինելով` Հայ եկեղեցին Սուրբ Կույսի Վերափոխման տոնի նախընթաց շաբաթ օրը նշում է Շողակաթի տոնը: 1700 տարի հայ մարդու համար նվիրական ուխտատեղի դարձած Մայր Աթոռ Սուրբ

Continue reading

Այսօր Ս. Սոփիայի և նրա երեք դուստրերի` Պիստոսի, Ելպիսի և Ագապիի հիշատակության օրն է


Այսօր Ս. Եվստրատիոսի, Օգսենտիոսի, Եվգենիոսի, Ովրեստեսի և Մարդարիոսի հիշատակության օրն էԱյս անունները քրիստոնեական ծագում ունեն և հունարեն հաջորդաբար նշանակում են` իմաստություն, հավատ, հույս և սեր:

Սոփիան ազնվական ընտանիքի զավակ էր եւ բնակվում էր Հռոմ քաղաքի մոտ: Կորցնելով ամուսնուն` նա լիովին նվիրում է Աստծուն: Լինելով Քրիստոսի ջերմեռանդ հետեւորդ` իր երեք դուստրերին դաստիարակում է քրիստոնեական ոգով: Նրանց կյանքում իշխում են միայն քրիստոնեական արժեքներն ու գաղափարները: Եվ ահա հեթանոս մի երիտասարդ սիրահարվում է Սոփիայի աղջիկներից մեկին եւ կնության խնդրում: Սակայն մայրը մերժում է երիտասարդին` Continue reading

Նորաօծ Տեր Հովհաննես քհն. Մաթևոսյանը մատուցեց  իր անդրանիկ Ս. և Անմահ Պատարագը


Հուլիսի 22-ին Եղեգնաձորի Սուրբ Աստվածածին առաջնորդանիստ եկեղեցում, հանդիսապետությամբ Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնոորդ, Նորավանքի վանահայր Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի, նորաօծ Տեր Հովհաննես քհն. Մաթևոսյանը (Խաչիկ համայնքի հոգևոր պատասխանատու և ՀՀ Զինված ուժերի գնդերեց) մատուցեց իր անդրանիկ Սուրբ և Անմահ Պատարագը:

Բազմաթիվ հավատացյալներ էին ներկա Վայոց ձորի մարզից և այլ տարածաշրջաններից: Continue reading

Այսօր Ս. Մակաբայեցիների` Ս. Եղիազար քահանայի, Ս. Շամունայի և նրա յոթ որդիների հիշատակության օրն է


Այսօր Ս. Մակաբայեցիների` Ս. Եղիազար քահանայի, Ս. Շամունայի և նրա յոթ որդիների հիշատակության օրն է

Հին Կտակարանի այս սրբերի նահատակության մասին պատմվում է Մակաբայեցիների երկրորդ գրքի 6-րդ և 7-րդ գլուխներում: Ն. Ք. 2-րդ դարում Հրեաստանը գտնվում էր Սելևկյան իշխանապետության ներքո: Վիճակն ավելի է սրվում Անտիոքոս Եպիփանի թագավորության օրոք: Նա հրահանգում է, որ իր իշխանության ներքո գտնվող բոլոր ազգերն ընդունեն հունական մշակույթն ու պաշտեն հունական աստվածներին: Սակայն Մատաթիա անունով մի քահանա իր որդիներով ու եղբայրներով ապստամբում է այս որոշման դեմ` հավատարիմ մնալով Աստծո Օրենքին և Ուխտին: Վերջինիս որդիներից էր Հուդան, որն իր քաջագործությունների շնորհիվ ստացավ «Մակաբեոս» հունական անունը, որ նշանակում է «մրճահար, հարվածահար»: Հետագայում նրանց ընտանիքին անվանեցին Մակաբայեցիներ:

Ս. Եղիազար քահանան Մատաթիայի որդին էր` քաջ, աստվածավախ և իմաստությամբ լի: Վերջինիս բերանին գելոց են դնում և ստիպում խոզի միս ուտել, ինչն արգելված էր ըստ հրեական օրենքի: Քանի

Continue reading

Ս. Գրիգոր Լուսավորչի որդիների և թոռների` Արիստակեսի, Վրթանեսի, Հուսիկի, Գրիգորիսի եւ Դանիելի հիշատակության օր


Ս. Գրիգոր Լուսավորչի որդիների և թոռների` Արիստակեսի, Վրթանեսի, Հուսիկի, Գրիգորիսի եւ Դանիելի հիշատակության օրԱրիստակեսը Գրիգոր Լուսավորչի կրտսեր որդին էր եւ շատ վաղ հասակից մտել էր վանական կյանք: Եպիսկոպոս է ձեռնադրվել իր հոր կողմից` դառնալով նրա գործակիցը: 325 թվականին մասնակցել է Նիկիայի Ա Տիեզերաժողովին: Արիստակեսը հոր մահից հետո դարձել է հայոց հայրապետ: Սպանվել է 333 թվականին Չորրորդ Հայքի Արքեղայոս իշխանի կողմից, նրա անուղղելի վարքը քննադատելու համար և թաղվել Թիլ ավանում:

Վրթանեսը Լուսավորչի անդրանիկ որդին էր: Ամուսնացած էր և ուներ երկու զավակ, Գրիգորիս և Հուսիկ: Եղբոր մահից հետո բազմել է Հայոց հայրապետական աթոռին: Թեեւ Հայաստանում քրիստոնեությունը հաստատվել էր որպես պետական կրոն, սակայն բազմաթիվ վայրերում դեռևս գոյություն ուներ հին հավատը: Այդ պատճառով Վրթանես հայրապետն ամենամյա մեծահանդես պաշտամունք էր կազմակերպում Տարոնում, հեթանոսությունն աստիճանաբար վերացնելու համար:

Վրթանեսը վախճանվել է 341 թվականին եւ թաղվել Դարանաղյաց Թորդան ավանում, Լուսավորչի նշխարների մոտ: Գրիգորիսը Վրթանեսի ավագ որդին էր: Նա Հայ Եկեղեցու կողմից հարեւան հեթանոս ազգերի մեջ քրիստոնեությունը տարածելու ջանքեր է գործադրում: Նահատաակվում է մազքութների Սանեսան թագավորի հրամանով, իսկ մարմինն իր սարկավագների ձեռքով ամփոփվում է Արցախի Ամարաս ավանում, որտեղ 489 թվականին Աղվանից Վաչագան թագավորի օրոք, Սրբի նշխարների վրա կառուցվում է Ս. Գրիգոր եկեղեցին: Հուսիկը Վրթանեսի կրտսեր որդին էր: Ամուսնացած էր հայոց Տիրան արքայի դստեր հետ եւ ուներ երկու  զավակ` Պապ և Աթանագինե: 341 թվականին ընտրվում է կաթողիկոս: Հուսիկ հայրապետը, ընդդիմանալով Տիրանին, որ ցանկանում էր Հուլիանոս Ուրացողի պատկերը Continue reading

Նորակոչիկների օրհնություն Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում


Օրերս Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Գալուստ քահանա Սահակյանն օրհնեց եկեղեցում հավաքված նորակոչիկներին:

Տեր Հայրն իր խոսքում կոչ արեց նորակոչիկներին ուժեղ լինել, լավ ծառայել և հայրենիքի նկատմամբ պարտքը հավատարմությամբ կատարել:

Ավանդույթի համաձայն Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում օրհնված խաչերը ստանալուց հետո Հայոց բանակի շարքերը համալրելու մեկնեց նորակոչիկների ևս Continue reading

ՀԱՅ ԵԿԵՂԵՑՈՒ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱՑ ՄԻԱՎՈՐՄԱՆ ԱՆԴԱՄՆԵՐԸ ՀԱՆԴԻՊԵՑԻՆ ՎԱՐՉԱՊԵՏ ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆՅԱՆԻ ՀԵՏ


Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Վեհափառ հայրապետի հետ հյուր էր գնացել Հայ եկեղեցու Continue reading

ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ ՀԱՎԱՔԻ ՎԵՐՋԻՆ ՕՐԸ


Հուլիսի 8-ը «Դեպի հայրենիք, դեպի Սուրբ էջմիածին» հավաքի վերջին օրն էր:
Այն համընկավ Պայծառակերպության տոնի հետ: Տոնական պատարագը Երևանի սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցում մատուցեց Հովնան սրբազանը: Պատարագին Մայր Աթոռի միաբանների

Continue reading

ՀԱՅ ԵԿԵՂԵՑՈՒ ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱՑ ՄԻԱՎՈՐՄԱՆ ՀԱՎԱՔԻ ԵՐՐՈՐԴ ՕՐԸ՝ ԾԱՂԿԱՁՈՐՈՒՄ


Գարեգին Բ Ամենայն հայոց կաթողիկոսը 2018 թվականը հռչակել է երիտասարդության տարի: Ծրագրերից գլխավորը «Դեպի հայրենիք, դեպի Ս. Էջմիածին» համահայկական երիտասարդական ծրագիրն է: Continue reading

ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔ


Ծաղկաձորում իրենց աշխատանքը շարունակող Հայ եկեղեցու համաշխարհային երիտասարդաց միավորման անդամներին հուլիսի 4-ին հյուր էր գնացել Գարեգին Բ Ամենայն հայոց կաթողիկոսը:
Գարեգին Բ Ամենայն հայոց կաթողիկոսը 2018 թվականը հռչակել է երիտասարդության տարի: Ծրագրերից գլխավորը «Դեպի հայրենիք, դեպի Ս. Էջմիածին» համահայկական երիտասարդական ծրագիրն է: Հուլիսի 4-ից հայ եկեղեցու աշխարհասփյուռ թեմերից 400 երիտասարդ է հայրենիքում:
Այսօր՝ հուլիսի 6-ի առավոտյան շուրջ երկու տասնյակ մարդ ներխուժել է Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի Դիվանատան շենք: Վերջնագրային պահանջներով և սադրիչ գործողություններով նրանք խաթարել են վարչական մասի աշխատանքային առօրյան:
Մայր Աթոռում, ի պատասխան հնչեցված անհիմն մեղադրանքների, ցուցադրվել է Սուրբ Գեղարդը:
Օձունում մեկնարկել է ավանդական դարձած բակային վրանային հոգևոր ճամբարը: Արագածոտնի թեմի 15-30 տարեկան ավելի քան 100 երիտասարդ մեկ շաբաթով հյուրընկալվել է Օձունի Ս. Աստվածածին վանական համալիրում:

Continue reading

«ԴԵՊԻ ՀԱՅՐԵՆԻՔ, ԴԵՊԻ ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾԻՆ» ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԱԿԱՆ ՀԱՎԱՔԻ ՄԵԿՆԱՐԿԸ


«Դեպի հայրենիք, դեպի Սուրբ էջմիածին» խորագրով հավաքը միավորել է 20 երկրից ժամանած 400 հայ երիտասարդի: Հուլիսի 4-ին Մար Աթոռից մեկնարկեց համահայկական երիտասարդական հավաքը, Continue reading

Հայ եկեղեցու համաշխարհային երիտասարդաց միության հավաքը Ծաղկաձորում


Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդը 2018 թվականը հռչակել է երիտասարդության տարի:

Հուլիսի 4-8-ը Ծաղկաձորում տեղի ունեցավ Հայ եկեղեցու երիտասարդաց միության հավաքը:

«Դեպի Հայրենիք, դեպի Սուրբ Էջմիածին» համահայկական երիտասարդական հավաքի նպատակն էր մեկ վայրում հավաքել Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու երիտասարդական կառույցների Continue reading

Վարդավառի տոնին Աշոտ Երկաթ թագավորի Սուրբ Խաչով օրհնվեց Նախիջևանյան սահմանը


Վարդավառը Մեր Տեր և Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության կամ այլակերպության տոնն է: Այն Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից երրորդն է և որպես շարժական տոն, հանդիպում է հունիսի 28-ից օգոստոսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում:

Հիսուս Քրիստոսի պայծառակերպության մասին կարդում ենք Ավետարանում, որտեղ ասվում է, թե Քրիստոս իր հետ վերցնելով իր աշակերտներից Պետրոսին, Հակոբոսին և Հովհաննեսին՝ նրանց հետ բարձրանում է Թաբոր լեռը և նրանց առաջ կերպարանափոխվում. Նրա դեմքը փայլում է ինչպես արեգակը, իսկ զգեստները դառնում են սպիտակ, ինչպես լույսը: Ապա երկնային լույսի մեջ պարուրված հայտնվում են Մովսես ու Եղիա մարգարեներն ու սկսում զրուցել Տիրոջ հետ՝ Նրա վերահաս տառապանքների ու խաչելության մասին: Իսկ հետո լուսավոր մի ամպ իջավ ու հնչեց Հայր Աստծո ձայնը. «Դա է Իմ սիրելի որդին, որն ունի իմ հաճությունը, Նրան լսեցեք»:

Տոնը Վարդավառ է կոչվում, Տիրոջը վարդի հետ համեմատելու պատճառով: Ինչպես վարդը կոկոնի մեջ է ծածկված լինում՝ նախքան բացվելը և բացվելով բոլորին հայտնապես երևում է, այնպես էլ Հիսուս նախքան Իր պայծառակերպվելը Իր մեջ պահում էր Աստվածության լույը, իսկ պայծառակերպվելով հայտնում Իր Աստվածությունը:

Այս տարի Վարդավառի տոնը մեծավ խնդությամբ նշվեց Վայոց Ձորի մարզի սահմանամերձ Խաչիկ համայնքում: Գյուղացիներին հյուրընկալվել էին ՀՀ ԶՈՒ Հոգևոր Առաջնորդ՝ Տեր Վրթանես եպս. Աբրահամյանը, ավագ գնդերեց Տեր Ենովք քհն. Սարգսյանն՝ իրեն ենթակա զորամասերի գնդերեցների հետ և Հարավային Ռուսաստանի թեմի Ստավրոպոլ քաղաքի հոգևոր հովիվ՝ Տեր Գրիգորիս քահանա Պողոսյանը և Նոր Նախիջևանի և Ռուսաստանի Հայոց թեմի Ռոստովի մարզի Մյասնիկյանի շրջանի Չալթր հայկական գյուղի Սուրբ Համբարձում Եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տեր Թադեոս քահանա Համբարյանը: Տոնախմբությանն ու Սուրբ պատարագին ներկա էին Continue reading

ՆՆջեցյալների հոգեհանգստյան և հոգեճաշի սրահների բացման առիթով քննարկում Վայքի Ս. Տրդատ եկեղեցում


Հուլիսի 2-ին Վայքի Սուրբ Տրդատ եկեղեցում, Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ գերաշնորհ Տ. Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանի գլխավորությամբ, թեմի հոգևորականների, հաշվապահի և Վայքի քաղաքապետարանի ավագանու անդամների հետ տեղի ունեցավ քննարկում ննջեցյալների հոգեհանգստյան և հոգեճաշի սրահների բացման առիթով:

Հանդիպման ընթացքում եղան առաջարկներ, որոնք համատեղ քննարկմամբ Continue reading