Հայոց եկեղեցու սրբերը և սրբակենցաղ անձինք


Հայոց եկեղեցու սրբերը և սրբակենցաղ անձինք

 ՎԱՀԱՆ ՄԱՄԻԿՈՆՅԱՆ 

Հայոց եկեղեցու սրբերը և սրբակենցաղ անձինքՎահան Մամիկոնյանը 5-րդ դարի հայ ազատագրական շարժումների հերոսներից է, Վարդան Մամիկոնյանի եղբոր՝ Հմայակի ավագ որդին:

Ավարայրի ճակատամարտից հետո, երբ ուխտապահ նախարարների նկատմամբ հալածանքները խիստ ուժեղացան, Վահանին և նրա երկու եղբայրներին (Վասակին ու Արտաշեսին) Վասակ Սյունին որպես պատանդ ուղարկեց Տիզբոն:

Սական վրաց Աշուշա բդեշխի միջնորդությամբ, որը Մամիկոնյան տան հետ խնամիական կապեր ուներ, նրանք ազատվեցին պատանդությունից:

Անցան տարիներ: Սկսվեց խմորվել ապստամբական նոր շարժում: Վահանը, որ հոր և հորեղբոր զոհվելուց հետո համարվում էր Մամիկոնյան տան ավագ նախարարը, գործակցեց ուխտապահ խմբակցության հետ, որոնց աջակցում էր Գյուտ կաթողիկոսը: Ուրացող նախարարները իմացան այդ մասին և հայտնեցին պարսից թագավորին: Վահանը ստիպված գնաց Տիզբոն, կեղծ ուրացավ քրիստոնեությունը և ստանալով հարկահանի պաշտոնը, վե-րադարձավ հայրենիք: Չնայած դրան, կասկածները նրա նկատմամբ չվերացան: Շուտով Վահանը բացահայտ հակադրվեց պարսիկներին: Նա Գյուտ, ապա Հովհան Մանդակունի կաթողիկոսների հետ Հայաստանից հալածեց նեստորականներին, որոնք պարսից արքայի հովանավորությամբ փորձում էին բռնություններ գործադրել հայ հոգևորականների նկատմամբ: Ապստամբական խմորումները գնալով ուժեղանում էին և ապստամբելու առիթ էր պետք: Իսկ այդ առիթը շուտով ներկայացավ. Վիրքում Վախթանգ թագավորը սպանեց ուրացող Վազգեն բդեշխին ապստամբեց: Հայաստանում ևս վաղուց նախապատրաստվող ապստամբությունը բռնկվեց: Այն ղեկավարեց Վահանը, չնայած, որ նրա եղբայր Վարդը այն ժամանակ պատանդ էր Տիզբոնում:

Վահան Մամիկոնյանի մուտքը Դվին

Շարժման սիրտը Մամիկոնյան – Կամսարական նոր սերունդն էր, իսկ նախարարների ուխտը Ավետարանի վրա հաստատեց Աթիկ Բջնեցի երեցը: Սակայն մի դավաճան հայ նախարարի միջոցով պարսիկ մարզպանն իմացավ ապստամբության մասին և Դվինից փախավ Արտաշատ, այնտեղից էլ Ատրպատական: Ապստամբները մի քանի օրում դարձան երկրի տերը: Նրանց ձեռքն ընկավ ուխտապահների թշնամի, ուրացնողների պարագլուխ Գադիշո Խոռխոռունին, որն անմիջապես սպանվեց:

Ապստամբները կազմեցին կառավարություն, մարզպան նշանակվեց Բագրատունյաց Սահակ իշխանը, սպարապետ՝ Վահան Մամիկոնյանը, իսկ Continue reading

Advertisements