Այսօր Սուրբ Թեոդոս թագավորի և Եփեսոսի մանկանց հիշատակության օրն է


Այսօր Սուրբ Թեոդոս թագավորի և Եփեսոսի մանկանց հիշատակության օրն էՍուրբ Թեոդոս թագավորը և մեծահամբավ զորավարը, որին տրվել է նաև Մեծն Թեոդոս անունը, քրիստոնյա աշխարհին հայտնի է որպես ուղղափառության մեծագույն ջատագով ու պաշտպան: 379 թվականին նշանակվելով Արևելքի կայսր, բարեպաշտ Թեոդոսն առաջին հերթին վերադարձնում է նախորդ կայսեր հրամանով աքսորված ուղղափառ բոլոր եպիսկոպոսներին, որոնց թվում նաև, ըստ «Վարք Սրբոցի», հայոց Ներսես Հայրապետին:

 Ուղղափառ հավատի զորացման համար կարևորվում է 381 թվականին նրա հրամանով գումարված Կ. Պոլսի Տիեզերական ժողովը: Ուսանելի է բարեպաշտ քրիստոնյայի խոնարհ վարքը: Երբ Միլանի եպիսկոպոսն ի պատիժ Թեսաղոնիկեում կազմակերպած ժողովրդի կոտորածի, կայսրին արգելում է մուտք գործել եկեղեցի, վերջինս խոնարհաբար հնազանդվում է և միայն 8-ամսյա ապաշխարությունից հետո ոտք դնում Աստծո տաճար: Հայ Եկեղեցում նույն օրը նշվում է նաև Եփեսոսի 7 մանկանց հիշատակությունը: Եփեսոսցի ազնվական 7 երիտասարդներ գաղտնի մկրտվում են, ընդունելով քրիստոնեական հավատը:

Վերջինիս համար հալածվում են Դեկոս կայսրի Continue reading

Այսօր Սբ. Անտոն Ճգնավորի հիշատակության օրն է


Այսօր Սբ. Անտոն Ճգնավորի հիշատակության օրն էՍբ. Անտոն Ճգնավորը կամ Սբ. Անտոն Անապատականը ճգնավորության եւ վանական կյանքի հայրն ու հիմնադիրն է: Երանելի այրը ծնվել է Եգիպտոսի Կոմա գյուղում 251 թվականին, ազնվական ծնողների ընտանիքում: Ծնողների մահից հետո Անտոնը ժառանգում է նրանց հարստությունը: Սակայն մի օր եկեղեցում լսում է ավետարանական այն պատգամը, որտեղ Հիսուս ասում է. «եթե կամենում ես կատարյալ լինել, նախ վաճառիր ինչ-որ ունես ու աղքատներին տուր և երկնքում գանձեր կունենաս»: /Մատթ.19: 21/:

Առաջնորդվելով այս պատվիրանով, Անտոնը վաճառում է իր ողջ ունեցվածքը և ապրում աղոթքի, պահեցողության ու բարեգործության ոգով: Որոշ ժամանակ անց, նա հեռանում է իր հայրենի գյուղից և բնակություն հաստատում մոտակա քարայրում, որտեղ, ըստ վարքագիրների՝  հոգևոր պատերազմներ է մղում վայրի գազանների կերպարանքով իրեն մշտապես հայտնվող դևերի հետ: Համբերությամբ դիմակայելով բոլոր փորձություններին` սուրբը հեռանում է անմարդաբնակ մի անապատ և 20 տարի շարունակ ապրում մենության մեջ:

Լսելով նրա սրբակեցության մասին, շատերը թողնում են իրենց տներն ու հեռանում անապատ Continue reading

Պարտադիր զինվորական ծառայության մեկնեց ջերմուկցի նորակոչիկների այս տարվա երկրորդ եռյակը


Պարտադիր զինվորական ծառայության մեկնեց  ջերմուկցի նորակոչիկների այս տարվա երկրորդ եռյակը

Օրերս պարտադիր զինվորական ծառայության մեկնեց ջերմուկցի նորակոչիկների այս տարվա երկրորդ եռյակը:

Պարտադիր զինվորական ծառայության մեկնեց  ջերմուկցի նորակոչիկների այս տարվա երկրորդ եռյակը

Ջերմուկի Սուրբ Գայանե եկեղեցում Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տեր Գալուստ քահանա Սահակյանն օրհնեց եկեղեցում հավաքված նորակոչիկներին:

Պարտադիր զինվորական ծառայության մեկնեց  ջերմուկցի նորակոչիկների այս տարվա երկրորդ եռյակը

Տեր Հայրն իր խոսքում կոչ արեց նորակոչիկներին ուժեղ լինել, լավ Continue reading

Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ


Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ   

13-րդ դարի վերջերին մոնղոլներն ընդունում են մահմեդականություն և նրանց հպատակ երկրներում սկսվում են կրոնական հալածանքներ քրիստոնյաների նկատմամբ, ծանրանում են հարկերը: Այս ժամանակ նոր ահազանգ է լսվում Կիլիկիայից: Հեթում Բ-ի ցանկությամբ և անմիջական ազդեցությամբ 1293 թվականին կաթողիկոս է ձեռնադրվում Գրիգոր Անավարզեցին /1293-1307/, որը շուտով սկսում է վարել բացահայտ լատինամետ քաղաքականություն:

Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ

Նա չի սահմանափակվում միայն արտաքին արդուզարդի ընդօրինակմամբ, այլև հասնում է պատարագի ժամանակ բաժակի մեջ ջուր խառնելուն, նամակագրական կապեր է հաստատում Կոստանդնուպոլսի հունաց պատրիարքի հետ և այլն: Չնայած այս մասին Օրբելյանը տեղյակ էր, սակայն չի ցանկանում գժտությունների նոր դուռ բացել` նկատի ունենալով Կիլիկիայի քաղաքական անբարենպաստ վիճակը:

Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ

Սակայն Օրբելյանի այս քաղաքականությունը ի զորու չեղավ կանխելու անցանկալի դեպքերի  հետագա ընթացքը: Շուտով Սյունիք է ժամանում Գրիգոր Անավարզեցու պատվիրակը` Կեսարիայի եպիսկոպոս Կոնստանդինը, որն իր հետ բերում է կաթողիկոսի նորամուծությունների ցուցակը և առաջարկը` ենթարկվելու և ղեկավարվելու դրանցով:

Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ

Օրբելյանը, անշուշտ, սպասում էր Անավարզեցու պատվիրակին և հավատացած էր, որ Continue reading

Այսօր Ս. Աթանաս, Ս. Կյուրեղ հայրապետների հիշատակության օրն է


Ս. Աթանաս և Ս. Կյուրեղ հայրապետներն Ընդհանրական Եկեղեցու ամենակարկառուն գործիչներից են, ովքեր իրենց ողջ կյանքն ապրեցին հանուն քրիստոնեական հավատի ուղղափառության հաստատման ու տարածման` ընդդեմ մոլար ըմբռնումների և ուսմունքների:

Ս. Կյուրեղ

               Ս. Կյուրեղ

Ս. Աթանասը (295-373թթ.) ծնվել է Ալեքսանդրիայում` հույն քրիստոնյա ընտանիքում: Բարձրագույն կրթություն ստացել է հայրենի քաղաքի հռչակավոր աստվածաբանական ճեմարանում: Սարկավագ ձեռնադրվելով տեղի պատրիարք Ալեքսանդր Ալեքսանդրացու կողմից, իբրև նրա անձնական քարտուղար` մասնակցել է 325 թվականի Նիկիայի Տիեզերաժողովին և լուրջ հակահարված հասցրել Արիոսին ու նրա հետևորդներին, ովքեր մերժում էին Քրիստոսի աստվածային բնությունը` Նրան համարելով արարած:

Ի հակադրություն այս սխալ վարդապետության` Ս. Աթանասը հաստատում է Քրիստոսի Աստված լինելու իրողությունը և փրկությունը տեսնում է Աստծո հետ մարդկային բնության միավորման մեջ, ինչը հնարավոր է միայն Աստծո մարդացման խնդրին: Փրկությունը, ըստ Աթանասի բանաձևման, ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ աստվածացում. «Աստված մարդացավ, որպեսզի մարդն աստվածանա»: Աստվածացումն Աստծուն որդեգրվելն է, «որպեսզի մարդկանց որդիները դառնան Աստծո որդիներ»:, 328 թվականին բարձրանալով պատրիարքական աթոռ, Ս. Աթանասը հետագա իր ողջ կյանքի ընթացքում անդադար պայքարում է արիոսական հերձվածի դեմ, պաշտպանում նիկիական ուղղափառ դավանանքը: Ենթարկվելով հալածանքների` իր եպիսկոպոսական 47 տարիներից 15-ն անցկացրել է աքսորում: Սակայն ճշմարտության հաստատման իր գերմարդկային ջանքերը տալիս են բարի պտուղներ. Continue reading

Այսօր Ս. Սոփիայի և նրա երեք դուստրերի` Ս. Պիստոսի, Ս. Ելպիսի և Ս. Ագապիի հիշատակության օրն է


img_20111Այս անունները քրիստոնեական ծագում ունեն և հունարեն հաջորդաբար նշանակում են իմաստություն, հավատ, հույս և սեր:

Ս. Սոփիան ազնվական ընտանիքի զավակ էր և բնակվում էր Հռոմ քաղաքի մոտ: Կորցնելով ամուսնուն` նա լիովին նվիրում է Աստծուն: Լինելով Քրիստոսի ջերմեռանդ հետևորդ` իր երեք դուստրերին դաստիարակում է քրիստոնեական ոգով: Նրանց կյանքում իշխում են միայն քրիստոնեական արժեքներն ու գաղափարները: Եվ ահա հեթանոս մի երիտասարդ սիրահարվում է Սոփիայի աղջիկներից մեկին և կնության խնդրում: Սակայն մայրը մերժում է երիտասարդին` ասելով. «Մենք քրիստոնյա ենք և կուսությունը ոսկուց և մարգարտից ավելի թանկ ենք համարում»: Երիտասարդը վրդովվելով` իր բողոքն է հայտնում ժամանակի կայսր Ադրիանոսին: Կայսրն ավելի դաժան փորձության է մատնում նրանց, կանչում է երեք աղջիկներին և պահանջում կուռքերին զոհ մատուցել: Սակայն մանկուց դաստիարակված լինելով Հիսուս Քրիստոսի պատվիրաններով` աղջիկներն Continue reading

Բանակ մեկնեցին 2016 թվականի ամառային զորակոչի 4-րդ հավաքի նորակոչիկները


Բանակ մեկնեցին 2016 թվականի ամառային զորակոչի 4-րդ հավաքի նորակոչիկները

Հուլիսի 19-ին Վայոց ձորի Եղեգնաձորի տարածքային զինկոմիսարիատից պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության մեկնեցին 2016 թվականի ամառային զորակոչի 4-րդ հավաքի նորակոչիկները:

Բանակ մեկնեցին 2016 թվականի ամառային զորակոչի 4-րդ հավաքի նորակոչիկները
Եղեգնաձորի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում 4-րդ հավաքի նորակոչիկներին բարի երթ մաղթեցին ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի տեղակալ Մելս Հարությունյանը և Եղեգնաձորի զինվորական կոմիսար Արմեն Սարգսյանը: Մ. Հարությունյանն իր խոսքում նորակոչիկներին անվտանգ ծառայություն մաղթեց և նշեց, որ նորակոչիկները գնում են համալրելու հայրենիքի սահմանները պաշտպանելու սրբազան գործին ծառայող իրենց եղբայրներին՝ համատեղ ուժերով հսկելու հայրենիքի սահմաններն ու հայ ժողովրդի խաղաղ կեցությունը:

Բանակ մեկնեցին 2016 թվականի ամառային զորակոչի 4-րդ հավաքի նորակոչիկները
Ա. Սարգսյանն իր խոսքում նշեց, որ Հայոց բանակում ծառայող վայոցձորցի զինվորները միշտ բարձր են պահել մեր մարզի անունը և աչքի են ընկել կարգապահությամբ: Ծառայության Continue reading

Ս. Գրիգոր Լուսավորչի որդիների և թոռների` Արիստակեսի, Վրթանեսի, Հուսիկի, Գրիգորիսի եւ Դանիելի հիշատակության օր


Ս. Գրիգոր Լուսավորչի որդիների և թոռների` Արիստակեսի, Վրթանեսի, Հուսիկի, Գրիգորիսի եւ Դանիելի հիշատակության օր

Արիստակեսը Գրիգոր Լուսավորչի կրտսեր որդին էր եւ շատ վաղ հասակից մտել էր վանական կյանք: Եպիսկոպոս է ձեռնադրվել իր հոր կողմից` դառնալով նրա գործակիցը: 325 թվականին մասնակցել է Նիկիայի Ա Տիեզերաժողովին: Արիստակեսը հոր մահից հետո դարձել է հայոց հայրապետ: Սպանվել է 333 թվականին Չորրորդ Հայքի Արքեղայոս իշխանի կողմից, նրա անուղղելի վարքը քննադատելու համար և թաղվել Թիլ ավանում:

Վրթանեսը Լուսավորչի անդրանիկ որդին էր: Ամուսնացած էր և ուներ երկու զավակ, Գրիգորիս և Հուսիկ: Եղբոր մահից հետո բազմել է Հայոց հայրապետական աթոռին: Թեեւ Հայաստանում քրիստոնեությունը հաստատվել էր որպես պետական կրոն, սակայն բազմաթիվ վայրերում դեռևս գոյություն ուներ հին հավատը: Այդ պատճառով Վրթանես հայրապետն ամենամյա մեծահանդես պաշտամունք էր կազմակերպում Տարոնում, հեթանոսությունն աստիճանաբար վերացնելու համար:

Վրթանեսը վախճանվել է 341 թվականին եւ թաղվել Դարանաղյաց Թորդան ավանում, Լուսավորչի նշխարների մոտ: Գրիգորիսը Վրթանեսի ավագ որդին էր: Նա Հայ Եկեղեցու կողմից հարեւան հեթանոս ազգերի մեջ քրիստոնեությունը տարածելու ջանքեր է գործադրում: Նահատաակվում է մազքութների Սանեսան թագավորի հրամանով, իսկ մարմինն իր սարկավագների ձեռքով ամփոփվում է Արցախի Ամարաս ավանում, որտեղ 489 թվականին Աղվանից Վաչագան թագավորի օրոք, Սրբի նշխարների վրա կառուցվում է Continue reading

Սուրբ նախահայրերի՝ Ադամի, Աբելի, Սեթի, Ենովսի, Ենովքի, Նոյի, Մելքիսեդեկի, Աբրահամի, Իսահակի, Հակոբի, Հովսեփի, Մովսեսի, Ահարոնի, Եղիազարի, Հեսո


Սուրբ նախահայրերի՝ Ադամի, Աբելի, Սեթի, Ենովսի, Ենովքի, Նոյի, Մելքիսեդեկի, Աբրահամի, Իսահակի, Հակոբի, Հովսեփի, Մովսեսի, Ահարոնի, Եղիազարի, ՀեսոՆախահայրերը Հին կտակարանի այն անձերն են, որոնց համար Հին Ուխտի Յոթանասնից թարգմանության մեջ գործածվում է «պատրիարք» բառը, որն օգտագործվում էր կրոնական և քաղաքացիական աշխարհիկ առաջնորդների համար: Նախահայր բառի համարժեքն է նահապետը: Աստվածաշունչ մատյանում ներկայացված է նահապետների երկու ցուցակ: Առաջինը (Ծննդ. Դ 17-18) սկսվում է Կայենով` հասնելով մինչև Մաթուսաղա և Ղամեք, իսկ մյուսը` (Ծննդ. Ե 30-31) սկսվում է Սեթով և վերջանում  կրկին Ղամեքով: Քրիստոնեական եկեղեցին սրբերի շարքն է դասել նաև մարդկության նախահայր Ադամին, հաստատելով այն ճշմարտությունը, որ Քրիստոսի փրկչական արյունը թափվել է բոլոր ադամորդիների համար՝ սկսած նրանց նախահորից, և որ Ադամի փրկությամբ վերանում է ադամական անեծքը բոլոր նրանցից, ովքեր ապաշխարելով հավատում ու մկրտվում են՝ դառնալով Քրիստոսի եկեղեցու անդամ: Continue reading

Վայոց ձոր. Սմբատաբերդ


 

Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ   

Հայաստանի տարածքում պաշտպանական կառույցներ` բերդեր և ամրոցներ, կառուցվել են հնագույն ժամանակներից սկսած: Դրանք կառուցվել են հարմար վայրերում` զբաղեցնելով ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող բարձունքներ և թշնամական հարձակումների ժամանակ հանդիսացել են դիմադրության հենակետեր` հուսալի պատսպարան հանդիսանալով նաև շրջակա բնակիչների համար:  Այդպիսի ամրաշինական կառույցներից է նաև Սմբատաբերդը:

 Վայոց ձոր. Սմբատաբերդ

Սմբատաբերդ ամրոցի ավերակները գտնվում են Վարդենիսի լեռնաշղթայի հարավ-արևմտյան լեռնաբազուկներից մեկի գագաթային մասում` ծովի մակերևույթից մոտ 2000 մ բարձրության վրա: Բարձրաբերձ այդ լեռնաբազուկը հարավ-արևելքում եզերված է Եղեգիս գետի կիրճով, հյուսիս-արևմուտքում` Արտաբույնք գետի ձորով, և  այդ մասերում բերդը պաշտպանված է զառիթափ ու դժվարամատչելի լանջերով, իսկ հյուսիս-արևելքում այն աստիճանաբար ձուլվում է տեղանքին: Ամրոցի նման տեղադիրքը բերդապահներին հնարավորություն է ընձեռնել դիտարկելու շրջակա ձորերն ու լեռները` ժամանակին ահազանգելով մոտեցող թշնամիների մասին:

 Վայոց ձոր. Սմբատաբերդ

Սմբատաբերդը Վայոց ձորի մեծ ու անառիկ ամրոցներից մեկն է  և   հիմնվել է վաղ միջնադարում:

Այն մինչև 7-րդ դարի առաջին քառորդը պատկանել է Սյունյաց գահերեց իշխաններին, այնուհետև 10-րդ դարում անցել է Բագրատունիներին, իսկ 13-րդ դարում` Օրբելյան իշխաններին և մինչև 15-րդ դարը եղել է նրանց տոհմական սեփականությունը: 1605 թ. բերդը` Եղեգիս քաղաքի հետ հիմնովին ավերվել են պարսից շահ Աբասի արշավանքների հետևանքով:

Իր գոյության ընթացքում Սմբատաբերդը բազմիցս պաշարվել է թշնամու կողմից, սակայն Continue reading

Այսօր Ս. Աթանագինե եպիսկոպոսի և նրա տասն աշակերտների նահատակության հիշատակության օրն է


Այսօր Ս. Աթանագինե եպիսկոպոսի և նրա տասն  աշակերտների նահատակության հիշատակության օրն է

Ս. Աթանագինե եպիսկոպոսը ծնվել է Սեբաստիա քաղաքում, քրիստոնյա ծնողների ընտանիքում: «Վարք Սրբոց»-ը պատմում է, որ իր աղոթքով և գավազանով հաղթելով քաղաքի բնակիչներին նեղություն պատճառող մի վիշապի՝ Սեբաստիայի մետրոպոլիտի կողմից նշանակվում է Փոքր Հայքի Պիտակտո քաղաքի եպիսկոպոս: Դիոկղետիանոս կայսեր հալածանքների ժամանակ նա իր 10 աշակերտների հետ ատյան է տարվում: Նրանք բոլորն էլ հրաժարվում են կուռքերին զոհ մատուցել և գլխատվելով նահատակվում: Ս. Գրիգոր Լուսավորիչը, ով մինչ Տրդատ արքայի մոտ ծառայության անցնելն ամուսնացած էր Աթանագինեի քրոջ՝ Continue reading

Այսօր Ս.Կիպրիանոս եպիսկոպոսի և Հուստիանե կույսի, Եվփիմե կույսի և 45 վկաների և Քրիստինե կույսի հիշատակության օրն է


Այսօր Ս.Կիպրիանոս եպիսկոպոսի և Հուստիանե կույսի, Եվփիմե կույսի և 45 վկաների և Քրիստինե կույսի հիշատակության օրն էԿիպրիանոսն ապրել և գործել 3-րդ դարում: Ըստ «Հայսմավուրքի»՝ նա ազնվական և մեծահարուստ մարդկանցից էր, իմաստուն և մոգության արվեստին հմտացած: Նույն քաղաքում էր բնակվում նաև մի քուրմի դուստրը՝ Հուստիանե անունով, որ քրիստոնյա դառնալով՝ ճշմարիտ հավատի է բերում նաև իր ծնողներին: Ստանալով կռապաշտ իշխանի ամուսնության առաջարկը` մերժում է, պատճառաբանելով, որ ինքն արդեն Քրիստոսի հարսնացուն է: Իշխանը խնդրում է Կիպրիանոս մոգի աջակցությունը, սակայն վերջինս, ազդվելով կույսի գերբնական ուժից, քրիստոնյա է մկրտվում և կարճ ժամանակում եպիսկոպոս դառնալով՝ նվիրվում է քարոզչական առաքելությանը: Իսկ Հուստիանեն ձեռնադրվում է սարկավագուհի: Դեկոսյան հալածանքների ժամանակ Կիպրիանոսն աքսորվում է և գլխատվում:  Նահատակվում է նաև Հուստիանե կույսը: Եվփիմեն քրիստոնյա ընտանիքի զավակ էր և իր ողջ կյանքն Աստծուն ընծայելու համար կուսության ուխտ էր արել: Նա իր 45 ընկերուհիների հետ հրաժարվում է քաղաքի հեթանոս աստվածներից մեկի պատվին կազմակերպված հանդեսին մասնակցելուց և թաքնվում է:

Հայտնաբերվելով և ատյան տարվելով՝ Եվփիմեի ընկերուհիները Continue reading

ՍԲ. ԹԱԴԵՈՍ ԱՌԱՔՅԱԼԻ ԵՎ ՍԲ. ՍԱՆԴՈՒԽՏ ԿՈՒՅՍԻ ՀԻՇԱՏԱԿՈՒԹՅԱՆ ՕՐ


Սբ. Թադեոս առաքյալը և Սբ. Սանդուխտ կույսը Հայ Եկեղեցու ամենանշանավոր տոնելի սրբերից են, քանի որ նրանց անվան հետ է առնչվում հայոց լուսավորության պատմությունը: Քրիստոսի Համբարձումից հետո` համաձայն Տիրոջ պատգամի. «Գնացե΄ք, ուրեմն աշակերտ դարձրեք բոլոր ազգերին, նրանց մկրտեցեք Հոր և Որդու և Սուրբ Հոգու անունով» (Մատթ. 28: 19): Թադեոսը նախ գալիս է Եդեսիա, ավետարանում կենաց խոսքը, ի թիվս բազում հրաշքների,  բժշկում նաև Աբգար թագավորին, ապա՝ իրեն փոխարինող նշանակելով Եդեսիայում, գնում է Հայոց Սանատրուկ արքայի տիրույթները:

Այստեղ զանազան վայրեր քարոզելուց հետո բազմաթիվ հեթանոսների է քրիստոնեական հավատի բերում և հիմնադրում Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին: Գալով Արտազ գավառ, առաքյալը մտնում է հայոց արքունիք և դարձի բերում արքայադուստր Սանդուխտ կույսին: Իրազեկ դառնալով այս ամենին` Սանատրուկ հայոց արքան սկզբում հորդորում է դստերը ետ դառնալ նախկին հավատին, սակայն ապարդյուն: Զայրացած արքան թե΄ Թադեոս առաքյալին, թե΄ Continue reading

ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ. ԲՈԼՈՐԱԲԵՐԴ (ՊՌՈՇԱԲԵՐԴ)


Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ   

Վերնաշեն գյուղից դեպի հյուսիս, 7կմ հեռավորության վրա է գտնվում Վայոց ձորի նշանավոր ամրոցներից Բոլորաբերդը, որին կոչում են նաև Պռոշաբերդ, հավանաբար այն պատճառով, որ Պռոշ իշխանը (13-րդ դար), տիրելով Վայոց ձորի մի մասը, վերակառուցել և ավելի է ամրացրել, դարձրել իր իշխանության պաշտպանության հենակետը:

Բոլորաբերդի (Պռոշաբերդ) ընդհանուր տեսքը

                              Բոլորաբերդի (Պռոշաբերդ) ընդհանուր տեսքը

Սպիտակավոր Աստվածածին եկեղեցուց դեպի արևելք, սրագագաթ լեռան վրա է գտնվում բերդը: Սա Վայոց ձորի ամենաբարձր գագաթներից է: Բոլորաբերդից հյուսիս-արևելք նշանավոր Ղազմա սարն է, բարձրությունը 3000 մ: Ամրոցի արևմտյան կողմի հարթավայրում նկատելի են հին բնակավայրի հետքեր՝ փոսերի ձևով:

Ուսումնասիրողները գտնում են, որ սա Բոլորաբերդ գյուղի Continue reading

ՀՀ Վայոց ձորի մարզում մեկնարկեց 2016 թվականի ամառային զորակոչը


ՀՀ Վայոց ձորի մարզում մեկնարկեց  2016 թվականի ամառային զորակոչը

Օրերս Վայոց ձորի մարզի տարածքային զինկոմիսարիատներից պարտադիր ժամկետային զինվորական ծառայության մեկնեցին 2016 թվականի ամառային զորակոչի առաջին նորակոչիկները:

ՀՀ Վայոց ձորի մարզում մեկնարկեց  2016 թվականի ամառային զորակոչը

Մարզկենտրոն Եղեգնաձոր քաղաքի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում նորակոչիկներին բարի երթ և անվտանգ ծառայություն մաղթեցին ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետի տեղակալ Սամվել Թարվերդյանը և Եղեգնաձորի զինվորական կոմիսար Արմեն Սարգսյանը: Ս. Թարվերդյանը, շնորհավորելով նորակոչիկներին Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության օրվա կապակցությամբ, նշեց, որ նորակոչ զինվորներին է վստահվում մեր հայրենիքի սահմանները պաշտպանելու կարևորագույն և սրբազան գործը: Այդ պատասխանատու առաքելության համար մեր զինվորներին հարկավոր է ուժ, բարձր մարտունակություն և կամք:

ՀՀ Վայոց ձորի մարզում մեկնարկեց  2016 թվականի ամառային զորակոչը

Ա. Սարգսյանն իր խոսքում նշեց, որ վայոցձորցի զինվորները միշտ աչքի են ընկել կարգապահությամբ և Հայոց բանակում մեր մարզի անունը միշտ բարձր են պահել: Նորակոչիկներին ճանապարհելու եկած ծնողներին ու Continue reading

Այսօր Եսայի մարգարեի հիշատակության օրն է


Այսօր Եսայի մարգարեի հիշատակության օրն է

Ս. Եսայի մարգարեն Հին կտակարանի չորս «մեծ մարգարեներ»-ից առաջինն է: Ծնվել և գրեթե ողջ կյանքն անցկացրել է Երուսաղեմում, մարգարեացել է 8-րդ դարի կեսերին: Ս. Եսայի մարգարեն վեհությամբ և հեղինակությամբ գրված պատգամներ ունի՝ Աստծո, արդարությանմեղքի, կրոնի և զանազան հարցերի մասին:

 Ճկուն միտք ունենալու շնորհիվ նա Երուսաղեմի չորս թագավորների առաջնորդն է եղել՝ Աստծո կամքը հայտնելով բազմաթիվ ազգային հարցերի շուրջ: Անգերազանցելի ոճով ու ոգով գրված նրա գիրքը Հին և Նոր կտակարանները կապող օղակն է:

Ս. Եսային կոչվում է նաև Ավետարանիչ մարգարե, Մեսիայի, այսինքն` Քրիստոսի մասին ամենից շատ մարգարեանալու համար: Նա ներկայանում է իբրև Տիրոջ Հոգուց ուղարկված ծառա՝ «Աղքատներին ավետարանելու, սրտով բեկյալներին բժշկելու»: Հետագայում այս առաքելության մեջ պետք է Հիսուս տեսներ այն ծրագիրը, որն Ինքը եկավ իրականացնելու այս աշխարհում (Ղուկ. 4:16-21): Ըստ ավանդության՝ Ս. Եսայի մարգարեն նահատակվել է սղոցումով:

Եսայի մարգարեին Հայ եկեղեցին հիշատակում է Վարդավառի տոնին հաջորդող հինգշաբթի օրը:

Տիրոջ Պայծառակերպության կամ Վարդավառի տոնը Եղեգնաձորում


Տիրոջ Պայծառակերպության կամ Վարդավառի տոնը Եղեգնաձորում

Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպությունը Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից է, որը Հայ Եկեղեցին տոնում է Զատիկից 98 օր հետո, հունիսի 28-ից մինչև օգոստոսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում:

Հայ Եկեղեցին այն կոչում է նաև Այլակերպության տոն կամ Վարդավառ: Վերջինս հին հայկական տոնի անվանումն ունի, որից պահպանվել է նաև միմյանց վրա ջուր ցողելու սովորույթը:

Այս տարի մեր Տիրոջ Պայծառակերպության տոնը նշվեց հուլիսի 3-ին: Տոնի օրը  Վայոց ձորի թեմի բոլոր գործող եկեղեցիներում մատուցվեց Սբ. և Անմահ Պատարագ՝  ի հիշատակ Քրիստոսի` Թաբոր լեռան վրա Իր երեք աշակերտներին` Հովհաննեսին, Հակոբոսին եւ Պետրոսին Աստվածային փառքով երևման։

Եղեգնաձորի Սբ. Աստվածածին եկեղեցում  Սբ. Պատարագ մատուցեց Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը, ով Սբ. Պատարագի ընթացքում օրվա խորհրդին նվիրված հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց:

Սուրբ Պատարագից հետո տոնը շարունակվեց Եղեգնաձորի ամֆիթատրոնում, որտեղ ՀՀ Վայոց ձորի մարզպետարանի և Եղեգնաձորի մշակույթի կենտրոնի (տնօրեն՝ Մարո Սիմոնյան) նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպությանը կամ Վարդավառին նվիրված մեծ տոնակատարություն:

Տոնակատարության ընթացքում ելույթ ունեցան պարային տարբեր Continue reading

Տիրոջ Պայծառակերպության կամ Վարդավառի տոնը Մալիշկայի Սբ. Աննա եկեղեցում


Տիրոջ Պայծառակերպության կամ Վարդավառի տոնը Մալիշկայի Սբ. Աննա եկեղեցում

Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպությունը կամ Վարդավառը Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից է և Ս. Պետրոս, Ս. Հովհաննես և Ս. Հակոբոս առաքյալների առջև Քրիստոսի այլակերպության հիշատակն է, որը, ըստ ավանդության, տեղի է ունեցել Թաբոր լեռան վրա:

Այս տարի մեր Տիրոջ Պայծառակերպության տոնը նշվեց հուլիսի 3-ին:

Տոնի օրը  Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանի նախաձեռնությամբ Մալիշկայի Սբ. Աննա եկեղեցու բակում տեղի ունեցավ մշակութային հանդիսություն, որն սկսվեց Տեր Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանի օրհնության խոսքով:

Արժանապատիվ Տեր Հայրը, շնորհավորելով ներկաներին տոնի առթիվ, հատուկ շնորհակալություն հայտնեց եկեղեցու այս տարվա խաչքավոր Սամվել Խաչատրյանին՝ տոնակատարության կազմակերպմանն աջակցելու համար, ապա ներկայացրեց Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնի խորհուրդը:

Այնուհետև գեղեցիկ ելույթներով հանդես եկան «Սայաթ-Նովա» մշակութային Continue reading

Քարոզ՝ նվիրված Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնին


 Յանուն Հօր եւ Որդւոյ եւ Հոգւոյն Սրբոյ. Ամէն:

«Քո երեսի լույսը ծագեց մեզ վրա եւ

ուրախություն տվեց մեր սրտերին»:

(Սաղմոս 4:7)

ԱՅՍՕՐ ՀԻՍՈՒՍԻ ՊԱՅԾԱՌԱԿԵՐՊՈՒԹՅԱՆ ՏՈՆՆ ԷՍաղմոսերգուի այս հոգեզմայլ խոսքերն իմաստավորում են այսօրվա՝ մեր Տիրոջ՝ Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնի ողջ խորհուրդը, որը ցնծությամբ  է ոգեկոչում Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին:

Հիսուսի Պայծառակերպության տոնը մեր Եկեղեցու որդեգրած Տերունի հինգ տաղավար տոներից մեկն է: Այս տոների տաղավար անունը մեզ է փոխանցվել Մովսես մարգարեի հիմնած, Հին Ուխտի ժողովրդի կողմից մեծահանդես Տաղավարահարաց կոչված տոնի անունից, որը Եգիպտոսից դուրս գալուց հետո, նրանք տոնում էին տաղավարների մեջ:

Մենք՝ քրիստոնյաներս, այս սուրբ տոնի խորհրդին հաղորդակից դառնալու համար Հիսուսի պայծառակերպությանը վերաբերող ավետարանական հատվածների լույսով ջերմացնենք մեր հոգիները:

Մի  օր  Հիսուս, Կեսարիայի Փիլիպիե քաղաք կատարած ճամփորդությունից վերադառնալուց հետո, Հոր աոջեւ իր սիրտը բանալ՝ աղոթել ուզեց: Նա իր հետ վերցրեց երեք աշակերտներին՝ Պետրոսին,  Հակոբոսին եւ Հովհաննեսին ու բարձրացավ լեռը: Continue reading

Բռնցքամարտի հուշամրցաշար` նվիրված Արցախում զոհված վայոցձորցի Վարդան Վարդանյանի հիշատակին


Բռնցքամարտի հուշամրցաշար` նվիրված Արցախում զոհված վայոցձորցի Վարդան Վարդանյանի հիշատակին

Օրերս ՀՀ բռնցքամարտի ֆեդերացիայի Վայոց ձորի մասնաճյուղի նախաձեռնությամբ Եղեգնաձորի թիվ 1 հիմնական դպրոցում տեղի ունեցավ Արցախում զոհված վայոցձորցի Վարդան Վարդանյանի հիշատակին նվիրված մրցաշար:

Հուշամրցաշարի բացման հանդիսավոր արարողությունը մեկնարկեց Հայաստանի Հանրապետության պետական օրհներգով և  Տերունական աղոթքով:

Բռնցքամարտի հուշամրցաշար` նվիրված Արցախում զոհված վայոցձորցի Վարդան Վարդանյանի հիշատակին

Ողջույնի խոսքով հանդես եկան ՀՀ Վայոց ձորի մարզետի Continue reading

Վաղը մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության կամ Վարդավառի տոնն է


Վաղը մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության կամ Վարդավառի տոնն էՀիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնը Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից երրորդն է: Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոս, համաձայն Ավետարանի, Պետրոս, Հակոբոս և Հովհաննես առաքյալների հետ բարձրանում է Թաբոր լեռն`աղոթելու: Աղոթքի պահին Հիսուս նրանց առաջ պայծառակերպվում է՝ «դեմքը փայլեց ինչպես արեգակը. և նրա զգեստները դարձան սպիտակ`ինչպես լույսը» (Մատթեոս 17.2, Մարկոս 9.2, Ղուկաս 9.29): Աշակերտների ապշած աչքերի առջև Քրիստոս խոսում է շուրջ հազար տարի առաջ վախճանված Մովսեսի և հրեղեն կառքով երկինք համբարձված Եղիա մարգարեի հետ:

Ղուկաս ավետարանիչը պատմում է, որ նրանք խոսում էին Քրիստոսի երկրային կյանքի վերջին օրերի դեպքերի մասին, որ պիտի տեղի ունենային Երուսաղեմում (Ղուկաս 9.31): Սքանչելի տեսարանից զմայլված՝ Պետրոս առաքյալը բացականչում է. «Վարդապե՛տ, լավ է, որ մենք այստեղ մնանք. երեք տաղավարներ շինենք, մեկը`Քեզ, մեկը` Մովսեսի և մյուսը` Եղիայի համար»: Մինչ Նա խոսում էր, լուսափայլ մի ամպ հովանի է դառնում նրանց, և ամպից եկող ձայնն ազդարարում է. «Դա՛ է Continue reading

Հայտարարություն. Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության (Վարդավառ) տոնը  Մալիշկայի Սբ. Աննա եկեղեցում


 

Հուլիսի 3-ին Հայ Առաքելական Սբ. Եկեղեցին տոնում է մեր Տիրոջ Պայծառակերպության կամ Վարդավառի տոնը:

Հայտարարություն. Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության (Վարդավառ) տոնը  Մալիշկայի Սբ. Աննա եկեղեցում

Այդ օրը՝ ժամը 14:00-ին, ՄԱԼԻՇԿԱՅԻ Սբ. Աննա եկեղեցում Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանը կներկայացնի Continue reading

ՆՈՐ ԿՏԱԿԱՐԱՆ


Ինչպես Հին Կտակարանը, այնպես էլ Նոր Կտակարանը կազմված է տարբեր, համեմատաբար հակիրճ գրքերից, որոնք ընդհանուր թվով քսանյոթն են։ Եվ ինչպես Հին Կտակարանի գրքերը, Նոր Կտակարանի գրքերը նույնպես կարելի է բաժանել մի քանի խմբի.

1. Պատմություն, առաջին հինգ գրքերը, այսինքն՝ չորս Ավետարանները և Գործք Առաքելոցը՝ Ղուկասի պատմությունը եկեղեցու սկզբնական տարիների վերաբերյալ։

2. Թղթեր. Պողոս առաքյալի նամակները, ինչպիսիք են՝ Թուղթ հռոմեացիներին, Թուղթ գաղատացիներին և Թուղթ Փիլիմոնին, նաև այլ Թղթեր, օրինակ՝ Թուղթ եբրայեցիներին, Պետրոսի ե Հակոբոսի Թղթերը։

3. Հովհաննու Հայտնությունը, վերջին օրերին վերաբերող Հովհաննեսի տեսիլքներից բաղկացած նամակների գիրք՝ ուղղված Փոքր Ասիայի յոթ եկեղեցիներին։

Նոր Կտակարանի աշխարհը

Նոր Կտակարանի ժամանակաշրջանում հռոմեացիներն իշխում էին ողջ Պաղեստինի վրա։ Պաղեստինը կառավարում էին իրենց կողմից նշանակված կառավարիչները և Հերովդեսների սերունդը։

Հիսուսի ծննդյան ժամանակաշրջանում դեռևս Հերովդես Մեծն էր թագավորում, որը մեծ Continue reading

Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ  


 

Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ   

1287 թվականին Ստեփանոս Օրբելյանը վերադառնում է Սյունիք, ուր հանդիպում է Տաթևի աթոռի եպիսկոպոսներ Հայրապետի և նրա փոխանորդ Հովհաննեսի ընդդիմությանը: Սյունյաց աթոռի երկփեղկումից հետո, Տաթևի հոգևոր իշխանության ներքո էին գտնվում Սյունիքի թեմերի մեծ մասը, և տեղի եպիսկոպոսները չէին ցանկանում ենթարկվել Ստեփանոսի իշխանությանը ու դիմել էին անգամ մոնղոլ-թաթարների խանին` Արղունին: Սակայն Օրբելյանն իր առջև հստակ նպատակ էր դրել միավորել Սյունյաց աթոռը, և նա  այն անձնավորությունը չէր, որ տեղի տար: Նա ուղևորվում է Արղուն խանի մոտ: Արղունը ընդունում է Ստեփանոսին և արքայական հրամանագրով հաստատում է նրա իրավունքները ու մի պալատական պաշտոնյայի հետ  ուղարկում է Սյունիք:

Վերադառնալով Սյունիք` Ստ. Օրբելյանը թեև կարողանում է իր իրավունքները պարտադրել Տաթևի աթոռին, սակայն սպասում է մինչև աթոռակալների վախճանը: Միաժամանակ նոր ընդհարումներից խուսափելու նպատակով, Ստ. Օրբելյանը չի վերացնում աթոռներից որևէ մեկը, և սահմանում է դրանց եղբայրական հարաբերությունների սկզբունքները: Ինքն էլ իր ողջ կյանքի ընթացքում հավատարիմ մնաց այդ սկզբունքին. բնակվելով Նորավանքում, նա եկեղեցի է կառուցում Տաթևում, կամ Տաթև` սպասավորելու է ուղարկում իր հաջորդին` ՀովհաննեսՕրբելին: Հետաքրքիր է նաև այն փաստը, որ Տաթևի ու Նորավանքի վերջին աթոռակալները` Սարգիս և Գրիգոր եպիսկոպոսներըմահից հետո ամփոփվել են կողքկողքի` Նորավանքի գավթում:

Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ   

Դեռ նոր էր Ստ. Օրբելյանը կարգավորել թեմի ներքին գործերը, երբ 1289 թվականին Կիլիկիայում լատինամետների անհիմն մեղադրանքների պատճառով բանտարկվում է կաթողիկոս Կոնստանդին Կատուկեցին, և Ստեփանոս վարդապետ Սկևռացին Կիլիկիայի թագավոր Հեթում Բ-ի /1289-1305/ կողմից կաթողիկոսի հասցեին գրված մեղադրականով որպես պատգամավոր է ուղարկվում Հայաստան:

Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ   

Սկևռացին ներկայանում է Օրբելյանին, հանձնում մեղադրականը, և թագավորի անունից հրավիրում նոր կաթողիկոսական  ընտրությանը մասնակցելու: Ստ. Օրբելյանը կտրականապես մերժում է թագավորի հրավերը: 1291 Continue reading

ԽՐԱՏԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆ. ԽՈՆԱՐՀՈՒԹՅՈՒՆ


ԽՐԱՏԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆ. ԽՈՆԱՐՀՈՒԹՅՈՒՆ

Է.  Կան շատեր, որ մարդկանց առաջ գովում են խոնարհությունն իրենց խոնարհ ցույց տալու համար, իսկ ճշմարիտ՝ Աստծո ուզածի պես խոնարհը, խոնարհությունը գովում է այն պատճառով, որ բարի ու գովության արժանի է և ո′չ թե որ ինքը դրանով խոնարհ կարծվի ու փառավորվի, մանավանդ որ ճշմարիտ խոնարհը երբեք չի համարում, թե հասել է կատարյալ խոնարհության, այլ միշտ կրթում է իրեն՝ դրան հասնելու համար:

ԽՐԱՏԻ ԹԱՆԳԱՐԱՆ. ԽՈՆԱՐՀՈՒԹՅՈՒՆ

Ը. Նա չէ խոնարh, ով մեծամեծերի առաջ իրեն նվաստացնում ու խոնարհի կերպարանք է առնում, բայց մտքով իրեն նրանց հավասարապատիվ կամ նրանցից էլ բարձր համարում, այլ նա, ով իրեն բոլորից նվաստ է համարում, թեև մեծ առաքինություններ ու այլ ձեռքբերովի բարիքներ նրանցից ավելի ունենա:

Թ. Խոնա′րհ չէ նա, ով բարի հաջողություններ ունենալիս ու մարդկանցից պատիվ Continue reading

Այսօր Եղիսե մարգարեի հիշատակության օրն է


Այսօր Եղիսե մարգարեի հիշատակության օրն է

Ս. Եղիսե մարգարեն (Եղիսե նշանակում է «Աստված փրկություն է») ապրել է Ն. Ք. 9-րդ դարում, եղել Եղիա մարգարեի աշակերտը և գործել նրա ոգով: Մովսեսից հետո նրան են վերագրվում ամենաշատ հրաշագործությունները: Այդ հրաշագործությունների (թվով՝ 13) և մարգարեությունների մասին պատմվում է Հին Կտակարանի Թագավորություններ Գ և Դ գրքերում:

Եղիսեի գործած հրաշքներից են Դամասկոսի թագավորի զորավար` Նեեման ասորու բժշկությունը, Հորդանանի ջրերը բաժանելը, Երիքովի աղբյուրի ջուրը խմելու համար պիտանի դարձնելը, աղքատ այրուն քաղցից փրկելը` նրա ամանի միջի յուղն անպակաս դարձնելով, սամարացի կնոջ Continue reading

Տ. Գալուստ քահանա Սահակյան


Տ. Գալուստ քահանա Սահակյանը, որպես հոգևոր սպասավոր, ծառայում է ՀՀ զինված ուժերում: «Հայրենիքի պաշտպանությունը միայն զինվորի գործը չէ, երբ հայրենիքը վտանգի մեջ է, բոլորս, մեր Continue reading

Այսօր Ս. Զաքարիա մարգարեի հիշատակության օրն է


Հունիսի 30-ը` Զաքարիա մարգարեի հիշատակի օրՍ. Զաքարիա մարգարեն աստվածաշնչյան 12 փոքր մարգարեներից է: Աստվածաշունչ մատյանում 14 գլուխներից բաղկացած նրա գիրքն ամենամեծն է փոքր մարգարեների գրքերից: Այն կոչվում է նաև հույսի գիրք, որ պատկերում է Աստծո թագավորության տարածումն Իսրայելում՝ Սողոմոնի տաճարի վերաշինման միջոցով:
Զաքարիայի մարգարեությունները վերաբերում են Ն. Ք. 520-517 թվականներին, երբ Զորաբաբելն ու Հեսուն վերականգնում էին Աստծո տաճարը Երուսաղեմում: Հենց այստեղ է, որ Զաքարիան, իբրև Տիրոջ մարգարե, սկսում է իր առաքելությունը հրեից մեջ և գործուն կերպով աջակցում տաճարի վերակառուցմանը:
Զաքարիայի մարգարեությունն արժեքավոր է ոչ միայն իր տեսիլքներով, այլև Քրիստոսի` Մեսիայի գալստյան մասին մարգարեություններով (Զաք. 9: 9 -10, 11:12-13, 12:10, 13:7): Նա մարգարեացել է Մեսիայի (Հիսուսի) գալուստը, Նրա հաղթական մուտքը Երուսաղեմ, խաչելությունը, գեղարդով խոցվելը, երեսուն արծաթով վաճառվելը և այլն: Հետագայում ավետարանիչները, պատմելով Հիսուսի կյանքի վերոհիշյալ դեպքերը, հիշատակել են Զաքարիայի մարգարեությունները: Համաձայն Մատթեոս ավետարանչի, Զաքարիա մարգարեն սպանվել է Տաճարում (Մատթ. 23: 35): Continue reading

Հանդիպում «Վարդանանք» պատանի հայագետների խմբակի անդամների հետ


Հանդիպում «Վարդանանք» պատանի հայագետների խմբակի անդամների հետ

Այսօր՝ հունիսի 20-ին, Վայոց ձորի թեմի առաջանորդարանում «Վարդանանք» պատանի հայագետների խմբակի անդամների հետ հանդիպեց փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վարդապետ Կաբաղյանը:

Հանդիպումն սկսվեց Տերունական աղոթքով:

Հանդիպում «Վարդանանք» պատանի հայագետների խմբակի անդամների հետ

Այնուհետև օրհնության խոսքով հանդես եկավ Հոգեշնորհ Հայր Սուրբը, ով շնորհավորեց խմբակի անդամներին և շեշտեց խմբակի գործունեության կարևորությունը:

Այս խմբակի անդամներին օգնում է նաև թեմի աշխատակցուհի Խնկանուշ Մարկոսյանը, ով խմբի սաների համար անցկացրել է հայագիտական թեմաներով մի շարք դասախոսություններ:

Հանդիպում «Վարդանանք» պատանի հայագետների խմբակի անդամների հետ

Խմբի ակտիվիստներն են Սոֆյա Continue reading

Այսօր Սբ. Կալիստրատոսի և 49 վկաների և Ղունկիանոս քահանայի հիշատակության օրն է


Այսօր Սբ. Կալիստրատոսի և 49 վկաների և Ղունկիանոս քահանայի հիշատակության օրն է

Ծնունդով քաղկեդոնացի Կալիստրատոսը քրիստոսահալած Դիոկղետիանոս կայսեր բանակի զորականներից էր: Քրիստոնյա լինելու համար Կալիստրատոսին ձերբակալում են և պարկի մեջ դնելով՝ նետում ծովը:

Աստվածային հրաշքով քրիստոնյա զորականը փրկվում է մահից: Տեսնելով Կալիստրատոսի հրաշագործ փրկությունը` Քրիստոսի հավատքին են գալիս նաև զորականի 49 Continue reading

Տոն Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի տուփի գյուտի


Տոն Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի տուփի գյուտի

Սուրբ Աստվածածնին նվիրված տոների շարքին հետագայում ավելացան նաև իր գործածած իրերին նվիրված տոները, որոնցից մեկն է Սուրբ Աստվածածնի տուփի գյուտի տոնը: Հայոց Եկեղեցին հույներից է վերցրել Սուրբ Աստվածածնի գործածած տուփի գյուտին, ինչպես նաև` գոտու գյուտին նվիրված տոները:Տոն Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի տուփի գյուտի

Ավանդության համաձայն` Սբ. Աստվածածնի տուփը, որտեղ պահվել է Տիրամոր գլխանոցը, հայտնաբերել են երկու հույն իշխաններ, որոնք Երուսաղեմ ուխտի գնալիս Գալիլիայում մի հրեա կնոջ մոտ տեսնում են տուփը, որի զորությամբ հիվանդներ էին բժշկվում: Տուփը փոխելով իր կրկնօրինակով՝  երիտասարդներն այն բերում են Կ. Պոլիս և հանձնում պատրիարքին: Պատրիարքը տուփը զետեղում է Ս. Աստվածածին եկեղեցում և հաստատում Ս. Աստվածածնի տուփի գյուտի տոնը: Continue reading

Այսօր Սբ. Տրդատ թագավորի, Աշխեն թագուհու և Խոսրովիդուխտ կույսի հիշատակության օր է


Այսօր Սբ. Տրդատ թագավորի, Աշխեն թագուհու և Խոսրովիդուխտ կույսի հիշատակության օր է

Հայոց Արշակունյաց Տրդատ արքան առաջինն էր աշխարհում, որ 301 թվականին քրիստոնեությունն ընդունեց երկրի պետական կրոն՝ դառնալով քրիստոնեության տարածման մեծագույն ջատագով Հայաստանում:

Նրա անվան կողքին պատմությունը հիշատակում է նաև Աշխեն թագուհու և թագավորաքույր Խոսրովիդուխտ կույսի անունները:

Խոսրովիդուխտի երազի շնորհիվ է, որ Խոր Վիրապի բանտարկությունից դուրս է գալիս Ս. Գրիգոր Լուսավորիչը և Քրիստոսի լույսը տարածում Հայոց Continue reading

Վայոց ձոր. Նորավանքի նվիրյալ հոգևոր հայրերը


______________ ________

Սարգիս Աից հետո Նորավանքի առաջնորդ նշանակված Ստեփանոս Դ եպիսկոպոսը, որը իշխանաց իշխան Սմբատի տնօրինությամբ կառուցում է գավիթը: Նրա մասին միակ տեղեկությունը պահպանվել է  Ստեփանոս Օրբելյանի մոտ: Սյունյաց պատմիչը գրում է, որ Ստեփանոս Դ-ն մեկնել է Կոնստանդին կաթողիկոսի մոտ` Նորավանքը որպես առանձին աթոռ վերահաստատելու նպատակով:

Լուսանկարները՝  Նորավանքի հոգևոր հովիվ  Տեր Սահակ քահանա Մարտիրոսյանի

Ստեփանոս Դ-ն  պաշտոնավորել է մինչև իր մահը` 1260 թ.: Օրբելյանների տոհմական դամբարանում է գտնվում  նրա  տապանաքարը, որի վրա փորագրված է “ՏՐ ՍՏԵՓԱՆՆՈՍ ՍԻՒՆԵԱՑ ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ :ՉԹ:”:

Ստեփանոս եպիսկոպոսի մահվանից հետո Նորավանքի առաջնորդական աթոռը մեկ տարի զբաղեցնում է Գրիգոր Ան /1260-1261 թթ./, որի մասին հիշատակություն կա Նորավանքի մի նվիրատվական արձանագրության մեջ` որպես առաջնորդի:

 Գրիգոր Ա-ից հետո Նորավանքի աթոռը զբաղեցնում է   Սարգիս Բ եպիսկոպոսը: Նա Վահրամ Continue reading

Այսօր Սբ. թարգմանիչներ Սահակի և Մեսրոպի տոնն է


Այսօր Սբ. թարգմանիչներ Սահակի և Մեսրոպի տոնն է

Սբ. Սահակ Պարթև Հայրապետը Ներսես Մեծ կաթողիկոսի որդին էր` Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի տոհմի վերջին ներկայացուցիչը, որ 387 թվականից սկսած 52 տարի եղել է հայոց հայրապետական աթոռի գահակալը: Լինելով կրթված և հմուտ` երաժշտական, հռետորական արվեստների, իմաստասիրության և լեզվագիտության մեջ, Սահակ Պարթևը մեծ նպաստ է բերել հայ ազգային մշակույթի զարգացմանը, եղել հայոց գրերի ստեղծման ջատագովը, Մեսրոպ Մաշտոց վարդապետի հետ դարձել հայ դպրության ու եկեղեցականմատենագրության հիմնադիր: Սբ. Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է 360 թվականին, մանուկ հասակից սովորել հունարեն և պարսկերեն: Սկզբում պաշտոնավարել է արքունիքում՝ որպես արքունի դպիր:Սակայն հետո թողնելով աշխարհիկ կյանքը` դարձել է հոգևորական՝ ապրելով խիստ ճգնությամբ: Քարոզչության ընթացքում Սբ. Մեսրոպը զգում է հայ տառերի եւ հայագիր Աստվածաշունչ ունենալու Continue reading

Հայոց եկեղեցու սրբերը և սրբակենցաղ անձինք


Հովհաննես Մանդակունի Կաթողիկոս

Հովհաննես Մանդակունի Կաթողիկոս

Հովհաննես Մանդակունի ԿաթողիկոսՀովհաննես Մանդակունին Գյուտ կաթողիկոսի հաջորդն էր, որին իր կենդանության օրոք նա նշանակեց փոխանորդ: Իսկ կաթողիկոսական աթոռը Մանդակունին պաշտոնապես զբաղեցրեց 478 թվականին՝ Գյուտի մահից հետո:

Հովհաննես Մանդակունին ծնվել է Արշամունիք գավառի Ծախնուտ գյուղում և սերում է Մանդակունիների նախարարական տոհմից: Նա Սահակ Պարթեի աշակերտների վերջին սերնդի ներկայացուցիչ է:

Դառնալով հայոց կաթողիկոս՝ նա շարունակեց Սահակ և Գյուտ հայրապետների գործունեությունը, օժանդակեց ուխտապահ նախարարներին և շատ շուտով դարձավ հայրենասերների խմբակցության սիրելին, որի պարագլուխներն էին Վահան Մամիկոնյանն ու Սահակ Բագրատունին: Կաթողիկոսը ոչ Continue reading

ՏԱՃԱՐԸ


Երբ իսրայելացիները նվաճեցին Քանանի երկիրը, դադարեցին Վկա­յության Խորանը իրենց հետ անվերջ տեղափոխել։ Դավիթ թագավորը վերջնականապես Ուխտի Տապանա­կը բերեց Երուսաղեմ, քանի որ ծրագ­րել էր այնտեղ տաճար կառուցել և նույնիսկ դրա համար տարածք էր գնել։ Սակայն նրա որդի Սողոմոնն էր, որն իրականացրեց աոաջին տա­ճարի կառուցումը։

Հերովդես թագավորի տաճարի այս մանրակերտը ստեղծվել է Երուսաղեմի հյուրանոցի տարածքում:

Հերովդես թագավորի տաճարի այս մանրակերտը ստեղծվել է Երուսաղեմի հյուրանոցի տարածքում:

Տաճարի նախագիծը համարյա նույնն էր, ինչ Վկայության Խորանի նախագիծը, միայն չափերը զգալիո­րեն մեծ էին։ Դրա մոտավոր չափերն էին՝ 9մ լայնություն, 27մ երկարություն և 13,5մ բարձրություն։ Տաճարի ամ­բողջական նկարագրությունը տրված է Գ Թագավորություններ գրքի 5-7 գլուխներում։

Քարաշեն այդ կառույցը ներսի մասից ամբողջովին պատված էր մայ­րի ծառի դրվագազարդ տախտակնե­րով, ծաղիկների, արմավենիների և քերովբեների քանդակներով։ Տաճա­րի կառուցման համար օգտագործ­ված շինափայտը հատուկ բերվել էր Լիբանանից։

Տաճարի  ներսը

Տաճարում, ինչպես Վկայության Խորանում, տեղադրված էին Խնկար­կության Սեղանը, Առաջավորության Հացի Սեղանը, աշտանակները, իսկ Սրբություն Սրբոցում՝ Ուխտի Տապա­նակը։ Միայն թե տաճարի ներսը շատ աղոտ էր լուսավորվում՝ պատերի վերնամասում գտնվող պատուհանների և հատուկ աշտանակների միջոցով։ Սրբություն Սրբոցում ամբողջովին մութ էր, քանի որ ոչ պատուհան կար, ոչ էլ՝ ճրագ։

Տաճարում կատարվող ծեսերը նման էին Վկայության Խորանում կատարվող ծեսերին։ Քահանաները տաճարի ներսում խունկ էին վառում, իսկ դրսում՝ բակում, կատարում էին Օրենքով պահանջվող զոհաբերութ­յունները։ Continue reading

Գրիգոր Նարեկացի «Մատյան Ողբերգության» – մաս 12


Կարդում է Continue reading

ՀՀ ԶՈՒ ԳՆԴԵՐԵՑՆԵՐԻ ԵՌԱՄՍՅԱ ԱՄՓՈՓԻՉ ԺՈՂՈՎ


 

Օրերս Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ՀՀ ԶՈՒ հոգևոր առաջնորդ գերաշնորհ Տ. Վրթանես եպս․ Աբրահամյանի նախագահությամբ տեղի ունեցավ ՀՀ ԶՈՒ գնդերեցների եռամսյա ամփոփիչ 200-րդ ժողովը։

ՀՀ ԶՈՒ ԳՆԴԵՐԵՑՆԵՐԻ ԵՌԱՄՍՅԱ ԱՄՓՈՓԻՉ ԺՈՂՈՎ

Ժողովականները հյուրընկալել էին Հայաստանի Աստվածաշնչային ընկերության տնօրեն գերաշնորհ Տ․ Եզնիկ արքեպս․ Պետրոսյանին, ում գլխավորությամբ աղոթքից հետո, Սրբազան Հայրը, ՀՀ ԶՈՒ ավագ գնդերեցներին ներկայացրեց Աստվածաշնչի քարոզչության կարևորությունը թե′ զինծառայողների շրջանում, թե′ աշխարհում Աստվածաշունչ խոսքի տարածման վիճակագրությունը:
Այնուհետև ՀՀ ԶՈՒ հոգևոր առաջնորդության պատասխանատու ավագ գնդերեցները ներկայացրեցին անցյալ պատերազմական եռամսյակում իրենց կատարած գործունեությունը։

ՀՀ ԶՈՒ ԳՆԴԵՐԵՑՆԵՐԻ ԵՌԱՄՍՅԱ ԱՄՓՈՓԻՉ ԺՈՂՈՎ
ՊԲ ավագ գնդերեց Սամվել սրկՄկրտչյանը, նախևառաջ շնորհակալություն հայտնեց ՊԲ Continue reading

Այսօր Սբ. վկաներ Անտոնինոսի, Թեոփիլոսի, Անիքտոսի և Փոտինոսի հիշատակության օրն է


Այսօր Սբ. վկաներ Անտոնինոսի, Թեոփիլոսի, Անիքտոսի և Փոտինոսի հիշատակության օրն էՍբ. Անտոնինոսը բնակվել է Ալեքսանդրիայում: Չկամենալով զոհ մատուցել կուռքերին՝ ենթարկվել է ամենադաժան տանջանքների և ապա՝ այրվել կրակի վրա: Նիկոմիդացի երկու ազնվականներ Անիքտոսը եւ նրա եղբորորդի Փոտինոսը, ներկա լինելով Դիոկղետանիոսի քրիստոնյաների դեմ հալածանքներ սկսելու հրովարտակի ընթերցմանը, աներկյուղ դուրս են գալիս ամբոխից ու կայսեր առաջ բարձրաձայն խոստովանում իրենց հավատը՝ քարոզելով նրա զորությունը:

Երեք տարվա բանտարկությունից ու ծանր տանջանքներից հետո, կրկին հավատարիմ իրենց հավատին, երանելի սրբերը ողջակիզվում են այլ նահատակների հետ միասին: Լիբիացի Continue reading

ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ԽԱՉՔԱՐԱՅԻՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹԸ (ՄԱՍ 4)


Մոմիկի 1308թ. խաչքարը:

Մոմիկի 1308թ. խաչքարը:

Այս խաչքարում առանձնակի հետաքրքրու­թյուն է ներկայացնում քիվի ձևավորումը, ուր բաց, գրեթե կախովի կամարներն առանձին թեթևությոճուն են հաղորդում հորինվածքին, կարծեք շեշտադրելով  քիվի երկնային խորհրդաբանությունը։ Պատկերա­քանդակը կատարյալ է. ընդհանրապես սա երևի պայմանավորված է Մոմիկի նկարչական ունակություններով, քանի որ խաչքարային պատկերաքանդակը, նույնիսկ իր զարգացման  ամենադասական շրջանում, դժավարանում էր հետևել մանրանկարչության նվաճումներին: Ի տարբերություն քիվի՝ կենտրոնական խո­րանն ու ութաթև լուսատուներով հարդարված եզրագոտիներն իրականացված են սաղր քան­դակով, որը ողջ հորինվածքին հարթատեսքություն է հաղորդում: Քիվի ճակտոնի արձանագրությունը հայտնում է սուրբ կերպարների անունները, իսկ վարդյակից ներքև փորագրված հիմնական տեքստը՝ խաչքարն ստեղծելու հանգամանքները. «Ես Թամթախաթունս կանգնեցրի խաչս աթապակ Տարսայիճի հոգու փրկության և իմ որդիների Բուրթելի և Բուղտայի արևշատության համար։ Թվին։ ՉԾԷ։ (1308թ.)։ Մոմիկ վարդպետին հիշեցեք»։ Մեզ եզակի խաչքարեր են հայտնի, որոնք կանգնեցվում են այսպես կոչված երկրային նպատակներով։ Դրանցից մեկն էլ արևշատության կամ երկրային երկար կյանքի ակնկալիքով կանգնեցվող խաչքարերն են։

Ուշագրավ է, որ այս նույն անձանցն ուղղված երկարակեցության բարեմաղթանք ունի և Մոմիկի երրորդ խաչքարը։ Վստահաբար կարելի է ասել, որ այն ամփոփում է ոչ միայն այս տաղանդավոր վարպետի, այլև հայ միջնադարյան արվեստի լավագույն ձեռքբերումները։ Սալի թեթևակի լայնացում դեպի վեր, քիվի ընդգծված բարձրություն ու կորնթարդություն, Ամենակալի հանդիսավոր ու համամասն քանդակ (թերևս ամենակատարյալը ողջ խաչքարային արվեստում), խաչախորանի արտասովոր ձգվածություն, եզրագոտու վերա­դիր շեղանկյունիների խորհրդաբանության լիա­կատար բացահայտում՝ առաքյալների պատկերա­քանդակների օգնությամբ։ Կարևորի ընդգծում, բայց և մանրամասնի կարևորում, ճշգրիտ հաշ­վարկ, հյուսվածքի թեթևություն, խորություն և թափանցիկություն, անվերջության կատարյալ պատրանք։ Այս հատկանիշներն են, որ ակնհայտ դիտելի են այս խաչքարում, այս հատկանիշներն են, որ բնորոշում են խաչքարագործ Մոմիկին։

Մոմիկի 1308թ. խաչքարի քիվը

 Մոմիկի 1308թ. խաչքարի քիվը

Չորրորդ խաչքարն առանձին մանրամասներում Մոմիկի ոճին մոտ լինելով հանդերձ, տեխնիկական կատարման մակարդակով ակնհայտորեն զիջում է մնացած երեքին։ Թե սալի առանձին մասերի համամասնությունը, թե Continue reading

Վայոց ձոր. Նորավանքի նվիրյալ հոգևոր հայրերը


Վայոց ձոր. Նորավանքի նվիրյալ հոգևոր հայրերը

Նորավանքի հիմնադրման, բարգավաճման, հոգևոր կենտրոնի վերածման գործում մեծ է վանքի հոգևոր հայրերի դերը, որոնք, օգտագործելով Օրբելյանների տնտեսական հզորությունը և քաղաքական իշխանությունը, կարողացան փոքր սրբատեղին դարձնել ծաղկուն հոգևոր հաստատություն: Նորավանքի հոգևոր հայրերի մեջ եղել են նաև Օրբելյան տոհմից սերված եպիսկոպոսներ:

Վայոց ձոր. Նորավանքի նվիրյալ հոգևոր հայրերը

Նորավանքի հիմնադրման գործում էական դեր է խաղացել Վահանավանքի առաջնորդ Հովհաննես եպիսկոպոս Կապանեցին, որը Սյունյաց մայրաքաղաք Կապանի կործանումից հետո` 1105թ, տեղափոխվում է Վայոց Ձոր, բնակություն  հաստատում Հրաշկաբերդի մոտ և հիմնադրում  նոր վանական միաբանություն` կոչելով այն Նորավանք: Հովհաննես եպիսկոպոսը միջոցներ էր գտել բարելավելու վանքի տնտեսական վիճակը, հավաքել էր հոգևորականներ, մահմեդական տիրակալներից հատուկ հրամանագիր էր վերցրել նոր եպիսկոպոսական վիճակի մասին: Բացի այդ,  Նորավանքը հռչակված էր սրբավայր-ուխտատեղի, որովհետև վանքի մոտ էր կառուցված Ս. Փոկաս մատուռը` Ս. Փոկաս հայրապետի մասունքով և հրաշագործ աղբյուրով:

Բուն Հայաստանում վերջին անկախ հայկական իշխանությունը` Սյունյաց թագավորությունը, 1170թ. գրավելով, սելջուկ-թուրքերը երկիրը դաժան  ավերածությունների են ենթարկում: Ոչնչացվում, ավերվում են բազմաթիվ վանքեր, գյուղեր, քաղաքներ, ամրոցներ: Միայն Բաղաբերդում, հափշտակում կամ ոչնչացնում են շուրջ 10 000 ձեռագիր մատյաններ։

Վայոց ձոր. Նորավանքի նվիրյալ հոգևոր հայրերը

Երկրում տիրում են անկարգություններն ու ավերումները, կոտորածներն ու բռնությունները, սովն ու համաճարակները, կրոնափոխության բռնի պարտադրանքները: Փրկված իշխանական տների մնացորդները, հոգևորականներն, ինչպես նաև ժողովրդի մի զգալի մասն արտագաղթում են երկրից, հատկապես դեպի Կիլիկիա, իսկ ոմանք էլ ապաստան են որոնում ավերածություններից զերծ մնացած, առանձնացված վանքերում, ճգնարաններում: Այդպիսի վայրերից մեկն էր Ամաղուի ձորը, ուր գտնվում է ներկայիս Նորավանքը:

Նորավանքի հետ առնչված հաջորդ բարձրաստիճան հոգևորականը Սյունյաց եպիսկոպոս Գրիգոր Մեղրեցին է /1148-1168/, ով, մտահոգ լինելով երկրի վիճակով, ոտքի էր հանում ժողովրդին, հույս տալիս, ոգևորում: Գրիգոր Մեղրեցին մահանում է 1168 թվականին և թաղվում Նորավանքում: Առայժմ անորոշ է մնում այն հարցը, թե արդյոք Գրիգոր Մեղրեցին Սյունյաց աթոռը տեղափոխել է Նորավանք, քանի որ Ստեփանոս Օրբելյանը “Սյունիքի պատմությունում” նրա անունը չի հիշատակում: Նրան փոխարինում է իր որդին` Ստեփանոսը (Ստեփանոս Գ Շնորհազարդ):

Վայոց ձոր. Նորավանքի նվիրյալ հոգևոր հայրերը

Ստեփանոս Գն Սյունյաց աթոռակալ է հռչակվում 1170 թվականին` հոր Continue reading

Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի նշխարների գյուտը


Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի նշխարների գյուտըՍբ. Գրիգոր Լուսավորչի նշխարների գյուտը հայոց մեծագույն սրբերից մեկի հիշատակին նվիրված երեք տոներից մեկն է: Ըստ ավանդության՝ հայոց մեծ դարձից հետո Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչն իր կյանքի վերջին տարիներն ավարտում է ճգնակեցությամբ՝ Սեպուհ լեռան Մանեիայրում, որտեղ էլ վախճանվում է 326 թվականին:

Նրա մարմինը գտնում են հովիվները, որոնք, չճանաչելով մահացած կաթողիկոսին, մարմինը ծածկում են քարակույտի տակ: Հետագայում Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչը տեսիլքով հայտնում է իր նշխարների տեղն աշակերտներից Գառնիկ Բասենցուն, որից հետո Հայրապետի նշխարները տեղափոխվում եւ ամփոփվում են Դարանաղիգավառի Թորդան գյուղում: Continue reading

Ջերմուկի թիվ 2 արվեստի դպրոցի պարարվեստի բաժնի հաշվետու համերգ


Օրերս տեղի ունեցավ Ջերմուկի թիվ 2 արվեստի դպրոցի պարարվեստի բաժնի հաշվետու համերգը, որին հրավիրված էին Ջերմուկի քաղաքապետ Վարդան Հովհաննիսյանը, Ջերմուկի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Գալուստ քահանա Սահակյանը, Վանուշ Խանամիրյանի անվան պարարվեստի միության նախագահ Գագիկ Մխիթարյանը և նրա տեղակալ  Աշոտ Ազատյանը:

Օրհնության խոսքով հանդես եկավ Արժանապատիվ Տեր Հայրը, ով շնորհավորելով սաներին՝ ասաց, որ  երեխաների հայեցի դաստիարակության համար կարևոր է ազգային երգ ու պարի իմացությունը:

 «Հիսուս Քրիստոս ասում էր. «Ով մանուկներին մի բաժակ ջուր կտա, նրա վարձքը մեծ կլինի»: Եվ այն մարդիկ, ովքեր երեխաներին հաղորդակից են դարձնում մեր ազգային երգ ու պարին և մասնակցություն կունենան երեխաների հայեցի դաստիարակությանը, նրանց վարձքը նույնպես մեծ կլինի»,-ասաց Continue reading

Հայոց եկեղեցու սրբերը և սրբակենցաղ անձինք


Հայոց եկեղեցու սրբերը և սրբակենցաղ անձինք

 ՎԱՀԱՆ ՄԱՄԻԿՈՆՅԱՆ 

Հայոց եկեղեցու սրբերը և սրբակենցաղ անձինքՎահան Մամիկոնյանը 5-րդ դարի հայ ազատագրական շարժումների հերոսներից է, Վարդան Մամիկոնյանի եղբոր՝ Հմայակի ավագ որդին:

Ավարայրի ճակատամարտից հետո, երբ ուխտապահ նախարարների նկատմամբ հալածանքները խիստ ուժեղացան, Վահանին և նրա երկու եղբայրներին (Վասակին ու Արտաշեսին) Վասակ Սյունին որպես պատանդ ուղարկեց Տիզբոն:

Սական վրաց Աշուշա բդեշխի միջնորդությամբ, որը Մամիկոնյան տան հետ խնամիական կապեր ուներ, նրանք ազատվեցին պատանդությունից:

Անցան տարիներ: Սկսվեց խմորվել ապստամբական նոր շարժում: Վահանը, որ հոր և հորեղբոր զոհվելուց հետո համարվում էր Մամիկոնյան տան ավագ նախարարը, գործակցեց ուխտապահ խմբակցության հետ, որոնց աջակցում էր Գյուտ կաթողիկոսը: Ուրացող նախարարները իմացան այդ մասին և հայտնեցին պարսից թագավորին: Վահանը ստիպված գնաց Տիզբոն, կեղծ ուրացավ քրիստոնեությունը և ստանալով հարկահանի պաշտոնը, վե-րադարձավ հայրենիք: Չնայած դրան, կասկածները նրա նկատմամբ չվերացան: Շուտով Վահանը բացահայտ հակադրվեց պարսիկներին: Նա Գյուտ, ապա Հովհան Մանդակունի կաթողիկոսների հետ Հայաստանից հալածեց նեստորականներին, որոնք պարսից արքայի հովանավորությամբ փորձում էին բռնություններ գործադրել հայ հոգևորականների նկատմամբ: Ապստամբական խմորումները գնալով ուժեղանում էին և ապստամբելու առիթ էր պետք: Իսկ այդ առիթը շուտով ներկայացավ. Վիրքում Վախթանգ թագավորը սպանեց ուրացող Վազգեն բդեշխին ապստամբեց: Հայաստանում ևս վաղուց նախապատրաստվող ապստամբությունը բռնկվեց: Այն ղեկավարեց Վահանը, չնայած, որ նրա եղբայր Վարդը այն ժամանակ պատանդ էր Տիզբոնում:

Վահան Մամիկոնյանի մուտքը Դվին

Շարժման սիրտը Մամիկոնյան – Կամսարական նոր սերունդն էր, իսկ նախարարների ուխտը Ավետարանի վրա հաստատեց Աթիկ Բջնեցի երեցը: Սակայն մի դավաճան հայ նախարարի միջոցով պարսիկ մարզպանն իմացավ ապստամբության մասին և Դվինից փախավ Արտաշատ, այնտեղից էլ Ատրպատական: Ապստամբները մի քանի օրում դարձան երկրի տերը: Նրանց ձեռքն ընկավ ուխտապահների թշնամի, ուրացնողների պարագլուխ Գադիշո Խոռխոռունին, որն անմիջապես սպանվեց:

Ապստամբները կազմեցին կառավարություն, մարզպան նշանակվեց Բագրատունյաց Սահակ իշխանը, սպարապետ՝ Վահան Մամիկոնյանը, իսկ Continue reading

Հայոց եկեղեցու սրբերը և սրբակենցաղ անձինք


Հայոց եկեղեցու սրբերը և սրբակենցաղ անձինք

 ԿԻՐԱԿՈՍ ՃԳՆԱՎՈՐ

Կիրակոս ճգնավորը Դավիթ կրոնավորի աշակերտն էր: Նա ճգնում էր Արտազ գավառի Սանատրուկ լեռան վրա, Շավարշավան գյուղաքաղաքի մոտ (Պարսկահայք նահանգ):

Ավանդությունը պատմում է, որ մի գիշեր նա տեսիլք տեսավ, բլրի վրա լույս ծագեց և լույսի մեջ ոսկյա աթոռ երևաց, որի վրա նստած էր Թադեոս առաքյալը, իսկ նրա երկու կողմերում՝ յոթ լուսեղեն այրեր՝ նրա աշակերտները: Նրանցից մեկը Զաքարիան էր: Այդ ժամանակ Թադեոսի մոտ մի կույս եկավ՝ թագը գլխին: Կույսը սրբուհի Սանդուխտն էր: Նրանք Կիրակոսին հայտնեցին իրենց նշխարների տեղը: Կիրակոսը, արթնանալով, տեսիլքի մասին պատմեց Շահեն եպիսկոպոսին, որը նրան Սամվել անունով մի քահանայի հետ ուղարկեց այնտեղ, ուր պետք է գտնվեին նշխարները: Նրանք վիմի մեջ գտան առաքյալների մարմինները, իսկ մոտակայքում՝ նրա երկու աշակերտների նշխարները: Գտնվեց Continue reading

Այսօր Սբ.Կոստանդիանոս կայսեր և նրա մոր՝ Հեղինեի հիշատակության օրն է


Այսօր Սբ.Կոստանդիանոս կայսեր և նրա մոր՝ Հեղինեի հիշատակության օրն էԿոստանդիանոս կայսրը (ծնվել է Հարավսլավիայի Նիշ քաղաքում) Հռոմեական կայսրության հանրահայտ դեմքերից է: Նա Եկեղեցին պաշտոնապես ազատել է ավելի քան 250 տարի տևած հալածանքներից և 313 թվականին Միլանի հրովարտակով քրիստոնեությունը թույլատրելի կրոն հռչակել:

Նրա օրոք տեղի է ունեցել Նիկիայի 325 թվականի առաջին Տիեզերական ժողովը, որը դատապարտել է Արիոսին՝ որդեգրելով «Ծնունդ» բառը ցույց տալու համար, որ Որդին Հոր հետ նույն բնությունն ունի եւ Աստված է:

Կոստանդիանոսն իր օժանդակությունն է բերել Երուսաղեմի եւ Բեթղեհեմի տերունական սրբավայրերում փառահեղ տաճարների շինությանը: Կոստանդիանոսը եղել է նաև մեծ զորավար, որ մշտապես հաղթանակել է Continue reading