ՎԵՐԱԾՆՈՒՆԴ (ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԸ ՎԵՐԱՊՐԱԾԻ ՀՈՒՇԵՐԸ)


 

Մադաֆա քեմալի իշխանությունը

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Հովհաննես Ալեքսանդրյան (1902-1988թթ.)

Քույրս` Պայծառը, որ Աղավնի քեռեկինս պատերազմի ընթացքին Մալաթիայից Սեբաստիա էր ուղարկել, թուրք մի կառապանի հետ, որը հավասար էր անպատվության գիրկը գցել: Պատահականության, թե բախտի բերումով, անպատվությունից ազատվել և հասել էր Սեբաստիա և նույնպես գտնվում էր որբանոցում:

1920թ. հույն-թուրքական պատերազմի ժամանակ որբանոցում իմ հասակակից տղաներին զորակոչեցին, իսկ ես մեկնեցի այդ վայրից և որոշ ժամանակ ազգական բարեկամների մոտ թաքնվելուց հետո ոսկերիչ Տիգրանի մոտ աշխատանքի ընդունվեցի: Վարձեցի մի սենյակ Հակոբի տան կողքին, իսկ  Հակոբն իր մոտ 3 եղբայրների և  քրոջ հետ ապրում էր այդ տանը որպես վարձակալ:

Այդ օրերին Մադաֆա քեմալը Անատոլիայում իշխանությունը գրավել ու հույների դեմ պատերազմը շարունակում էր Անգլիայի, Ֆրասիայի, Իտալիայի և ,,կոմունիստ.. Ռուսաստանի օգնությամբ և հովանավորությամբ քեմալի իշխանությունն ամրապնդելու համար իր շուրջն էր հավաքել բոլոր կուսակցությունների ղեկավարներին, ցեղապետերին, ավազակապետերին: Այդ թվում՝ Թոփալ-Օսման կոչված մի ավազակապետի՝ հայատյաց մի գազանի, որի միջոցով իր նախորդների հայաջինջ քաղաքականությունը շարունակում էր՝ հովանավորված հաղթական մեծ պետությունների կողմից, կոտորել տվեց Կիլիկիայի, Վանի, Էնտիրեսի և մի շարք այլ վայրերի եղեռնից ազատված հայերին:

Քեմալը կյանքի էր կոչել երեք անձից բաղկացած շրջիկ մի դատարանի /Իստիքտալ Մուհաքեմեսի/՝ <<արդարադատության դատարան>>, որի վճիռը անբեկանելի էր, այդ դատարանի սուր ծայրն ուղղված էր գլխավորաբար հայերի, հույների և մասամբ քուրդերի, որին արժանի էին:

Կազմակերպված զրպարտում էին հայերին, հույներին դատարանի առաջ,  առանց իրեղեն ապացույցի, և այդ բավական էր, որ դատարանը զրպարտվածին մահվան դատապարտի:

Իստիքտալ Մուհաքեմեսի, այսպես ասած արդարադատության դատարանի անդամների, Սեբաստիա գալու Continue reading

Advertisements