«Նախրիխտենդինստ Օստլիխե Կիրխեն» շվեյցարական առցանց ամսագրի ծավալուն անդրադարձը Հայաստանում հայտարարված արտակարգ իրավիճակի և կորոնավիրուսի դեմ իրականացվող համաժողովրդական պայքարին


Օրերս «Նախրիխտենդինստ Օստլիխե Կիրխեն» շվեյցարական առցանց ամսագիրը ծավալուն անդրադարձ է կատարել Հայաստանում հայտարարված արտակարգ իրավիճակի և կորոնավիրուսի դեմ իրականացվող համաժողովրդական պայքարին:

Հոդվածի նկարում Հայ առաքելական եկեղեցու Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Աբրահամ Արքեպիսկոպոս Սրբազանն ու Վայոց ձորի մարզպետի խորհրդական Արմեն Դավթյանն են՝ կարտոֆիլի սերմացու բաշխելիս

Ամսագրի գլխավոր խմբագիրը Շտեֆան Կուբեյնն է։ Նա մասնագիտությամբ աստվածաբան է։ 5 տարի առաջ այցելել է Հայաստան։ Միջազգային լրագրողների կազմում Սբ. Էջմիածնում մասնակցել է Ցեղասպանության նահատակների սրբադասման արարողությանը, այցելել է աղետի գոտի։

Պրն. Կուբեյնը  չափազանց հետաքրքրված  էր Հայաստանի ներկա վիճակով ու մասնավորապես, համաճարակի կասեցման գործընթացում նոր իշխանությունների և Հայ Առաքելական Եկեցու դերակատարությամբ։

Բացի այդ ամսագիրը, նպատակ ուներ Եվրոպայի գերմանախոս ընթերցողի համար անդրադարձ կատարելու այս տարվա ապրիլին «արտակարգ» պայմաններում կատարվող Մեծ եղեռնի հիշատակության միջոցառումների նոր ձևաչափին։

Հրապարակման նախապատրաստումը խմբագրության կողմից առաջարկվեց մեր հայրենակից, Աստվածաբանության դոկտոր Հարություն Հարությունյանին։

Դոկտոր Հարությունը ամիսներ առաջ է արևմտյան Եվրոպայից տեղափոխվել Հայաստան և այժմ անկախ փորձագիտական խորհրդատվություններ է իրականացնում Հայ առաքելական եկեղեցու Վայոց ձորի թեմում և «Սյունիք-Զարգացում» ՀԿ-ում՝ օժանդակելով մարզում նոր միջազգային զարգացման ծրագրերի մշակմանն ու իրականացմանը։

Դոկտ. Հ. Հարությունյանի՝ ապրիլի 30-ին լույս տեսած հոդվածի առաջին բաժինը նկարագրում է Հայաստանի ընդհանուր իրավիճակը՝ անկախացումից հետո առաջացած տնտեսական դժվարություններ, Արցախյան գոյամարտից հետո Ադրբեջանի կողմից շարունակվող ոտնձգության մարտահրավերներ, թուրքական հակապատմական ու մերժողական կեցվացք, սահմանների շրջափակում, ռեսուրսների սակավություն, ռուսական էներգետիկ աղբյուրներից կախվածություն, պարսկական ներմուծման  և վրացական միջանցիկ ուղու կենսական նշանակություն, ընդհանուր սոցիալական խնդիրներ։

«Դժվար է պատկերացնել, որ որևէ երկիր նման դրության մեջ կարող էր դեռևս ուժ գտնել իր մեջ՝ դիմակայելու կորոնավիրուսի ճգնաժամին։ Չնայած այս ամենին՝ Հայաստանի երիտասարդ կառավարությունն իր ծանրաբեռնված պետական մարմինների և սակավաթիվ  բուժանձնակազմի հետ միասին ձեռնարկեցին բոլոր անհրաժեշտ քայլերը երկրում կայուն վիճակի պահպանման ու ժողովրդի հետ մեկտեղ այս իրավիճակից հնարավորինս անվտանգ խուսանավելու համար»,- նշում է հոդվածի հեղինակը։

Կարդալ ավելին

Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի քարոզը՝ նվիրված Աշխարհամատրան Կանաչ կիրակիի և Նորավանքի ուխտի օրվան


«Ուրեմն դեն գցելով ամեն չարություն, մոտեցեք Նրան՝ Կենդանի Վեմին,
որը Աստուծո առաջ ընտրյալ և թանկագին է»:

Պետրոս առաքյալի սրտառուչ այս խոսքերը բնորոշում են այսօրվա՝ Աշխարհամատրան Կանաչ Կիրակիի խորհուրդը: Տակավին Տիրոջ Հարության այս հոգենորոգ օրերին Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ոգեկոչում է աշխարհի առաջին եկեղեցու հիմնադրումը, որի Կենդանի Վեմը Հիսուս Քրիստոսն է: Նրա վրա հիմնվեց Աստուծո տունը՝ Սբ. Եկեղեցին՝ իբրև մարդկության փրկության ճշմարիտ գրավական, ինչպես ասում է Եսայի մարգարեն. «Ահավասիկ ընտիր վեմ եմ դնում Սիոնի մեջ, թանկագին անկյունաքար, և ով նրան հավատա, ամոթով չպիտի մնա»:

Վայոց Ձորի թեմի փոխառաջնորդ, Նորավանքի վանահայր


Սիրելինե՛ր, Ընդհանրական Ս. Եկեղեցին Աշխարհամատուռ է կոչվում, քանի որ այն առաջին աղոթավայրն է առաքյալների և առաջին քրիստոնյաների: Այն Վերնատունն է, ուր Վերջին ընթրիքին Հիսուս Քրիստոս հաստատեց Սբ. Պատարագի խորհուրդը, որով միայն կարող ենք հաղորդվել Իր հետ, ընդունել Իր Անապական Մարմինը՝ իբրև մեղաց թողության, իբրև փրկություն:

Աշխարհամատրան Կիրակին կանաչ է կոչվում՝ խորհրդանշելով բնության վերազարթոնքը, դրա նմանությամբ Քրիստոսի ճշմարիտ եկեղեցու ծաղկումն ու զարթոնքը: Այսօր Քրիստոսի Սբ. Եկեղեցու հիմնադրության փառապանծ տոնն է:
Ի՞նչ նշանակություն և խորհուրդ ունի այն մեզ համար:
Մարդկության փրկության և հավիտենական արքայության համար մեզ սրբելու, այս աշխարհի փորձությունները հաղթելու, Քրիստոսի Կենարար լույսով մեզ լուսավորելու առաքելությամբ է գործում եկեղեցին աշխարհի վրա:


Եկեղեցին Աստվածային տեսիլքի իրագործումն է աշխարհում, սակայն հավատ, իմաստություն և զոհողություն է պետք Աստվածային տեսիլքով հաստատվածը արժևորելու և ապրեցնելու համար, որովհետև եկեղեցիով է շարունակվում Աստվածային փրկագործությունը:

Կարդալ ավելին

Աշխարհամատրան Կանաչ կիրակին՝ Նորավանքի ուխտի օր


1999թվականի ապրիլի 19-ին՝ Կանաչ կիրակիի օրը, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի ձեռամբ օծվեց և վերաբացվեց Նորավանքի համալիրը և այդ հիշարժան օրվանից սկսած՝ Կանաչ կիրակին դարձավ Նորավանքի ուխտի օր:

Նորավանքի վանական համալիրի և շրջակայքի վերակառուցման աշխատանքներն իրագործվեց այն ժամանակ Սյունյաց թեմի առաջնորդ, այժմ՝ Վայոց ձորի թեմի առաջնորդ Տ.  Աբրահամ արքեպիսկոպոս Մկրտչյանի ամենօրյա աշխատանքի ու համառ ջանքերի շնորհիվ:

Հայկական ճարտարապետության այս գոհարի վերականգնմանը, շրջակայքի կառույցների 1999թ.-ի վերանորոգման և համալիրի կառուցման բարերարներն են Կանադայի Մոնթրեալ քաղաքի բնակիչներ տիար Տիգրան և տիկին Դիանա Հաճեթյանները, իսկ վերանորոգման նախագծի հեղինակն էր ճարտարապետ պրն. Հրաչյա Գասպարյանը:

Ապրիլի 26-ին Նորավանքում Սուրբ և Անմահ Պատարագ մատուցեց թեմի փոխառաջնորդ և Նորավանքի վանահայր Տեր Զարեհ վրդ. Կաբաղյանը, ով հավուր պատշաճի քարոզ խոսեց, որը կարող եք կարդալ այստեղ:

Հավարտ Սուրբ Պատարագի կատարվեց Անդաստանի կարգ:

Այնուհետև հոգեհանգստյան կարգ կատարվեց բարերար տիար Տիգրան Հաճեթյանի շիրմին:

Հիշեցնենք, որ ամեն տարի Նորավանքի ուխտի օրը, բարերար տիկին Դիանա Հաճեթյանի նախաձեռնությամբ էր համամարզային մեծահանդես տոնախմբություն և սիրո ճաշ կազմակերպվում:

Այս տարի համաճարակի պատճառով այդ միջոցառումները չեղարկվեցին, սակայն տոնի կապակցությամբ Առաջնորդ Սրբազան Հոր օրհնությամբ և բարերարուհու օժանդակությամբ, 50-ից ավելի կարիքավոր ընտանիքների բաժանվեցին սննդի ծանրոցներ:

Թող Ամենակալ Աստված օրհնի մեր ազգը, մեր հայրենիքն ու Սուրբ Եկեղեցին մեր, ժողովրդի բարի իղձերն իրականացնի, ուխտն ի կատար ածի, և Նորավանքն էլ իր աստվածաշնորհ զորությամբ օգնական ու պահապան թող լինի բոլորին. ամեն:

Ապրիլի 26-ին Աշխարհամատրան Կանաչ կիրակիի և Նորավանքի ուխտի օրն է


«Ուրեմն դեն գցելով ամեն  չարություն,
մոտեցեք  Նրան՝  Կենդանի Վեմին,
որը Աստուծո առաջ ընտրյալ և թանկագին է»:

Պետրոս առաքյալի սրտառուչ այս խոսքերը բնորոշում են Աշխարհամատրան Կանաչ կիրակիի խորհուրդը:

Հիսուս Քրիստոսի Հարության` Սբ. Զատկին հաջորդող երրորդ կիրակին կոչվում է Աշխարհամատրան կիրակի` ի հիշատակ Երուսաղեմի առաջին եկեղեցու հիմնադրման, որի Կենդանի Վեմը Հիսուս Քրիստոսն է:

Նրա վրա հիմնվեց Աստուծո տունը՝ Սբ. Եկեղեցին՝ իբրև մարդկության փրկության ճշմարիտ գրավական, ինչպես ասում է Եսայի մարգարեն. <<Ահավասիկ ընտիր վեմ եմ դնում Սիոնի մեջ՝ թանկագին անկյունաքար, և ով նրան հավատա, ամոթով չպիտի մնա>>:

Ընդհանրական Սբ. Եկեղեցին Աշխարհամատուռ է կոչվում, քանի որ այն առաջին աղոթավայրն է առաքյալների և առաջին քրիստոնյաների: Այն Վերնատունն է, ուր Վերջին ընթրիքին Հիսուս Քրիստոս հաստատեց Սբ. Պատարագի խորհուրդը, որով միայն կարող ենք հաղորդվել Իր հետ, ընդունել Իր Անապական Մարմինը՝ իբրև մեղաց թողության, իբրև փրկություն: Աշխարհամատրան  Կիրակին նաև կանաչ է կոչվում՝ խորհրդանշելով բնության վերազարթոնքը, դրա նմանությամբ Քրիստոսի ճշմարիտ եկեղեցու ծաղկումն ու զարթոնքը:

Կանաչ կիրակիի օրը հատկապես սիրելի է վայոցձորցիների համար, քանի որ 1999թ-ի հենց այդ օրը երջանկահիշատակ  Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Ա Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս և Ծայրագույն Պատրիարքի ձեռամբ օծվեց և վերաբացվեց Նորավանքը, որ տարիներ շարունակ փակ էր: 

Այդ հիշարժան օրվանից սկսած՝ Կանաչ կիրակին դարձավ Նորավանքի ուխտի օր:

Տ. Զարեհ վրդ. Կաբաղյանի քարոզը՝ նվիրված Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին


«Մի՛ վախեցեք նրանցից, որ մարմինն են

սպանում,բայց հոգին սպանելչեն կարող»:

(Մատթ. 10:28)

Ավետարանական այս պատգամը թող խորհուրդը լինի այսօրվա՝ Ապրիլի 24-ի, հայոց Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակի օրվա: Այսօր, նահատակաց հիշա­տակի ոգեկոչման այս սրբազան պահին, ազգովի խոնարհվենք նրանց անշիջելի հիշատակի առջեւ, տխրության ողբն ու աղաղակը վերափոխենք մխիթարու­թյան, որովհետեւ մեռան նրանց մարմինները, իսկ հոգիներն ապրում են հավեր­ժության մեջ: Այդ հոգիներն այսօր էլ մեզ հետ են, մեր մեջ, մեր կողքին: Եվ  չմոռանանք երբեք՝ «Արիւն մարտիրոսաց, սերմն քրիստոնեից»:

Ովքե՞ր էին նրանք, 1915-ի ցեղասպանության զոհերը: Նրանք մեր դրախ­տային պատմական հայրենիքում ապրող հայերն էին, որոնց երազները նման էին ապրիլյան ծաղկած այն ծառին, որն այդպես էլ, ծաղիկներով հանդերձված, այր­վեց: Նրանք հայրենիք ունեին, ուր ինչպես վաղամեռիկ բանաստեղծն էր երգում «Հոգիներուն կիջներ երազ մը բուրյան», ունեին օջախ, ունեին երգ՝ կոմիտասյան անլռելի երգ, որի ելեւէջներում իրենց շիտակ ու աստվածավախ կյանքի հմայքը կար: Նրանք՝ պարզ շինական, թե մտավորական, ապրում էին արարելով, վաս­տակելով հացն իրենց հանապազօր, մեկն իր ցորնաբույր ձեռքերի զորությամբ, մյուսն իր մտքի ուժով: Բայց այդ ժողովրդին վիճակված էր խաչի մի երկար ճա­նապարհ: Նրա կյանքի ուղին նման էր իր Տիրոջ կյանքին, եւ նա քայլեց այդ ուղիով դեպի Գողգոթա: Այն տեղահանությունների, սովի, ցավի, տառապանքի եւ վերջապես զոհաբերության ճանապարհն էր, զոհաբերության՝ «վասն հաւատոյ, վասն հայրենեաց»: Դա այն ճանապարհն էր, որով քայլեցին մեր աստվածասեր ու հայրենասեր նախնիները՝ ապավինելով հոգու անմահության ճշմարիտ գաղափարին: Վկայակոչենք Վարդանանց, որոնց նահատակությունը նրանց դեպի անմահության աոաջնորդեց: Հեշենք, թե ինչպես Վարդան՝ սրբացած զորավարն հայոց, Ավարայրի ճակատամարտից առաջ դիմեց հայ ժողովրդին, ասելով, որ մենք, թեեւ մարմնով երկրի վրա ենք, բայց երկնքում է մեր հոգին, ուր ոչ ոք չի կարող մերձենալ Քրիստոսի անձեռակերտ այդ շինվածքին: Նա պատգամեց հաստատուն լինել մեր ամենավստահելի Զորագլխի հավատքի մեջ, որ բնավ չպիտի մոռանա նահատակվողներին:

Կարդալ ավելին