Վայոց ձոր. Նորավանքի մեկենասները` հայոց Օրբելյանները


Վայոց ձոր. ՆՈՐԱՎԱՆՔԻ ՆՎԻՐՅԱԼ ՀՈԳԵՎՈՐ ՀԱՅՐԵՐԸ

Հայ միջնադարյան պատմիչներից Օրբելյանների մասին հանգամանալից տեղեկություններ է հաղորդում Ստեփանոս Օրբելյանը: Որպես Օրբելյան տան ներկայացուցիչ, նա  առանձնահատուկ վերաբերմունք ուներ իր նախնիների հանդեպ ու հպարտ էր Օրբելյանների տոհմի ներկայացուցիչը լինելու համար: Հենց այդ հանգամանքից էլ ելնելով, նա Սյունիքի պատմությունը շարադրելիս ընդգծել է Օրբելյանների գործունեությունը: Հետևելով հայ պատմագրության ավանդույթներին՝ Ստեփանոս Օրբելյանն իր տոհմի ծագումը տանում է դեպի դարերի խորքերը՝ այդ տոհմի շուրջ հորինելով բազմաթիվ պատմություններ կամ գրի առնելով արդեն վաղուց եղածները:

Վայոց ձոր. Նորավանքի մեկենասները` հայոց Օրբելյանները

 Այդ պատմությունները նման են այն ավանդություններին, որոնք հյուսվել են հայկական այլ նախարարական տոհմերի` Բագրատունիների, Մամիկոնյանների, Արծրունիների և մյուսների շուրջը: Սակայն պետք  է նկատի ունենալ, որ Օրբելյանների մասին պատմիչի հաղորդած ոչ բոլոր տեղեկություններն են ավանդական: Ավանդական են միայն այն տեղեկությունները, որոնք վերաբերվում են տոհմի ծագմանն ու նրա պատմության նախնական ժամանակներին: Իսկ ինչ վերաբերվում է Օրբելյանների պատմության հետագա ժամանակներին, ապա  Ստեփանոս Օրբելյանի «Սյունիքի պատմությունը» մնում է որպես հավաստի և վստահելի սկզբնաղբյուր, որտեղ պատմիչը գրի է առել այն ամենը, ինչի ականատեսը ինքն է եղել, և բացի այդ պատմիչն օգտագործել է նաև այլ աղբյուրներ:

Վայոց ձոր. Նորավանքի մեկենասները` հայոց Օրբելյանները

Ստեփանոս Օրբելյանը Օրբելյանների ծագումը հասցնում է գրեթե մինչև Հայկ նահապետի և եղբոր` Քարթլոսի ժամանակները։

Ըստ նրա, հենց այդ ժամանակ Վրաստանում անսպասելիորեն «Ճենաստանից» Continue reading

Advertisements