Նոր զանգակի օրհնության կարգ Արենիում


Սեպտեմբերի 21-ին Վայոց ձորի մարզի Արենի համայնքում հիշարժան օր էր: Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Կոստանց քաղաքից տիկին Ութե Բոլլենհագենը իր հետ բերել էր ձուլածո զանգակ, որը նվիրաբերեց Արենիի Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն: Նվիրատվությունը  նախաձեռնել էր  ծնունդով արենցի Գերմանիայում ուսանող Նանե Խաչատրյանը:

Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տեր Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը նվիրատուին հայտնեց իր շնորհակալական խոսքը, ներկաներին բացատրեց զանգակի նշանակությունը, ապա կատարեց զանգակի օրհնության կարգ:

Օրհնված զանգակի առաջին ղողանջներով էլ սկսվեց Սբ. և Անմահ Պատարագը, որն այդ եկեղեցում 1997թ.–ից չէր մատուցվել: Պատարագիչը Հայր Զարեհն էր, ով «Առաքեա, Տէր, զլոյս քո և զճմարտութիւնս քո…» բնաբանով քարոզ խոսեց:

Այնուհետև եկեղեցու բակում տեղի ունեցավ հյուրասիրություն, որը կազմակերպել էր Արենիի համայնքապետարանը: Համայնքապետ Ս. Սուքիասյանը հավատավոր ժողովրդի անունից շնորհակալագրեր հանձնեց հյուրին, ապա տեղի ունեցավ մշակութային հանդիսություն` Արենիի պարի համույթի մասնակցությամբ:

Continue reading

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 21-Ը` ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆԿԱԽՈՒԹՅԱՆ ՕՐ


Հարգելի՛ հայրենակիցներ,

Այսօր Հայաստանի Հանրապետության Անկախության օրն է: Հազարամյակների պատմություն ունեցող և համաշխարհային քաղաքակրթության անդաստանում իր ուրույն տեղն ու դերն ունեցող մեր ժողովուրդը, սկսած մեր Հայկ Նահապետից, պայքարել է, մաքառել է անկախության հասնելու համար:

Շատ բարդությունների միջով ենք անցել և անցնելու ենք, երբեք չկորցնենք մեր հույսը, երբեք չընկրկենք, երբեք չդավաճանենք անկախության համար զոհված մեր մարտիկներին, երբեք մեր ազգային նպատակները չուրանանք, այլ այս գաղափարների և նպատակների շուրջը միանանք ու անխոտոր գնանք առաջ՝ դեպի մեր ազգային իղձերի իրականացում:

Թող Ամենակալ Տերն Իր Սուրբ Աջի և Խաչի պահպանությամբ օրհնի, զորացնի ու առաջնորդի բոլորիս:

Շնորհավորում ենք բոլորիս ՀՀ Անկախության օրվա առթիվ: Մեր միությամբ, մեր հավատով, մեր սիրով պահպանենք և մեր սերունդներին փոխանցենք ամենաթանկը մեր ազգի համար` Անկախությունը:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 21-Ը` ՄՈՒՍԱ ԼԵՌԱՆ ՀԵՐՈՍԱՄԱՐՏԻ ՀԻՇԱՏԱԿՄԱՆ ՕՐ


Սիրելի՛ հայրենակիցներ,

Այսօր Մուսա լեռան հերոսամարտի հիշատակման օրն է:

Փառահեղ է այն իր գաղափարով, իր ռազմավարությամբ ու իր հաղթանակով: Հերոսական մեր ժողովրդի բեկորները, որ միախմբվելով դարձան լեռ մեր թշնամու բիրտ ուժերի դեմ, ապացուցեցին, որ որևէ ազգային նպատակ, որևէ ազգային իդեալ, կարող է իրականանալ` միասնականությամբ, անկոտրուն կամքով, անսասան հավատով ու անվեհեր քաջությամբ: Ահա Մուսա լեռան և հերոս մուսալեռցիների պատգամը մեզ: Հետևենք նրանց, պահպանենք նրանց հիշատակը սրբությամբ ու կհաղթենք նրանց համառությամբ:

Մուսա լեռան հերոսամարտի կապակցությամբ շնորհավորում ենք և մաղթում մեր ժողովրդին, հատկապես մուսալեռցիներին, որ Ամենագութ Աստված խաղաղություն պարգևի հայոց աշխարհին և իրականացնի մեր ազգային բոլոր իղձերն ու երազանքները:

ԽԱՉՎԵՐԱՑԻ ՏՈՆԸ ԱՐԿԱԶԻ ՍՈՒՐԲ ԽԱՉ ՎԱՆՔՈՒՄ


Խաչվերացը  Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է: Այն Խաչին նվիրված տոներից ամենակարևորն է, որովհետև նվիրված է գերությունից խաչի վերադարձի և փառաբանության հիշատակին:

Սեպտեմբերի 14-ին Արկազի Սուրբ Խաչ վանքում այս տարի նույնպես առանձնակի հանդիսավորությամբ ու մեծ շուքով նշվեց Խաչվերացի տոնը:

Խաչվերացը Վայոց ձորի տարածքում համարվում է Սբ. Խաչ վանքի ուխտի օր, ինչը հատկանշական է նրանով, որ վանքի հարավ-արևելյան ավանդատանն ամփոփված է Հիսուս Քրիստոսի  խաչելության փայտի մասունք, ինչի պատճառով էլ վանքը կոչվում է Սուրբ Խաչ:

Խաչվերացին նախորդող շաբաթ երեկոյան Սբ. Խաչ վանքում, գլխավորությամբ Եղեգնաձորի տարածաշրջանի հոգևոր հովիվ Տ. Վազգեն քահանա Հովհաննիսյանի, տեղի ունեցավ կիրակնամտից ժամերգություն:

Հաջորդ օրը Խաչվերացի տոնի առիթով ուխտագնացություն կազմակերպվեց դեպի Սուրբ Խաչ վանք: Տարբեր մարզերից և Վայոց ձորից ուխտի էին եկել բազմաթիվ ուխտավորներ:

Այնուհետև մատուցվեց Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Օրվա պատարագիչն էր ուխտավորաբար Սբ. Խաչ վանքում գտնվող Արմավիրի մարզի Մրգաշատ համայնքի հոգևոր հովիվ Տ. Կորյուն աբեղա Առաքելյանը:

Սբ. Պատարագի ընթացքում հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց Վայոց ձորի թեմի փոխառաջնորդ Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը `«Սա է զէն հաղթության » բնաբանով: Հոգեշնորհ Հայր Սուրբը հավատացյալներին ներկայացրեց տոնի պատմությունը, ինչն անմիջականորեն կապված է վանքի պատմության հետ, խոսեց Խաչի սրբազան խորհրդի, նշանակության ու դերի մասին մեր կյանքում:

Վերջում Հայր Սուրբը մաղթեց, որ Տիրոջ նվիրական Սուրբ Խաչը և Խաչի մասունքը կրող Սբ. Խաչ նշանավոր վանքը պահապան և զորավիգ լինի մեր ազգին, մեր ժողովրդին և Ամենակալ Աստված իրականացնի ուխտավոր ժողովրդի ուխտը:

Այնուհետև տեղի ունեցավ Խաչվերացի հանդիսավոր թափոր՝ հանդիսապետությամբ  Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի: Հոգևորականաց դասի, Վայք քաղաքի զորամասի զինվորների, դպիրների, հարյուրավոր ուխտավորների ուղեկցությամբ, վանքի բակում շարականների և ավետարանների երգեցողության ներքո կատարվեց Անդաստանի կարգ:

Այս տարվա Անդաստանն առանձնահատուկ էր նրանով, որ ի նշանավորումն Սբ. Խաչի գերեվարությունից ազատման՝ հայոց զորականների նշանակալից դերին տոնի օրը Արկազի պատմական Սբ. Խաչ վանքում թափորի ժամանակ ռեհանով ու ծաղիկներով զարդարված Սբ. Խաչն մեծ պատվով վերցրել էին մերօրյա հայոց զորականներն:

Արարողության ավարտին Ծաղկյալ Խաչը խորհրդանշող ծաղիկները բաժանվեցին ուխտավորներին, ապա տեղի ունեցավ մատաղի օրհնություն և վանքում գտնվող ուխտավորներին տրվեց սիրո ճաշ: Continue reading

ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ


ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎԽաչվերացը Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից վերջինն է: Այն Խաչին նվիրված տոներից ամենակարևորն է, որովհետև նվիրված է գերությունից խաչի վերադարձի և փառաբանության հիշատակին: Հայաստանյայց Եկեղեցում Խաչվերացը տոնում են սեպտեմբերի 11-17-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպող կիրակի օրը: Այս տարի այն նշվեց սեպտեմբերի 14-ին:

Խաչվերացը տոնվում է ի հիշատակ Տիրոջ խաչափայտի` պարսկական գերությունից Երուսաղեմ վերադարձի և Գողգոթայում կանգնեցման (վերացման): Այստեղից էլ տոնը կոչվում է Խաչվերաց:

Տոնին նախորդող շաբաթ օրը կատարվում է եկեղեցու Նավակատիքի տոնը՝ «Տօն Սրբոյ խաչին»: Նավակատիք նշանակում է նոր կերտված, նոր կառուցված եկեղեցու հանդես և կազմված է «նավավ»` նոր և «քերթեն»՝ կերտել, կառուցել արմատներից: Եկեղեցու այս նավակատիքն էլ նվիրված է Երուսաղեմի Ս. Հարության տաճարի նավակատիքին և ընդհանրացված ձևով խորհրդանշում է ընդհանրապես եկեղեցու նավակատիքը և կատարվում է Խաչվերացին նախորդող օրը:

614թ. Պարսկաստանի Խոսրով թագավորը հարձակվում է Երուսաղեմի վրա, ավերում այն, սրի քաշում ժողովրդին, մեծ թվով գերիներ տանում: Որպես անարգանք քրիստոնյաներին` Սուրբ Հարության տաճարից գերեւարվում և Պարսկաստան է տարվում նաև Տիրոջ խաչափայտը: Պարսկաստանում խաչափայտի զորությամբ շատերը դարձի են գալիս, մկրտվում և դառնում քրիստոնյա: Խաչափայտը գերության մեջ է մնում 14 տարի: 628 թ. Բյուզանդիայի Հերակլ կայսրը քրիստոնեական մի հսկա բանակով հարձակվում է պարսիկների վրա, ազատագրում Ս. Խաչը և այն վերադարձնում նախկին վայրը: Որպես պատմական վկայություն` նշենք, որ հայ ժողովուրդն անմասն չէ խաչի ազատագրման գործից: Կայսրին ռազմական օժանդակություն է ցույց տվել նաև հունական մասի հայոց զորքը` Մժեժ Գնունու գլխավորությամբ:ԽԱՉՎԵՐԱՑ. ՏՈՆԻ ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ  ԽԱՉԻ ԹԱՓՈՐՈՎ ԵՎ ԱՆԴԱՍՏԱՆԻ ԿԱՐԳՈՎ

Խաչը հանդիսավոր թափորով տարվում է Երուսաղեմ` Փոքր Ասիայի վրայով, ու բնական էր, որ այն անցնելու էր պատմական Հայաստանով: Թափորն անցնում է Կարին (Էրզրում) քաղաքով, իսկ Կարնո լեռների ստորոտներից մեկում, ուր խաչի դրված տեղից վճիտ աղբյուր է բխում, կառուցվում է Խաչավանքի եկեղեցին: Կայսրը խաչափայտը սրբությամբ երեք տարի Կ.Պոլսում պահելուց հետո անձամբ, կառքի մեջ ծնկած, այն ձեռքերում բռնած, Երուսաղեմ է տանում և իր ուսի վրա դրած Գողգոթայի գագաթը հանելով` բարձրացնում է Սուրբ Հարության վերանորոգված տաճարում` ի տես բոլոր քրիստոնյաների: Այդ ժամանակից էլ վերջնականորեն հաստատվեց և սկսվեց մեծ հանդիսավորությամբ տոնվել խաչի բարձրացման հիշատակը` Խաչվերացը:

Խաչը, ինչպես հայտնի է, հնում եղել է չարչարանքի գործիք: Երբ Հիսուս խաչվեց, այդ նույն խաչափայտը դադարեց չարչարանքի գործիք լինելուց: Խաչը դարձավ փրկության միջոց, Քրիստոսի սիրո արտահայտությունը, քանզի սիրել` նշանակում է նաև զոհաբերություն, զրկանք հանձն առնել: Սերը միայն զգացում չէ, սերը կյանք է և գործ: Եվ Քրիստոսի խաչելությունը հենց այդ սիրո արտահայտությունն է: Խաչն այսօր մեզ համար դարձել է փրկության միջոց, հարության խորհուրդ, պահպանիչ զորություն, քավության զոհասեղան, բժկության աղբյուր:

Խաչվերացի տոնը մեզ համար նախևառաջ հարությամբ նորոգվելու խորհուրդն ունի: Պատահական չէր, որ 3 խաչերը (մեկը` Քրիստոսի, 2-ը` ավազակների), մահացած մարդկանց վրա դնելով, հայտնաբերեցին Փրկչի խաչափայտը, քանի որ մահվան այդ գործիքը Քրիստոսի Սուրբ Արյունով ստացավ նորոգելու, բժշկելու և հարություն տալու զորություն: Քրիստոս, խաչի վրա մեռնելով, հաղթեց մարդկությանը սարսափեցնող մահվանը և ջախջախեց սատանայի գլուխը:

Ըստ Գրիգոր Տաթևացու՝ Խաչը դարձավ երկնքի և երկրի միջև եղած վիհը միացնող կամուրջը, «դրախտի դռները բացողն ու երկնային արքայությունը որպես ժառանգություն տվողը»: Խաչի վեր բարձրացումով սարսափահար եղավ սատանան: Խաչի բարձրացումով մեկ անգամ ևս հաստատվեց Քրիստոսի հաղթանակն ընդդեմ մահվան, դժոխքի և բոլոր նրանց, ովքեր անարգում ու չեն պատվում Տիրոջ խաչը:

Ժողովուրդը Խաչվերացին կատարում է անթիվ ուխտագնացություններ: Որոշ բնակավայրերում մարդիկ իրենց ձեռքերով խաչեր են պատրաստում և զարդարում գույնզգույն ծաղիկներով, հատկապես ռեհանով: Ժողովուրդը ռեհանն է համարում խաչի ծաղիկ:

Ընդհանուր առմամբ` Խաչվերացը կամ «Սըրբխեչը» աշնան սկիզբը խորհրդ Continue reading