15-17-ՐԴ ԴԱՐԵՐԻ ԽԱՉՔԱՐԵՐԸ


15-17-ՐԴ ԴԱՐԵՐԻ ԽԱՉՔԱՐԵՐԸ14-րդ  դարի կեսերից սկսած՝ երկրի ահագնացող քաղաքական ու տնտեսական վայրէջքի պայմաններում, անկում ապրեց և խաչքարային մշակույթը: Խաչքարը կորցրեց իր բազմագործառնությունն ու հորինվածքային բազմազանությունը և վերածվեց զուտ վերգերեզմանային կոթողի: 15-17-րդ դարերի խաչքարային արվեստի հարյուրավոր օրինակներ են տալիս Կոտայքը, Լոռին, Գեղարքունիքը, Ծղուկը, Վայոց Ձորը: Յուրօրինակ դպրոց է ներկայացնում Ջուղան՝ մի ժամանակ հազարների հասնող խաչքարերով: 15-րդ դարում ձևավորվող խաչքարային երկու հիմնական ուղղություններն, ըստ էության, ծագում են 12-13-րդ դարերի դասական երկու ոճերից` մակերեսի լիակատար զարդարում և, ընդհակառակը խորքի` անզարդ թողնում: Արդեն 15-րդ       դարի երրորդ քառորդում ձևավորվում է հորինվածքային մի կայուն սխեմա, որը դառնում է գերակշիռ և հարատևում մինչև 18-րդ դարի 20-ական թվականները: Հարդարման տեսակետից` այն համադրում է բազմախաչությունն ու սալի համակ զարդապատումը, պարզ հյուսվածքը, ուղղանկյուն սեգմենտներն ու բազմաթև աստղերը: Քանդակը Continue reading

Advertisements